Tổng quan chăm sóc sức khỏe cho người già dựa vào cộng đồng

• Chăm sóc sức khỏe dựa vào cộng đồng đề cập tới tất cả các hình thức chăm sóc mà không đòi hỏi người già phải sống cố định trong một môi trường tổ chức nào bệnh viện, chăm sóc tại khu d

Tổng quan chăm sóc sức khỏe cho

người già dựa vào cộng đồng

Trần Bích Thủy, Giám đốc quốc gia,

Tổ chức HelpAge International tại Viet Nam

E-mail: thuy@helpagevietnam.org

Hai định nghĩa chính:

• Chăm sóc sức khỏe dài hạn là hoạt động do người khác tiến hành để đảm bảo rằng những người đang chịu rủi ro hoặc có nguy cơ giảm dần khả năng bên trong cơ thể có thể duy trì mức

độ hoạt động chức năng phù hợp với các quyền cơ bản, quyền

tự do cơ bản và nhân phẩm của họ (Tổ chức Y tế Thế giới,

2015).

• Chăm sóc sức khỏe dựa vào cộng đồng đề cập tới tất cả các hình thức chăm sóc mà không đòi hỏi người già phải sống cố định trong một môi trường tổ chức nào (bệnh viện, chăm sóc tại khu dân cư) Chăm sóc sức khỏe dựa vào cộng đồng bao

gồm việc chăm sóc chính thức và không chính thức của gia

đình, bạn bè/hàng xóm, domestic workers, các nhóm cộng

đồng, các tổ chức phi chính phủ, khu vực tư nhân và khu vực công (Tổ chức Y tế Thế giới, 2015).

Làm thế nào để rút ngắn khoảng cách chăm sóc đang gia tăng?

Các yếu tố chăm sóc chính

Để phòng ngừa và

quản lý tình trạng

sức khỏe yếu và

phục hồi chức năng

Môi trường thân

thiện với người

già

Hoạt động hàng ngày

Đảm bảo thu nhập

Sự tham gia, sức khỏe về tình cảm và tinh thần

Phòng tránh lâu dài

Các loại hình dịch vụ

• Điều dưỡng

• Điều trị bằng lao

động

• Phục hồi

• Tiêm chủng

• Khám lại

• Giáo dục tự chăm

sóc

• Dinh dưỡng

• Chăm sóc để giảm

đau cho bệnh

nhân

• Giúp đỡ riêng

• Giúp đỡ tại nhà (việc nhà)

• Điều chỉnh nơi ở

• Dịch vụ ăn uống

• Dịch vụ mua sắm

• Thanh toán hóa đơn

• Hỗ trợ bằng truyền thông

• Hỗ trợ thuốc

• Tư vấn

• Giúp đỡ

• Đi kèm (mua sắm,

khám bệnh, thờ

cúng)

• Các hoạt động

nhóm….

Phương thức/địa điểm

Xu hướng chăm sóc sức khỏe

lâu dài trên thế giới

Nhìn chung, xu hướng đang dịch chuyển:

•Từ thể chế hóa sang già hóa tại chỗ Trong 10 năm qua, số người già

ở các nước trong Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) được nhận sự chăm sóc từ gia đình và cộng đồng nhìn chung đã tăng lên

•Từ hệ thống y tế và xã hội riêng rẽ thành hệ thống hòa nhập (hay

chăm sóc phối hợp)

•Quản lý ca bệnh: một mục tiêu, một đánh giá, một kế hoạch chăm sóc

•Kế hoạch chăm sóc phối hợp và chăm sóc riêng toàn diện bao gồm các nhu cầu chung

•Đươc các điều phối viên chăm sóc và các nhà quản lý chăm sóc theo dõi, được các nhóm đa chuyên ngành hỗ trợ

•Tiếp tục chăm sóc từ các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế ban đầu, chăm sóc thứ hai và chăm sóc thứ ba

•Từ những người già bị phụ thuộc tới những người già được chăm sóc

và hỗ trợ

Tại sao lại có chăm sóc sức khỏe dựa vào cộng đồng?

• Hỗ trợ già hóa tại chỗ là sự ưa thích của hầu hết người già

• Hỗ trợ khả năng hoạt động bằng cách làm cho người

nhận chăm sóc tham gia tích cực vào cuộc sống của họ và quá trình chăm sóc họ tới mức tối đa

• Chi phí hiệu quả hơn cho cả Nhà nước và cá nhân/hộ gia đình

• Nâng cao khả năng tiếp cận bằng cách cung cấp các

dịch vụ tới nơi mọi người sống

• Hỗ trợ cho người chăm sóc không chính thức có thể cải

thiện khả năng tham gia lao động của họ, chất lượng cuộc sống và chất lượng chăm sóc mà họ cung cấp

• Sử dụng tối đa nguồn nhân lực địa phương cung cấp việc làm, thu hút tình nguyện viên và những người tương

tự như vậy tham gia

Các yếu tố để công tác chăm sóc sức khỏe dựa vào cộng đồng được

thành công

• Hòa nhập vào hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn

diện với sự quản lý của chính phủ quốc gia

• Điểm duy nhất của việc tiếp nhận và chăm sóc hòa nhập cho phép dễ dàng sử dụng các dịch vụ cần thiết và

dễ tiếp cận người già đang cần giúp đỡ và hỗ trợ chăm sóc không chính thức

• Nguồn nhân lực phát triển lực lượng lao động chăm sóc sức khỏe

• Chất lượng quản lý của các nhà cung cấp dịch vụ y tế

• Nguồn tài chính – ngân quỹ công từ thuế hoặc bảo

hiểm xã hội bắt buộc cần phải có trong nguồn tài chính

• Tạo ra môi trường – hỗ trợ người nhận chăm sóc và

người chăm sóc đạt được khả năng thực hành tốt nhất

(tự đi lại trong nhà, tự di chuyển bằng các phương tiện giao thông, tham gia xã hội, xây dựng môi trường, việc làm và giáo dục)

• Sự cộng tác mà khu vực công và tư nhân, phi lợi nhuận

và xã hội dân sự yêu cầu

• Chính phủ: lãnh đạo, ủy quyền và tạo điều kiện thuận lợi – Thiết kế chiến lược và phát triển chính sách

– Tạo điều kiện thuận lợi và thúc đẩy sự phối hợp

– Cam kết tài chính và chiến lược

– Phát triển nguồn nhân lực

– Thúc đẩy chất lượng: tiêu chuẩn tối thiểu và đường lối chỉ đạo, lễ tân, theo dõi kết quả

– Bảo đảm việc bảo vệ

– Tạo điều kiện dễ dàng cho các nhà cung cấp dịch vụ tham gia

– Tập trung cho môi trường hỗ trợ

Vai trò của chính phủ

Nhật Bản

Hệ thống chăm sóc cộng đồng

hòa nhập của Nhật Bản

• Gói lợi ích:

1) Chăm sóc sức khỏe

2) Chăm sóc dài hạn

3) Chăm sóc dài hạn phòng ngừa

4) Nhà ở

5) Hỗ trợ kiếm sống bằng cách hòa nhập vào cộng đồng

• Ngân quỹ: LTCI + nguồn thuế tiêu thụ để thiết lập quỹ ở mỗi quận nhằm thúc đẩy sự phát triển cơ sở hạ tầng và đảm bảo nguồn nhân lực

• Hệ thống LTC tiên tiến được kiểm soát chặt chẽ và

mức độ hòa nhập/phối hợp tốt

• Sử dụng ngân quỹ công để nâng cao khả năng cung cấp của khu vực tư nhân

• Đây là một hệ thống LTC rất hiệu quả mặc dù không khả thi cho tất cả các LMIC

1 Người hưởng lợi mục tiêu

• Người già trên 60 tuổi và dưới ngưỡng nghèo

• Người già gặp khó khăn về hoạt động chức năng cơ bản

và hoạt động chức năng sinh sản, và các bệnh không lây nhiễm

• Người già thiếu sự hỗ trợ chăm sóc

2 Lợi ích

1) Dịch vụ chăm sóc tại nhà dựa vào tình nguyện viên,

– Dịch vụ trả tiền chăm sóc tại nhà,

– Dịch vụ hỗ trợ sống,

– Dịch vụ y tế,

– Quản lý trường hợp

• Cơ quan chịu trách nhiệm cho việc cung cấp dịch vụ:

• Tổ chức phi chính phủ cộng tác với OPA

13

Mô hình tổ chức dựa vào cộng đồng:

ROK-ASEAN LMIC

Ý tưởng “Hệ thống phân phát” của

dịch vụ dựa vào cộng đồng

Ưu điểm

• Phủ rộng tới các khu vực (ví dụ như nông thôn nơi hệ

thống y tế còn yếu kém)

• Huy động nguồn nhân lực

• Được đặt trong cơ chế CBO bền vững

• Hỗ trợ từ đầu quá trình tiếp tục chăm sóc-bảo vệ, tự

chăm sóc, hành vi sức khỏe

• Tổng thể - đáp ứng các nhu cầu khác (ví dụ như cách kiếm sống, phòng ngừa, DRR)

Nhược điểm

• Đòi hỏi CBO – hạn chế phủ rộng ở một số nước

• Không phải lúc nào cũng hòa nhập vào dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu hoặc dịch vụ của chính phủ

Mô hình tổ chức dựa vào

cộng đồng

Cơ hội

• Tạo điều kiện liên kết thuận lợi giữa các cá nhân ở

cấp cộng đồng, các dịch vụ y tế và xã hội

• Có thể được đưa vào chiến lược/phương pháp của

chính phủ (chẳng hạn như Việt Nam, Cam-pu-chia)

Nguy cơ

• Bền vững tài chính đối với việc chăm sóc sức khỏe

trong xã hội dựa vào tình nguyện viên nhưng yếu tố người chăm sóc được trả lương có thể đòi hỏi phải có ngân quỹ bên ngoài

• Hệ thống y tế yếu kém có thể cản trở việc chuyển

tuyến, việc quản lý các bệnh không lây nhiễm, v.v

• Không có hỗ trợ từ bên ngoài thì việc phủ rộng địa lý

là không thực hiện được

Mô hình tổ chức dựa vào

cộng đồng

• Chính phủ nên đóng vai trò tích cực hơn trong việc hỗ trợ chăm sóc sức khỏe dựa vào cộng đồng cho người già

• Chính phủ nên công nhận và hỗ trợ cho vai trò của hội người già, các tổ chức phi chính phủ, tầng lớp cộng

đồng và tổ chức xã hội dân sự

• Tăng tính dự phòng của các dịch vụ chăm sóc sức khỏe

mà giải quyết nhu cầu của người già mắc các bệnh mãn tính.

• Chăm sóc y tế và xã hội nên được hợp nhất.

• Chính phủ nên đầu tư nhiều hơn cho công tác phòng

ngừa và chăm sóc xã hội.

• Các bệnh không lây nhiễm như bệnh mất trí nhớ và

những ảnh hưởng của nó nên dứt khoát đưa vào chính sách và chiến lược liên quan tới vấn đề chăm sóc người già của chính phủ.

17

Khuyến nghị chính sách

cấp khu vực

• Các tiêu chuẩn tối thiểu rõ ràng, nghị định thư,

hệ thống có năng lực về theo dõi - đánh giá, và quy định nên được áp dụng Clear minimum

standards, protocols and strong systems of

monitoring and evaluation, and regulation

should be put in place

• Dữ liệu nên được thu thập hiệu quả hơn để tạo điều kiện thuận lợi cho việc làm chính sách

trên cơ sở bằng chứng.

• Tăng cường chia sẻ kiến thức và bài học kinh

nghiệm trong khu vực.

18

Khuyến nghị chính sách

cấp khu vực

Xin cảm ơn

Để biết thêm thông tin, xin liên hệ:

HelpAge International

www.helpage.org

19