Hoạt động hình thành kiến thức: * Mục tiêu: - Khái quát được nội dung cơ bản và một số nét đặc sắc về nghệ thuật các tác phẩm truyện, kí hiện đại đã học; nêu đặc điểm của các thể loại t
Trang 1Tuần 30 (Tiết 113->116)
Ngày soạn: 22 - 3 - 2017
Bài 27: ÔN TẬP TRUYỆN VÀ KÍ
A Hoạt động
khởi động:
* Mục tiêu:
- Thông qua trò
chơi, HS giới
thiệu tên tác
phẩm, tác giả
- HS hoạt động chung
cả lớp: Thực hiện yêu cầu tr 114
- HS thực hiện
- Cho HS hoạt động chung cả lớp
- Thời gian: 30 phút
- GV nhận xét, dẫn dắt vào hoạt động hình thành kiến thức
* Trò chơi:
HS chia thành 4 đội, chơi như SHD trình bày
B Hoạt động
hình thành kiến
thức:
* Mục tiêu:
- Khái quát được
nội dung cơ bản
và một số nét đặc
sắc về nghệ thuật
các tác phẩm
truyện, kí hiện
đại đã học; nêu
đặc điểm của các
thể loại truyện, kí
trong loại hình
văn bản tự sự;
nhận ra được yêu
cầu của bài văn,
đoạn văn tả cảnh,
tả người
- Trình bày khái
niệm sơ giản về
câu trần thuật
đơn không có từ
là; nhận diện đặc
điểm, chức năng
của câu miêu tả
và câu tồn tại;
biết sử dụng một
cách hợp lí
những loại câu
này trong khi nói
và viết
- HS hoạt động nhóm:
Đọc văn bản và chú thích (tr 115)
- HS thực hiện, nhận xét
- Cho HS hoạt động nhóm
- Thời gian: 40 phút
- GV theo dõi, nhận xét
1 Ôn tập truyện và kí:
a Bảng thống kê:
S T T
Tên tác phẩm (hoặc đoạn trích)
Tác giả Thể loại
(truyện, kí) Tóm tắt nội dung (đại ý)
đường đời đầu tiên
Tô Hoài Truyện đồng
thoại
DM có vẻ đẹp cường tráng nhưng xốc nổi, trêu chị Cốc
→ dẫn đến cái chết của DC
→ Rút ra bài học đđ đt
2 Sông nước Cà Mau
Đoàn Giỏi Truyện dài Cảnh sắc phong phú vùng
sông nước CM và cảnh chợ
NC trù phú
3 Bức tranh của
em gái tôi
Tạ Duy Anh
Truyện ngắn Tài năng và tâm hồn trong
sáng và lòng nhân hậu của người em gái KP đã giúp người anh vượt lên lòng tự
ty mặc cảm
4 Vượt thác Võ Quảng Truyện dài Hành trình vượt sông Thu
Bồn, vượt thác con thuyền
do DHT chỉ huy
5 Buổi học cuối cùng
An-phông-xơ Đô-đê (Pháp)
Truyện ngắn BHCC của lớp học vùng An
− dat và hình ảnh thầy Ha −
men qua cái nhìn và tâm trạng Ph R
Tuân Kí(Tùy bút) Vẻ đẹp trên biển đảo Cô Tô.Đó là cảnh mặt trời mọc và
vài nét về cảnh sinh hoạt
7 Cây tre Việt Nam
Thép Mới Kí
(Thuyết minh)
Cây tre là người bạn thân của nông dân Việt Nam, tre anh hùng trong lao động và chiến đấu Tre là biểu tượng cho đất nước và dân tộc Việt Nam
8 Lòng yêu I-li-a Ê- Bút kí − chính Lòng yêu nước bắt nguồn từ
Trang 2nước ren-bua luận những vật tầm thường nhất
và được thử thách qua chiến tranh
9 Lao xao Duy Khán Kí (Hối kí −
tự truyện )
Kể về các loài chim và cảnh thiên nhiên ở làng quê qua
sự hồi tưởng của tác giả b
Dế Mèn Hình dáng đẹp đẽ, tính tính xốc nổi, gây ra hậu
quả nhưng cũng biết hối hận
Dượng Hương Thư Dũng mãnh khi vượt thác
Thầy Ha-men Truyền ngọn lửa yêu tiếng mẹ đẻ, tình yêu nước
cho HS
Kiều Phương Có tài vẽ tranh, nhân hậu, vị tha
- HS hoạt động cá nhân: Thực hiện yêu cầu mục 2 (tr 115)
- Nhiều HS đọc
- Cho HS hoạt động
cá nhân
- Thời gian: 20 phút
- Nhận xét
2 Ôn tập văn miêu tả:
* Bài học đường đời đầu tiên:
- Đoạn văn miêu tả:
Ðôi càng tôi mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua Ðôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc Sợi râu tôi dài và uốn cong một vẻ rất đỗi hùng dũng
- Đoạn văn tự sự:
Tôi tợn lắm Dám cà khịa với tất cả mọi bà con trong xóm Khi tôi to tiếng thì ai cũng nhịn, không ai đáp lại Bởi vì quanh quẩn ai cũng quen mình cả Không nói, có lẽ họ nể hơn là sợ Nhưng tôi lại tưởng thế là không ai dám ho he ấy vậy, tôi cho tôi giỏi Những gã xốc nổi thường làm cử chỉ ngông cuồng là tài cao
* Buổi học cuối cùng:
- Đoạn văn miêu tả:
Đến khi đó, khi đã bớt sợ, tôi mới nhận thấy thầy giáo đang mặc chiếc áo khoác xanh, chiếc áo sơ mi xếp nếp, đội chiếc mũ thêu bằng lụa đen mà thầy không bao giờ mặc trừ những ngày thanh tra và những ngày trao giải thưởng Ngoài ra trường hôm nay trông thật lạ và trang trọng Nhưng điều ngạc nhiên nhất đối với tôi là, trên những chiếc ghế đen trước đây luôn luôn trống vắng, nhiều dân làng đang ngồi và cũng yên lặng như chúng tôi; ông già Hô-de với chiếc mũ ba góc, ông thị trưởng cũ, bác đưa thư cũ, và vài người khác
- Đoạn văn tự sự:
Tôi nghĩ bác ấy giễu tôi, và chạy bở hơi tai đến tận chiếc vườn nhỏ của thầy Ha-men Bình thường thì từ phố có thể nghe thấy tiếng huyên
Trang 3náo ở đây mỗi khi vào học, tiếng đóng mở bàn, tiếng học sinh đồng thanh đọc bài trong khi tay bịt tai để hiểu bài hơn, và tiếng thày giáo gõ thước trên bàn Nhưng nay sao yên tĩnh quá ! Tôi đã định đến chỗ ngồi trốn không để thày giáo thấy, nhưng hôm nay mọi thứ đều yên ắng như sáng chủ nhật vậy Qua cửa sổ tôi thấy bạn bè đã vào chỗ ngồi, và thầy Ha-men đi lên đi xuống, tay cầm chiếc thước sắt đáng sợ Tôi phải mở cửa và
đi vào trước mặt mọi người Bạn có thể tưởng tượng tôi ngượng chín mặt
và sợ hãi như thế nào
- HS hoạt động nhóm:
Thực hiện yêu cầu mục
3 (tr 116)
- HS trình bày, nhận xét
- Cho HS hoạt động nhóm
- Thời gian: 20 phút
- Nhận xét
3 Tìm câu trần thuật
đơn không có từ là;
câu miêu tả và câu tồn tại:
a - Hôm ấy, cả nhà / mừng lắm -> VN là cụm tính từ
- Bây giờ, chúng tôi / không muốn tụ hội ở góc sân -> VN là cụm động từ Từ "không" mang ý phủ định
b - Đằng cuối bãi, hai cậu bé con / tiến lại
TN CN VN
Câu miêu tả: TN + CN + VN
- Đằng cuối bãi, tiến lại / hai cậu bé con
TN VN CN
Câu tồn tại: TN + VN + CN
c (1) * Bóng tre / trùm lên âu yếm làng … thôn Câu miêu tả
CN VN
* Dưới bóng tre của ngàn xưa, thấp thoáng / mái đình, mái chùa cổ kính Câu tồn tại
VN CN
* Dưới bóng tre xanh, ta / gìn giữ một nền văn hoá lâu đời Câu miêu tả
CN VN (2) * Bên hàng xóm tôi có / cái hang của Dế Choắt Câu tồn tại
VN CN
GV: Các nhà nghiên cứu cho rằng câu này là câu chỉ có VN, tuy nhiên
cũng có thể xác định thành phần câu như trên
* Dế Choắt / là tên tôi đã đặt cho nó một cách … thế Câu miêu tả
CN VN (3) * Dưới gốc tre, tua tủa / những mầm măng Câu tồn tại
VN CN
* Măng / trồi lên nhọn hoắt như một mũi gai … trỗi dậy Câu miêu tả
CN VN
C Hoạt động
luyện tập:
* Mục tiêu:
- Vận dụng các
kiến thức, kĩ
năng đã học để
- HS hoạt động cá nhân:
Thực hiện yêu cầu tr 117
- HS làm bài
- Cho HS hoạt động
cá nhân
- Thời gian: 70 phút
* Viết bài tập làm văn miêu tả sáng tạo:
HS chọn 01 trong 04 đề SHD để làm
Trang 4làm bài văn miêu
tả tưởng tượng
sáng tạo
D Hoạt động vận dụng:
* Mục tiêu:
- Thực hiện các yêu cầu mục D (tr 118)
- HS thực hiện ở nhà
* Thực hiện các yêu cầu mục D (tr
118)
E Hoạt động tìm tòi, mở rộng:
* Mục tiêu:
- Giới thiệu với người thân và bạn bè một tác phẩm
truyện, kí đã đọc
- Đọc thêm
- HS thực hiện ở nhà
1 Giới thiệu với người thân và bạn
bè một tác phẩm truyện, kí đã đọc
2 Đọc thêm.