I THAO TÁC L P LU N SO SÁNH
1 Khái ni m và tác d ng c a thao tác l p lu n so sánh
- So sánh là m t thao tác l p lu n nh m đ i chi u hai hay nhi u s v t, đ i t ng ho c là các m t
c a m t s v t đ ch ra nh ng nét gi ng nhau hay khác nhau, t đó th y đ c giá tr c a t ng s
v t ho c m t s v t mà mình quan tâm
- Hai s v t cùng lo i có nhi u đi m gi ng nhau thì g i là so sánh t ng đ ng, có nhi u đi m đ i
ch i nhau thì g i là so sánh t ng ph n
- Tác d ng c a so sánh là nh m nh n th c nhanh chóng đ c đi m n i b t c a đ i t ng và cùng lúc
hi u bi t đ c hai hay nhi u đ i t ng
2 Cách s d ng thao tác l p lu n so sánh
- Tr c h t là c n xác đ nh đ i t ng ngh lu n t đó tìm m t đ i t ng t ng đ ng hay t ng
ph n, ho c c n so sánh hai đ i t ng cùng lúc
- Ch ra nh ng đi m gi ng nhau gi a các đ i t ng
- D a vào n i dung c n tìm hi u, ch ra đi m khác bi t gi a các đ i t ng
- Xác đ nh giá tr c th c a các đ i t ng
Ví d :
“Ti ng su i trong nh ti ng hát xa”… Nguy n Du, B ch C D so ti ng đàn v i ti ng su i Th L
l i so ti ng hát trong v i n c ng c tuy n (su i ng c) Nh ng ng i này không miêu t tr c ti p
ti ng su i Ch có Nguy n Trãi cho ti ng su i là ti ng đàn c m Có l đó là hình nh g n nh t v i
hình nh trong câu th này Có th ch ng ph i ng u nhiên Nguy n Trãi sành âm nh c Bác H c ng
thích âm nh c Ti ng hát c a m t danh ca Pháp t ng thích nghe th i tr , đ n tu i b y m i Bác còn
nh ch Mađ len Rípphô tìm l i h Ti ng su i ngàn c a đ t n c hay đó là ti ng hát c a trái tim
ng i ngh s yêu đ i (G.S Lê Trí Vi n)
1 ây là m t ki u bài m i, ch a đ c c th hóa thành m t bài h c riêng trong ch ng trình
Ng v n b c trung h c ph thông, ch a có h ng d n trong SGK, do đó đã nh h ng ít nhi u đ n
TÀI LI U BÀI GI NG
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng Ph ng pháp làm ki u bài So sánh v n h c thu c khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN-C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C ng) t i website Hocmai.vn
Trang 2ch t l ng làm bài c a h c sinh c ng nh quá trình đ nh h ng ôn t p cho h c sinh t phía giáo
viên
2 i t ng c a ki u bài so sánh v n h c có th là: 2 nhân v t, 2 tình hu ng, 2 cái tôi tr tình,
2-3 chi ti t ngh thu t, 2 đo n th ho c 2 đo n v n xuôi… Quá trình so sánh có th ch di n ra các
tác ph m c a cùng m t tác gi , nh ng c ng có th di n ra nh ng tác ph m c a các tác gi cùng
ho c không cùng m t th i đ i, gi a các tác ph m c a nh ng trào l u, tr ng phái khác nhau c a
m t n n v n h c
3 D ng câu h i đ c tr ng c a ki u bài này trong đ thi HC th ng là “C m nh n c a
anh/ch v hai nhân v t, hai đo n th , hai đo n v n hay hai chi ti t sau”…ch h u nh không dùng
t “so sánh”
4 M c đích cu i cùng c a ki u bài này là yêu c u thí sinh ch ra đ c ch gi ng và khác nhau
gi a hai tác ph m, hai tác gi , t đó th y đ c nh ng m t k th a, nh ng đi m cách tân c a t ng
tác gi , t ng tác ph m; th y đ c v đ p riêng c a t ng tác ph m; s đa d ng muôn màu c a phong cách nhà v n Ki u bài này c ng góp ph n hình thành k n ng lí gi i nguyên nhân làm nên s khác
nhau gi a các hi n t ng v n h c
III Cách làm ki u bài so sánh hai nhân v t/ haiăhìnhăt ng
M bài
- D n d t: t t nh t là dùng hình th c trích d n ho c so sánh
- Gi i thi u đ i t ng c n so sánh: hai nhân v t/ hai hình t ng
Thân bài
1 Vài nét v tác gi , tác ph m
- Gi i thi u v sáng tác c a hai tác gi
- Gi i thi u v hoàn c nh ra đ i c a hai tác ph m
2 C m nh n v hai nhân v t/ hai hình t ng
a C m nh n nhân v t/ hình t ng th nh t
b C m nh n nhân v t/ hình t ng th hai
3 So sánh
- Ch ra s t ng đ ng gi a hai đ i t ng/ hai nhân v t c n so sánh
- Ch ra s khác bi t gi a hai đ i t ng/ hai nhân v t c n so sánh
K t bài
- Nêu khái quát đi m gi ng và khác nhau n i b t gi a hai hình t ng/ nhân v t
- Phát tri n, nâng cao v n đ : t t nh t là trích d n
Trang 3IV Cách làm ki u bài so sánh haiăđo năv n/ăhaiăđo năth / hai chi ti t
M bài
- D n d t: t t nh t là dùng hình th c trích d n ho c so sánh
- Gi i thi u hai đo n v n/ đo n th / chi ti t c n so sánh
+ N u là hai chi ti t, c n nêu tên c a hai chi ti t đó
+ N u là hai đo n th , c n trích l i dòng đ u, dòng cu i c a m i đo n
+ N u là hai đo n v n, c n trích l i vài ch đ u và cu i c a m i đo n
Thân bài
1 Vài nét v tác gi , tác ph m
- Gi i thi u v tác gi , tác ph m th nh t
- Gi i thi u v tác gi , tác ph m th hai
2 Phân tích/ c m nh n t ng đo n v n/ đo n th / chi ti t
a Phân tích, c m nh n đo n v n1/ đo n th 1/ chi ti t 1
b Phân tích, c m nh n đo n v n2/ đo n th 2/ chi ti t 2
3 So sánh
- Ch ra đi m t ng đ ng gi a hai đo n v n/ đo n th / chi ti t
- Ch ra đi m khác bi t gi a hai đo n v n/ đo n th / chi ti t
K t bài
- Khái quát ng n g n s gi ng và khác nhau gi a hai đo n v n/ đo n th / hai chi ti t
- Phát tri n, nâng cao v n đ : t t nh t là trích d n