Tập bài giảng được biên soạn theo Chương trình đào tạo mới được thực hiện từ năm học 2016-2017 K41 do Trường ĐHSP Hà Nội 2 ban hành, có cập nhật những nội dung kiến thức mới, những thôn
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
Trang 2Phạm Văn Dư
TẬP BÀI GIẢNG
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH 1
(Tài liệu dùng cho sinh viên và giảng viên
ngành Giáo dục quốc phòng và an ninh)
HÀ NỘI - NĂM 2016
Trang 41
MỤC LỤC
Chương 1: NỘI DUNG DẠY HỌC GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN
NINH
7
1.1 Quan niệm về nội dung dạy học Giáo dục quốc phòng và an ninh 7
1.1.2 Mức độ nội dung dạy học mà sinh viên cần đạt được 7
1.2 Các thành phần cơ bản của nội dung dạy học Giáo dục quốc phòng và an
ninh
8
1.2.3 Hệ thống kiến thức về kỹ thuật bắn súng và chiến thuật bộ binh 9
1.2.4 Hệ thống kinh nghiệm sáng tạo trong hoạt động quốc phòng và an ninh 9 1.3 Sự biểu hiện của nội dung dạy học Giáo dục quốc phòng và an ninh 10
1.3.4 Sách giáo khoa, giáo trình và các tài liệu dạy học khác 12
Chương 2: GIỚI THIỆU CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO, TÀI LIỆU, CƠ
SỞ VẬT CHẤT, THIẾT BỊ DẠY HỌC GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ
AN NINH
14
2.1.1 Những căn cứ và yêu cầu xây dựng chương trình 14 2.1.2 Chương trình đào tạo và Giáo dục quốc phòng và an ninh cho các cấp
Chương 3 : XÂY DỰNG KẾ HOẠCH DẠY HỌC VÀ SOẠN GIÁO ÁN
GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH
59
Trang 52
3.2 Một số loại kế hoạch trong dạy học Giáo dục quốc phòng và an ninh 62
3.2.3 Kế hoạch bồi dưỡng giáo viên, trợ giảng, người làm mẫu, đội mẫu 63 3.2.4 Kế hoạch hội thao Giáo dục quốc phòng và an ninh 63
3.2.6 Kế hoạch giảng dạy của một bài, một tiết học 64
Chương 4: THIẾT KẾ GIÁO ÁN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ
AN NINH
65
4.2.2 Nghiên cứu sách giáo khoa và các tài liệu liên quan 68 4.2.3 Xác định khả năng đáp ứng nhiệm vụ nhận thức của học sinh 69 4.2.4 Lựa chọn phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức
Chương 5: KỸ NĂNG DẠY HỌC CÁC NỘI DUNG CƠ BẢN
CỦA MÔN HỌC GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH
78
5.1.3 Xây dựng và phát triển kỹ năng sư phạm đối với người giáo viên giáo
dục quốc phòng và an ninh
83
Trang 63
5.2.2 Kỹ năng dạy học trên lớp (kỹ năng lên lớp, đứng lớp) 92 5.2.3 Kỹ năng kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh 109 5.2.4 Hướng dẫn tổ chức và phương pháp dạy học các nội dung lý thuyết 111
5.3.5 Kỹ năng đánh giá kết quả học tập của học sinh 117 5.3.6 Hướng dẫn tổ chức và phương pháp dạy học các nội dung thực hành 118
5 4 Phát huy tính tích cực nhận thức của người học trong quá trình dạy học
môn giáo dục quốc phòng và an ninh
136
5.4.1 Quan niệm chung về tính tích cực nhận thức của người học và vấn đề
phát huy tính tích cực nhận thức trong dạy học GDQP&AN
136
5.4.2 Các phương hướng, biện pháp phát huy tính tích cực nhận thức của
người học trong dạy học môn GDQP&AN
138
Trang 74
DANH MỤC CÁC BẢNG
1 Bảng 2.1: Chương trình Giáo dục quốc phòng và an ninh cấp THPT 18
3 Bảng 2.3: Chương trình Giáo dục quốc phòng và an ninh trình độ đại
4 Bảng 2.4: Khung chương trình đào tạo ngắn hạn giáo viên Giáo dục
5 Bảng 2.5: Khung chương trình đào tạo ngắn hạn giáo viên Giáo dục
6 Bảng 2.6: Khung chương trình đào tạo giáo viên Sư phạm Giáo dục
7 Bảng 2.7: Chương trình, nội dung bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và
8 Bảng 2.8: Chương trình, nội dung bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và
9 Bảng 2.9: Chương trình, nội dung bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và
10 Bảng 2.10: Chương trình, nội dung bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và
11 Bảng 2.11: Chương trình, nội dung bồi dưỡng kiến thức QP&AN cho
12 Bảng 2.12: Chương trình, nội dung bồi dưỡng kiến thức QP&AN cho
12 Bảng 2.13 : Danh mục thiết bị dạy học tối thiểu môn học GDQP&AN
trong các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp, trung học
phổ thông và trường phổ thông nhiều cấp học (có cấp trung học phổ
thông)
47
13 Bảng 2.14: Danh mục thiết bị dạy học tối thiểu môn học GDQP&AN
sửa đổi, bổ sung kèm theo Thông tư số 05/2013/TT-BGDĐT ngày 01
tháng 3 năm 2013
54
phương pháp dạy học tích cực với phương pháp dạy học truyền
thống
75
15 Bảng 5.1: Nhiệm vụ và công việc của giáo viên Giáo dục quốc phòng&
Trang 8QP&AN Quốc phòng và an ninh
TCCN Trung cấp chuyên nghiệp
Trang 96
LỜI NÓI ĐẦU
Thực hiện kế hoạch công tác năm học 2015 - 2016 về việc biên soạn giáo trình, tập bài giảng, tài liệu tham khảo phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập; Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội 2 triển khai biên soạn tập bài giảng “Phương pháp dạy học giáo dục quốc phòng an ninh 1” do thạc sỹ, thượng tá Phạm Văn Dư làm chủ biên
Tập bài giảng được dùng cho giảng viên và sinh viên chuyên ngành Giáo dục quốc phòng và an ninh sử dụng làm tài liệu phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ giảng dạy
và học tập môn học “Phương pháp dạy học giáo dục quốc phòng an ninh 1”; đồng thời
là tài liệu để các giảng viên giảng dạy môn Phương pháp dạy học cùng nghiên cứu để thực hiện thống nhất trong việc trang bị các kiến thức nghiệp vụ cho sinh viên ngành Giáo dục quốc phòng và an ninh Nội dung của tập bài giảng được biên soạn phù hợp với chương trình khung và đề cương chi tiết môn học “Phương pháp dạy học giáo dục quốc phòng an ninh 1”; đề cập đến những vấn đề chung về dạy học môn giáo dục quốc phòng - an ninh; phương pháp chuẩn bị dạy học Hướng dẫn xây dựng kế hoạch giảng dạy, thiết kế bài học theo hướng tích cực, biết chuẩn bị bài giảng môn học giáo dục quốc phòng - an ninh Cấu trúc tập bài giảng gồm 5 chương: Nội dung dạy học Giáo dục quốc phòng và an ninh Giới thiệu chương trình đào tạo, tài liệu, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học; Xây dựng kế hoạch dạy học; Thiết kế giáo án Giáo dục quốc phòng
và an ninh; Kỹ năng dạy học các nội dung cơ bản của môn học giáo dục quốc phòng
và an ninh
Tập bài giảng được biên soạn theo Chương trình đào tạo mới được thực hiện từ
năm học 2016-2017 (K41) do Trường ĐHSP Hà Nội 2 ban hành, có cập nhật những nội dung kiến thức mới, những thông tin mới về chương trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh, tham khảo và vận dụng cách thiết kế bài giảng theo hướng tích cực của các ngành học khác cho phù hợp với công tác giảng dạy cho học sinh ở các trường trung học phổ thông hiện nay
Để phù hợp với Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh, trong tập bài giảng khi thể hiện cụm từ “giáo dục quốc phòng – an ninh” được thay thế bằng cụm từ “giáo dục quốc phòng và an ninh”
Quá trình biên soạn tập bài giảng không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót, hàng năm cần được bổ sung, chỉnh lý, cập nhật nội dung cho phù hợp với yêu cầu đào tạo Rất mong được sự đóng góp của quý thấy cô và các bạn sinh viên để tập bài giảng ngày càng được hoàn thiện tốt hơn./
Trang 10
7
Chương 1 NỘI DUNG DẠY HỌC GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH
1.1 Quan niệm về nội dung dạy học Giáo dục quốc phòng và an ninh
1.1.1 Khái niệm
Nội dung dạy học:“Nội dung dạy học là một hệ thống các kiến thức, kỹ năng, và
thái độ mà việc lĩnh hội chúng đảm bảo sự phát triển toàn diện của nhân cách và sự xác lập nghề nghiệp của người tốt nghiệp”[8; Tr 53]
Trong khái niệm này cần lưu ý:
- Nội dung dạy học phải đảm bảo toàn diện cả về hồng và chuyên (phẩm chất và năng lực)
- Hai yếu tố: Dạy học (tạo ra tri thức, kỹ năng ) và giáo dục (tạo ra giá trị tinh thần, đạo đức) của nội dung dạy học không thể tách rời mà gắn bó mật thiết với nhau
- Trong giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học, nội dung dạy học thường được gọi là nội dung đào tạo
Nội dung dạy học giáo dục quốc phòng và an ninh: “Nội dung dạy học giáo dục
quốc phòng và an ninh là hệ thống các tri thức khoa học về quốc phòng và an ninh, kiến thức cơ bản cần thiết về kỹ thuật, chiến thuật quân sự, phương pháp sáng tạo, chuẩn mực, giá trị mà sinh viên cần chiếm lĩnh để hình thành và phát triển nhân cách của người học”[1;Tr 168]
1.1.2 Mức độ nội dung dạy học mà sinh viên cần đạt được
Đối với các cơ sở đào tạo cả ở trong và ngoài quân đội, căn cứ vào mục tiêu dạy học của bài học, căn cứ vào thời gian và các điều kiện dạy học; ngoài việc xác định chính xác các kiến thức, thái độ, kỹ năng cần phải xác định mức độ người học viên (sinh viên) cần đạt theo từng kiến thức, thái độ, kỹ năng Thông thường trong dạy học, người ta chia mức độ cần đạt ra ba mức:
Lĩnh vực kiến thức (hiểu biết) thường chia thành ba mức cơ bản:
Mức 1: Nhớ lại được Sau khi học, sinh viên có thể kể ra, viết ra, vẽ ra, mô tả được những điều đã học Đây là sự hiểu biết ở mức độ thấp nhất, học viên chỉ tường thuật lại những gì mình nhìn thấy và nghe thấy trong quá trình học
Mức 2: Diễn giải được: Sinh viên có thể trình bày, giải thích, nêu ý nghĩa, chỉ rõ liên quan, nguyên nhân, hậu quả của những điều mình đã được học Rõ ràng ở mức 2
đã cao hơn mức 1, đòi hỏi sinh viên phải biết chắp nối với các sự kiện nghe được, nhìn được thành vấn đề có "đầu - đuôi", nghĩa là có sự "động não"
- Mức 3: Giải quyết vấn đề về mặt lý thuyết: Sinh viên đã biết cách phân tích, so sánh, tổng hợp, lý giải và đề xuất được cách giải quyết vấn đề về mặt lý thuyết (nếu cần), dựa trên nhãng điều học được Đây là mục tiêu kiến thức cao nhất
Lĩnh vực thái độ Mục tiêu thái độ có ba mức:
Mức 1: Cảm nhận, thông cảm, nhận ra điều cảm nghĩ của người khác Sinh viên phải làm được ở mức này là mô tả, nói lên được cảm nghĩ của người khác
Mức 2: Đáp ứng, có thể trả lời, giải thích, an ủi, động viên người khác phù hợp với tình huống Rõ ràng không thể là câu trả lời, động viên hay an ủi có thể dùng chung cho tất cả mọi người
Trang 118
Mức 3: Nội tâm hóa, là sự đồng cảm, coi tình huống của người khác là tình huống của chính mình Thể hiện của điều này là sự nhiệt tình giúp đỡ, hỗ trợ giải quyết, làm việc thận trọng, chính xác
Lĩnh vực kỹ năng là những thao tác thực hành mà sinh viên có thể làm được sau
khi học Kỹ năng được chia làm ba mức độ
Mức 1: Bắt chước Sinh viên làm lại được những thao tác, kỹ thuật mà giáo viên vừa làm, đúng với trình tự, đúng với yêu cầu
Mức 2: Làm chủ thao tác Sinh viên thực hành lại một thao tác một cách vững vàng, chắc chắn, tự chủ và an toàn
Mức 3: Tự động hóa Ở mức này không những sinh viên hoàn toàn làm chủ được thao tác mà còn thực hành được các thao tác một cách thuần thục, khéo léo
Ba lĩnh vực kiến thức, kỹ năng, thái độ của bài học có liên quan mật thiết với nhau và xuất phát từ các mục tiêu chuyên biệt tạo thành nội dung dạy học của bài học
cụ thể Giảng viên cần phải dành nhiều công sức xác lập nội dung dạy học một cách đầy đủ, chính xác Đây là yếu tố quyết định hiệu quả dạy học của từng bài học
1.2 Các thành phần cơ bản của nội dung dạy học giáo dục Quốc phòng và an ninh
1.2.1 Hệ thống tri thức về quốc phòng và an ninh
Nhà nước quy định nhiệm vụ về quân sự, quốc phòng, an ninh cho các bộ, ngành,
cơ quan Trung ương, địa phương và cơ sở thông qua hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội Mọi công dân đều có trách nhiệm tham gia công tác quốc phòng; luyện tập quân sự; giữ gìn bảo vệ an ninh, trật tự an toàn xã hội Tăng cường tiềm lực quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân; phòng, chống có hiệu quả chiến lược “Diễn biến hòa bình” bạo loạn lật
đổ, chiến tranh công nghệ cao của địch trong tương lai Thực hiện tốt công tác quốc phòng, an ninh để xây dựng lòng tin chiến thắng trước mọi âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù đối với cách mạng Việt Nam
Kiến thức quốc phòng và an ninh là hệ thống các quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về quốc phòng và an ninh, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, phòng thủ dân sự, động viên quốc phòng, kinh tế kết hợp với quốc phòng, an ninh, quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh Truyền thống chống giặc ngoại xâm, tinh thần yêu nước, lòng tự hào,
tự tôn dân tộc; các văn bản pháp luật về quốc phòng, an ninh; phổ cập những kiến thức cần thiết về lực lượng vũ trang nhân dân; nghệ thuật quân sự Việt Nam; phòng, chống chiến lược "Diễn biến hoà bình", bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam; kiến thức cơ bản cần thiết về kỹ thuật, chiến thuật quân sự, phòng thủ dân sự, nhằm trang bị cho sinh viên những hiểu biết toàn diện, đúng đắn về thế giới khách quan, trên cơ sở đó xây dựng thế giới quan khoa học, niềm tin cách mạng cho sinh viên ở nhà trường
1.2.2 Hệ thống kiến thức về quân sự chung
Hệ thống kiến thức về quân sự chung trang bị cho sinh viên kiến thức cơ bản về điều lệnh đội ngũ và kỹ thuật thực hiện động tác như tập hợp đội hình cơ bản của tiểu đội, trung đội, vận dụng thành thạo điều lệnh đội ngũ từng người không có súng, góp phần nâng ý thức, tác phong học tập giáo dục Quốc phòng và an ninh và vận dụng tích cực trong sinh hoạt tập thể tại nhà trường; tác dụng, tính năng, cấu tạo, tác dụng một
Trang 129
số loại vũ khí bộ binh như súng trường bán tự động CKC, súng trung liên RPD, súng
diệt tăng B40, B41; hiểu biết về một số loại thuốc nổ TNT, Mêlinít, C4 và thuốc nổ Pentrit, bản đồ địa hình quân sự, vũ khí hủy diệt lớn như vũ khí hạt nhân, vũ khí hoá học, vũ khí sinh học; kỹ thuật cơ bản về băng bó cấp cứu trong chiến đấu
Rèn luyện cho sinh viên tư thế, tác phong chững chạc, nghiêm túc, ý thức tổ chức
kỷ luật cao; biết cách sử dụng bản đồ địa hình quân sự; biết thực hành băng bó, chuyển thương và biết vận dụng một cách linh hoạt trong học tập, công tác khi xảy ra tai nạn
1.2.3 Hệ thống kiến thức về kỹ thuật bắn súng và chiến thuật bộ binh
Kỹ năng quân sự là khả năng thực hành những kiến thức cơ bản cần thiết về kỹ thuật, chiến thuật quân sự Hệ thống kỹ năng, kỹ xảo về quân sự là các hành động đã được tự động hoá và cách thức vận dụng đúng đắn, sáng tạo các tri thức được trang bị, các kỹ xảo đã được hình thành vào thực tiễn quân sự, thực tiễn học tập nhằm giải quyết các nhiệm vụ trong các tình huống và điều kiện khác nhau một cách có hiệu quả cao
Kỹ thuật bắn súng tiểu liên AK và chiến thuật bộ binh là môn học trang bị cho sinh viên kiến thức cơ bản về tác dụng, tính năng, cấu tạo súng tiểu liên AK, cách ngắm bắn và biết các thực hành bắn trúng, bắn chụm vào mục tiêu cố định ban ngày bằng súng tiểu liên AK; biết cách lợi dụng địa hình địa vật và thực hiện tốt các tư thế động tác vận động trong chiến đấu, xử lý được một số tình huống trong quá trình tiến công địch phòng ngự cũng như thực hành phòng ngự đánh bại các đợt tiến công của địch Nắm đặc điểm thủ đoạn chiến đấu của địch; nhiệm vụ, yêu cầu chiến thuật; đặc điểm và cách đánh chiếm một số mục tiêu của địch; hành động của chiến sỹ trước, trong và sau mỗi lần chiến đấu; cách xử lý một số tình huống cụ thể sát với điều kiện địch, địa hình; hành động chiến đấu mau lẹ, khẩn trương, lợi dụng địa hình, địa vật tốt; vận dụng kỹ thuật chiến đấu bộ binh vào thực hành xử lý tình huống; nhận định, đánh giá, phân tích tình hình địch, địa hình; xử lý linh hoạt các tình huống chiến đấu
1.2.4 Hệ thống kinh nghiệm sáng tạo trong hoạt động quốc phòng và an ninh
Việc trang bị cho sinh viên những kinh nghiệm sáng tạo trong hoạt động quốc phòng và an ninh giúp sinh viên tổ chức hoạt động học tập của mình một cách tốt nhất
Hệ thống kinh nghiệm sáng tạo trong hoạt động quốc phòng và an ninh là những phương thức phát hiện vấn đề mới nảy sinh và phương thức vận dụng các tri thức, kỹ năng, kỹ xảo đã có vào những tình huống mới, giải quyết một cách với hiệu quả cao nhất Kinh nghiệm sáng tạo trong hoạt động quốc phòng và an ninh có những đặc điểm nổi bật sau:
Tự lực chuyển tri thức và kỹ năng vào tình huống mới
Nhìn thấy vấn đề mới trong tình huống quen thuộc
Nhìn thấy cấu trúc, chức năng mới của đối tượng
Tự lực phối hợp các phương pháp hoạt động quen thuộc thành những cách thức mới để giải quyết vấn đề, xây dựng cách giải quyết hoàn toàn mới với hiệu quả tốt nhất
Để trang bị cho sinh viên những kinh nghiệm sáng tạo trong hoạt động quốc phòng và an ninh, trong tổ chức quá trình dạy học cần thực hiện tốt một số vấn đề cơ bản sau:
Phải thực hiện tối ưu hoá hoạt động dạy học
Phải tích cực hoá hoạt động nhận thức của người học
Trang 1310
Gắn chặt hoạt động học tập của sinh viên với thực tiễn xã hội, thực tiễn quân đội
và thực tiễn nghề nghiệp tương lai của họ
Căn cứ tính chất, cấp độ đào tạo của nhà trường để xác định mức độ, hình thức, phương pháp tập dượt nghiên cứu khoa học cho người học
Đề phòng và khắc phục hiện tượng dạy học xuôi chiều, máy móc, áp đặt cho người học
Các thành phần của nội dung dạy học giáo dục Quốc phòng và an ninh gắn bó chặt chẽ và tác động qua lại lẫn nhau tạo thành một chỉnh thể thống nhất, một cấu trúc trọn vẹn đảm bảo cho quá trình dạy học đạt tới mục tiêu giáo dục đã xác định Như vậy, nội dung dạy học giáo dục Quốc phòng và an ninh, có ý nghĩa hết sức quan trọng góp phần giáo dục toàn diện cho sinh viên về lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa
xã hội, niềm tự hào và sự trân trọng đối với truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc, của các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam; có ý thức cảnh giác trước
âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch; có kiến thức cơ bản về đường lối quốc phòng, an ninh và công tác quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh; có kỹ năng quân
sự, an ninh cần thiết để tham gia vào sự nghiệp xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Đồng thời, hình thành cho sinh viên những phẩm chất, năng lực cần thiết, tư duy, hoạt động sáng tạo trong quá trình học tập và công tác sau này đạt chất lượng và hiệu quả tốt
1.3 Sự biểu hiện của nội dung dạy học giáo dục Quốc phòng và an ninh
1.3.1 Kế hoạch dạy học
Kế hoạch dạy học là văn bản xác định thành phần các môn học trong một khóa
học, sự phân bổ của chúng trong năm học, số giờ trong một học kỳ, một tuần, các hình thức dạy học và kiểm tra đối với từng môn học
Kế hoạch dạy học do phòng đào tạo lập ra, được nhà trường phê chuẩn Sinh viên nắm kế hoạch dạy học để chủ động tổ chức việc học tập của bản thân Giảng viên nắm
kế hoạch dạy học để chủ động triển khai giảng dạy các môn học và phối hợp thực hiện chương trình đào tạo Nhà trường nắm kế hoạch dạy học để quản lý quá trình dạy học
“Kế hoạch dạy học Giáo dục quốc phòng và an ninh là văn kiện do cơ quan có thẩm quyền về giáo dục và đào tạo ban hành, trong đó quy định các môn học, các chuyên đề, các hoạt động cơ bản; trình tự thực hiện; thời lượng dành cho từng môn học, chuyên đề và các hoạt động cơ bản; quy chế tổ chức năm học, khoá học”[1; Tr 171]
Người giáo viên Giáo dục quốc phòng và an ninh ngoài việc nắm chắc kế hoạch dạy học của trên để thực hiện, cần phải biết lập các kế hoạch liên quan tới công tác bảo đảm cho hoạt động giảng dạy môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh ở nhà trường
1.3.2 Môn học
Một số khái niệm về môn học (theo Qui chế học vụ bậc Đại học – Cao đẳng, theo
QĐ Số: 958/QĐ-ĐHBK-ĐT, ngày 27 tháng 06 năm 2012 của Đại học Bách Khoa – Đại học Quốc Gia Tp.HCM):
Môn học là các đơn vị cấu thành của các chương trình giáo dục Môn học là tập
hợp những tri thức về một lĩnh vực chuyên môn cụ thể và là một đơn nguyên trọn vẹn được tổ chức giảng dạy và đánh giá nội trong một học kỳ
Môn học bắt buộc là các môn học, học phần trong chương trình giáo dục
(CTGD) chứa đựng những nội dung chính yếu của nhóm ngành, ngành và chuyên
Trang 1411
ngành đào tạo mà sinh viên bắt buộc phải hoàn tất đạt yêu cầu - có chứng chỉ của các học phần nếu có quy định, để được xét tốt nghiệp
Môn học bắt buộc theo lựa chọn là nhóm các môn học trong CTGD chứa đựng
những nội dung cơ bản của một ngành/chuyên ngành hay hướng chuyên môn, mà tất
cả các sinh viên sau khi tự nguyện đăng ký lựa chọn hoặc được phân ngành/chuyên ngành đều bắt buộc phải hoàn tất trọn vẹn - đạt yêu cầu để được xét tốt nghiệp
Môn học tự chọn là các môn học trong CTGD chứa đựng những nội dung cần
thiết cho một trong nhiều định hướng nghề nghiệp (ngành/chuyên ngành/hướng chuyên môn) mà sinh viên có thể tự do lựa chọn đăng ký học
Trong chương trình giáo dục, môn học tự chọn được xếp theo từng nhóm với quy định cụ thể về số tín chỉ tối thiểu phải tích lũy cho mỗi nhóm Để đủ điều kiện tốt nghiệp, sinh viên phải hoàn tất đạt yêu cầu một số môn nhất định trong từng nhóm nhằm tích lũy đủ số tín chỉ tối thiểu quy định cho nhóm môn học tự chọn tương ứng
Môn học thay thế: Khái niệm môn học thay thế được sử dụng khi một môn học
có trong CTGD nhưng nay không còn tổ chức giảng dạy nữa và được cho phép thay bằng một môn học (một nhóm môn học) đang còn tổ chức giảng dạy cho các khóa-ngành khác tại trường hoặc/và ở trường ngoài Môn học thay thế nhìn chung phải có thời lượng tương đương hoặc lớn hơn nhưng có thể có nội dung khác với môn học hiện không còn tổ chức giảng dạy Trường hợp môn thay thế có số tín chỉ ít hơn môn
cũ (là một môn ở trong phần bắt buộc của CTGD) thì sinh viên phải học thêm các môn
tự chọn khác để đảm bảo tích lũy đủ số TC theo quy định của CTGD khóa-ngành
Môn tương đương được hiểu là một hay một nhóm môn học thuộc CTGD một
khóa-ngành khác đang tổ chức đào tạo tại trường – có nội dung hoàn toàn tương đương hoặc bao trùm sâu-rộng hơn, mà sinh viên được phép tích lũy để thay cho một môn học hay một nhóm môn học trong CTGD của ngành đào tạo
Môn học tiên quyết : Môn học A là môn tiên quyết của môn học B, khi điều kiện
bắt buộc để đăng ký học môn học B là sinh viên đã đăng ký học và hoàn tất đạt môn A
Môn học thay thế : Môn học A là môn học thay thế của môn học B, khi điều kiện
bắt buộc để đăng ký học môn học B là sinh viên đã đăng ký và có theo học, tham gia đánh giá – có điểm tổng kết của môn A khác không (cấm thi và vắng đều tính là không điểm) Như vậy sinh viên được phép đăng ký học môn B vào học kỳ tiếp sau học kỳ đã học môn A
Môn học song hành: Môn học A là môn học song hành của một môn học B, khi
điều kiện bắt buộc để đăng ký học môn học B là sinh viên đã đăng ký học môn A Sinh viên được phép đăng ký học môn B vào cùng học kỳ đã đăng ký học môn A hoặc vào các học kỳ tiếp sau đó
Khái niệm về môn học GDQP&AN:
“Môn học giáo dục Quốc phòng và an ninh là tập hợp những tri thức về lĩnh vực quốc phòng, an ninh được thực hiện giảng dạy ở các nhà trường, có cấu trúc và lôgíc phù hợp với các ngành khoa học và thực tiễn tương ứng; phù hợp các quy luật tâm - sinh lý của học sinh và sinh viên trong quá trình dạy - học” [1; Tr 171]
1.3.3 Chương trình dạy học
Chương trình dạy học là văn bản xác định nội dung khoa học của môn học và
các hình thức dạy học để học sinh, sinh viên lĩnh hội được môn học
Chương trình môn học phải thể hiện được:
Trang 1512
- Tính đầy đủ theo mục tiêu đào tạo của ngành học mà môn học là một yếu tố của chương trình
- Tính cụ thể: Từng chương, từng tiết và các hình thức lĩnh hội được cụ thể hóa
- Tính vận hành được thể hiện ở sự thống nhất các nội dung và phương thức lĩnh hội
Bộ môn (khoa) là người chịu trách nhiệm xây dựng chương trình môn học Đối với các môn học chuyên môn của ngành (chuyên ngành) thì vai trò của bộ môn lại càng quan trọng
Chương trình dạy học giáo dục Quốc phòng và an ninh là văn kiện do cơ quan
có thẩm quyền về giáo dục - đào tạo ban hành, trong đó quy định cụ thể: mục tiêu - yêu cầu, vị trí, phạm vi môn học, các chuyên đề; số lượng các học phần, học trình dành cho từng môn học, chuyên đề; phân phối thời gian cho các thành phần của nội dung dạy học; giải thích và hướng dẫn việc thực hiện chương trình; quy định các sách và tài liệu bắt buộc, các sách và tài liệu tham khảo; bao gồm:
Chương trình giáo dục Quốc phòng và an ninh cấp trung học phổ thông
Chương trình giáo dục Quốc phòng và an ninh trình độ trung cấp chuyên nghiệp
Chương trình giáo dục Quốc phòng và an ninh trình độ đại học, cao đẳng
Ngoài ra còn chương trình Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho các đối tượng theo quy định của Nhà nước
Chương trình dạy học giáo dục Quốc phòng và an ninh là căn cứ để các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục tiến hành giám sát hoạt động dạy học ở các nhà trường Đồng thời là căn cứ để nhà trường, các giáo viên tiến hành hoạt động theo đúng yêu cầu của nhà nước, của quân đội; để nhà trường kiểm tra dạy học của giáo viên, cũng như các giáo viên tự kiểm tra hoạt động giảng dạy của mình Chương trình dạy học còn là căn cứ để sinh viên tiến hành học tập, tự kiểm tra và thi theo yêu cầu chung Cấu trúc của chương trình dạy học bao gồm:
Mục đích, vị trí yêu cầu môn học
Nội dung các đơn vị học trình của từng học phần tạo nên chương trình dạy học Phân phối thời gian cho các thành phần của từng đơn vị học trình trong học phần (bao gồm cả thời gian ôn, kiểm tra)
Giải thích và hướng dẫn thực hiện chương trình
Quy định các sách, tài liệu bắt buộc; các sách và tài liệu tham khảo
1.3.4 Sách giáo khoa, giáo trình và các tài liệu dạy học khác
Tài liệu dạy học bao gồm: Giáo trình, sách giáo khoa, sách tham khảo, các tài
liệu hướng dẫn dạy học, các loại phim ảnh, các băng ghi âm chứa đựng nội dung dạy học Tài liệu dạy học phải thể hiện:
- Phản ánh đầy đủ chương trình môn học
- Có tính hệ thống
- Có tính thống nhất giữa nội dung và phương tiện lĩnh hội
- Phù hợp với tâm sinh lý người học
Sách giáo khoa thuộc hệ thống sách giáo khoa giáo dục phổ thông, sử dụng cho học sinh cấp trung học phổ thông; gồm có: giáo dục Quốc phòng và an ninh 10, giáo
Trang 1613
dục Quốc phòng và an ninh 11, giáo dục Quốc phòng và an ninh 12 Sách giáo viên giáo dục Quốc phòng và an ninh quy định nội dung, thời gian và phương pháp giảng dạy từng bài trong sách giáo khoa giáo dục Quốc phòng và an ninh, sử dụng cho giáo viên giáo dục Quốc phòng và an ninh cấp trung học phổ thông
Giáo trình giáo dục Quốc phòng và an ninh thuộc giáo trình sử dụng chung trong các trường trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học, gồm có:
Giáo trình giáo dục Quốc phòng và an ninh trung cấp chuyên nghiệp
Giáo trình giáo dục Quốc phòng và an ninh đại học, cao đẳng
Nếu chương trình dạy học quy định phạm vi dạy học của môn học thì sách giáo khoa có nhiệm vụ trình bày nội dung của môn học một cách rõ ràng, cụ thể và chi tiết với cấu trúc xác định Sách giáo khoa là hình thái vật chất của môn học, của nội dung học vấn mà môn học thể hiện Sách giáo khoa là văn bản thể hiện nội dung chi tiết của chương trình môn học được dành cho người dạy và sinh viên sử dụng chính thức trong quá trình dạy học và được Nhà nước ban hành
Sách giáo khoa phải đáp ứng những yêu cầu cơ bản sau:
Nội dung phải phù hợp với chương trình, đảm bảo tính khoa học, tính hiện đại, tính thực tiễn nghề nghiệp của sinh viên và tính giáo dục cao
Cấu trúc bảo đảm trật tự, hệ thống - là hợp kim của lôgíc khoa học tương ứng và lôgíc nhận thức chung của người học
Ngôn ngữ phải trong sáng, dễ hiểu thống nhất, đúng ngữ pháp, đúng chính tả; giấy in, khổ chữ, màu sắc, mực in, hình vẽ phải tuân thủ những yêu cầu vệ sinh và những yêu cầu thẩm mỹ, đảm bảo sinh viên đọc và xem dễ dàng, có hứng thú, không mệt mỏi, không hại mắt…
Sự chỉ dẫn học tập đối với từng chương, từng đơn vị học trình hay từng học phần phải kích thích được tính tích cực tư duy độc lập, sáng tạo của người học
Ngoài sách giáo khoa, ở các nhà trường còn có nhiều tài liệu học tập khác như: sách hướng dẫn dạy học, sách tham khảo, sách tra cứu, từ điển môn học, sách bài tập… Giáo án là dạng thể hiện đặc biệt của nội dung dạy học, đó là bài soạn của giảng viên cho một buổi lên lớp
CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 1
1 Trình bày khái quát hệ thống tri thức về quốc phòng, an ninh và hệ thống kiến thức về quân sự chung?
2 Ý nghĩa của việc trang bị cho người học hệ thống kiến thức về kỹ thuật bắn súng và chiến thuật bộ binh?
3 Tại sao cần phải tích cực hoá hoạt động nhận thức của người học?
4 Phân tích vai trò của những kinh nghiệm sáng tạo trong hoạt động quốc phòng và an ninh
5 Hãy nêu sự thể hiện cuẩ nội dung dạy học Giáo dục quốc phòng và an ninh
Ý nghĩa thực tiễn đối với giáo viên, giảng viên Giáo dục quốc phòng và an ninh?
Trang 1714
Chương 2:
CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO, TÀI LIỆU, CƠ SỞ VẬT CHẤT, THIẾT BỊ
DẠY HỌC GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH
2.1 Chương trình đào tạo giáo dục quốc phòng và an ninh
2.1.1 Những căn cứ và yêu cầu xây dựng chương trình
2.1.1.1 Những căn cứ xây dựng chương trình
Thực hiện Nghị định 219/CP ngày 28/12/1961 của Hội đồng Chính phủ (nay là Chính phủ) về việc huấn luyện quân sự cho quân nhân dự bị và dân quân tự vệ, việc huấn luyện quân sự phổ thông đã được đưa vào giảng dạy cho học sinh, sinh viên từ cấp trung học phổ thông đến trình độ đại học với mục đích chuẩn bị cho thế hệ trẻ cả
về mặt tinh thần và kỹ năng quân sự cơ bản nhằm sẵn sàng tham gia quân đội, dân quân tự vệ đáp ứng sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc
Luật nghĩa vụ quân sự của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 30-12-1981 và được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam sửa đổi, bổ sung ngày 21-12-1990 Điều 17 luật nghĩa vụ quân sự xác định “ Việc huấn luyện quân sự phổ thông cho học sinh ở trường phổ thông trung học, trường dạy nghề, trường trung học chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học thuộc chương trình chính khoá”
Chiến tranh kết thúc, đất nước bước vào thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời bình Từ thực tiễn phát triển của kinh tế - xã hội và sự đổi mới của giáo dục đào tạo, năm 1991 chương trình giáo dục quốc phòng ban hành theo Quyết định 2732/QĐ của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có những thay đổi lớn về tên gọi,
về kết cấu nội dung theo hướng tăng thời lượng giáo dục truyền thống và nhận thức, giảm bớt phần thực hành kỹ năng quân sự cho phù hợp với điều kiện thời bình
Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của giáo dục đào tạo và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, năm 2000 chương trình giáo dục quốc phòng cho học sinh, sinh viên tiếp tục được sửa đổi, bổ sung và ban hành theo Quyết định số 12/2000/QĐ-BGD&ĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
Để bảo đảm hòa nhập trong quá trình đổi mới giáo dục ở các cấp học phổ thông ngày 05 tháng 5 năm 2006, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT về chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học phổ thông, trong đó có môn học giáo dục quốc phòng và an ninh với thời gian 35 tiết cho mỗi lớp,
105 tiết cho cả cấp học, đáp ứng yêu cầu tổ chức dạy, học theo phân phối chương trình Tuy nhiên, kiến thức về an ninh chưa được quy định cụ thể, cơ bản số tiết bổ sung được điều chỉnh bởi các nội dung trong chương trình ban hành theo Quyết định
số 16/2006/QĐ-BGDĐT
Thực hiện Chỉ thị 12/CT-TW ngày 03/5/2007 của Bộ Chính trị về “ Tăng cường
sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục quốc phòng và an ninh trong tình hình mới”; Ngày 10 tháng 7 năm 2007 Chính phủ ban hành Nghị định số 116/2007/NĐ-CP
về giáo dục quốc phòng và an ninh, theo đó chương trình giáo dục quốc phòng cho học sinh, sinh viên được sửa đổi lồng ghép nội dung an ninh và cập nhật kiến thức quốc phòng, quân sự Chương trình được ban hành theo các Quyết định riêng cho mỗi cấp học và trình độ đào tạo đã đánh dấu bước thay đổi lớn cả về hình thức và nội dung trong quá trình phát triển của môn học
Trang 1815
2.1.1.2 Những yêu cầu của việc xây dựng chương trình, kế hoach dạy học
a Yêu cầu chung
Trong hệ thống giáo dục quốc gia hiện nay, môn giáo dục quốc phòng và an ninh
là môn học bắt buộc, thuộc chương trình chính khoá; có vị trí, ý nghĩa như mọi môn học khác trong chương trình giáo dục, đào tạo toàn khoá Trong những năm qua, chất lượng dạy học môn giáo dục quốc phòng đã được nâng lên rõ rệt Tuy vậy, với sự vận động phát triển của tình hình và yêu cầu của nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN hiện nay; đòi hỏi phải tiếp tục nâng cao hơn nữa chất lượng dạy học môn giáo dục quốc phòng và an ninh trong hệ thống giáo dục ở nước ta nói chung và các trường THPT và THCN nói riêng Muốn vậy, phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp; trong đó, thực hiện tốt yêu cầu xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện tốt kế hoạch là khâu có ý nghĩa quyết định
Nội dung, chương trình môn giáo dục quốc phòng - an ninh trong hệ thống giáo dục quốc gia là hệ thống các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước
về quân sự, quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN và hệ thống kiến thức, kỹ xảo, kỹ năng quân sự cần thiết nhất định; được sắp xếp thành các chuyên đề, chủ đề hoặc bài học ứng với các hoạt động dạy học theo trình tự lôgíc nội dung và lôgíc nhận thức, thực hiện trong thời gian nhất định đối với từng đối tượng giáo dục quốc phòng nhằm hình thành trong họ lòng tự hào dân tộc, tinh thần yêu nước XHCN, niềm tin đối với sự lãnh đạo của Đảng, chế độ XHCN, ý chí quyết tâm và năng lực hoạt động thực tiễn bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN trong mọi tình huống, điều kiện, hoàn cảnh
Xuất phát từ mục tiêu, yêu cầu của giáo dục quốc phòng - an ninh nói chung và đối với từng đối tượng giáo dục quốc phòng nói riêng; từ những thay đổi của tình hình kinh tế- xã hội, âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù và tư duy mới của Đảng ta về quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN; từ đối tượng giáo dục quốc phòng
an ninh và thực trạng nội dung, chương trình giáo dục quốc phòng và an ninh cho các
đối tượng giáo dục quốc phòng và an ninh đang đặt ra những yêu cầu “phải tiếp tục
đổi mới chương trình, xây dựng và tổ chức thực hiện có hiệu quả kế hoạch đặt ra là yêu cầu có tính pháp lý trong dạy học môn giáo dục quốc phòng - an ninh trong tình hình hiện nay” [1; tr 201”
Theo phương hướng đó, việc xây dựng chương trình, kế hoạch dạy học môn học giáo dục quốc phòng và an ninh hiện nay phải đạt được các yêu cầu chủ yếu sau:
* Thứ nhất, phải kết hợp giữa thể hiện những nội dung cơ bản với cập nhật thông
tin trong nội dung môn giáo dục quốc phòng- an ninh
Nội dung môn giáo dục quốc phòng và an ninh sau khi đổi mới, phải tiếp tục khẳng định, làm rõ những luận điểm, quan điểm cơ bản có tính nguyên tắc của lí luận Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng ta về quân sự, quốc phòng,
an ninh, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN; và phải kịp thời quán triệt làm rõ những phát triển trong quan điểm của Đảng ta trên lĩnh vực quân sự, quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN Đồng thời phải làm rõ những thay đổi của tình hình kinh tế - xã hội, chính trị, văn hoá, tư tưởng, ngoại giao, quân sự, quốc phòng, an ninh trên thế giới, trong nước có liên quan đến nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, an ninh, bảo
vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN; nhất là những thay đổi trong âm mưu, thủ đoạn chống phá cách mạng nước ta của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động, và tư duy mới của Đảng ta về quốc phòng, về bảo vệ Tổ quốc XHCN
Trang 1916
* Thứ hai, tăng cường tính giáo dục trong nội dung môn giáo dục quốc phòng - an ninh
Mục tiêu của giáo dục quốc phòng - an ninh ở nước ta là xây dựng được những con người (những công dân), những tổ chức, những lực lượng có đủ phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức cách mạng và năng lực hoạt động quân sự, quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc XHCN để thực hiện bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN trong mọi tình huống, điều kiện, hoàn cảnh Trong đó, phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức cách mạng là yếu tố quan trọng hàng đầu; nó qui định ý thức, trách nhiệm, nghĩa
vụ của mỗi công dân đối với thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, an ninh, bảo vệ
Tổ quốc XHCN Vì thế, trong nội dung môn giáo dục quốc phòng và an ninh phải có dung lượng cần thiết nhất định về giáo dục xây dựng phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức cách mạng; cụ thể là phải đảm bảo từ 50% trở lên nội dung “Giáo dục quyền
và nghĩa vụ của công dân về bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN; yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc; bồi dưỡng lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, ý thức cảnh giác trước âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch chống phá chế độ XHCN và Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam”1
và “những kiến thức cơ bản về đường lối quân sự và công tác quản lý nhà nước
về quốc phòng”2
* Thứ ba, chương trình phù hợp đối tượng giáo dục quốc phòng; sát thực tế
nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN; có tính liên
thông, kế thừa giữa các cấp học về nội dung giáo dục quốc phòng - an ninh
Đây là yêu cầu rất quan trọng, bởi vì, mục tiêu chung của giáo dục quốc phòng toàn dân là giống nhau, nhưng với từng đối tượng giáo dục quốc phòng và an ninh cụ thể lại có mục tiêu, yêu cầu cần đạt được ở mức độ nhất định Điều đó xuất phất từ trình độ nhận thức, từ yêu cầu thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, an ninh, bảo
vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN của từng đối tượng Đồng thời, với sự vận động phát triển của kinh tế - xã hội, chính trị, văn hoá, tư tưởng…ở mỗi thời điểm, mỗi ngành nghề đào tạo có khác nhau sẽ đặt ra yêu cầu về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN khác nhau Vì vậy, nội dung môn giáo dục quốc phòng và an ninh cho từng đối tượng phải không ngừng bổ sung, điều chỉnh cho thích ứng với thực tế; nhất là nội dung trong từng chuyên đề (chủ đề, bài học) trong chương trình giáo dục quốc phòng và an ninh của từng đối tượng Mặt khác, với sự phát triển của giáo dục, đào tạo ở nước ta; ngày càng hình thành rõ nét sự liên thông,
kế thừa, phát triển “sản phẩm” giáo dục, đào tạo trong hoạt động giáo dục, đào tạo quốc gia Vì vậy, có thể có vấn đề được đề cập đến trong nội dung môn giáo dục quốc phòng - an ninh của nhiều cấp học, trình độ đào tạo nhưng phải có độ nông, sâu khác nhau
b Những yêu cầu cụ thể
Yêu cầu đổi mới chương trình, kế hoạch môn giáo dục quốc phòng và an ninh ; chương trình kế hoạch môn giáo dục quốc phòng và an ninh trong hệ thống giáo dục quốc gia là quá trình làm cho các yếu tố trong cơ cấu của chương trình (mục tiêu, yêu cầu, đối tượng, hệ thống các chuyên đề hoặc chủ đề hoặc bài học, thời gian, tổ chức, phương pháp…) được chính xác, hoàn hảo hơn và có tính thống nhất, đồng bộ, đảm bảo chương trình được thực hiện tốt; đạt mục tiêu, yêu cầu giáo dục quốc phòng đã đề
Trang 2017
Theo phương hướng đó, chương trình, kế hoạch môn giáo dục quốc phòng - an ninh phải đạt được các yêu cầu cụ thể sau:
* Thứ nhất, xác định chính xác mục tiêu, yêu cầu, đối tượng, hệ thống các chuyên
đề (chủ đề hoặc bài học), thời gian, tổ chức, phương pháp, tài liệu trong chương trình của từng đối tượng
Trên cơ sở mục tiêu, yêu cầu, nội dung giáo dục quốc phòng nói chung và sự phân định các đối tượng giáo dục quốc phòng, chương trình giáo dục quốc phòng và
an ninh cho từng đối tượng hiện nay; gắn với tiêu chí “đúng, đủ, cập nhật, hợp lý” để xác định chính xác mục tiêu, yêu cầu, hệ thống các chuyên đề (chủ đề, bài học), thời gian, tổ chức, phương pháp, tài liệu… trong chương trình giáo dục quốc phòng của từng đối tượng cụ thể
*Thứ hai, đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ, hợp lý giữa các yếu tố trong cơ cấu
của chương trình, kế hoạch
Với mỗi đối tượng giáo dục quốc phòng và an ninh cụ thể phải đặt ra mục tiêu, yêu cầu cụ thể cần đạt được; từ đó phải có một nội dung giáo dục quốc phòng và an ninh tương ứng, một quỹ thời gian hợp lý và cách thức tổ chức, phương pháp giáo dục quốc phòng phù hợp, tài liệu cần thiết… Vì vậy, phải nắm vững mục tiêu, yêu cầu giáo dục quốc phòng và sự phân định các đối tượng giáo dục quốc phòng ở nước ta Trên
cơ sở đó, xem xét kỹ biểu hiện của từng yếu tố trong cơ cấu chương trình, phát hiện những mâu thuẫn giữa chúng để điều chỉnh cho thống nhất, đồng bộ, hợp lý
*Thứ ba, tính khả thi cao:
Tính khả thi cao là yêu cầu rất quan trọng Vì đổi mới chương trình giáo dục quốc phòng là để chương trình được thực hiện tốt và đạt được mục tiêu, yêu cầu giáo dục quốc phòng đã đề ra Vì vậy, cần phải rà soát lại tất cả các biểu hiện của từng yếu
tố trong cơ cấu chương trình giáo dục quốc - an ninh của từng đối tượng cụ thể Từ đó liên hệ với thực tế đời sống xã hội, với đặc điểm của từng đối tượng giáo dục, với môi trường dạy học, giáo dục chung của xã hội…để thêm, bớt, điều chỉnh cho hợp lý, đảm bảo thực hiện tốt nội dung, chương trình giáo dục quốc phòng đã được đổi mới
2.1.2 Chương trình đào tạo và Giáo dục quốc phòng và an ninh cho các cấp học
2.1.2.1: Chương trình Giáo dục quốc phòng và an ninh cấp trung học phổ thông
Chương trình GDQP&AN cấp trung học phổ thông được ban hành theo Quyết định số 79/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày 24 tháng 12 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
Hệ thống kiến thức giáo dục quốc phòng và an ninh được đưa vào chương trình trung học phổ thông là những kiến thức ban đầu, cần thiết cho việc nhận thức về quốc phòng - an ninh và thực hành các kỹ năng quân sự phục vụ trực tiếp cho việc hình thành nếp sống có kỷ luật trong sinh hoạt tập thể, ý thức cộng đồng ở trường, lớp và sẵn sàng tham gia vào lực lượng vũ trang Nội dung chương trình đã được lựa chọn phù hợp với năng lực tư duy, khả năng hoạt động thực tiễn theo lứa tuổi và điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước
Hệ thống kiến thức trong chương trình môn học được cấu trúc theo hệ thống hình bậc thang từ thấp đến cao, luôn có sự kế thừa và phát triển; những kiến thức và kỹ năng ở lớp dưới là tiền đề để nhận thức tốt hơn những kiến thức và kỹ năng ở lớp trên Mặc dù trong mỗi mạch nội dung kiến thức và thực hành đều có tính độc lập tương đối
Trang 21Căn cứ nội dung, điều kiện thực tế của môn học và để đảm bảo thuận lợi cho việc phân phối chương trình 1 tiết/ tuần trong 35 tuần thực học, thời lượng chương trình cho cả cấp học là 105 tiết, trong đó: lớp 10: 35 tiết, lớp 11: 35 tiết và lớp 12: 35 tiết; mỗi tiết 45 phút Nội dung được mô tả cụ thể trong bảng 2.1
Bảng 2.1: Chương trình Giáo dục quốc phòng và an ninh cấp THPT (1)
Thời gian Tổng
số tiết
Lý thuyết
Thực hành Chương trình GDQP&AN lớp 10
1 Truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc
Việt Nam
2 Lịch sử, truyền thống của Quân đội và Công an
nhân dân Việt Nam
Trang 2219
3 Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia 5 5
4 Giới thiệu súng tiểu liên AK và súng trường
2 Một số hiểu biết về nền quốc phòng toàn dân, an
ninh nhân dân
5 Giới thiệu Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt
Nam và Luật Công an
6 Các tư thế, động tác cơ bản vận động trên chiến
trường
8 Kiến thức cơ bản về phòng không nhân dân 4 4
9 Trách nhiệm của học sinh với nhiệm vụ bảo vệ an
Mục tiêu: Giáo dục lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, niềm tự hào và sự trân trọng đối với truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc, của các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam; về nhiệm vụ công tác quốc phòng, an ninh trong tình hình mới, phòng chống chiến lược "diễn biến hòa bình", bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam Trang bị kỹ năng quân sự, an ninh cần thiết đáp ứng
Trang 2320
yêu cầu xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, sẵn sàng bảo
vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
*Thời lượng chương trình: Gồm 3 học phần, 120 tiết
Học phần I: Bổ sung kiến thức giáo dục quốc phòng và an ninh trung học phổ thông (45 tiết)
Học phần II: Công tác quốc phòng, an ninh (45 tiết)
Học phần III: Chiến thuật và Kỹ thuật bắn súng tiểu liên AK (30 tiết)
* Nội dung các học phần được thể hiện trong bảng 2.2
Bảng 2.2 : Chương trình giáo dục quốc phòng và an ninh trình độ TCCN (2)
Thời gian
Số tiết thuyết Lý Thực
hành Học phần I: Bổ sung kiến thức quốc phòng, an ninh trung học phổ thông
10 Tác hại của ma tuý và trách nhiệm của học
sinh trong phòng chống ma tuý
Học phần II: Công tác quốc phòng, an ninh
(2)
Quyết định số 80/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày 24 tháng 12 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
Trang 2421
1 Phòng chống chiến lược "diễn biến hòa
bình", bạo loạn lật đổ của các thế lực thù
địch đối với cách mạng Việt Nam
2 Phòng chống địch tiến công hoả lực bằng vũ
khí công nghệ cao
3 Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, lực
lượng dự bị động viên và động viên công
nghiệp quốc phòng
4 Xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên
giới quốc gia
5 Một số nội dung cơ bản về dân tộc, tôn giáo
và đấu tranh phòng chống địch lợi dụng vấn
đề dân tộc và tôn giáo chống phá cách mạng
Việt Nam
6 Những vấn đề cơ bản về bảo vệ an ninh quốc
gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội
Học phần III: Chiến thuật và Kỹ thuật bắn súng tiểu liên AK
1 Từng người trong chiến đấu tiến công 5 1 4
2 Từng người trong chiến đấu phòng ngự 5 1 4
Môn học trang bị cho học sinh những kiến thức cần thiết về quốc phòng và an ninh, một số nhiệm vụ công tác quốc phòng - an ninh của Đảng, Nhà nước trong tình hình mới, bao gồm những nội dung chủ yếu về xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, dự
bị động viên, phòng chống chiến tranh công nghệ cao, đánh bại chiến lược "diễn biến hòa bình", bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam; bảo
vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới, an ninh quốc gia; đấu tranh phòng chống tội phạm và
tệ nạn xã hội, xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc
Rèn luyện các kỹ năng đội ngũ, thực hành bắn súng tiểu liên AK; huấn luyện những động tác cơ bản chiến thuật chiến đấu bộ binh, hành động của từng người trong công sự, ngoài công sự trong chiến đấu tiến công và phòng ngự
Chương trình giáo dục quốc phòng và an ninh áp dụng thực hiện từ năm học
2008 - 2009 cho tất cả các ngành, chuyên ngành đào tạo, kể cả các chương trình đào
Trang 25có đầu vào tốt nghiệp trung học phổ thông học 2 học phần II và III, với 5 ĐVHT
2.1.2.3 Chương trình Giáo dục quốc phòng và an ninh trình độ đại học, cao đẳng
Thực hiện theo Thông tư số 31/2012/TT- BGDĐT ngày 12 tháng 9 năm 2012
của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về việc ban hành chương trình Giáo dục quốc phòng và an
ninh trình độ đại học, cao đẳng, loại hình đào tạo chính quy
*Mục tiêu: Trang bị cho sinh viên kiến thức cơ bản về đường lối quân sự, công tác quốc phòng, an ninh của Đảng và Nhà nước; những kỹ năng quân sự, an ninh cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng, củng cố lực lượng vũ trang nhân dân, sẵn sàng tham gia lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên và làm nghĩa vụ quân sự, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
- Về kiến thức: Có kiến thức cơ bản về đường lối quân sự của Đảng trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc; các quan điểm của Đảng về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân nhân, an ninh nhân dân; đấu tranh, phòng chống chiến lược
“diễn biến hòa bình” bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch với cách mạng Việt Nam trong tình hình mới
- Về kỹ năng: Thuần thục trong thao tác các kỹ năng quân sự cần thiết, biết sử dụng một số loại vũ khí bộ binh, thành thạo trong sử dụng súng tiểu liên AK
- Về thái độ: Rèn luyện phẩm chất, bản lĩnh chính trị vững vàng, yêu nước, yêu CNXH; xây dựng tác phong nhanh nhẹn; hình thành nếp sống có kỷ luật trong sinh hoạt tập thể, ý thức cộng đồng ở trường, lớp và khi ra công tác
*Thời lượng chương trình: Gồm 3 học phần, 11 đơn vị học trình (8 tín chỉ)
- Học phần 1 Đường lối quân sự của Đảng: 04 đơn vị học trình (3 tín chỉ)
- Học phần 2 Công tác quốc phòng, an ninh: 03 đơn vị học trình (2 tín chỉ)
- Học phần 3 Quân sự chung và chiến thuật, kỹ thuật bắn súng tiểu liên AK: 04 đơn vị học trình (3 tín chỉ)
* Nội dung các học phần được thể hiện trong bảng 2.3
Bảng 2.3 Chương trình Giáo dục quốc phòng và an ninh trình độ đại học, cao đẳng 3
Số tiết
Lý thuyết
Thảo luận
Thực hành Học phần I: Đường lối quân sự của Đảng
1 Đối tượng và phương pháp nghiên cứu môn
Trang 2623
2 Quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê
nin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh,
quân đội và bảo vệ Tổ quốc
3 Xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh
nhân dân bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội
chủ nghĩa
4 Chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa
5 Xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân Việt
Nam
6 Kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với tăng
cường củng cố quốc phòng - an ninh
Học phần II: Công tác quốc phòng, an ninh
1 Phòng chống chiến lược "diễn biến hòa
bình", bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch
2
2 Phòng chống địch tiến công hoả lực bằng vũ
khí công nghệ cao
3 Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, lực
lượng dự bị động viên và động viên công
nghiệp quốc phòng
2
4 Xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên
giới quốc gia
5 Một số nội dung cơ bản về dân tộc, tôn giáo
và đấu tranh phòng chống địch lợi dụng vấn
đề dân tộc và tôn giáo chống phá cách mạng
Việt Nam
6 Những vấn đề cơ bản về bảo vệ an ninh quốc
gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội
Trang 2724
3 Giới thiệu một số loại vũ khí bộ binh 8 6 2
6 Cấp cứu ban đầu vết thương chiến tranh 4 2 2
2.1.2.4: Chương trình đào tạo ngắn hạn giáo viên Giáo dục quốc phòng và an ninh
Thực hiện theo Quyết định 3141/QĐ-BGDĐT ngày 20 tháng 8 năm 2012 của
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về việc ban hành chương trình Giáo dục quốc phòng và an ninh văn bằng 2 trình độ đại học
Mục tiêu: Đào tạo giáo viên Giáo dục quốc phòng và an ninh trình độ đại học,
có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức, có sức khỏe, năng lực đáp ứng yêu cầu giảng dạy trong các trường trung học phổ thông, trung cấp chuyên nghiệp, trung cấp nghề; có khả năng giảng dạy tại các trường cao đẳng, đại học và có hướng phát triển ở trình độ cao hơn
Thời gian đào tạo được áp dụng cho 2 đối tượng : 18 tháng và 24 tháng
Khối lượng kiến thức tối thiểu theo Quyết định 3141:
- Đào tạo 24 tháng: 67 tín chỉ
+ Thi tốt nghiệp hoặc làm khoá luận 05 TC
- Đào tạo 18 tháng: 51 tín chỉ
Trang 2825
lớp đào tạo học viên Khóa 1 (từ năm học 2013-2014) và chỉnh sửa, bổ sung để thực hiện từ năm học 2016-2017 đáp ứng yêu cầu đổi mới nhiệm vụ GD&ĐT hiện nay
Nội dung và thời lượng của các môn học được phân phối theo bảng 2.4 và 2.5
Bảng 2.4: Khung chương trình đào tạo ngắn hạn giáo viên Giáo dục quốc phòng và an ninh Hệ 24 tháng - Trường ĐHSP Hà Nội 2 (4)
Tự học,
Học thuyết Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh về
chiến tranh, quân đội và bảo
I.2 Khối kiến thức chuyên
Trang 2926
11 Động tác đội ngũ từng
20 Hiểu biết về quân đội nước
25 Công tác quốc phòng, quân
26
Tổ chức quân đội, công an;
Nhà trường quân đội, công
an và tuyển sinh đào tạo
Trang 3027
28 Lý luận dạy học Giáo dục
Ứng dụng công nghệ thông
tin trong dạy học Giáo dục
quốc phòng và an ninh
40 Văn hóa quần chúng trong
III
Khóa luận tốt nghiệp hoặc
các môn chuyên ngành thay
Trang 3145 Đường lối quân sự của
Loại tín chỉ
hành, thí nghiệm
Tự học, tự
NC L.thuyết B.Tập Xeminar
T luận
I Khối kiến thức chuyên ngành 24
4 Lý thuyết bắn và quy tắc bắn
6 Lựu đạn và kỹ thuật ném lựu
8 Hiểu biết về quân đội nước
9 Thông tin tác chiến điện tử và
phòng chống địch tiến công hỏa QA815 2 15 30 45
(5)Chương trình đã được Nhà trường nghiệm thu và triển khai thực hiện cho lớp Học viên khóa 2 , từ năm học 2016-2017.
Trang 3229
lực bằng vũ khí công nghệ cao
10
Hiểu biết về phòng thủ dân sự
và công tác phòng không nhân
dân
11
Tổ chức quân đội, công an;
Nhà trường quân đội, công an
và tuyển sinh đào tạo
14 Phương pháp dạy học Giáo dục
30 Phương pháp dạy học Giáo dục
18
Tổ chức hoạt động trải nghiệm,
sáng tạo trong dạy học
III Khóa luận tốt nghiệp hoặc các
môn chuyên ngành thay thế 5
21 Các môn chuyên ngành thay
thế
22 Đường lối quân sự của Đảng
23 Bảo vệ an ninh quốc gia và giữ
Trang 332.1.2.5 Chương trình đào tạo giáo viên Sư phạm Giáo dục quốc phòng và an ninh
Thực hiện theo thông tư số: 02/2012/TT-BGDĐT, ngày 13 tháng 01 năm 2012
của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về “Ban hành chương trình khung giáo dục đại học ngành
sư phạm giáo dục quốc phòng – an ninh, trình độ đại học” Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 27 tháng 01 năm 2012 và thay thế Quyết định số 51/2003/QĐ-BGD&ĐT ngày 06 tháng 11 năm 2003 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành chương trình khung giáo dục đại học ngành giáo dục quốc phòng ghép môn
Mục tiêu: Đào tạo giáo viên Giáo dục quốc phòng và an ninh trình độ đại học
có năng lực đáp ứng yêu cầu giảng dạy trong các nhà trường trung học phổ thông, trung cấp chuyên nghiệp, trung cấp nghề, cao đẳng, đại học
Thời gian đào tạo theo thiết kế: 4 năm
Chương trình đào tạo giáo viên Sư phạm Giáo dục quốc phòng và an ninh của trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 được xây dựng và đưa vào thực hiện từ năm học 2012-2013, áp dụng cho sinh viên K38 và được chỉnh sửa, bổ sung phù hợp với “yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện trong GD&ĐT” Chương trình mới sau khi xây dựng đã được đưa vào thực hiện từ năm học 2016 -2017 đối với sinh viên K41 của trường
Nội dung chương trình đào tạo được thể hiện trong bảng 2.6
Tổng số tín chỉ phải tích luỹ: 120 trong đó:
- Khối kiến thức đại cương: 21 tín chỉ
- Khối kiến thức giáo dục chuyên nghiệp: 56 tín chỉ
+ Khối kiến thức của nhóm ngành: 26 tín chỉ
+ Khối kiến thức chuyên ngành: 30 tín chỉ
- Khóa luận tốt nghiệp hoặc các học phần thay thế: 07 tín chỉ
Bảng 2.6: Khung chương trình đào tạo giáo viên Sư phạm Giáo dục quốc phòng và an ninh - Trường Đại học sư phạm Hà Nội 2 (6)
Trang 34Tự học,
II Khối kiến thức giáo
Trang 3532
15
Học thuyết Mác -
Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh về chiến tranh,
quân đội và bảo vệ Tổ
quốc
33 Công tác bảo đảm hậu
Trang 3638 Hiểu biết về quân đội
Tổ chức quân đội, công
an; Nhà trường quân
đội, công an và tuyển
sinh đào tạo
Trang 37Kiểm tra đánh giá trong
dạy học Giáo dục quốc
Trang 3835
trong lực lượng vũ
trang
IV
Khóa luận tốt nghiệp
hoặc các môn chuyên
giới quốc gia và biển
đảo Việt Nam
2.1.3 Chương trình Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho các đối tượng
Ngoài chương trình Giáo dục quốc phòng và an ninh, căn cứ Nghị định
số 13/2014/NĐ-CP ngày 25 tháng 02 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh; ngày 30 tháng 5 năm 2014
Bộ trưởng Bộ quốc phòng đã ban hành Thông tư số 38/2014/TT-BQP, quy định về Chương trình, nội dung; chương trình khung bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho các đối tượng Với mục tiêu: “Bồi dưỡng quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về quốc phòng, an ninh (QPAN), kết hợp phát triển kinh tế - xã hội, hoạt động đối ngoại gắn với tăng cường, củng cố QPAN Nâng cao nhận thức, vận dụng có hiệu quả trong tổ chức thực hiện hai nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới theo từng cương vị”
Mục tiêu cụ thể
Trang 39- Về kỹ năng: Bảo đảm cho đối tượng bồi dưỡng hiểu biết và thực hiện tốt công tác quốc phòng, quân sự ở nơi công tác, nơi cư trú
2.1.3.1 Chương trình, nội dung bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho đối tượng 1
* Quy định danh mục Đối tượng 1(7)
- Các cơ quan, tổ chức ở trung ương:
+ Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng (chính thức và dự khuyết);
+ Người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu của: Các Bộ, cơ quan ngang
bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh; Văn phòng Trung ương Đảng, Ủy ban Kiểm tra Trung ương, các Ban Đảng ở Trung ương; Đảng ủy ngoài nước, Đảng ủy khối các cơ quan Trung ương; Đảng ủy khối doanh nghiệp Trung ương; Báo Nhân dân, Tạp chí Cộng sản; Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia sự thật; Đại
sứ quán, Lãnh sự quán Việt Nam ở nước ngoài; Văn phòng Chủ tịch nước; Văn phòng Quốc hội, Hội đồng dân tộc, các Ủy ban và các cơ quan của Quốc hội; Kiểm toán Nhà nước; Tòa án nhân dân tối cao; Viện kiểm sát nhân dân tối cao; Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ương
+ Ủy viên Ủy ban kiểm tra Trung ương; Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy khối
cơ quan Trung ương, Đảng ủy khối Doanh nghiệp Trung ương
+ Các chức danh: Trợ lý Tổng Bí thư, Trợ lý Chủ tịch nước, Trợ lý Thủ tướng Chính phủ; Trợ lý Chủ tịch Quốc hội; Trợ lý của Ủy viên Bộ Chính trị; chuyên gia cao cấp
+ Người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu các tổng cục thuộc bộ
+Chủ tịch và các Thành viên Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc, Phó Tổng Giám đốc; Chủ tịch công ty, Bí thư, Phó Bí thư chuyên trách các tập đoàn kinh tế, tổng công ty do Thủ tướng quyết định thành lập và các doanh nghiệp nhà nước hạng đặc biệt; người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu: Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam, Ngân hàng Phát triển Việt Nam, Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, Ngân hàng Đồng bằng Sông Cửu Long, Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam, Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam
- Các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương:
+ Phó Bí thư, Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh
+ Bí thư, Phó Bí thư, Ủy viên Ban Thường vụ tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương;
(7)
Theo hướng dẫn số 90 ngày 31 tháng 05 năm 2016 của Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh Trung ương
Trang 4037
+ Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân; Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
- Đại biểu Quốc hội
- Sĩ quan cấp Tướng đang công tác trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân (các đối tượng khác trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân không phải là sĩ quan cấp tướng thực hiện theo quy định của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an)
- Người hưởng lương từ ngân sách nhà nước có hệ số phụ cấp chức vụ từ 1,3 trở lên (không thuộc các chức danh tại điểm c, b, c, d Mục này)
* Khối lượng kiến thức: 176 tiết
* Cấu trúc chương trình (bảng 2.7)
Bảng 2.7: Chương trình, nội dung bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho đối tượng 1
1 Đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về chiến lược
2 Đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản, chính sách, pháp luật
của Nhà nước Việt Nam về quốc phòng, an ninh 06
3
Đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản, chính sách, pháp luật
của Nhà nước Việt Nam về phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng
cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại trong
tình hình mới
06
4 Chiến lược quốc phòng, an ninh một số nước có liên quan đến
5
Đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản, chính sách, pháp luật
của Nhà nước Việt Nam về xây dựng nền quốc phòng toàn dân,
thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân
trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ
nghĩa
06
6
Đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản, chính sách, pháp luật
của Nhà nước Việt Nam về bảo vệ an ninh quốc gia, xây dựng nền
an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân gắn với xây dựng nền
quốc phòng toàn dân
06
7
Đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản, chính sách, pháp luật
của Nhà nước Việt Nam về bảo vệ an ninh chính trị, kinh tế,
văn hóa, tư tưởng trong tình hình mới
06
8
Đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản, chính sách, pháp luật
của Nhà nước Việt Nam về tôn giáo gắn với quốc phòng, an ninh
trong tình hình mới
06