Hướng dẫn xây dựng thực đơn ăn bán trú cho trẻ tại cơ sở GDMN _ www.bit.ly/taiho123

- Bữa ăn của trẻ được xây dựng dựa trên nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị phù hợp, cung cấp đủ chất dinh dưỡng.. NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG THỰC ĐƠN ĐỐI VỚI BỮA ĂN CỦA TRẺ TẠI TRƯỜNG, LỚP 1.. - Bữ

GV: Nguyễn Thị Hiền Lương

Phòng GD&ĐT huyện Sông Lô

TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC TỔ CHỨC ĂN BÁN

- Nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày của trẻ cần được đáp ứng đủ bằng bữa ăn ở nhà và ở trường Không để trẻ tiếp nhận thức

ăn “Dồn quá mức ở nhà” và phải chịu đói tạm thời” khi ở trường.

- Bữa ăn của trẻ được xây dựng dựa trên nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị phù hợp, cung cấp đủ chất dinh dưỡng Đảm bảo đáp ứng cả nhu cầu về lượng và chất lượng.

- Tham gia ăn bán trú tại

TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC TỔ CHỨC ĂN BÁN TRÚ

TRONG CÁC CƠ SỞ GDMN

TC ăn bán trú giúp cải thiện nâng cao kiến thức thực hành dinh dưỡng cho giáo viên, phụ huynh và trẻ em.

NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG THỰC ĐƠN ĐỐI VỚI BỮA ĂN

CỦA TRẺ TẠI TRƯỜNG, LỚP

1 Nguyên tắc chung.

- Bữa ăn cần đảm bảo nhu cầu của cơ thể không chỉ về số

lượng năng lượng và chất lượng dinh dưỡng cần thiết mà các chất đó còn tồn tại trong mối tương quan cân đối và hợp lý Nhu cầu năng lượng và tỷ lệ giữa các chất dinh dưỡng phụ thuộc vào tuổi, giới, tình trạng sinh lý và mức

độ lao động của từng đối tượng

Đối với trẻ MN, nhu cầu năng lượng khuyến nghị

được quy định theo chương trình GDMN

Nhu cầu ăn, uống đối với trẻ:

- Nhu cầu năng lượng/ngày/trẻ: khoảng 1600kcalo.

46 Nhu cầu năng lượng ở trường: Chiếm 6046 70% năng lượng/ngày.

-Trẻ 18-24 tháng tuổi ăn tại trường 02 bữa chính(300g -350g cơm nát

và thức ăn/bữa), 1 bữa phụ (sữa; chè; quả; bánh) và tiếp tục cho trẻ

bú mẹ đến 24 tháng hoặc lâu hơn.

-Trẻ 24-36 tháng tuổi ăn tại trường 02 bữa chính (350-400g) cơm với thức ăn/bữa), 1 bữa phụ (sữa; chè; quả chín).

- Trẻ MG ăn 1 bữa chính (300-400g cả cơm và thức ăn), 1 bữa phụ ( quả chín, sữa, cháo, mì )

Xây dựng thực đơn trong thời gian dài, ít nhất 7 -10 ngày giúp điều hòa khối lượng thực phẩm, công việc chế biến, chi tiêu và cho phép thay đổi hợp lý các món ăn.

Bữa ăn và giá trị năng lượng của từng bữa ăn dựa vào yêu cầu độ tuổi, các điều kiện sống…

Cần chú ý đến thể tích và mức dễ tiêu của các bữa ăn với giá trị năng lượng của chúng (không ăn nhiều món khó tiêu trong một bữa hoặc ăn nhiều nhưng nghèo năng lượng)

Đảm bảo tính đa dạng về giá trị dinh dưỡng trong mỗi bữa ăn

BỮA ĂN PHỐI HỢP NHIỀU LOẠI THỰC PHẨM

- Bữa ăn hợp lý cần có đủ nhóm thức ăn và tỷ lệ thích hợp từ

4 nhóm thực phẩm cung cấp các chất dinh dưỡng như:

- Nhóm cung cấp chất bột (đường): Gạo ngô khoai sắn, mì…

- Nhóm cung cấp chất đạm:

+ Chất đạm động vật: Thịt, cá, trững, sữa+ Chất đạm thực vật: Đậu đỗ, vừng, lạc

- Nhóm cung cấp chất béo: Dầu ăn, mỡ, lạc, vừng (nên ăn cả dầu và mỡ)

- Nhóm cung cấp vitamin và chất khoáng: Rau, củ, quả

Theo phân lại của tổ chức Y tế thế giới, UNCEF…thì thực phẩm có thể phân loại thành 8 nhóm sau:

- Nhóm 1: Lương thực: Gạo ngô, khoai, sắn

- Nhóm 7: Nhóm rau, củ, quả khác như xu hào…

- Nhóm 8: Dầu ăn, mỡ các loại

2 Nên có sự phối hợp nguồn chất đạm động vật và thực vật, chất béo động vật và thực vật trong bữa ăn của trẻ

Bữa ăn nên có sự cân đối giữa đạm thực vật

và động vật Tối thiểu là 1/3 hoặc tốt hơn là 1/2 đạm tổng số là đạm động vật

Chất béo tham gia trong cấu trúc mang tế bào và điều hòa các hoạt động chức phận của

cơ thể Trong khẩu phần ăn nên có sự phối hợp của dầu thực vật mỡ động vật ở tỷ lệ cân đối Nên ăn vừng, lạc

Phối kết hợp nguồn chất đạm thực vật, chất béo động vật giúp điều tiết kinh phí bữa ăn, đặc biệt ở những nơi ĐK kinh tế còn khó khăn

3 Đảm bảo sự phân bố hợp lý giữa các bữa ăn cả ở trường và ở nhà.

Hàng ngày cần đáp ứng đủ dinh dưỡng cho trẻ bằng bữa

ăn ở trường và ở nhà Không để tình trạng “Đói tạm thời”,

4 Sử dụng nguồn thực phẩm địa phương

Sử dụng nguồn thực phẩm sẵn có ở địa phương vừa đảm bảo tươi sạch, vừa tiết kiệm chi phí

Tổ chức trồng rau sạch trong trường, cung cấp rau cho bữa ăn của trẻ, giảm chi phí, tạo môi trường cho trẻ hoạt động, trải nghiệm

Huy động phụ huynh cung cấp thực phẩm cho nhà trường

Tùy theo mùa, giá cả của thực phẩm để thay đổi thực phẩm: Đảm bảo cùng nhóm và giá trị dinh dưỡng của thực phẩm không thay đổi

5 Tổ chức bữa ăn cho trẻ

Không chỉ tập trung vào bữa chính Nếu có điều kiện nên tổ chức bữa phụ cho trẻ.

Tùy thuộc vào thực đơn của bữa chính để xây dựng thực đơn cho bữa phụ, tránh trùng lặpgây cảm giác chán đối với trẻ Đối với trẻ nhỏ nên chú ý tới nhóm tinh bột như bún, mì hay các thực phẩn làm từ bột: Cháo, súp, chè từ gạo, đậu xanh….

Thức ăn của trẻ cần đảm bảo vừa dễ tiêu hóa vừa bổ xung nhiều vichất , vitanin, chất sơ, canxi…

Không nên cho trẻ ăn bữa phụ giàu chất béo, hạn chế sản phẩm đóng gói, chế biến sẵn.

6 Chế biến thức ăn phù hợp với trẻ

Khi chế biến thức ăn cho trẻ cần lưu ý thái, băn từ rất nhỏ tới nhỏ vừa Nấu từ mền đến mềm vừa rồi đến cứng tuy theo độ tuổi để tạo cảm giác ngon miệng và giúp răng lợi,

cơ nhai, tiêu hóa phát triển

Món ăn nên nhiều màu sắc hấp dẫn trẻ, tạo cho trẻ cảm giác thèm ăn, ăn ngon miệng

Đối với trẻ mới ốm dạy, trẻ thừa cân béo phì cần phối hợp với gia đình xây dựng chế cho trẻ

Có thể thay đổi cách tổ chức ăn ở trường lớp trong tuần để tạo hứng thú cho trẻ: Tự chọn, thay cơm bằng phở bún ở bữa chính 01 làn/tuần

7 Không cho trẻn ăn mặn, sử dụng các sản

phẩm bổ sung vi chất

Hiện này vẫn còn nhiều trẻ em bị bệnh liên quan đến thiếu vi chất dinh dưỡng như: Sắt, kẽm, vitamin A,D, I ốt…gây các bệnh thiếu máu thiếu sắt, còi sương, SDD, biếu cổ, thiểu năng….Do vậy trong bữa ăn của trẻ nên

bổ xung đa vi chất như muối I ốt, nước mắm, bổ xung sắt, dầu ăn

 8 Tăng cường cho trẻ uống sữa và các chế phẩm

từ sữa phụ hợp với từng độ tuổi.

 9 Cho trẻ uống đủ nước chín hàng ngày.

- Cần cho trẻ uống đủ lượng nước mỗi ngày từ 1-1,5 lít

- Không nên cho trẻ uống nước lã

- Hạn chế uống nước ngọt đóng chai, nước có ga

Dự kiến Thực đơn mùa hè tuần 2/09/2015

Từ ngày 16/9/2014 đến ngày 20/9/2015

Chế độ ăn Mẫu giáo + Nhà trẻ

Thứ 2/16/9 Cơm: Thịt lợn, cá sốt cà chua, Canh

mướp nấu thịt - Chè thập cẩmThứ 3/17/9 Cơm; thịt gà sào cà rốt, lạc muối

Canh trai đồng nấu rau thơm

- Mỳ sợi nấu thịt

- Đu đủ chín

Thứ 4/18/9 Cơm trứng vịt trưng thịt Canh rau

muống nấu thịt - Sữa đậu nành + Chuối chín

Thứ 5/19/9 Cơm thịt đậu sốt cà chua Canh bí

đỏ hầm xương - Cháo thịt nấu củ, quảThứ 6/20/9 Cơm tôm giang, thịt bò sào giá đỗ

Canh Rau ngót nấu tôm - Bánh giầy + Dưa hấu

Dự kiến Thực đơn mùa đông tuần 1/12/2015

Từ ngày 07/12/2015đến ngày 11/12/2015

Chế độ ăn Mẫu giáo + Nhà trẻ

Thứ, ngày, tháng Cơm bữa chính Bữa phụ

Thứ 2/16/12 Cơm:Thịt cá sốt cà chua, Canh khoai

môn nấu thịt - Xôi gấc

Thứ 3/17/12 Cơm; thịt gà sào cà rốt, su su, vừng

muối Canh rau cải ngọt nấu thịt gà

- Mỳ sợi nấu thịt

- Đu đủ chín

Thứ 4/18/12 Cơm trứng vịt trưng thịt Canh rau cải

bắp nấu thịt - Bánh cuốn + Sữa Vinamilk

Thứ 5/19/12 Cơm thịt đậu sốt cà chua Canh bí đỏ

hầm xương - Cháo thịt hầm củ, quả

Thứ 6/20/12 Cơm tôm sào, thịt bò sốt vang Canh

khoai tây hầm xương

- Bánh giầy + Chuối tiêu chín

Chất lượng bữa ăn của trẻ phải đảm bảo chế độ dinh dưỡng.

Trẻ Nhà trẻ

Nhu cầu Kcalo/

ngày1.180kcalo

Trẻ ăn 2 bữa chính, 1 bữa phụ

Nhu cầu năng lượng ở trường

735 – 882kcalo

* Tỷ lệ các chất cung cấp NL P: 12 – 15

L: 20 – 30 G: 55 - 68

KẾT THỨC BÀI HỌC

1 Nắm rõ nguyên tắc xây dựng thực đơn

2 Yêu cầu cơ bản khi xây dựng thực đơn.

- Yêu cầu xây dựng thực đơn phù hợp với lứa tuổi.

- Thực đơn phù hợp với mùa: mùa hè, mùa đông.

- Thực đơn không có sự lặp lại nhiều lần trong tuần

- Luôn thay đổi thực đơn và cần có đủ thành phần các nhóm

thức ăn ở tỷ lệ thích hợp từ 4 nhóm thực phẩm.

- Phải kết hợp hài hòa tỷ lệ Protit động vật, Protit thực vật.

- Nên xây dựng thực đơn nguồn thực phẩm sẵn có của địa

phương.

BÀI THU HOẠCH

 Đồng chí hãy xây dựng thực đơn 01 ngày ăn cho trẻ tại trường đồng chí đang công tác

(tính trên phần mềm nhà trường đang thực hiện).

 Cán bộ nghiệp vụ thu bài và nộp về Sở GD&ĐT tỉnh Vĩnh Phúc trước ngày 18/12/2015.