ĐOÀN TẬP HUẤN DẠY HỌC VÀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH NĂM HỌC: 2014-2015 CÁC THÀNH VIÊN: 1-HUỲNH VĂN THỜI – TRƯỞNG ĐOÀN 2-TRẦN THÁI NHƠN
Trang 1ĐOÀN TẬP HUẤN DẠY HỌC VÀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP THEO ĐỊNH HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
NĂM HỌC: 2014-2015
CÁC THÀNH VIÊN:
1-HUỲNH VĂN THỜI – TRƯỞNG ĐOÀN
2-TRẦN THÁI NHƠN – THÀNH VIÊN
3-VÕ NGỌC VIỆT – THÀNH VIÊN
4-PHÙNG THỊ MỸ CHÚC – THÀNH VIÊN
5-NGUYỄN THỊ NGHĨA – THÀNH VIÊN
Trang 2KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QuẢ HỌC TẬP MÔN ÂM NHẠC THCS THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
Giáo dục nghệ thuật phải trang bị cho học sinh những hiểu biết và kĩ năng cơ bản nhất, phải bồi dưỡng, phát huy niềm say mê và hứng thú học tập, giúp học sinh cảm thụ được cái đẹp của con người, của cuộc sống tự nhiên và xã hội …
1 Thực trạng về kiểm tra, đánh giá môn Âm nhạc ở THCS
Một số thời điểm thay đổi hình thức đánh giá môn Âm nhạc ở THCS:
PHẦN MỞ ĐẦU:
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
Trang 3Thời gian Thực trạng về kiểm tra, đánh giá môn Âm nhạc ở THCS
Trước
2002
Âm nhạc là môn học tự chọn ở một số trường THCS, sách giáo khoa Âm nhạc được biên soạn ở lớp 6, 7, 8 GV đánh giá kết quả học tập bằng thang điểm 10.
Từ 2002
đến2006
Âm nhạc là môn học bắt buộc, triển khai đại trà ở trường THCS, sách giáo khoa Âm nhạc có ở lớp 6, 7, 8, 9 Bộ GD&ĐT hướng dẫn đánh giá kết quả học tập bằng nhận xét: giỏi, khá, trung bình, yếu.
Từ 2006
đến 2008 Bộ GD&ĐT chỉ đạo đánh giá kết quả học tập môn Âm nhạc bằng thang điểm 10.
Trang 4Thời gian Thực trạng về kiểm tra, đánh giá môn Âm nhạc ở THCS
Từ 2008
đến 2011
Bộ GD&ĐT hướng dẫn các Sở GD&ĐT lựa chọn 1 trong 2 phương án đánh giá kết quả học tập môn Âm nhạc: (1) đánh giá bằng thang điểm 10; (2) đánh giá bằng nhận xét: giỏi, khá, trung bình, yếu
Giai đoạn này, hầu hết các trường THCS lựa chọn phương án đánh giá môn Âm nhạc bằng thang điểm 10
Từ tháng
12-2011
Thông tư 58 hướng dẫn: học kì 1 cho điểm (trước tháng 12-2011), học kì 2 đánh giá bằng nhận xét với 2 mức độ: đạt, chưa đạt
Từ 2014 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Âm nhạc theo định hướng phát triển năng lực học sinh
Trang 5Ưu điểm và hạn chế của các hình thức đánh giá:
-Khó xếp loại HS chính xác ở từng mức độ.
-HS có năng lực hạn chế cũng hoàn thành
-HS ít quan tâm đến môn học.
Trang 6Những căn cứ để đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả
học tập môn Âm nhạc
- Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 của Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, trong đó xác định: “Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực, khách quan”
- Chương trình tổng thể Giáo dục phổ thông (dự thảo, 2014) của Bộ GD&ĐT, xác định về cấu trúc và định hướng nội dung các môn học, chuyên đề học tập và hoạt động trải nghiệm sáng tạo (Thể dục thể thao, Âm nhạc, Mĩ thuật):
Trang 7“Nội dung các môn học chủ yếu là tổ chức cho học sinh thực hành thông qua các hoạt động trải nghiệm sáng tạo của tập thể hoặc cá nhân nhằm bồi dưỡng hứng thú để các hoạt động Thể dục thể thao, Âm nhạc, Mĩ thuật trở thành nhu cầu và hoạt động thường xuyên, học tập suốt đời Việc dạy học - giáo dục nghệ thuật, thể chất phải trang
bị cho học sinh những hiểu biết và kĩ năng cơ bản nhất; mặt khác, quan trọng hơn lại là bồi dưỡng, phát huy niềm say mê, hứng thú của các em đối với hoạt động rèn luyện sức khỏe, nghệ thuật, đạo đức và kĩ năng sống, cảm thụ được cái đẹp của con người, của cuộc sống tự nhiên và xã hội, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu phù hợp với đặc điểm thể trạng và tâm lí của từng em học sinh, góp phần xây dựng hạnh phúc gia đình và cá nhân, đời sống tươi đẹp của nhà trường, cộng đồng và của toàn xã hội Ngoài ra, ở
Trang 8THPT các môn học được thiết kế thêm nội dung có tính chuyên nghiệp để đáp ứng nhu cầu của những học sinh có năng khiếu và nguyện vọng học lên cao”
2 Những năng lực và nội dung của môn Âm nhạc
Cơ sở để xác định những năng lực của môn Âm nhạc:
- Đặc trưng của các hoạt động âm nhạc: thực hành, luyện tập, trình diễn, …
Trang 9- Kế thừa kết quả chương trình giáo dục âm nhạc hiện hành: thực hành, hiểu biết, trình diễn, …
- Tham khảo về trọng tâm giáo dục Âm nhạc của một số nước: cảm thụ, ứng dụng, sáng tạo,
Đặc điểm chung về giáo dục Âm nhạc trong trường phổ thông ở các nước, đó là giáo dục thông qua các hoạt động:
- HS có năng lực thực hành âm nhạc chỉ khi các em vận dụng chúng trên cơ sở của lí thuyết
- Năng lực hiểu biết âm nhạc phải được củng cố qua
Trang 10HS ca hát, chơi nhạc cụ, tập đọc nhạc, nhảy múa, … để tạo
ra âm thanh và môi trường âm nhạc
Ca
hát
-Hát đúng tư thế, hát tự nhiên, tập lấy hơi và hát rõ lời.-Hát đúng giai điệu và lời ca, tập thể hiện sắc thái và tình cảm của bài hát
-Hát cùng mọi người và có thể hát một mình
-Hát tập thể: hòa giọng, nối tiếp, đối đáp, hát có lĩnh xướng, hát bè,
Trang 11Nhạc
cụ -Chơi và hòa tấu nhạc cụ gõ-Chơi và hòa tấu nhạc cụ giai điệu
Tập đọc
nhạc
-Thể hiện đúng tiết tấu của bài TĐN
-Đọc đúng giai điệu bài TĐN
Hiểu biết âm nhạc
HS tìm hiểu, nhận thức về lí thuyết âm nhạc và thường thức âm nhạc (các loại nhạc cụ, câu chuyện âm nhạc, hình thức và thể loại, tác giả và tác phẩm, các vấn đề khác của đời sống âm nhạc, )
Trang 12Ca hát -Biết tên bài hát và tác giả, biết nội dung hoặc thể loại bài hát.Tập đọc
nhạc nhạc (nốt tròn, nốt trắng, nốt đen …).-Xác định đúng tên nốt nhạc (Đô Rê Mi …) và hình nốt
Trang 13Cảm thụ âm nhạc
HS tiếp nhận, tìm hiểu và rung động trước vẻ đẹp và những giá trị trong âm nhạc, thông qua 4 yếu tố: biết lắng nghe, biết lựa chọn, biết bình giải, biết tôn trọng.
Lắng
nghe
-Nghe và phân biệt được âm sắc của một số nhạc cụ.
-Nghe và phân biệt được giọng hát thiếu nhi với giọng người lớn, giọng đơn ca với giọng tốp ca,
-Nghe và phân biệt được hát bè.
-Nghe và phân biệt được tiết điệu hoặc bản nhạc nhịp 2/4 hay 3/4.
-Nghe và phân biệt được bài TĐN viết ở giọng Đô trưởng hoặc
La thứ (lớp 8, 9).
-Nghe và vẽ mô tả đường chuyển động của nét giai điệu.
-Nghe và thực hiện bài tập thẩm âm, tiết tấu.
Lựa
chọn
-Lựa chọn thể loại âm nhạc phù hợp với sở thích.
-Lựa chọn bài hát, bản nhạc hoặc ca sĩ yêu thích.
-Lựa chọn bài hát, bản nhạc dùng trong Lễ khai giảng, ngày Nhà giáo 20-11, ngày sinh nhật, Lễ tốt nghiệp, …
Trang 14-Nhận xét về một tác phẩm âm nhạc được trình bày với những phong cách khác nhau, với hình thức khác nhau (đơn ca, song ca, tốp ca, ), với phương tiện khác nhau (thanh nhạc hoặc khí nhạc),
Tôn
trọng
-Tôn trọng những người hoạt động âm nhạc
-Thái độ tích cực, động lực và sự quan tâm với môn Âm nhạc
Trang 15Trình diễn âm nhạc
HS thể hiện khả năng ca hát, chơi nhạc cụ, nhảy múa, trước mọi người, trong hoặc ngoài lớp học.
-Trình bày hoặc biểu diễn bài hát trước mọi người
trong hoặc ngoài lớp học, theo các hình thức như: đơn
ca, song ca, tốp ca, đồng ca,
-Trình bày hoặc biểu diễn bài hát kết hợp các hoạt động như: vỗ tay, gõ đệm, đánh nhịp, trò chơi, vận động
và nhảy múa,
-Sử dụng trang phục, đạo cụ phù hợp với thể loại
âm nhạc khi trình diễn.
-Thái độ tích cực, động lực, tinh thần trách nhiệm khi trình diễn.
Trang 16Sáng tạo âm nhạc
HS thể hiện sự độc đáo và sáng tạo của mình thông qua hoạt động âm nhạc và những lĩnh vực liên quan
-Sáng tạo động tác vận động minh họa hoặc nhảy múa
-Viết lời mới cho bài TĐN, bài dân ca hoặc bài hát nước ngoài.-Tập phổ nhạc cho câu thơ, bài thơ
-Dàn dựng và trình bày bài hát
-Diễn đạt nội dung bài hát bằng đoạn văn, bài thơ, câu chuyện hoặc vở kịch
-Vẽ tranh minh họa cho bài hát hoặc câu chuyện âm nhạc
-Xây dựng hình tiết tấu hoặc sáng tác giai điệu
-Làm dụng cụ học tập Âm nhạc, tìm hình ảnh minh họa cho bài hát, bản nhạc
-Sáng tạo và tổ chức trò chơi âm nhạc
-Dùng các biểu tượng âm nhạc, hình ảnh hoặc tư liệu âm nhạc
để trang trí không gian lớp học, phòng ở, sân khấu, …
Trang 17 Phương pháp dạy học để phát triển năng lực
âm nhạc:
- Mỗi bài học, mỗi nội dung âm nhạc đều là bối cảnh, là môi trường để HS phát triển 5 năng lực: thực hành, hiểu biết, cảm thụ, trình diễn và sáng tạo âm nhạc.
- GV phải sử dụng đa dạng các phương pháp dạy học: những phương pháp dạy học truyền thống và các phương pháp, kĩ thuật mới.
- Phải sử dụng hiệu quả các phương pháp đặc trưng trong dạy học âm nhạc: thực hành, làm mẫu, luyện tập Sử dụng hiệu quả các phương tiện dạy học âm nhạc và công nghệ thông tin.
- Tạo môi trường học tập đa dạng và phong phú
để HS được suy nghĩ, cảm nhận, khám phá và thể hiện bản thân trong môi trường âm nhạc.
Trang 18 3 Đánh giá năng lực môn Âm nhạc ở THCS
Những nguyên tắc đánh giá năng lực môn Âm
- Đánh giá mỗi HS bằng nhiều dạng câu hỏi và bài tập Đánh giá chất lượng mỗi câu hỏi, bài tập bằng nhiều HS.
- Qua đánh giá, giáo viên cần động viên học sinh, khuyến khích các em tham gia các hoạt động âm nhạc ở trong và ngoài nhà trường.
Trang 19 Qui trình đánh giá
Bước 1- Xác định mục tiêu và nội dung đánh giá
Bước 2- Xác định thời điểm đánh giá
Bước 3- Lựa chọn loại hình, phương pháp, thiết kế công cụ, kĩ thuật đánh giá
Bước 4- Triển khai đánh giá và xử lí, phân tích kết quả
Bước 5- Phản hồi thông tin tới học sinh và các đối tượng liên quan
Thiết kế công cụ đo từng chỉ số của năng lực
Minh họa bằng những câu hỏi, bài tập để đánh giá
5 năng lực âm nhạc, qua bài hát Lí cây đa (dân ca
quan họ Bắc Ninh), nội dung trong SGK Âm nhạc lớp 7.
Trang 20Đánh giá năng lực thực hành âm nhạc
Bài tập 1- Hát đơn ca bài Lí cây đa.
Bài tập 2- Hát song ca nam nữ bài Lí cây đa theo cách
hát đối đáp và hòa giọng:
Người
HS nam Trèo lên quán dốc, ngồi gốc ơi a cây đa. Rằng tôi lí ơi a cây đa, rằng tôi lới ơi a cây đa.
HS nữ Ai đem a tình tính tang tình rằng, cho đôi mình gặp.
Cả hai Xem hội cái đêm hôm rằm, rằng tôi lí ơi a cây đa, rằng tôi lới ơi a cây đa.
Trang 21 Bài tập 3- Hát tốp ca bài Lí cây đa kết hợp gõ
đệm:
- Hát lần 1 kết hợp gõ đệm theo nhịp.
- Hát lần 2 kết hợp gõ đệm theo phách, thể hiện
rõ phách mạnh và phách nhẹ.
Đánh giá năng lực hiểu biết âm nhạc
Bài tập 4- Bài Lí cây đa còn tên gọi khác là gì?
A Trèo lên quán dốc
B Ngồi gốc cây đa
C Cho đôi mình gặp
D Xem hội đêm rằm
Trang 22 Bài tập 5- Trong câu hát mở đầu bài Lí cây đa:
Phách mạnh rơi vào những tiếng hát nào dưới đây?
A Trèo quán ngồi gốc
B Trèo lên gốc cây
C Lên ngồi gốc đa
D Lên dốc gốc Đa
Trang 23
Bài tập 6- Trong câu hát mở đầu bài Lí cây đa:
Những tiếng hát nào phải hát luyến?
A Trèo dốc
B Lên ngồi
C Quán dốc
D Quán ngồi
Trang 24 Bài tập 7- Có bạn đặt lời mới cho phần đầu của
bài Lí cây đa, nhưng còn thiếu 4 từ:
Em hãy lựa chọn 4 từ để điền vào chỗ trống, sao cho chúng phù hợp với giai điệu của bài hát.
A Dưới ánh nắng vàng
B Bên muôn cánh hoa
C Tiếng ca yêu đời
D Vang khắp đồng lúa
Trang 25 Đánh giá năng lực cảm thụ âm nhạc
Bài tập 8- Em hãy tập hát bài Lí cây đa với
các tốc độ khác nhau: hơi chậm, trung bình, hơi nhanh Em thấy bài hát trình bày với tốc
độ nào là phù hợp.
Đánh giá năng lực trình diễn âm nhạc
Bài tập 9- Biểu diễn bài Lí cây đa theo
nhóm, kết hợp múa minh họa.
Bài tập 10- Sử dụng đạo cụ để biểu diễn
bài Lí cây đa
Trang 26Bước
1
HS xem trích đoạn video 1-2 bài dân ca quan họ Bắc Ninh, do các liền anh, liền chị trình bày.
Bước
2
HS lựa chọn những đồ vật mà các liền anh, liền chị đã sử dụng khi trình bày bài dân ca.
Bước
3
Một HS nữ và một HS nam sử dụng những đạo cụ (khăn, nón quai thao, ô,
quạt giấy) để biểu diễn bài Lí cây đa.
Bước
4 nghiệm HS đánh giá về các hoạt động đã trải
Trang 27 Đánh giá năng lực sáng tạo âm nhạc
Bài tập 11- Em hãy đặt lời mới cho 1 câu hát
trong bài Lí cây đa, theo các bước được gợi
ý sau:
Bước 1- Lựa chọn 1 câu hát
Bước 2- Hát lời cũ của câu hát để nắm vững giai điệu
Bước 3- Đặt lời mới cho câu hát theo chủ đề
tự chọn
Bước 4- Hát lời mới đã hoàn thành
Bước 5- Đánh giá về kết quả
Trang 28Lời cũ Lời mới
Trang 29 Bài tập 12- Vẽ một bức tranh minh họa cho bài hát Lí cây
đa.
Kết luận
- Thông qua bài Lí cây đa, GV có thể đánh giá được 5
năng lực âm nhạc, tuy nhiên cần dạy học và đánh giá bằng nhiều nội dung khác, để HS được phát triển năng lực trong những môi trường và bối cảnh đa dạng hơn
- HS phổ thông ở Việt Nam có thể phát triển được 5 năng lực âm nhạc thông qua 1 chương trình giáo dục Âm nhạc thích hợp
- Chương trình giáo dục Âm nhạc hiện hành đã giúp HS hình thành và phát triển năng lực thực hành, luyện tập và trình diễn âm nhạc, chương trình mới cần tạo môi trường
để HS có thêm năng lực khác như cảm thụ, ứng dụng và sáng tạo âm nhạc
Trang 30 TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Tiếp cận phát triển chương trình dựa theo năng lực (Esther Care, Wiliams, Nguyễn Thị Kim Cúc).
- Phương pháp, kĩ thuật thiết kế chuẩn đầu ra chương trình (Esther Care, Kerry Woods, Nguyễn Thị Kim Cúc).
- Phương pháp đánh giá năng lực/ kết quả đầu
ra của học sinh (Patrick Griffin, Pam Robertson, Nguyễn Thị Kim Cúc).
- Công cụ đánh giá năng lực giải quyết vấn đề (Masa Pavlovic, Claire Scoular, Nguyễn Thị Kim Cúc).
Và một số tài liệu khác.
Trang 31BIÊN SOẠN CHỦ ĐỀ DẠY HỌC ÂM NHẠC THEO MÔ HÌNH ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP GiẢNG DẠY VÀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ THEO
Sản phẩm gồm:
-Chủ đề
-Ma trận công cụ đánh giá của chủ đề
-Danh sách giáo viên tham gia biên soạn chủ đề
Trang 32ĐOÀN TẬP HUẤN DẠY HỌC VÀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP THEO ĐỊNH HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
NĂM HỌC: 2014-2015
CÁC THÀNH VIÊN:
1-HUỲNH VĂN THỜI – TRƯỞNG ĐOÀN
2-TRẦN THÁI NHƠN – THÀNH VIÊN
3-VÕ NGỌC VIỆT – THÀNH VIÊN
5-NGUYỄN THỊ NGHĨA – THÀNH VIÊN