Các công cụ dùng trong tích hợp các dữ liệu về dự báo khí hậu, hệ sinh thái và rủi ro thiên tai

Các phần chính• Phần1: Lập bản đồ rủi ro cho các hoạch định Rủi ro = Các mối nguy x Tính tổn thương • Phần 2: Phân tích khả năng bị tổn thương... Phần 1: Lập bản đồ rủi ro cho các hoạch

INTERNATIONAL UNION FOR CONSERVATION OF NATURE

Các công cụ dùng trong tích hợp

các dữ liệu về dự báo khí hậu, hệ

sinh thái và rủi ro thiên tai

VCA Training course, 04-06 April 2012

Cải Thiện Sức Chống Chịu với Biến Đổi Khí Hậu của

Vùng Ven Biển Đông Nam Á (BCR)

Các phần chính

• Phần1: Lập bản đồ rủi ro cho các hoạch định

Rủi ro = Các mối nguy x Tính tổn thương

• Phần 2: Phân tích khả năng bị tổn thương

Phần 1: Lập bản đồ rủi ro cho các hoạch định

Rủi ro là khả năng bị mất đi trong tương lai (có thể là tính mạng

hoặc của cải hoặc sự đổ vỡ xã hội)

Chúng ta cần biết:

•Mức độ rủi ro thế nào thì một xã hội có thể chịu đựng và chấp nhận?

•Phí tổn để giảm rủi ro đó là bao nhiêu?

•Thế nào là rủi ro thấp/cao?

•Nhận thức về rủi ro giữa các quốc gia khác nhau như thế nào?

Ví dụ

Truyền thông về các rủi ro

• Thông tin truyền thông về các rủi ro được xem là phần quan trọng nhất trong việc

giảm nhẹ các tình huống rủi ro

• Phương thức hành động để giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào nhiều nhân tố:

– Các lĩnh vực ưu tiên: kinh tế, văn hoá, xã hội

– Năng lực của các thể chế hỗ trợ cho việc gia giảm các rủi ro

– Tần số xuất hiện các rủi ro và kiến thức địa phương để đương đầu với chúng

Cơ sở cho việc lập bản đồ rủi ro

Bản đồ giúp chúng ta biết được vị trí, sự phân bố và các mối quan hệ của:

• Các mối nguy và đặc tính của chúng

• Những tổn thương đến con người, nguồn lực địa phương và những đặc tính của

chúng

• Sự chồng lấp giữa các mối nguy, tính dễ tổn thương và các nguồn lực địa phương

Và đồng thời cũng để biết thêm về

• Những mối nguy nào thường xảy ra nhiều nhất?

• Nơi nào có nhiều mối nguy nhất?

Từ đó, chúng ta có thể cải tiến các hoạch định cho vùng dự án trong tương lai, điều chỉnh các dự án đang hoạt động để giảm thiệt hại về sau

Miêu tả về các mối nguy

Là những hiện tượng nguy hiểm, những vấn đề thực tế, hoặc những hoạt động của con người hay

những điều kiện mà có thể ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe, tài sản, sinh kế, dịch vụ sinh thái cũng như sự tàn phá kinh tế, xã hội và môi trường (ISDR,2009)

Ví dụ: lốc xoáy, lỡ đất, nước lũ, núi lửa phun hay động đất

Miêu tả về các mối nguy

• Cường độ và tính khốc liệt của các mối nguy: được miêu tả nhằm hỗ

trợ cho việc phân cấp đặc tính của những ảnh hưởng hoặc sự tàn phá

có thể xảy ra

• Việc tính toán này dựa vào các nhân tố về khí hậu, địa hình và thủy

văn

• Tần suất xuất hiện các mối nguy, và khả năng có thể xảy ra

• Cần biết thêm về tần suất xuất hiện các mối nguy trong quá khứ?

• Tần suất về cường độ của các mối nguy thường xảy ra như thế nào?

• Xem xét tần suất xảy ra các sự kiện dựa vào những ghi chép lịch sử

• Tần suất các sự kiện được dự đoán khác nhau giữa các mùa

Ví dụ về bản đồ cho bản đồ mối nguy cho các khu vực

Ví dụ về bản đồ mối nguy ngập lụt tại Tp Galle, Sri Lanka

• Mức ngập nặng: sâu hơn 2m với dòng chảy >1,5m/s

Mối nguy cao Mối nguy vừa

Phần 2: Phân tích tính tổn thương

Miêu tả về tính tổn thương: Đây là một yếu tố khó miêu tả nhất, thường ta có

thể hiểu như sau: đó là những đặc tính hoặc hoàn cảnh của một cộng đồng, một

hệ thống hoặc một tài sản mà có thể bị tổn thương bởi những ảnh hưởng tàn phá của các mối nguy (ISDR, 2009) Đó có thể là các yếu tố môi trường, tự nhiên, kinh kế, xã hội hay các thể chế

Đánh gía tính tổn thương

Định lượng

Thống kê vĩ mô (GNP / người)

Dữ liệu về nhân khẩu, kinh tế, các tổ chức

cơ quan

Số liệu hộ gia đình

Định tính

Phân tích tính dễ tổn thương, năng lực

Dữ liệu có sự tham gia đóng góp của cộng

đồng

Mức độ thịnh vượng

Sudmeier-Rieux, 2009

Bản đồ rủi ro

Rủi ro: là sự kết hợp giữa xác suất của một sự kiện

xảy ra và các tiềm năng ảnh hưởng tiêu cực của chúng

Bản đồ rủi ro =các mối nguy x tính dễ tổn thương

 Rủi ro biểu thị khả năng mất đi của những thứ có giá trị

Bản đồ rủi ro ở Tp Galle, Sri Lanka

Rủi ro cao

Rủi ro vừa

Rủi ro thấp

Không có rủi ro

Bản đồ mối nguy tại Tp Galle, Sri Lanka

• Mức ngập nặng: sâu hơn 2m với dòng chảy >1,5m/s

Mối nguy cao

Mối nguy vừa

Mối nguy thấp

Bản đồ tổn thương của thành phố Galle, Sri Lanka

Tổn thương cao

Tổn thương vừa

Tổn thương thấp

Không bị tổn thương

Lập bản đồ rủi ro có sự tham gia của cộng đồng

Sudmeier-Rieux, 2011

Kết hợp giữa GIS & lập bản đồ rủi ro có sự tham gia

của cộng đồng

•Các tổ chức chính phủ/ phi chính phủ

•Các tổ chức cộng đồng

•Các kế hoạch di tản

•Ban ứng phó thiên tai

•Hệ thống giám sát/cảnh báo sớm

•Các ưu tiên hỗ trợ

•Giáo dục

•Khả năng truy cập thông tin

Jaquet, 2011

Dữ liệu về hệ sinh thái cho khu vực Đông Nam Á

• Thông tin về chất lượng và số lượng nước

• Sử dụng các bằng chứng nghiên cứu khoa học và định tính để chứng

minh vai trò của hệ sinh thái trong việc giảm nhẹ rủi ro thiên tai, qua đó

giúp người làm chính sách có những quyết định tốt hơn nhằm hỗ trợ cho

sự phát triển bền vững thông qua cải tiến cách quản lý hệ sinh thái

• Giúp cho các lãnh đạo cấp quốc gia và địa phương, nhất là những người

lập kế hoạch sữ dụng đất và phát triển không gian, cũng như những người quản lý thiên tai và tài nguyên có những quyết định chính xác hơn

(Nguồn: UNEP, 2010)

Làm sao để kết hợp các dữ liệu rủi ro và dữ liệu khí hậu vào

dự án của bạn:

• Xem xét xem những bản đồ rủi ro hoặc bản đồ sử dụng đất

nào có thể phù hợp?

Nó có thể ở cấp cộng đồng, huyện, tỉnh hoặc quốc gia

• Làm sao để những công cụ này giúp ích cho việc dự đoán

của bạn?

• Làm sao để có thể kếp hợp giữa VCA với những hiểu biết

về rủi ro ở địa phương và những lĩnh vực ưu tiên?

• Chiến lược và những tiêu chuẩn gì có kể kết hợp vào dự án

Những nguồn thông tin tham khảo bổ ích

• UNEP, ISDR dự án đánh giá rủi ro, tổn thương, thông tin và cảnh

Xin c m n ảm ơn ơn