BÀI GIẢNG Chấn thương cơ-xương trên bệnh nhân đa chấn thương

Chấn thương cơ xươngtrên bệnh nhân đa chấn thương Chấn thương cơ xương trên bệnh nhân đa chấn thương • 85% các bệnh nhân đa chấn thương có chấn thương cơ xương • Hiếm khi đe dọa sinh mạ

Chấn thương cơ-xương trên bệnh nhân đa chấn

thương

Chấn thương cơ-xương trên bệnh nhân đa chấn

thương

Kris Arnold, MD, MPH

Chair, ACEP Ambassador Program

Boston University College of Medicine

Boston, Massachusetts

Kris Arnold, MD, MPH

Chair, ACEP Ambassador Program

Boston University College of Medicine

Boston, Massachusetts

Chấn thương cơ xương

trên bệnh nhân đa chấn thương

Chấn thương cơ xương

trên bệnh nhân đa chấn thương

• 85% các bệnh nhân đa chấn thương có

chấn thương cơ xương

• Hiếm khi đe dọa sinh mạng hay nguy hiểm

mất chi ngay

• Dấu chỉ điểm cho nguy cơ có tổn thương

thân mình

• Nguyên nhân thường gặp của mất chức

năng kéo dài hay vĩnh viễn nếu không được điều trị đúng

Các vấn đề của tổn thương cơ

xương trong thăm khám ban đầu

Các vấn đề của tổn thương cơ

xương trong thăm khám ban đầu

• Chảy máu từ chỗ gãy xương hở

• Chảy máu từ chỗ gãy xương dài, kín

– Xương cánh tay : 1-2 đv máu

– Xương đùi : 3-4 đv máu

• Chảy máu từ gãy xương chậu

– Có thể làm mất máu nhanh

• Tổn thương mạch máu và thần kinh

do trật khớp

ABC…

Gãy xương chậu

• Độ nặng của gãy xương chậu dựa vào sự

thay đổi của đai chậu

Image Source: http://basicxray.blogspot.com/2009/08/normal-pelvic-anatomy.html

Gãy xương chậu

• Kiểu A – Đai chậu không bị mất ổn định

– Một xương bị tách –Nguy cơ thấp

• Phục hồi : mang tạ tăng dần

• Phẫu thuật trễ

Image source: Michael E Stadnick, M.D

http://www.radsource.us/clinic/0806

Gãy xương chậu

• Kiểu B

• Gián đoạn cả trước và sau nhưng các

dây chằng sau còn nguyên vẹn

• Vấn đề

– Không vững theo trục quay

– Tăng nguy cơ chảy máu

Gãy xương chậu

• Kiểu C

• Gián đoạn cả trước và sau kèm đứt cả

phức hợp cùng chậu sau

– Không vững theo trục quay và trục dọc

– Nguy cơ chảy máu cao

– Các tổn thương đi kèm

• Niệu đạo

• Các cơ quan vùng chậu

• Các cơ quan vùng bụng

Cố định xương chậu trong cấp cứu

Cố định xương chậu trong cấp cứu

Image source: Michael T Archdeacon, MD

http://www.aaos.org/news/aaosnow/jul09/clinical8.asp

Binding force at level of trochanters

Cố định gãy xương chậu

C-clamp

Xử trí gãy xương chậu

• Loại trừ tổn thương niệu đạo :

– Chụp niệu đạo ngược dòng

• Cơ chế tổn thương chi

– Lực va đập trực tiếp – Nghiền nát

– Té

• Tư thế chi lúc đầu

Xử trí tổn thương cơ xương trong khi khám lại lần 2

Xử trí tổn thương cơ xương trong khi khám lại lần 2

Bệnh sử

Đánh giá tổn thương chi

• Quan sát

– Cởi quần áo toàn bộ – Xem sự biến dạng – Mức độ sưng nề

• Lắng nghe

– Mức đau– Tiếng lạo xạo

• Cảm nhận

– Tiếng lạo xạo– Chuyển động bất thường

Xử trí gãy xương ban đầu

• Bị gập góc : nắn lại và cố định

– Ngăn ngừa tổn thương phần mềm phát sinh về sau

– Giảm đau– Có thể làm giảm chảy máu

Photo source: Bush LA, Chew FS Subtrochanteric femoral insufficiency fracture in woman on bisphosphonate

therapy for glucocorticoid-induced osteoporosis Radiology Case Reports [Online] 2009;4:261

Đánh giá tưới máu phần xa Bình thường

Bị ảnh hưởng

Đánh giá lại tưới máu phần xa

Đánh giá tổn thương mạch máu ở chi

Xử trí tạm thời các gãy xương gập góc

khi chưa vào viện

Xử trí tạm thời các gãy xương gập góc

khi chưa vào viện

• Maissoneuve

Đánh giá gãy các chi

Gẫy xương hở

• Nắn thẳng và đặt nẹp giống như

gãy xương kín

Tổn thương thần kinh chi trên

Tổn thương Thần kinh Vận động Cảm giác

Trật khớp khuỷu Giữa ( xa) Co gan tay với đối chiếu Ngón 2

Xương cánh tay trên lồi cầu

(trẻ em)

Giữa (liên cốt trước) Gấp đầu ngón 2

Trật khớp vai ra trước Da bì Gấp khuỷu Mặt ngoài

cẳng tay

Phần xa xương cánh tay/ Trật

khớp vai ra trước Quay Duỗi các đốt ngón và đốt bàn Mặt mu liên ngón 1

Trật khớp vai ra trước /Gãy

phần gần xương cánh tay Nách Cơ delta Mặt ngoài vai ~

Tổn thương thần kinh chi dưới

Tổn thương Thần kinh Vận động Cảm giác Gãy cành mu Đùi Duỗi gối Mặt trước gối

Gãy lổ bịt Bịt Khép háng Mặt trong đùi

Trật khớp gối Chày sau Gấp ngón Gan chân

Trật khớp háng ra sau Hông Gập/Duỗi mắc cá Bàn chân

Gãy ổ cối Mông trên Dạng khớp háng

Gãy ổ cối Mông dưới Duỗi khớp háng với

cơ mông lớn

Thương tổn nghiền nát

• Hội chứng chèn ép khoang

• Hội chứng tiêu hủy cơ vân

Hội chứng chèn ép khoang

• Chi dưới

– Cẳng chân

– Đùi– Mông– Bàn chân

• Chi trên

– Cẳng tay

– Bàn tay

Các khoang vùng cẳng chân

• Đau khi căng những cơ có liên quan

• Đau khi sử dụng những cơ có liên quan

• Có thể giảm cảm giác hay dị cảm tại vùng khoang bị tổn

thương / hay ở phía xa hơn

• Nếu đến trễ

– Mất mạch ngoại vi

– Da đổi màu – tái nhợt

– Liệt những cơ liên quan

huyết áp bình thường – thấp hơn nếu

bệnh nhân bị hạ huyết áp

Thủ thuật cắt cân

Hội chứng tiêu hủy cơ vân

kính hiển vi No red blood cells on microscopic

Nhỏ nhưng quan trọng

Trật khớp gối ra sau

Trật khớp háng ra sau Trật khớp háng ra sau

Cách sửa trật khớp háng ra sau Cách sửa trật khớp háng ra sau

Kéo theo trục Giữ khung chậu ổn định bằng

cách kéo ra sau , tựa vào gai chậu trước trên

Giữ chân ở tư thế khép và xoay trong

Trật khớp háng ra trước

Xin cảm ơn

Questions??