TỔNG QUAN TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH MERS-CoV

Dịch tễ học của MERS-CoV Các ca mắc rải rác trên người thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với lạc đà một bướu được báo cáo thường xuyên, dẫn đến việc lây lan hạn chế từ người s

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH

MERS-CoV

Ninh Thuận , ngày 23/6/2015

HỘI CHỨNG HÔ HẤP VÙNG TRUNG ĐÔNG

DO VIRUS CORONA

Middle East Respiratory Syndrome Coronavirus

(MERS-CoV)

Nội dung trình bày

1 Virus corona gây

MERS

Rập Xê Út

quan trọng trong việc lây truyền vi rút :

 Vi rút được phát hiện ở lạc đà một bướu ở:

Qatar, Saudi Arabia, Oman and Egypt.

 Kháng thể được tìm thấy ở lạc đà tại: Jordan,

Tunisia, Ethiopia, Nigeria, Egypt, Saudi Arabia, Canary Islands, UAE…

 Vi rút trên người và lạc đà khá tương đồng

Dịch tễ học của MERS-CoV

 Các ca mắc rải rác trên người thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với lạc đà một bướu được báo cáo thường xuyên, dẫn đến việc lây lan hạn chế từ người sang người, đặc biệt trong các cơ sở y tế.

 Việc thực hiện không tốt phòng chống nhiễm khuẩn tại các cơ sở y tế dẫn tới số lượng lớn các

ca lây nhiễm thứ phát.

 Không có bằng chứng về việc lây truyền bền vững từ người sang người.

Kết quả nghiên cứu về lây truyền

1 Tỷ lệ lây truyền thứ phát trong tiếp xúc gia đình của bệnh nhân nhiễm MERS-CoV khoảng 5% (khảo sát cả trường hợp lây nhiễm không triệu chứng bằng huyết thanh học).

2 Đa số bệnh nhân trong trận dịch tại Jeddah năm 2014 do tiếp xúc với bệnh nhân trong cơ sở y tế.

Các dữ kiện đã biết

 Hội chứng Hô Hấp Trung Đông (Middle East respiratory syndrome - MERS) gây

ra do một loại virus corona mới (novel coronavirus) được gọi là MERS-CoV, được phát hiện lần đầu tiên tại Ả-rập Xê-út ( Saudi Arabia) năm 2012.

 Gọi là “Virus Corona mới” để phân biệt với Virus Corona gây bệnh SARS năm

2003 (còn gọi là SARS-CoV).

 Coronaviruses là một họ virus rất lớn bao gồm các virus gây các bệnh từ rất nhẹ như cảm lạnh đến bệnh cảnh nặng là Hội chứng Hô Hấp Cấp nặng (Severe Acute Respiratory Syndrome - SARS).

 Bệnh cảnh điển hình của MERS-Cov bao gồm sốt, ho và khó thở Viêm phổi không phải luôn xảy ra Các triệu chứng tiêu hoá như tiêu chảy đôi khi cũng xảy ra.

 Từ năm 2012 đến nay (trước vụ dịch Hàn Quốc): 1190 ca xác định nhiễm MERS-CoV, trong đó 444 tử vong (tỷ lệ tử vong 36%).

 Tuy đa số ca bệnh là do người lây sang người nhưng cho gần như tất cả đều lây trong bệnh viện Các ca ban đầu đều xuất phát từ vùng Trung Đông do tiếp xúc với lạc đà Đường lây chính xác từ lạc đà sang người như thế nào vẫn chưa rõ!

Cho đến nay virus không dễ dàng lây từ người này sang người khác trừ khi tiếp xúc gần, chủ yếu do chăm sóc người bệnh.

Source: WHO

http://www.who.int/csr/disease/coronavirus_infections/risk-assessment-3june2015/en/

Biểu hiện lâm sàng và điều trị

 Thời gian ủ bệnh: 2-14 ngày*

 Triệu chứng không đặc hiệu: sốt, ho, đau họng, đau cơ khớp (triệu chứng giả cúm), tiêu chảy, nôn Có các ca bệnh không triệu chứng

 Khu vực có nguy cơ lây nhiễm cao: cơ sở y tế và

hộ gia đình (những người tiếp xúc gần)

 Chưa có vắc-xin, chưa có thuốc kháng vi rút, điều trị các biến chứng

2 Tình hình dịch bệnh CoV

Vùng Trung Đông

Từ năm 2012 đến trước trận dịch ở Hàn Quốc: WHO ghi nhận 1190 ca xác định nhiễm MERS-CoV, trong đó 444 tử vong (tỷ lệ tử vong: 36%)

Tình hình dịch bệnh CoV

MERS-Chuỗi lây truyền tại Hàn Quốc

 Tính đến thứ hai 22/6/2015: Hàn Quốc có 172 ca, trong

đó 27 ca tử vong

 Ca đầu tiên: người đàn ông Hàn quốc 68 tuổi về đến Seoul ngày 4/5 sau khi du lịch qua 4 nước trung đông là Bahrain, United Arab Emirates, Saudi Arabia và Qatar (từ 18/4 đến 4/5) Khởi bệnh ngày 11/5, đến khám một

cơ sở y tế ngày hôm sau Đến 15/5 nhập viện và xuất viện 2 ngày sau đó Ngay đêm hôm đó ông vào cấp cứu tại một BV khác và 3 ngày sau được kết quả XN dương tính với MERS-Co! Khi đó ông được chuyển sang một

cơ sở y tế khác để cách ly.Trước khi được chẩn đoán bệnh ông ta đã lây virus cho các nhân viên y tế, người trong gia đình và các bệnh nhân khác tại 4 cơ sở y tế khác nhau!

Tình hình dịch bệnh CoV

MERS-Chuỗi lây truyền tại Hàn Quốc

Ca 35 tham dự hội thảo

Ở tại Trung Đông: 13/4-3/5

Trở về Hàn Quốc: 4/5

Khởi phát: 11/5

Chẩn đoán, cách ly: 20/5

Tình hình dịch bệnh CoV

MERS- Đây là đợt dịch lớn nhất ngoài khu vực trung đông tính đến hiện nay

 Đã có 27 quốc gia có ca bệnh:

+ Trung Đông {Ả Rập Xê Út,  Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất (UAE), Qatar, Oman, Jordan, Kuwait, Yemen, Lebanon, Iran}; (09)

+ Châu Âu {Áo, Pháp, Đức, Hy Lạp, Ý, Hà Lan, Thổ Nhĩ

Kỳ, Anh Quốc, Tây Ban Nha}; (09)

+ Châu Phi {Algeria, Tunisia & Ai Cập}; (03)

+ ChâuÁ {Trung Quốc , Malaysia,,Hàn Quốc, Thái Lan & Philippines}; (05)

+ Châu Mỹ {USA} (01)

THÁI LAN GHI NHẬN TRƯỜNG HỢP

MERS-COV XÂM NHẬP ĐẦU TIÊN

 Ngày 18/6/2015 Bộ Y tế công cộng Thái Lan xác nhận nước này đã ghi nhận trường hợp MERS-CoV xâm nhập đầu tiên Đây là một bệnh nhân nam 75 tuổi nhập cảnh từ Oman đến Thái Lan để điều trị bệnh tim mạch từ ngày 15/6/2015; tuy nhiên, kết quả xét nghiệm sàng lọc dương tính với MERS-CoV

 Như vậy, Thái Lan là nước thứ tư khu vực Châu

Á và là nước thứ 27 trên thế giới ghi nhận ca bệnh

Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế: Tình hình dịch bệnh MERS-CoV đến ngày 22/6/201522/06/2015

 Ngày 22/6/2015, Hàn Quốc ghi nhận thêm 3 ca nhiễm MERS-CoV mới và 2 trường hợp tử vong Như vậy, tính từ ngày 20/5/2015 đến nay nước này đã ghi nhận 172 trường hợp nhiễm MERS-CoV, 27 trường hợp tử vong.

Kể từ khi có dịch xảy ra tại Hàn Quốc ước tính có khoảng 120.000 du khách đã hủy chuyến tới nước này Đến nay, hầu hết các trường học ở Hàn Quốc đã mở cửa trở lại.

 Tổng số ca nhiễm MERS-CoV trên thế giới là: 1345 ca, có 479 tử vong tại 27 nước: Ca bệnh tại chỗ (9 nước): Ả Rập Xê Út,  Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất (UAE), Qatar, Oman, Jordan, Kuwait, Yemen, Lebanon, Iran; Ca bệnh xâm nhập (18 nước): Anh, Pháp, Tunisia, Italy, Hy Lạp, Tây Ban Nha, Ai Cập, Mỹ,  Hà Lan, Algeria, Áo, Thổ Nhĩ

Kỳ, Đức, Philippines, Malaysia, Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan.

 Việt Nam hiện chưa có trường hợp nhiễm MERS-CoV Tuy vậy người dân cần chủ động tuân theo các khuyến cáo của Bộ Y tế để phòng, chống dịch bệnh có thể xảy ra.

 .

TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH

Nguồn và đường lây truyền

MERS-CoV là bệnh viêm đường hô hấp do vi rút corona mới lần đầu tiên được phát hiện tại Ả Rập Xê Út vào 9/2012

1.Nguồn và ổ chứa:

- Chưa có hiểu biết đầy đủ nhưng theo phân tích Gen, có

nguồn gốc từ dơi

-Ổ chứa: đến nay, xác định ổ chứa chính là lạc đà

2 Đường lây truyền và thơi gian ủ bệnh:

 Từ động vật

• Dơi – lạc đà

• Lạc đà – người qua tiếp xúc (chưa rõ)

Từ người sang người

• Tiếp xúc gần với người bị nhiễm (chăm sóc, sống cùng, sử dụng sản phẩm thịt…).

Thời gian ủ bệnh: 2-14 ngày .

3 Khối cảm thụ: tất cả mọi người, nguy cơ cao là những

người già, có bệnh mãn tính…

4 Chưa có vắc xin, thuốc điều trị đặc hiệu

TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH

Nhận định tình hình dịch bệnh với Việt Nam

MERS-CoV có thể xâm nhập và lây lan vào nước ta qua:

Công dân trở về từ vùng có dịch.

Công dân từ các quốc gia khác đã

xuất phát/đi qua vùng có dịch nhập cảnh Viêt Nam

Hàn Quốc là có điều kiện về y tế

hơn Việt Nam

KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG CoV

MERS-(QĐ1944/QĐ-BYT, ngày 03 tháng 6 năm 2014)

việc lây lan ra cộng đồng.

Đáp ứng nhanh, khoanh vùng, xử lý kịp thời triệt để các ổ dịch nhằm hạn chế thấp nhất việc lan rộng

trong cộng đồng.

 MERS-CoV là virus động vật, chưa dễ dàng gây bệnh cho người (trừ khi tiến hoá thêm (!)

 MERS-CoV KHÔNG PHẢI LÀ SARS-CoV

 MERS-CoV chủ yếu lây truyền giữa NGƯỜI - NGƯỜI TRONG BỆNH VIỆN

Source: NATURE; doi:10.1038/nature.2015.17709

CẢNH GIÁC CHUẨN BỊ NGHIÊM TÚC

NHƯNG

KHÔNG QUÁ HOANG MANG

LO LẮNG

3 MỘT SỐ ĐIỂM CẦN LƯU Ý

Dịch SARS – Coronavirus năm 2003

Bệnh SARS: do virus SARS-CoV, có thể dễ dàng lây từ người sang người

Ca đầu tiên ghi nhận vào ngày 26/2/2003 tại Hà Nội.

Sau vài tháng dịch lan rộng sang nhiều nước ở Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Châu Âu, cho đến khi dịch được khống chế hoàn toàn vào tháng 7/2003 đã có 8,098 người mắc và 774 tử vong

Kết quả ban đầu về trình tự gen MERS CoV tại Hàn Quốc & Trung Quốc

-(

http://www.who.int/csr/disease/coronavirus_infections/mers-situation-assessment09-06.pdf?ua=1

)

Chưa có thay đổi đáng kể nào về sinh học

(WHO Jun 09 2015)

Khuyến cáo của WHO cho đến hiện tại

 Kiểm soát nhiễm khuẩn là bắt buộc nghiêm ngặt

nhằm ngăn chặn lây lan MERS-CoV trong các cơ

sở y tế

 Không thể nhận biết bệnh nhân nhiễm MERS-CoV trong giai đoạn sớm vì triệu chứng hô hấp không đặc hiệu Do đó nhân viên y tế phải luôn tuân thủ nguyên tắc dự phòng phổ quát đối với mọi bệnh nhân Dự phòng lây truyền qua đường giọt bắn khi chăm sóc các bệnh nhân có triệu chứng hô hấp,

dự phòng lây qua đường tiếp xúc và bảo vệ mắt

khi chăm sóc ca nghi ngờ hoặc xác định nhiễm MERS-CoV; dự phòng lây nhiễm qua đường không khí khi làm các thủ thuật tạo khí dung

Khuyến cáo của WHO cho đến hiện tại

 Cho đến khi có những hiểu biết nhiều hơn về MERS-CoV, những người bị tiểu đường, suy thận, bệnh phổi mạn tính và suy giảm miễn dịch được xem là những đối tượng có nguy cơ biến chứng nặng khi nhiễm MERS CoV

 Vệ sinh thực phẩm tốt Không uống sữa lạc đà tươi, tránh tiếp xúc với nước tiểu lạc đà hoặc ăn các thức ăn không nấu chín (vùng Trung Đông)

 WHO hiện không khuyến cáo hạn chế đi lại các vùng có bệnh

DỰ PHÒNG LÂY NHIỄM TRONG BỆNH VIỆN LÀ QUAN TRỌNG NHẤT

4 Phân tuyến thu dung, điều trị

Phân tuyến điều trị

1 Các bệnh viện tuyến cuối

Nhiệm vụ của các BV tuyến cuối

tuyến dưới công tác điều trị chống dịch

Phân tuyến điều trị (tiếp)

2 Các bệnh viện tuyến điều trị chủ yếu

nhiễm trực thuộc Bộ Y tế, Sở Y tế.

Nhiệm vụ

hợp dịch lan rộng, quá tải tuyến cuối

viện khác trực thuộc sở y tế

tuyến dưới công tác điều trị chống dịch

thiết lập bệnh viện dã chiến (Phối hợp với TTYTDP tỉnh).

Phân tuyến điều trị (tiếp) Các bệnh viện tuyến điều trị mở rộng và tại chỗ:

Nhiệm vụ

trong công tác điều trị chống dịch

chiến (Phối hợp với TTYT huyện và chủ cơ sở nơi thiết lập bệnh viện dã chiến).

thông và bệnh viện tuyến trên trong công tác giám sát, truyền thông và điều trị chống dịch.

Trân trọng cám ơn sự chú ý theo dõi

của quý vị đại biểu