CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG RÉT VÀ DỊCH BỆNH CHO GIA SÚC

- Trong kỹ thuật này về bản chất là sử dụng nguồn năng lượng tự nhiên là bức sạ mặt trời và tốc độ gió để làm bốc hơi nước trong tế bào và thu được vật chất khô của thực vật... Phơi rơm:

CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG RÉT VÀ DỊCH BỆNH CHO GIA SÚC

• TRƯỚC KHI VÀO MÙA ĐÔNG:

+ Tẩy kí sinh trùng và tiêm phòng vác cin

+ Tẩy kí sinh trùng và tiêm phòng vác cin

- Tẩy kí sinh trùng: tẩy kí sinh trùng là công tác quan trọng để nâng cao sức đề kháng giúp gia súc vượt qua được mùa đông

- Bắt buộc phải tẩy KSTđối với gia súc gầy yếu

• Tẩy giun đũa cho bê, nghé:

- Triệu chứng: Bê, nghé có cơ thể gầy gò

ốm yếu,chậm lớn, bụng to, lông xơ xác, ỉa chảy kéo dài

- Tẩy trước khi tiêm phòng hoặc trước mùa đông 2 tháng

- Dùng thuốc Leavamisol, 8-10ml/10kgTT

Triệu chứng

• Tẩy sán lá gan trâu, bò lớn

- Triệu chứng: Gia súc gầy, ốm, ỉa chảy, lông xù, da mốc

- Điều trị: Tiêm Nitroxinyl: 1ml/25kgP hoặc cho uống Dertin B 1 viên/50kgP

• Tiêm phòng cho gia súc:

+ Bệnh Tụ huyết trùng

+ Bệnh LMLM ( 3typ cho trâu bò và typ O cho lợn)

+ Sửa sang chuồng trại

+ Dự trữ thức ăn

KỸ THUẬT DỰ TRỮ THỨC

ĂN KHÔ CHO GIA SÚC

- Dự trữ thức ăn khô là một yêu cầu kỹ

thuật quan trọng nhằm đảm bảo cho gia súc có đủ thức ăn và chất dinh dưỡng để chống lại cái rét khắc nghiệt của mùa

đông

- Trong kỹ thuật này về bản chất là sử dụng nguồn năng lượng tự nhiên là bức sạ mặt trời và tốc độ gió để làm bốc hơi nước

trong tế bào và thu được vật chất khô của thực vật

- Thức ăn thô xanh ngoài cỏ (rơm, cây ngô

đã thu bắp, dây lạc, dây lang, ngọn, lá

sắn, lá, ngọn mía, dong riềng…)

Trong các nguồn phụ phế phẩm từ nông

nghiệp trên thì rơm là nguồn nguôn liệu dồi dào nhất nhưng lại bị lãng phí nhất chính vì vậy đây là nguồn thức ăn dự trữ quan trọng nhất

Kỹ thuật làm cây rơm

Thu gom rơm: Sau khi thu hoạch chúng ta

sẽ tiên hành định hương để thu gom rơm

- Thu gom và phơi tại đồng ruộng

- Thu gom và phơi rơm tại nhà hoặc địa điểm tập kết có đủ diện tích để phơi rơm

Kỹ thuật làm cây rơm

1 Phơi rơm: Rơm lúa sau khi tuốt hạt phải

được phơi nắng ngay cho khô và tơi, nếu khô mà vẫn giữ được màu vàng xanh của rơm là tốt nhất Sau khi khô thì thu dọn

thành đống, có thể che kín để tránh mưa ướt

2 Chọn địa điểm đánh cây rơm: Vị trí

dựng cây rơm là ngoài trời, ở vườn hay góc sân có diện tích khoảng 5 đến 8 m2 thường

xuyên dãi nắng

• Chọn nơi cao ráo để xây cây rơm

• Tránh xây cây rơm dưới các tán cây lớn

3 Chuẩn bị nền: Nền cây rơm có thể làm bằng 2

cách, không nhất thiết phải ở vị trí bằng phẳng: + Cách thứ nhất: Làm trực tiếp xuống đất; chọn

vị trí bằng phẳng hoặc tạo cho bằng phẳng, cao, không đọng nước, khi trời mưa không có dòng nước chảy trực tiếp vào cây rơm Đường kính nền từ 2-3 m, ở giữa chôn một cột trụ thẳng và chắc cao khoảng 3 đến 5 m tuỳ theo lượng rơm nhiều hay ít.

+ Cách thứ hai: Đối với vùng đất hay ngập nước, hoặc nền đất dốc, nên dùng sàn bằng tre, gỗ, nứa để tạo mặt bằng nền, cũng có cột trụ ở

giữa Cách này tuy tốn kém vật liệu nhưng rơm luôn khô, sạch vì cách mặt đất.

Lưu ý: Cây rơm có đường kính đáy khoảng 3m, cao 4 đến 5 m thì chứa hết lượng rơm của 1

mẫu lúa.

4 Xếp rơm lên cây: Lớp đế, dải rơm xung quanh cột trụ

tạo thành lớp đế hình tròn đường kính tuỳ theo ý định và diện tích nền đã chuẩn bị ban đầu; rơm phải được rũ dối

và dải đều từng lượt vòng tròn theo một chiều nhất định, vừa dải vừa dẫm nén cho chặt Điều chỉnh lớp đế cho

tròn, cột trụ phải chính là tâm của cây rơm Sau khi song lớp đế thì tiếp tục rũ dải đều các lớp tiếp theo lên trên, đồng thời dùng chân dẫm nén cho thật chặt Khi cây rơm lên cao được 2/3 thì dần dần thu nhỏ đường kính để tạo thành hình chóp nón.

5 Chải mái: Chải mái xung quanh là việc

làm rất cần thiết, vừa tạo độ sóng mượt từ trên xuống vừa loại bỏ những sợi rơm bám không chắc phía ngoài dễ ràng bị xô đổ

làm hư hỏng cây rơm, đồng thời sóng

mượt từ trên xuống ở lớp vỏ ngoài chính là

để khi mưa, nước mưa trôi tuột đi nhanh

không thể ngấm vào bên trong

6 Tạo chóp: Đây chính là mái chống mưa

của cây rơm được xếp bằng loại rơm

sóng, xếp theo kiểu lợp mái nhà đến sát với cột trụ cho đến khi tới đỉnh cột

Khoảng 3 - 4 lượt cuối cùng thì sau mỗi lượt lại được bó chặt vào cột tạo thành chóp nón dần dần lên đến đỉnh trên cùng

7 Vét rãnh xung quanh: Nếu làm nền trực

tiếp xuống đất thì sau khi đánh song cây rơm phải tạo rãnh thu nước xung quanh lớp đế, hoặc khơi rãnh thoát nước để khi mưa nhiều kéo dài nước mưa không thể đọng lại ngấm được vào làm ẩm mục toàn

bộ số rơm ở phía dưới

Kỹ thuật chế biến rơm làm thức

ăn cho trâu, bò

• Phương pháp kiềm hoá

• Dụng cụ: Bể xây hoặc chảo, thùng nhựa để ngâm rơm,

giá để, cây đảo

• Nguyên liệu: Rơm khô, vôi, nước sạch

• Công thức: 100kg rơm khô + 6kg vôi + 600 lít nước

• Cách làm: Cho rơm vào bể hoặc chảo rồi đổ nước vôi

1% vào đảo đều trong 3 ngày (mỗi ngày đảo 2 - 3 lần)

• Cho rơm lên giá để ráo nước vôi

• Dùng nước rửa sạch vôi, có thể cho bò ăn ngay hoặc phơi khô cho ăn dầ

• Phương pháp ủ urê

• Công thức: 100kg rơm + 4kg urê + 100 lít nước

• Có thể dùng hố ủ nửa chìm như phương pháp ủ chua; xây bể nổi; ủ trong bao nylon hoặc ủ

thành cây rơm phủ kín nylon có dây buộc chặt Tuỳ lượng rơm cần ủ mà chọn kích thước cho phù hợp.

• Mỗi hố kích thước dài, rộng, sâu tương ứng: 1,5

x 1, 5 x 1m có thể ủ được 200kg rơm khô Sau khi bỏ rơm vào, nén chặt thành hố hoặc lót 1 lớp bao tải xác rắn xung quanh

Cách ủ rơm cho vào túi nylon

• Nguyên liệu: 100kg rơm khô + 4kg đạm urê + 100 lít

nước

• Dụng cụ: 12 chiếc bao tải, 12 túi nylon loại to, 1 tấm vải

dứa, bạt, ôdoa, cân, xô đựng nước, lạt buộc, cào để đảo rơm

• Cách làm: Cân 10kg rơm khô, rải đều lên sân gạch hoặc

vải nhựa Dùng bình ô doa chứa 10 lít nước hoà với

0,4kg urê tưới; nếu rơm tươi và ướt thì chỉ tưới 6 - 7 lít nước/10kg rơm nhưng vẫn hoà đủ 0,4kg urê Tưới xong đảo đều để rơm thấm urê, sau đó dùng tay cuộn từng nắm rơm nhét chặt vào bao tải

• Cho ăn: Sau khi ủ 7 - 10 ngày có thể lấy rơm cho trâu,

bò ăn Ban đầu cho ăn 1-2kg Mỗi ngày cho ăn tối đa 7 -

10 kg/con.

• Lưu ý: Khi trâu, bò ăn rơm ủ urê phải cho uống đủ 20 lít

nước/con/ngày và cho ăn từ ít đến nhiều và chia làm

nhiều bữa/ngày

DỰ TRỮ THỨC ĂN TINH

1 Sắn củ: sau khi thu hoạch thái lát, phơi

khô

2 Bột ngô

3 Khoai lang củ

4 Cám gạo

• KHI VÀO MÙA ĐÔNG:

Vào những ngày rét gia súc nhỏ dưới 15 ngày tuổi và gia cầm nhỏ khoảng 20-30 ngày tuổi, gia súc già yếu, có chửa phải nhốt trong

chuồng

Khi nhiệt độ dưới 15oC phải may

áo và sưởi ấm cho gia súc.

• Bổ sung thêm cám gạo, gạo, ngô, khoai, sắn với lượng 0,5g/kg thể trọng

+ Cho uống thêm muối ăn với lượng 5g/100kg thể trọng, hoà với nước ấm cho uống

Tiêu độc chuồng trại bằng

Benkocid, Han Iodin.

Phòng chống dịch bệnh

Bệnh truyền nhiễm: Bệnh LMLM, Tụ huyết trùng.Bệnh ngoại khoa: Bệnh phát cước

Bệnh kí sinh trùng: Giun đũa bê nghé, sán lá gan,

kí sinh trùng đường máu

Bệnh lở mồm long móng

(FOOT AND MOUTH DISEASE)

1 39

* Là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virut trên các loài động vật thuộc bộ móng

guốc chẵn nh trâu, bò, dê, cừu, lợn, ưư trâu, bò, dê, cừu, lợn,

* Virut có tính h ớng th ợng bi nên bệnh ưư trâu, bò, dê, cừu, lợn, ưư trâu, bò, dê, cừu, lợn,

đặc tr ng bởi các mụn n ớc và nốt loét ưư trâu, bò, dê, cừu, lợn, ưư trâu, bò, dê, cừu, lợn, trên niêm mạc mũi, miệng, kẽ chân,

1 Đặc điểm bệnh

2 Nguyªn nh©n g©y bÖnh

SAT1 = 6, SAT2 = 3, SAT3 = 4

(SAT = South Africa

Territory)

Các serotype này gây ra triệu chứng lâm sàng giống nhau

nh ng không tạo đáp ứng miễn dịch chéo cho nhau

Ph ¬ng thøc truyÒn l©y Ph ¬ng thøc truyÒn l©y ư­ tr©u, bß, dª, cõu, lîn, ư­ tr©u, bß, dª, cõu, lîn,

Loài mẫn cảm

- Động vật phòng thí nghiệm: bê, chuột lang

- Môi tr ờng tế bào

- Con ng ời (hiếm gặp)

- Gồm tất cả loài móng guốc chẵn (Gia súc và

lạc đà, lợn rừng, nhím,

Thêi ®iÓm xuÊt hiÖn bÖnh tÝch

• BÖnh Viªm miÖng môn n íc (Vesicular

Hiện nay ở n ớc ta đã xác định gia súc bị mắc

bệnh LMLM với 3 serotype là O, A và Asia 1.

• Virus LMLM type O có mặt ở toàn quốc

• Virus LMLM type A đã xác định có mặt ở Bỡnh

Định, Bỡnh Thuận, Ninh Thuận và Long An

• Virus LMLM type Asia 1 có mặt ở Lào Cai,

C ỏc type virut LMLM ở Việt Nam hiện nay

* Kiểm soát vận chuyển động vật

* Cắt đứt yếu tố lan truyền mầm

bệnh

* Ng ời và dụng cụ chăn nuôi

phải đ ợc vệ sinh sạch sẽ tránh

gây ô nhiễm xung quanh

* Tiêm phòng bao vây với vacxin

phù hợp

4 Phòng chống bệnh

Phòng bệnh bằng vacxin:

Hiện nay ở n ớc ta đã sử dụng một số loại vacxin LMLM của một số hãng

+ Vacxin Decivac FMD DOE Monovalent dùng cho trâu, bò và lợn.

+ Vacxin Decivac FMD ASlA dùng cho trâu, bò.