Kiến thức: - Hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện Thạch Sanh Niềm tin thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà của tác giả dân gian và nghệ thuật tự sự dân gian.. - Hiểu và ghi nhớ mộ
Trang 1Tuần: 6 - Tiết 22
Ngày soạn: 1/10/2016
- Truyện cổ tích - Tiết 1-
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT Giúp học sinh có được và phát huy
1 Kiến thức:
- Hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện Thạch Sanh (Niềm tin thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà của tác giả dân gian và nghệ thuật tự sự dân gian).
- Hiểu và ghi nhớ một số đặc điểm tiêu biểu của truyện cổ tích viết về kiểu nhân vật người dũng sĩ
- Cảm nhận được vẻ đẹp của một số yếu tố kì ảo trong truyện, đặc biệt là hình ảnh nhân vật Thạch Sanh
2 Kỹ năng:
- Bước đầu biết cách cách đọc-hiểu văn bản Truyện cổ tích theo đặc trưng thể loại
- Bước đầu biết cách trình bày những cảm nhận, suy nghĩ của mình về các nhân vật và các chi tiết đặc sắc trong truyện
- Tường thuật, trình bày diễn biến sự việc
- Có khả năng phân tích ý nghĩa của các chi tiết tưởng tượng trong truyện
- Vận dụng để viết bài văn cảm nhận, trình bày sự việc
- Chứng minh tính cổ tích của văn bản
- Có kỹ năng kể lại những tình tiết truyện bằng chính ngôn ngữ của mình
3 Thái độ:
- Tự nhận thức giá trị của lòng nhân ái, sự công bằng trong cuộc sống
- Suy nghĩ sáng tạo và trình bày suy nghĩ về ý nghĩa và cách ứng xử thể hiện tinh thần nhân ái, sự công bằng
Trang 2- Giao tiếp: trình bày suy nghĩ / ý tưởng, cảm nhận của bản thân về ý nghĩa của các tình tiết trong tác phẩm
- Có lòng yêu chuộng hòa bình, cảnh giác với những thủ đoạn gian trá trong cuộc sống để tránh đặt lòng tốt nhẫm chỗ…
4 Năng lực:
- Năng lực sử dụng CNTT và truyền thông
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực tự học
- Năng lực hợp tác
- Năng lực tự quản bản thân
- Năng lực sáng tạo
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
- Phương pháp: thuyết trình, phát vấn, đàm thoại - dạy học theo nhóm, cặp
- Kĩ thuật: động não, đóng vai
- Tài liệu, phương tiện: máy chiếu, giáo án, SGK, phiếu bài tập,
2 Học sinh: Đọc trước bài, soạn bài theo hệ thống câu hỏi trong SGK.
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
1 Hoạt động: Khởi động:
- GV sử dụng PP thuyết trình, gợi mở.
- Rèn năng lực sử dụng CNTT và truyền thông.
+ Kiểm tra sĩ số học sinh.
+ Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh (hoặc
câu hỏi kiểm tra bài cũ - liên kết tới bài mới).
+ Thạch Sanh là một trong những truyện cổ tích tiêu biểu
của kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, được nhân dân ta rất
yêu thích Đây là truyện cổ tích về người dũng sĩ diệt chằn
HS hiểu và nắm được kiến thức cũ cùng như có tâm thế
Trang 3tinh, diệt đại bàng cứu người đẹp, vạch mặt kẻ vong ân bội
nghĩa, chống quân xâm lược với những chi tiết thần kì và
cốt truyện hấp dẫn đã làm xúc động, say mê rất nhiều thế
hệ người đọc, người nghe
* GV cho xem phim hoạt hình Thạch Sanh
2 Hoạt động: Hình thành kiến thức.
- GV dùng phương pháp:
+ PP vấn đáp, phiếu học tập, thảo luận nhóm,
+ Kĩ thuật: động não.
- Giúp học sinh có:
+ Năng lực giải quyết vấn đề
+ Năng lực hợp tác
? Hãy nhắc lại những điểm giống và khác nhau
cơ bản của truyện cổ tích và truyền thuyết?
* HS trình bày theo các nội dung cơ bản sau:
+ Giống nhau:
- Là truyện dân gian
- Có yêú tố kỳ ảo, hoang đường
- Thể hiện ước mơ, mong muốn về một điều gì đó của con
người
- Kết thúc có hậu.
+ Khác nhau:
- Nhân vật, sự việc thường
xảy ra trong cuộc sống đời
thường
- Kể về một số kiểu nhân vật
nhất định như bất hạnh,
thông minh, có tài lạ
- Thể hiện cuộc đấu tranh
không khoan nhượng giữa
Thiện với Ác, chính nghĩa
- Nhân vật, sự việc thường gắn với sự kiện lịch sử trong quá khứ.
- Nhân vật thường là thần, có tài năng khác thường.
- Giải thích một hiện tượng, sự việc nào đó trong
tự nhiên hoặc trong cuộc sống
và hứng thú học tập.
I Tìm hiểu văn bản
1 Thể loại: Truyện cổ tích
Trang 4với gian tà và cuối cùng
chiến thắng thuộc về công
lý, chính nghĩa
? Em hãy kể lại câu chuyện theo tranh (GV Cho
HS quan sát tranh trên máy chiếu và gọi HS kể
chi tiết theo tranh)
? Truyện kể về sự việc gì?
? Hãy chỉ ra nhân vật chính trong truyện?
? Theo em, bố cục của văn bản được chia làm
mấy phần?
2 Tóm tắt
3 Sự việc: Kề về chàng
Thạch Sanh nghéo khổ, mô côi đã vượt qua nhiều thử thách, lấy được công chúa và lên làm vua
4 Nhân vật
- Lí Thông (Cái ác, cái xấu)
- Thạch Sanh (Cái Thiện, cái tốt)
5 Bố cục: (3 phần)
+ Phần 1: Từ đầu => mọi
phép thần thông (Giới thiệu
nhân vật và sự việc): Sự ra đời của Thạch Sanh
+ Phần 2: Tiếp theo đến kinh kỳ => (Diễn biến
của sự việc) Các chiến công của Thạch Sanh
Trang 5- Giáo viên cho HS hoạt động nhóm Điền phiếu
hoạt động theo cặp
Nhân vật Thạch Sanh
- Thời gian: Ngày xưa
- Địa điểm: quận Cao Bình
- Tên: Thạch Sanh
- Gia cảnh:
+ Cha mẹ : tốt bụng, nghèo
khổ.
+ Mô côi cả cha mẹ
+ Gia tài : chỉ có một túp lều
và một cái búa của người
cha để lại
- Thái tử con Ngọc Hoàng xuống đầu thai
- Bà mẹ mang thai nhiều năm mới sinh Thạch Sanh
- Thiên thần dạy cho Thạch Sanh võ nghệ và mọi phép thần thông
=> Cuộc đời chịu nhiều bất
hạnh
=> Nguôn gốc xuất thân cao quý
- Giáo viên sử dụng PP: vấn đáp, tổng hợp,
giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật: động não.
? Em thấy sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh
có gì khác thường và bình thường?
? Kể về sự ra đời vừa khác thường vừa bình
+ Phần 3 Còn lại (Kết quả
của sự việc) Thạch Sanh lên làm vua
II Phân tích.
1 Giới thiệu chung về nhân vật Thạch Sanh
- Thời gian: ngày xưa
- Địa điểm: Quận Cao Bình
- Tên gọi: Thạch Sanh
- Gia cảnh: bố mẹ là nông dân nghèo, lại mất sớm, chỉ
để lại cho con một lưỡi búa
=> Nhân vật là một người bình thường, cuộc đời bất hạnh
* Sự ra đời khác thường:
+ Thái Tử đầu thai + Bà mẹ mang thai mấy năm mới sinh
+ Được thiên thần dạy võ nghệ và mọi phép thần thông
Trang 6thường đó của Thạch Sanh , nhân dân muốn thể
hiện quan niệm gì về người anh hùng dũng sĩ?
=> Khẳng định: Dũng sĩ không ở đâu xa, có cội
nguôn từ nhân dân
? Thạch Sanh đã trải qua bao nhiều thử thách?
Có 4 thử thách:
- Bị mẹ con Lí Thông lừa đi canh miếu thế mạng
cho Lí Thông
- Bị Lí Thông lừa xuống hang đại bàng cứu công
chúa
- Bị hồn Chằn tinh, Đại bàng báo thù, Thạch Sanh
bị bắt hạ ngục
- Bị 18 hoàng tử nước chư hầu đem quân sang
đánh.
? Những thử thách của Thạch Sanh có liên quan
đến nhân vật nào? (Lí Thông)
? Lí Thông là ai? Gia cảnh của hắn được giới
thiệu như thế nào?
=> Tô đậm tính chất kì lạ, đẹp đẽ về người anh hùng vừa phi phàm lại vừa gần gũi
=> Tăng sức hấp dẫn nhưng vẫn gần gũi
2 Diễn biến của sự việc
a Lí Thông kết nghĩa anh
em với Thạch Sanh
* Lí Thông:
- Lai lich:
+ Người trong vùng + Chuyên bán rượu + Khá giả
+ Sống cùng mẹ già
=> Hoàn toàn khác biệt Thạch Sanh
- Lý do kết nghĩa: Thấy Thạch Sanh khỏe mạnh
Trang 7? Khi được Lí Thụng ngỏ ý muốn kết nghĩa,
Thạch Sanh cú thỏi độ như thế nào? Điều ấy
giúp em hiờ̉u gỡ về tính cỏch của Thạch Sanh?
3 Hoạt động: Hướng dẫn luyện tọ̃p.
- Giỏo viờn dựng phương phỏp: Tổng hợp, giải
quyết vấn đề
Kĩ thuật: động nóo
? Em hãy v ẽ tranh minh họa (phỏc thảo) cho
một chi tiết, sự viợ̀c mà em thích trong truyợ̀n
Thạch Sanh?
? Kờ̉ lại theo tranh vừa vẽ?
- Giỏo viờn nhận xét
4 Hoạt động: Vận dụng kiến thức
- Học sinh vận dụng năng lực sử dụng cụng nghệ
thụng tin và truyền thụng
- HS vờ̀ nhà trả lời cõu hỏi:
? Kờ̉ lại cỏc chiến cụng của Thạch Sanh Đọc kỹ
nội dung cõu chuyợ̀n, chuẩn bị cho tiết học sau.
5 Hoạt động tìm tòi mở rộng.
- Mục đớch + Lợi dụng Thạch Sanh làm giàu khụng cụng cho hắn + Chuẩn bị õm mưu cho Thạch Sanh thế mạng thay hắn
- Tớnh cỏch: Gian giảo, xảo quyệt, độc ỏc
* Thạch Sanh:
- Tin lời, nhận làm anh em
- Dọn về ở cựng, làm đủ mọi việc
=> Là người thật thà, cả tin, tốt bụng
III/ Luyện tọ̃p:
HS hoàn thành bài tập theo yờu cầu
Trang 8Giúp học sinh có được:
- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền
thông
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực tự học
- Năng lực hợp tác
- Năng lực tự quản bản thân
- Năng lực sáng tạo
Câu 1 Ngày nay còn nhiều Lí Thông và Thạch
Sanh nữa không? Đối mặt với Lí Thông mà
chúng ta không có các phương tiện thần kì,
chúng ta phải làm gì?
Câu 2 Chuyển nội dung câu chuyện thành kịch
bản và diễn xuất
Ngày tháng năm 201
TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN (Ký, ghi rõ họ tên) NHẬN XÉT CỦA TỔ TRƯỞNG CM