BÀI GIẢNG THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN - GV: HOÀNG THỊ MAI

Hiện nay đang có tình trạng thâu tóm cổ phần trong một số công ty cổ phần hóa được niêm yết mà nguyên nhân sâu xa xuất phát từ giai đoạn định giá tài sản công ty quá thấp nên khi niêm yê

BỘ TÀI CHÍNH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH-MARKETING

THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

GV: HOÀNG THỊ MAI

THÀNH VIÊN

1 Tăng Nam Phong

2 Trần Trung Hiếu

3 Trương Như Yến

4 Nguyễn Thị Thanh Tâm

Hiện nay đang có tình trạng thâu tóm cổ phần trong một số công ty cổ phần hóa được niêm yết mà nguyên nhân sâu xa xuất phát từ giai đoạn định giá tài sản công ty quá thấp nên khi niêm yêt một số cổ đông tìm cách thu mua và trục lợi

từ khiếm khuyết này , gây thất thoát cho ngân sách Theo anh chị tại sao có thực trạng này, nguyên nhân từ đâu, làm sao giải quyết một cách hiệu quả

ĐỀ TÀI

NỘI DUNG

Khái Quát Thực Trạng Và Nguyên Nhân Hậu Quả Và Biện Pháp GQ

Cổ phần hóa là gì?

• Thuật Ngữ cổ phần hóa: Cổ phần hóa là cách gọi tắt của việc chuyển đổi các doanh nghiệp nhà nước thành công ty cổ phần ở Việt Nam Chương trình cổ phần hóa bắt đầu được Việt Nam thử nghiệm trong các

năm 1990-1991 và chính thức được thực hiện từ năm

1992, được đẩy mạnh từ năm 1996, và cơ bản hoàn thành vào năm 2010

I Định giá tài sản

1 Khái niệm

Định giá tài sản là quá trình xác định giá trị thị trường của tài sản, là việc đánh giá và đánh giá lại giá trị tài sản theo giá trị thị trường tại một thời điểm theo một chuẩn mực nhất định

=> nhằm xác định giá trị doanh nghiệp

2 Các phương pháp xác định giá trị doanh nghi p ệp được sử dụng trong vi c cổ phần hóa doanh ệp

nghi p ở Vi t Nam ệp ệp

 Phương pháp tài sản : là phương pháp xác định giá trị doanh

nghiệp trên cơ sở đánh giá giá trị thực tế toàn bộ tài sản hiện có của doanh nghiệp tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp

 Đối tượng : áp dụng chủ yếu đối với đa số các loại hình doanh

nghiệp mà tài sản của doanh nghiệp chủ yếu là tài sản hữu hình.

 Căn cứ dựa trên:

• Báo cáo tài chính tại thời điểm xác định

• Số lượng và chất lượng tài sản theo kiểm kê phân loại thực tế

• Tính kỹ thuật của tài sản, nhu cầu sử dụng và giá thị trường

• Giá trị quyền sử dụng đất, khả năng sinh lời của doanh nghiệp

 Phương pháp dòng tiền chiết khấu (DCF):

l à phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp dựa trên cơ sở khả năng sinh lời của doanh nghiệp trong tương lai.

• Đối tượng : là các doanh

nghiệp có ngành n ghề kinh

doanh chủ yếu trong lĩnh

vực dịch vụ tài chính, ngân

hàng thương mại, tư vấn,

thiết kế xây dựng, tin học và

chuyển giao công nghệ.

Điều kiện: có tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn nhà nước bình quân 5 năm liền kề trước khi cổ phần hóa cao hơn lãi suất trả trước của trái phiếu chính phủ có kỳ hạn từ 10 năm trở lên tại thời điểm gần nhất với thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp

định giá tài sản là tiền đề cho quá trình cổ phần hóa của các doanh nghiệp Một thực trạng diễn ra

hiện nay là rất nhiều doanh nghiệp khi tiến hành định giá tài sản thì lại định giá rất thấp.Định giá tài sản

thấp có thể được hiểu là việc định giá tài sản với mức giá thấp hơn giá trị thực vốn có của tài sản đó

Nguyên

nhân ?

Hậu quả ?

3 Vấn đề thâu tóm: khái niệm thâu tóm:

- Thâu tóm (Acquisition hay

Takeovers): là một hình thức

của mua bán và sáp nhập doanh

nghiệp (M&A), là hoạt động mà

một công ty tìm cách nắm giữ

cổ phần chi phối của một công

ty khác thông qua mua toàn bộ

cổ phần hoặc mua số lượng cổ

phần đủ để nắm quyền chi phối

với công ty mục tiêu.

- DN A + DN B →DN B (với quy

mô lớn hơn).

“Thâu tóm”- xấu là do cách làm

=> Thâu tóm ngầm: là mặt tiêu cực

của hoạt động thâu tóm, nó có thể

xảy ra ngay trong nội bộ doanh

nghiệp, biểu hiên là sự thâu tóm

quyền lực của một số cổ đông muốn

trục lợi, hoặc do doanh nghiệp bên

ngoài tiến hành thâu tóm bằng nhiều

thủ thuật tinh vi

 Cách thức thâu tóm ngầm:

- Thâu tóm thông qua nhiều tài khoản giao dịch khác nhau.

- Việc thu gom cổ phiếu có thể diễn ra từ từ trong một thời gian dài.

- Cùng một lúc công bố thông tin vừa mua, vừa bán một loại cổ

phiếu nào đó

- Các thủ thuật trên khiến cho các dấu hiệu DN bị thâu tóm không dễ nhận biết Do vậy nhiều trường hợp khi nắm bắt được chính xác điều này thì người thâu tóm đã nắm được tỉ lệ sở hữu chi phối

Quá trình từ cổ phần hóa đến thâu

tóm ngầm:

- Chính cổ đông trong công ty thu gom

cổ phiếu từ những cổ đông nhỏ, thôn

tính dần số cổ phiếu công ty nhằm thâu

tóm quyền lực.

- Doanh nghiệp thu mua cổ phiếu trên

TTCK, khi nắm được lượng cổ phiếu

đủ để nắm quyền chi phối công ty, liên

kết thành một liên minh gồm nhiều nhà

đầu tư nhỏ, trên cơ sở đó gây áp lực

thay đổi HĐQT, ban điều hành của

công ty mục tiêu.

II Thực trạng

• Các DNNN thường sở

hữu khối tài sản rất lớn

như: khoáng sản, đất

đai, địa lợi Và thất

thoát nhiều nhất trong

quá trình cổ phần hóa

chính là ở khâu định giá

khối tài sản ấy

Minh chứng cho các thực trạng trên.

Công ty CP Bia Hà Nội – Hải

Thất thoát tài sản đấtdoanh nghiệp không tính hoặc tính thiếu giá trị đất

chỉ làm thủ tục thuê một phần diện tích đang sử

dụng( thực chất là chiếm dụng đất, chốn thuế),

sử dụng lãng phí, tùy tiện cho thuê, mượn, vv thậm chí còn chuyển nhượng trái phép cho cá nhân

Thất thoát ở khâu cuối của quá trình

CPH

Thực trạng

• Ở hàng loạt các công ty khác xảy ra hiện tượng bỏ ngoài

sổ sách khi kiểm kê hàng hóa, tài sản tồn kho

Nhận xét về thực trạng trên

Công ty CP khách sạn và dịch vụ Hải Dương(Ocean hospitality-OCH) thâu

tóm công ty kem Tràng Tiền.

• Năm 2000 công ty kem Tràng Tiền thực hiện CPH đã gây xôn xao khi nắm giữ mảnh đất vàng rộng 1.500m2 ở trung tâm thủ đô nhưng chi được định giá 3,2 tỉ đồng Sau đó đã có 1 nhóm cổ đông sẵn sàng chi gấp 10 lần mệnh giá để mua hết cổ phần kem Tràng Tiền Người đại diện nhóm cổ đông là ông Hà Trọng Nam trở thành chủ tịch HĐQT không lâu sau ông đã chuyển nhượng vốn cho OCH mà chủ tịch HĐQT của OCH là em trai của ông Hà Trọng Bình.Việc định giá quá thấp giá trị doanh nghiệp khiến kem Tràng tiền nhanh chóng bị thâu tóm.

Nguyên nhân định giá tài sản thấp

1.Khách quan

• Môi trường pháp lý về thẩm định giá và một số Qui phạm pháp luật có liên quan chưa có tính thống nhất cao, vẫn có những nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, thậm chí xung đột nhau

• Việc quản lý điều kiện hành nghề thẩm định giá và cấp giấy phép còn lỏng lẻo, nhiều bất cập dẫn đến chất lượng định giá yếu kém( hiện tượng “cho thuê” thẻ Thẩm định viên về giá)

2 Chủ quan:

• Thiếu báo cáo nội bộ.

• Thiếu kiểm soát nội bộ.

• Nhà quản trị thiếu kĩ năng quản lý, thiếu trách

nhiệm

Nguyên nhân định giá tài sản thấp

• Thẩm định viên về giá có hành vi thông đồng với khách hàng để xác định giá trị tài sản sai lệch với giá trị thị trường

• Tiến trình cổ phần hóa chạy đua với thời gian, muốn làm cho xong, cho kịp tiến

độ nên dẫn đến làm nhanh, làm ẩu.

• Ví dụ: Như ở công ty Xây dựng và phát triển đầu tư Hải Phòng: công ty này không tính vào giá trị doanh nghiệp diện tích 113.713m2 đất xây dựng nhà để bán

và 7.976m2 đất khác để xây nhà tái định cư

III HẬU QUẢ , BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT

HẬU QUẢ

 Gây thiệt hại không nhỏ cho ngân sách

 Gây thất thu về thuế , vốn khi doanh nghiệp nhà nước bán tài sản.

 Trở thành miếng mồi ngon , béo bở cho những kẻ chuyên thâu tóm công ty để trục lợi

 Gây thiệt hại về lợi ích các thành viên trong công ty cổ phần

 Tạo tâm lý bất ổn đinh , thiếu tin tưởng của các cá nhân tổ chức khi tham gia cổ phần hóa

Làm sao để giải quyết vấn đề này một cách

Làm sao để giải quyết vấn đề này một

cách có hiệu quả?

Thứ tư: Đào tạo đội ngũ định giá chuyên nghiệp

cổ phần.

từng loại hình doanh nghiệp

Thứ sáu: Hoặc cũng có thể áp dụng đồng thời cả hai phương pháp định giá tài sản doanh nghiệp

doanh nghiệp.

Thứ tám: Nên quy định lại thời gian định giá.

“ Dù có sử dụng biện pháp gì thì vai trò của nhà nước mới là quan trọng

nhất ”

lai không xa những vấn đề tiêu cực trong việc cổ phần hóa sẽ được thay đổi tích cực bởi Chính Phủ với sự quyết tâm cao độ trong việc tái cơ cấu nền

kinh tế