TỔNG QUAN TÀI LIỆU ttPhân chia thùy gan theo giải phẩu... TỔNG QUAN TÀI LIỆU ttPhân chia thùy gan trên siêu âm... ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGH
Trang 1NGHIÊN CỨU HÌNH THÁI , CẤU TRÚC GAN , ĐƯỜNG KÍNH VÀ PHỔ DOPPLER TĨNH MẠCH CỬA QUA
SIÊU ÂM Ở BỆNH NHÂN XƠ GAN (ĐỀ CƯƠNG CKII NỘI TIÊU HÓA)
NGƯỜI THỰC HIỆN : BS.TRẦN CÔNG NGÃI NGƯỜI HƯỚNG DẪN : PGS.TS.HOÀNG TRỌNG THẢNG
Trang 2ĐẶT VẤN ĐỀ
- Xơ gan là bệnh lý tương đối phổ biến ở Việt Nam và trên thế giới
- Cần phát hiện sớm và điều trị kịp thời để kéo dài tuổi thọ cho bệnh nhân
Trang 3ĐẶT VẤN ĐỀ (tt)
- Siêu âm là một kỹ thuật không xâm lấn an toàn , giá thành rẻ , có thể lặp lại nhiều
lần , có hiệu quả cao trong việc theo dõi hình thái cấu trúc của xơ gan cũng như
đường kính , phổ Doppler tĩnh mạch cửa , rất có giá trị trong chẩn đoán và tiên
lượng bệnh gan mật
Trang 4ĐẶT VẤN ĐỀ (tt)
- Mục tiêu đề tài chúng tôi :
1 Khảo sát hình thái , cấu trúc gan , đường
kính và phổ tĩnh mạch cửa qua siêu âm ở bệnh nhân xơ gan
2 Đánh giá mối tương quan giữa kích thước
gan , đường kính , phổ Doppler tĩnh mạch cửa với độ nặng của thang điểm Child-Pugh qua
Trang 5TỔNG QUAN TÀI LIỆU
Vị trí : Nằm ở hạ sườn ( P )
Hình dạng : Gan có hình chêm , hình dạng và kích thước gan thay đổi ít nhiều theo thể tạng Các thành phần ống mạch của gan :
Tĩnh mạch cửa
Động mạch gan
Ống mật
Trang 6TỔNG QUAN TÀI LIỆU (tt)
+ Phân chia theo giải phẩu : Thùy ( P ) , thùy ( T ) , thùy đuôi và thùy vuông
+ Phân chia theo phân thùy chức năng : Dựa
vào phân bố của TMC và tĩnh mạch trên gan chia gan thành 8 hạ phân thùy
Trang 7TỔNG QUAN TÀI LIỆU (tt)
Phân chia thùy gan theo giải phẩu
Trang 8TỔNG QUAN TÀI LIỆU (tt)
Phân chia thùy gan trên siêu âm
Trang 9TỔNG QUAN TÀI LIỆU (tt)
- Hình ảnh siêu âm gan bình thường :
+ Đường bờ : Là đường hồi âm tương đối
“ sáng “ , mảnh , trơn láng uốn lượn theo hình dạng của gan
+ Nhu mô gan : Cấu trúc âm đồng nhất , mịn , hạt đều nhau , mặt gan nhẵn phẳng
Trang 10
TỔNG QUAN TÀI LIỆU ( tt )
Hình ảnh siêu âm gan bình thường ( tt ) + Cấu trúc ống- mạch :
TMC : đường kính # 11 mm , phổ
Doppler điều biến theo nhịp thở
Ống gan chung
Động mạch gan riêng
Trang 11TỔNG QUAN TÀI LIỆU ( tt )
Gan ( T ) : TMC ( T ) cùng với các nhánh tạo chữ H nằm ngang ( theo hạ phân thùy 2,3,4 ) Gan ( P ) : TMC ( P ) cùng với các nhánh tạo chữ H ngang P ( theo hạ phân thùy 5, 6,7,8 ) Hạ phân thùy 1 ( hạ phân thùy đuôi ) : được bộc lộ trên mặt cắt ngang qua rốn gan
Trang 12TỔNG QUAN TÀI LIỆU (tt)
Hình ảnh diễn tiến theo sự diễn tiến bệnh
Bệnh diễn tiến dần tạo hình ảnh siêu âm đặc hiệu dần
+ Đường bờ gan : Không đều do các nốt và dải
xơ
+ Nhu mô gan : Nhu mô gan thô ráp không
Trang 13TỔNG QUAN TÀI LIỆU (tt)
Hình ảnh siêu âm gan xơ ( tt )
- Hình thái gan : Phì đại thùy đuôi
Xơ gan rượu , gan thường lớn
Xơ gan virus ( B,C ) gan thường teo nhỏ
Giai đoạn muộn gan thường teo nhỏ không phụ thuộc nguyên nhân
- TMC : Tăng áp cửa :Tăng đường kính thân TMC ,
phổ Doppler TMC bị ép dẹp (giảm vận tốc ) , mất
điều biến theo nhịp thở , kèm báng , lách to
Trang 14ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU
2.1.1 Tiêu chuẩn chọn bệnh :
Bệnh nhân xơ gan có hai hội chứng : Tăng áp TMC và suy tế bào gan
2.1.2 Tiêu chuẩn xác định nguyên nhân gây xơ gan
Xơ gan rượu :Bệnh nhân dùng rượu trên 80g/ngày ở
nam , 60g/ngày ở nữ , liên tục > 10 năm
Trang 15ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU (tt)
- Tiêu chuẩn loại trừ :
Bệnh nhân có báng không do xơ gan : thận hư , suy tim , suy dinh dưỡng
Bệnh nhân xơ gan có ung thư hóa
Bệnh nhân có đợt cấp của viêm gan mạn
Bệnh nhân có dùng β blockers
Tắt tĩnh mạch ngoài gan do u chèn
Trang 16ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU ( tt )
- Thiết kế nghiên cứu : nghiên cứu tiền cứu , mô tả cắt ngang
- Thu thập dữ liệu :
Công cụ thu thập số liệu : Máy siêu âm có đầu dò phù hợp ( Convex 3,5 MHz ,
Linear 7,5 MHz và có chức năng Doppler mạch )
Trang 17ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU (tt)
Bệnh nhân nằm ngửa hoặc nghiêng
Tiến hành các mặt cắt để khảo sát các thông số+ Kích thước gan
+ Cấu trúc gan
+ Bờ gan
+ Đường kính tĩnh mạch cửa
+ Phổ Doppler tĩnh mạch cửa
Trang 18ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU (tt)
Một số mặt cắt khảo sát :
Đo chiều cao gan (P) , chiều cao gan (T)
Trang 19ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU (tt)
Mặt cắt khảo sát TMC:
Trang 20ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU (tt)
Mặt cắt liên sườn vùng cuống gan khảo sát Doppler TMC
Trang 21ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU (tt)
cứu :
+ Kích thước gan
+ Cấu trúc gan
+ Bờ gan
+ Đường kính tĩnh mạch cửa
+ Phổ Doppler tĩnh mạch cửa
Trang 22ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
Trang 23ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU (tt)
- Lập đồ thị , tính sự tương quan giữa kích
thước gan với độ nặng của xơ gan ( Child –
Pugh )
- Lập đồ thị , tính sự tương quan giữa đường
kính TMC với độ nặng xơ gan
- Lập đồ thị , tính sự tương quan giữa phổ
Doppler TMC ( vận tốc dòng chảy ) với độ
nặng xơ gan
Trang 24KẾT LUẬN
- Qua đề tài nhằm đưa ra kiến nghị :
Siêu âm là một kỹ thuật khá thông dụng ,giá thành rẻ , hữu ích , giá trị trong việc khảo sát bệnh lý gan mật Sử dụng siêu âm gan trong việc theo dõi và chẩn đoán bệnh xơ gan qua :
+ Hình thái gan
+ Cấu trúc gan
+ Đường kính TMC
+ Phổ Doppler TMC
Trang 25XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
SỰ THEO DÕI CỦA QUÝ THẦY VÀ
QUÝ ĐỒNG NGHIỆP