Sáng kiến kinh nghiệm dành cho quản lý

- Trong thực tế từ nhiều năm nay, hàng năm từ Bộ giáo dục và Đào tạo, Sở giáo dục và Đào tạo đến các Phòng giáo dục và Đào tạo đều có những lớp tập huấn tổ chức bồi dưỡng cung cấp thêm v

Kinh nghiệm.

CHỈ ĐẠO VIỆC TRIỂN KHAI CHUYÊN ĐỀ

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ.

Phần thứ nhất:

MỞ ĐẦU 1- Lý do chọn đề tài.

- Trong thực tế từ nhiều năm nay, hàng năm từ Bộ giáo dục và Đào tạo, Sở giáo dục và Đào tạo đến các Phòng giáo dục và Đào tạo đều

có những lớp tập huấn tổ chức bồi dưỡng cung cấp thêm về kiến thức, kĩ năng về phương pháp giảng dạy giúp cho đội ngũ giáo viên

có cách chuyển tải lượng kiến thức chuẩn từ sách giáo khoa đến đối tượng người học ngắn gọn, khoa học rễ hiểu, phù hợp với đối tượng lứa tuổi, giúp cho người học hiểu nhanh, nắm chắc bài học nhất Tuy nhiên do thời gian lớp tập huấn có hạn, nội dung tiếp thu nhiều nếu về các đơn vị trường không tự nghiên cứu bổ sung, tổ chức triển khai thành những chuyên đề, để thảo luận, vận dụng thực hành qua các tiết dạy cụ thể thì những kiến thức được tập huấn và kể cả những kiến thức đã được trang bị sẵn có cũng rơi rụng mai một

- Ngoài kĩ năng về phương pháp giảng dạy, thì người thầy còn phải tham gia hướng dãn thực hiện nhiều hoạt động khác: Hoạt động tập thể, hoạt động ngoại khóa,công tác chủ nhiệm v.v.v

- Để nâng cao chất lượng giáo dục ở các nhà trường, phụ thuộc rất nhiều yếu tố : Điều kiện CSVC, nền nếp, phong trào, điều kiện

xã hội như, sự quan tâm của gia đình, xã hội, kể cả phong tục tập quán, đối tượng học….Song yếu tố người thầy giữ vai trò quyết định, không có thầy giỏi thì khó có thể có trò giỏi Vì vậy việc nâng cao chất lượng giáo dục thì việc nâng cao chất lượng chuyên môn nghiệp vụ của người thầy là một trong những nhiệm vụ trọng tâm

mà người quản lý cần quan tâm

2- Mục đích nghiên cứu:

- Bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ một cách toàn diện, thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ được phân công, từ đó đưa mọi hoạt động của nhà trường vào nền nếp, chất lượng giáo dục sẽ

nâng lên, nhiệm vụ chính trị của nhà trường hoàn thành, uy tín nhà trường được nâng lên và dần dần được khẳng định

3- Đối tượng nghiên cứu:

- Là những vấn đề mới được tiếp cận, thực hiện chưa thuần thục hoặc chưa được thống nhất cần được bàn luận làm sáng tỏ từ

đó đi đến thống nhất để thực hiện ( phương pháp giảng dạy của một

bộ môn hoặc loại hình của một tiết dạy nào đó: lý thuyết, bài tập, ôn tập, kiểm tra…)

- Những vấn đề đã thực hiện nhiều năm nhưng chưa đạt hiệu quả, cần phải đưa ra bàn luận tìm cách thống nhất thực hiện ( công tác chủ nhiệm, hoạt động ngoại khóa đối với học sinh vùng cao…)

4- Giới hạn phạm vi nội dung nghiên cứu:

Căn cứ vào tình hình thực tế chất lượng, hiệu quả giờ dạy của đội ngũ giáo viên nhà trường, khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh và kết quả giáo dục các năm để nghiên cứu và định hướng xây dựng chuyên đề triển khai trong phạm vi tổ chuyên môn, nhà trường

5- Nhiệm vụ nghiên cứu:

Nắm bắt được thực tế hiệu quả giờ dạy của đội ngũ để xây dựng chuyên đề, khắc phục những tồn tại yếu kém từ đó hiệu quả giờ dạy đáp ứng được yêu cầu đã đề ra

6- Phương pháp và thời gian nghiên cứu.

Trong phạm vi chỉ là kinh nghiệm thực tế qua nhiều năm làm công tác quản lý chỉ đạo dạy và học nên tôi chủ yếu dùng các phương pháp nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn sau: Phân tích tổng hợp lý thuyết, phân loại hệ thống hóa; phương pháp lịch sử Phương pháp thực nghiệm, điều tra và tổng kết kinh nghiệm

Phần thứ hai:

NỘI DUNG

Chương I: Cơ sở lý luận.

Nói đến chất lượng đội ngũ là đề cập đến một diện rộng : Tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, trình độ chuyên môn đào tạo, kĩ năng sống giao tiếp ứng xử, kĩ năng và phương pháp giảng dạy, chất lượng hiệu quả giáo dục hàng năm… Song

trong kinh nghiệm này tôi đề cập đến “ chất lượng đội ngũ” với mục đích nâng cao hiệu quả giờ dạy Qua các chuyên đề nhằm bồi dưỡng một cách thường xuyên để nâng cao kĩ năng giảng dạy theo phương pháp mới đã được tiếp thu Từ đó phát huy được năng lực của đội ngũ nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy, phù hợp với đặc thù đối tượng học sinh theo vùng miền

Trong công tác quản lý của người Hiệu trưởng, nhiệm vụ chỉ đạo “Dạy và học” là một nhiệm vụ trọng tâm Để nâng cao hiệu quả giáo dục ngoài vấn đề như xây dựng kỉ cương nền nếp dạy và học theo các văn bản chỉ đạo về chuyên môn, công tác kiểm tra, thanh tra chuyên môn, thì người Hiệu trưởng cần phải chú trọng đến công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ Qua nhiều năm làm công tác quản lý tôi rút ra kinh nghiệm cho mình là ; muốn nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ ngoài vấn đề giáo viên tự học tự bồi dưỡng, tích lũy ra thì công tác bồi dưỡng tập trung, thông qua tổ, nhóm chuyên môn là một vấn đề không thể thiếu được dưới hình thức tổ chức các chuyên đề

Ta có thể hiểu nôm “chuyên đề” là một vấn đề ta cần tập trung giải quyết để đạt được mục đích đã đặt ra, có thể qua thực tiễn, lí luận luận để làm sáng tỏ và có thể để làm sáng tỏ chúng ta đưa ra một số quan điểm trên cơ sở kết hợp giữa lý thuyết với thực tiễn, cùng nhau bàn luận đi đến thống nhất để giải quyết

Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2011 – 2012 đối với giáo dục trung học, Sở giáo dục xác định một số nhiệm vụ trọng tâm trong đó “ Tập trung chỉ đạo nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giáo dục; tiếp tục giảm tỷ lệ học sinh yếu kém và học sinh bỏ học, tăng tỷ lệ học sinh khá, giỏi.”

Đối với quản lý “Tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý giáo dục, lấy quản lý chất lượng làm trọng tâm” “ tập trung chỉ đạo nâng cao hiệu quả thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, dạy học phân hóa trên cơ sở chuẩn kiến thức, kĩ năng chương trình giáo dục phổ thông; tạo ra sự chuyển biến cơ bản về đổi mới phương pháp dạy học …”

Với nhiệm vụ trước mắt đặt ra đối với tình hình thực tế của nhà trường, đội ngũ giáo viên trẻ, được đào tạo chính qui, vốn kiến thức được trang bị trong các trường chuyên nghiệp dồi dào, song

vốn, kinh nghiệm thực tiễn về giảng dạy còn ít, tuy rằng phương pháp giảng dạy đổi mới hàng năm được tập huấn, bồi dưỡng song

để thực hiện đạt hiệu quả thì cần phải được bồi dưỡng một cách thường xuyên, thông qua các chuyên đề do nhà trường, tổ chuyên môn tổ chức.Vì vậy trong một hai năm gần đây bản thân tôi trong kế hoạch chỉ đạo “dạy và học” của mình, đã xây dựng kế hoạch chỉ đạo cho các tổ chuyên môn cần tập trung sâu vào việc triển khai các chuyên đề về “đổi mới phương pháp giảng dạy” và “nâng cao hiệu quả giờ dạy” đối với các bộ môn

Chương II: Thực trạng của kinh nghiệm.

- Hiện nay trong một bối cảnh kinh tế xã hội ngày càng phát triển, hội nhập quốc tế ngày càng mở rộng, sự nghiệp giáo dục nói riêng ngày càng được Đảng nhà nước ta quan tâm đây là một điều kiện thuận lợi để truyền thống hiếu học của nhân dân ta phát huy Tuy nhiên với mức độ khác nhau, mức sống của nhân dân và trình độ dân trí các vùng miền khác nhau nên ít nhiều cũng ảnh hưởng đến điều kiện, ý thức học tập của học sinh theo vùng miền

khác nhau (miền xuôi- miền núi).

- Các yếu tố bảo đảm chất lượng ngày càng được cải thiện tích cực, trong đó yếu tố quan trọng nhất là đội ngũ người thầy được nâng cao trình độ

- Mặc dù hàng năm đội ngũ giáo viên vẫn được tham gia các lớp tập huấn bồi dưỡng về phương pháp tuy nhiên trong số giáo viên đã được tham gia không ít người chưa năm vững và chưa thực

sự bám sát chuẩn kiến thức- chương trình trong quá trình giảng dạy

mà chủ yếu dựa theo sách giáo khoa, sử dụng sách giáo khoa trên lớp chưa hợp lý, chuẩn bị bài chưa kĩ

- Trong quá trình giảng dạy giáo viên còn lạm dụng nhiều thuyết trình, ít nêu vấn đề để học sinh giải quyết vấn đề hoặc học sinh thuộc các trường vùng cao do còn những hạn chế về giao tiếp, không mạnh dạn nên dẫn đến phương pháp dạy của thầy sa vào

tình trạng “đọc chép, nhìn chép” ghi nhớ máy móc tiếp thu thụ động

thiếu sáng tạo, buộc trả lời thì đọc sách giáo khoa

- Do không nắm vững về phương pháp mới nên khi thực hiện phương pháp dạy học tích cực áp dụng máy móc, hình thức

như tổ chức hoạt động nhóm qua nhiều thời gian hoặc hoạt động không hiệu quả

- Trong thực tế việc tự học tự bồi dưỡng của một bộ phận đội ngũ giáo viên còn kém, chưa thực sự có ý thức tốt, chưa đầu tư thời gian nghiên cứu một cách thoả đáng Công tác dự giờ đồng nghiệp để học hỏi, rút kinh nghiệm cho bản thân còn rất hạn chế, hầu hết nếu dự giờ để học hỏi chỉ là một vài giờ khi có phong trào hội giảng

- Đối với các trường thuộc vùng kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có nhiều học sinh dân tộc do điều kiện về CSVC phục vụ cho giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh, nhà trường còn thiếu thốn, tỷ lệ học sinh yếu kém còn nhiều, tiếp thu chậm sẽ là những trở ngại lớn cho đội ngũ giáo viên thực hiện thành công phương pháp mới

- Ngoài những vấn đê trên trong thực tế ở nhiều trường ( Vùng cao) người quản lý chưa thực sự chú trọng đến vấn đề chuyên môn, chất lượng đội ngũ thông qua công tác chỉ đạo thực hiện các chuyên đề bồi dương chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ

mà chỉ mới chú trọng đến công tác huy động số lượng, tỷ lệ chuyên cần và một số vấn đề khác Không có kế hoạch chỉ đạo các tổ chuyên môn xây dựng và tổ chức triển khai thực hiện các chuyên

đề, thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, tổ chức dự giờ để rút kinh nghiệm, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ có tính chất thường

kì cho đội ngũ mà các buổi sinh sinh hoạt nội dung chỉ đơn điệu là kiểm tra thực hiện chương trình của giáo viên, nhắc nhở việc thực hiên qui chế nên các buổi sinh hoạt chuyên môn của các tổ thường không hiệu quả và công tác bồi dưỡng, củng cố kĩ năng của giáo viên, trong kế hoạch chỉ đạo “dạy và học” của người quản lý không

có Thậm chí quản lý chưa tổ chức bồi dưỡng giáo viên thông qua hình thức triển khai chuyên đề nên khi nói đến “ chuyên đề” nhiều giáo viên trẻ chưa hiểu hoặc quan niệm đây là vấn đề lớn nên trong phạm vi tổ, thời gian buổi sinh hoạt không thể làm nổi

Trước tình hình thực tế trên nên trong kinh nghiệm này tôi muốn đề cập đến một trong những vấn đề trong công tác quản lý của người Hiệu trưởng cần quan tâm , đó là việc chỉ đạo nhà trường, tổ chuyên môn hàng năm cần tổ chức triển khai các chuyên

đề để thực hiện nhiệm vụ của mình, trong đó các tổ chuyên môn cần

tổ chức các chuyên đề về “phương pháp giảng dạy” , “ Nâng cao hiệu quả giờ dạy” nhằm bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ

Chương III: Giải quyết vấn đề.

+ Từ thực trạng trên trong nhiều năm làm công tác quản lý,

trực tiếp chỉ đạo công tác “ Dạy và học” đặc biệt là những năm gần đây trực tiếp quản lý là chỉ đạo đơn vị trượng thuộc vùng điều kiện kinh tế - xã hiịo khó khăn, thì vấn đề tổ chức bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ giáo viên về phương pháp giảng dạy là một vấn

đề rất cần thiết; Bởi lẽ từ điều kiện khó khăn, thiếu thốn về CSVC, trang thiết bị phục vụ cho dạy và học đến đối tượng học sinh đều cần có những giải pháp thực tiễn, cụ thể mới có thể nâng cao chất lượng giáo dục được Muốn vậy thì cần có những chuyên đề để thảo luận, bàn bạc thống nhất nâng cao kĩ năng theo phương pháp mới cho đội ngũ

1 – Xây dựng kế hoạch.

- Trong kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học thì trong giải pháp để nâng cao chất lượng hai mặt giáo dục thì trước tiên phải xác định nâng cao chất lượng đội ngũ về năng lực giảng dạy theo phương pháp mới để làm vấn đề này cần tập trung vào việc triển khai các chuyên đề về phương pháp đã được tập huấn gắn với điều kiện thực tế của nhà trường ( trong năm học các tổ chuyên môn cần triển khai mấy chuyên đề) kế hoạch phải được hiệu trưởng xây dựng cho các tổ chuyên môn về thời gian thực hiện, yêu cầu cần đạt được của chuyên đề : Ví dụ trong kì I của năm học mỗi tổ chuyên môn cần thực hiện 1 chuyên đề, về “Đổi mới phương pháp giảng dạy” Đầu học kì II tổ chức chuyên đề “ Nâng cao hiệu quả giờ dạy”

2 - Tổ chuyên môn lựa chọn để thực hiên

- Các tổ phải dự giờ thăm lớp nắm bắt thực tế để lựa chọn ( môn, loại hình tiết dạy ) sau đó phân công người xây dựng nội dung chuyên đề (có thể theo nhóm bộ môn - Lý thuyết trên cơ sở nội dung đã tập huấn), phân công từ 2- 3 người dạy thực hành

- Tổ chức rút kinh nghiệm: đối chiếu với yêu cầu, cách thức thực hiện của phương pháp mới, những vấn đề tiết dạy đã đạt, chưa đạt càn bổ xung – những nội dung này là một trong những nội dung sinh hoạt Tổ - khi đã thống nhất vầ nội dung, Phương pháp, yêu cầu 100% giáo viên trong tổ thực hiện

3 - Tổ chức đánh giá kết quả việc triển khai thực hiện chuyên đề

- Sau khi thực hiện xong những yêu cầu của một chuyên đề, căn cứ vào kết quả, việc chuẩn bị nội dung chuyên đề, thực hiện các tiết dạy, khi vận dụng phương pháp mới Từ đó tổ trưởng tổ chức đánh giá những ưu điểm, tồn tại, rút ra những bài học kinh nghiệm

và có những yêu cầu cụ thể để tiếp tục thực hiện

+ Song song với việc thực hiện chuyên đề, tập trung dự giờ rút kinh nghiệm là công tác kiểm tra việc thực hiện chương trình, thực hiện các nền nếp, qui định về chuyên môn đối với giáo viên, nền nếp học tập của học sinh Như vậy người quản lý đã chỉ đạo sát và tác động lớn, thúc đẩy việc thực hiện đổi mới phương pháp việc nắm bắt chuẩn kiến thức kĩ năng của chương trình giáo dục và đổi mới phương pháp học tập của học sinh theo hướng tích cực

- Ngoài ra người quản lý phải tạo điều kiện thuận lợi để đội ngũ tham gia các lớp tập huấn do ngành tổ chức Có thể tổ chức giao lưu chuyên môn với các trường trong cụm, giữa các vùng để giáo viên học hỏi thêm về kinh nghiệm

- Gắn việc triển khai chuyên đề với phong trào hội giảng cấp tổ, cấp trường bồi dưỡng đi dự hội giảng cấp huyện, cấp tỉnh và nhiệm

vụ thực hiện nội dung các cuộc vân động đặc biệt là cuộc vận động

“ Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”.

Với cách làm trên trong nhiều năm qua đặc biệt là đội ngũ giáo viên trẻ của nhà trường đã có những chuyển biến tích cực về phương pháp và hiệu quả giờ dạy, ở tất cả các bộ môn Khẳng định một điều chất lượng giờ dạy của đội ngũ giáo viên được nâng lên, nội dung sinh hoạt tổ phong phú hơn, công tác tự học, tự bồi dưỡng của đội ngũ được thường xuyên, giờ giảng được học sinh tiếp thu hứng thú, chủ động hơn từ đó kết quả 2 mặt giáo dục đã từng bước thay đổi tỷ lệ yếu kém giảm, tỷ lệ khá giỏi tăng

Phần thứ ba:

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

Để hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị của nhà trường theo yêu cầu Chỉ thị nhiệm vụ năm học, mục tiêu của ngành đã nêu, căn cứ vào tình hình thực tế của nhà trường, trước tiên người Hiệu trưởng phải xây dựng được kế hoạch chỉ tiêu và các biện pháp thực hiện nhiệm vụ năm học; Trong đó phải chú trọng đến công tác phân loại

chất lượng giáo viên để có biện pháp bồi dưỡng đội ngũ thông qua việc triển khai các chuyên đề

- Tổ chuyên môn phải tổ chức nghiên cứu năm vững chuẩn kiến thức của chương trình môn học Là tổ chức trực tiếp xây dựng

và triển khai chuyên đề, rút kinh nghiệm và đưa ra những bài học Ngoài ra trong các buổi sinh hoạt chuyên môn phải tăng cường thảo luận để giải quyết những vấn đề mới, vấn đề khó dưới hình thức thảo luận, bàn bạc để thống nhất thực hiện ( tự bồi dưỡng thông qua các hoạt động tương tác và hợp tác chuyên môn)

- Đối với giáo viên cần phải tự giác và có thái độ cầu thị, “

tinh thần học suốt đời ” không thoả mãn với chính mình, tham gia học dầy đủ cac lớp bồi dưỡng, tập huấn kiên trì vận dụng vốn kiến thức học vào thực tế, tích cực học hỏi kinh ngiệm của đồng nghiệp thông qua nhiều hình thức khác nhau, khiêm tốn tiếp thu ý kiến của đồng nghiệp

Tổ chức các chuyên đề để chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ là một trong những yếu tố cực kì quan trọng có tính chất quyết định đến hiệu quả công việc của người quản lý Đặc biệt là trong công

tác chỉ đạo “ dạy và học” muốn từng bước nâng cao được chất

lượng 2 mặt giáo dục, hiệu quả đào tạo thì người quản lý hàng năm cần chú trọng đến nâng cao chát lượng đội ngũ, bồi dưỡng thường xuyên về đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng, lưa tuổi khơi dậy, phat huy tinh thần tự giác trong đội ngũ giáo viên và học sinh Phải gắn chặt công tác chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học , công tác kiểm tra đánh giá với tổ chức thực hiện phong trào thi

đua “ xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cưc” Nhằm

từng bước nâng cao chất lượng giáo dục tòan diện đáp ứng yêu cầu của đất nước trong giai đoạn mới

* Trên đây là kinh nghiệm về biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ thông qua việc hàng năm chỉ đạo triển khai các chuyên đề , mà bản thân tôi đã thực hiện trong nhiều năm qua, đã thu được những kết quả tốt

Phong Dụ Thượng, ngày 02 tháng 3 năm 2012.

Người viết.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Tài liêu bồi dưỡng hiệu trưởng trường THCS

PHỤ LỤC.

Phần thứ nhất : Mở đầu : trang 1.

Phần thứ 2:

Chương I

Cơ sở lý luận Từ trang 2 – trang 3.

Chương II

Thực trạng của kinh nghiệm Từ trang 4 đến trang 5.

Chương III

Giải quyết vấn đề Từ trang 6 – trang 7.

Phần thứ 3 Kết luận Trang 8

ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG

(xuất sắc, khá, trung bình)

ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ

(PHÒNG GD-ĐT)