Kiến thức - Các kiểu so sánh cơ bản và tác dụng của so sánh trong nói và viết.. Yêu cầu HS nhắc lại các loại so sánh trong bài tập I phần luyện tập bài so sánh đã học Gợi dẫn HS vào bài
Trang 1Ngày soạn: 10/02/2017
Ngày giảng: 6A, 6D 18/02/2017
Bài 21 - Tiết 87
SO SÁNH
(tiếp theo)
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Các kiểu so sánh cơ bản và tác dụng của so sánh trong nói và viết
2 Kỹ năng
- Phát hiện sự giống nhau giữa các sự vật để tạo ra được những so sánh đúng, so sánh hay
- Đặt câu có sử dụng phép tu từ so sánh theo 2 kiểu cơ bản
3 Thái độ
- Có ý thức sử dụng các kiểu so sánh trong nói, viết
4 Năng lực
- Năng lực hợp tác, giao tiếp, giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ
B CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ
1 Giáo viên:
- Nghiên cứu tài liệu, kế hoạch dạy học, máy chiếu
2 Học sinh:
- Vở ghi, vở bài tập, SGK, phiếu học tập
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức lớp:
6A
6D
2 Kiểm tra bài cũ
- So sánh là gì? Cho ví dụ?
- Nêu cấu tạo của mô hình so sánh
3 Bài mới
* Hoạt động 1: Trải nghiệm
- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh
- Phương pháp - Kĩ năng: vấn đáp
- Thời gian: 10 phút.
? Yêu cầu HS nhắc lại các loại so sánh
trong bài tập I phần luyện tập bài so sánh
đã học
Gợi dẫn HS vào bài
tái hiện trả lời
*Điều chỉnh, bổ sung:
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
- Mục tiêu: Nắm được các kiểu so sánh, tác dụng của so sánh
- Phương pháp - Kĩ năng: Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề
- Thời gian: 20 phút
Trang 2HĐ CỦA THẦY HĐ CỦA TRề ND CẦN ĐẠT
? Hóy nhắc lại cỏc từ so sỏnh đó học?
- Như, như là, bằng, giống
- Hơn, kộm, chẳng bằng
- GV: Gọi hs đọc ví dụ
? Tỡm phộp so sỏnh trong khổ thơ?
? Vậy trong khổ thơ của Trần Quốc Minh cú
những từ so sỏnh nào? Từ ngữ chỉ ý so sỏnh
cú gỡ khỏc nhau?
+ Cỏch 1: chẳng bằng
+ Cỏch 2: là
?Vậy cú thể kết luận rằng chỳng khỏc nhau
Em hóy nhúm theo nhúm?
- GV gọi HS đọc ghi nhớ
?Hóy tỡm thờm những từ ngữ chỉ ý so sỏnh?
VD: Như, tựa như, như là, kộm, kộm hơn
HS nhắc lại
Đọc ví dụ Tỡm phộp so sỏnh
Chỉ ra từ ngữ so sỏnh
Chia nhúm Đoc ghi nhớ Tỡm thờm những từ
so sỏnh thuụ̣c mụ̃i nhúm
I Cỏc kiểu so sỏnh
1 Ví dụ:
- Kiểu so sỏnh ngang
bằng: là
Kiểu so sỏnh hơn kộm:
chẳng bằng
- > Mụ hỡnh của 2 kiểu
so sỏnh:
+ A chẳng bằng B + A là B.
2 Ghi nhớ 1 (SGK/42)
Tỡm những cõu cú phộp so sỏnh?
- tựa mũi tờn
- như con chim
- như thầm bảo
- như sợ hói như gần tới mặt đất
? Sự vật nào được đem ra so sỏnh? Trong
những hoàn cảnh nào?
- SV: Những chiếc lỏ (vụ tri vụ giỏc)
- Hỡnh ảnh: đó rụng (rời cành, hết nhựa theo
đỳng quy luật)
? Cảm nhận của em về những chiếc lỏ?
- Phộp so sỏnh giỳp người đọc hỡnh dung
được những cỏch rụng khỏc nhau của lỏ Mụ̃i
chiếc lỏ rụng là mụ̣t hỡnh ảnh điển hỡnh gợi ra
sõu sắc cho cả tỏc giả lẫn người đọc
? Cảm nghĩ của em sau khi đọc xong đoạn
văn?
Đoạn văn hay, diễn tả hỡnh ảnh gợi cảm
và xỳc đụ̣ng ->Thể hiện quan niệm của tỏc
giả về sự sống và cỏi chết
- Trõn trọng ngũi bỳt tinh tế của tỏc giả
? Nhờ đõu mà em cú được cảm nghĩ ấy?
- Nhờ: Tỏc giả sử dụng phộp so sỏnh mụ̣t
cỏch linh hoạt, tài tỡnh chỉ là mụ̣t chiếc lỏ
- Đọc diễn cảm đoạn văn
Tỡm sự vật được so sỏnh
Nờu cảm nhận
Cảm nghĩ về đoạn văn
HS đọc
II Tỏc dụng của so sỏnh
1 Ví dụ:
- Tạo hình ảnh cụ thể sinh động
- Tạo ra lối nói hàm xúc giúp người đọc người nghe nắm được tâm tư, tình cảm của người viết
Trang 3nhưng tỡnh cảm vui, buồn của con người
được gửi gắm trong đú
? Em thấy so sỏnh cú những tỏc dụng gỡ?
*Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 3: Hoạt đụ̣ng luyện tập
- Mục tiờu: HS vận dụng được kiến thức để làm bài tập
- Phương phỏp - Kĩ năng: Tỏi hiện, trả lời
- Thời gian: 5 phỳt
- Gọi HS đọc BT1:
? Tỡm phộp so sỏnh?
? Cho biết nú thuụ̣c so sỏnh gỡ?
Các
từ so
sánh
Là, như, y như,
giống nh, tựa
như, tựa như là,
bao nhiêu, bấy
nhiêu
So sánh ngang bằng
Hơn, hơn là,
chăng̉ng bằng
So sánh không ngang bằng
Y/c học sinh làm việc vào phiếu cá nhân
BT1
- Y/c học sinh đổi phiếu
- Treo đáp án
- Y/c học sinh chấm bài cho bạn
? Tỡm những biện phỏp so sỏnh trong
"Vượt thỏc" - Vừ Quảng
- Những đụ̣ng tỏc thả sào, rỳt sào,
rập ràng như cắt
- Dượng Hương Thư như mụ̣t pho
tượng đồng đỳc như 1 hiệp sỹ của
Trường Sơn oai lĩnh hựng vĩ
- như những cụ già vung tay hụ
đỏm con chỏu tiến về phía trước
- Gọi hs đọc y/c BT3
- Y/c học sinh viết 1 đoạn văn có sử dụng 2
kiểu so sánh trên
Làm việc cỏ nhõn theo yờu cầu của giỏo viờn
Tỡm phộp so sỏnh Phõn tích cảm nhận của mỡnh thụng qua cỏc so sỏnh đó tỡm được
Viết đoạn văn – trỡnh bày
III Luyện tập
Bài tập 1:
a, - Tõm hồn là buổi trưa hố
So sỏnh ngang bằng
b, Chưa bằng so sỏnh khụng ngang bằng
c, Như so sỏnh ngang bằng hơn so sỏnh khụng ngang bằng
Bài tập 2:
Bài tập3:
*Điều chỉnh, bổ sung:
Trang 4Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng
- Mục tiêu: HS vận dụng được kiến thức vào thực tiễn, qua bài học biết cách sử dụng các kiểu ss thích hợp trong nói và viết
- Phương pháp: Tự bộc lộ, tự nhận thức, viết sáng tạo, trình bày 1 phút
- Thời gian: 5 phút
HS viết đoạn văn có sử dụng 2 kiểu so
sánh
Quan sát, nhận xét Bài tập : Viết câu văn
có kiểu ss phù hợp
*Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 5: Hoạt động tìm tòi, mở rộng.
-Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học viết đoạn văn
-Phương pháp - Kĩ năng: Cặp đôi chia sẻ, cá nhân
-Thời gian: 5 phút
- Có mấy kiểu so sánh
- So sánh có tác dụng gì?
Vận dụng viết đoạn văn
Bài tập 1: Viết đoạn văn
Bài tập 2: Sưu tầm văn
bản có
*Điều chỉnh, bổ sung:
4 Củng cố
? Có mấy kiểu so sánh? Tác dụng của so sánh?
5 Hướng dẫn tự học
- Về nhà tìm các ví dụ về các kiểu so sánh
- Soạn bài Tiết 88/: Văn học địa phương Sông Công, núi Cốc
Trang 5Ngày soạn: 10/02/2017
Ngày giảng: 6A, 6D 18/02/2017
Bài 21 - Tiết 88 Chương trình địa phương SỰ TÍCH SÔNG CÔNG, NÚI CỐC
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Nắm được nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết “ Sự tích sông Công, núi Cốc”
2 Kĩ năng
- Rèn kỹ năng đọc, kể tóm tắt truyện
3 Thái độ
- Tự hào về thắng cảnh địa phương Sông Công, núi Cốc
4 Năng lực:
- Tự học, hợp tác, giao tiếp, giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ
B CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ
1 Giáo viên:
- Nghiên cứu tài liệu, kế hoạch dạy học, sách Ngữ văn địa phương
2 Học sinh:
- Đọc, soạn bài theo câu hỏi đọc hiểu sách Ngữ văn địa phương
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức lớp:
6A
6D
2 Kiểm tra bài cũ
? Tóm tắt trình tự cuộc vượt thác của Dượng Hương Thư? Nêu cảm nhận về cảnh thiên nhiên và con người lao động trong văn bản?
3 Bài mới
* Hoạt động 1: Trải nghiệm
- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh
- Phương pháp - Kĩ năng: Trực quan
- Thời gian: 10 phút.
Cho HS xem clip Hồ Núi Cốc
Hình tượng chàng Cốc - nàng Công
Gợi dẫn HS vào bài: Hồ Núi Cốc nằm ở
phía Tây Nam, cách Thành phố Thái
Nguyên 15 km Diện tích mặt hồ là 25
-30km2, độ sâu 25 - 30m, gồm 89 hòn đảo
lớn nhỏ Núi Cốc và Sông Công đã trở
thành danh thắng của đất Thái Nguyên và
đi vào huyền thoại Ngọn núi và dòng sông
ấy đã đi vào thơ, vào nhạc và in dấu trong
lòng người Thái Nguyên “Sự tích Sông
Công, Núi Cốc” là một truyền thuyết được
Lắng nghe Núi Cốc và Sông Công
đã trở thành danh thắng của đất Thái Nguyên
và đi vào huyền thoại Ngọn núi và dòng sông
ấy đã đi vào thơ, vào nhạc và in dấu trong lòng người Thái Nguyên Sự tích Sông Công, Núi Cốc là một truyền thuyết được nhân dân Thái Nguyên
Trang 6nhân dân Thái Nguyên sáng tạo, lưu
truyền Qua thời gian, truyền thuyết ấy đã
trở thành một viên ngọc quý trong kho
tàng văn học dân gian của Thái Nguyên
sáng tạo, lưu truyền Qua thời gian, truyền thuyết ấy đã trở thành một viên ngọc quý trong kho tàng văn học dân gian của tỉnh Thái Nguyên
*Điều chỉnh, bổ sung:
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
- Mục tiêu: Hiểu được nội dung, nghệ thuật của văn bản
- Phương pháp - Kĩ năng: Đọc diễn cảm, vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề
- Thời gian: 20 phút
- GV: Truyện thuộc thể loại truyền thuyết
Vậy em nào có thể nêu những đặc điểm cơ
bản của thể loại này?
+ Truyền thuyết là một trong thể loại
truyện dân gian kể về các nhân vật có liên
quan đến lịch sử thời quá khứ có yếu tố
hoang đường, kì ảo
- GV hướng dẫn đọc: Đọc to, rõ ràng, diễn
cảm
- GV gọi HS đọc – nhận xét – cho HS kể
lại truyện
? Em hãy nêu bố cục của truyện?
+ Đoạn 1: Giới thiệu lai lịch, hoàn cảnh
sống và tài năng thổi sáo của chàng Cốc
+ Đoạn 2: Sự gặp gỡ nhờ tiếng sáo và tình
yêu giữa chàng Cốc và nàng Công
+ Đoạn 3: Tai biến và chia li giữa chàng
Cốc và nàng Công
+ Đoạn 4: Cái chết bi thảm của chàng Cốc
và nàng Công và sự xuất hiện của núi Cốc,
sông Công
Nêu đặc điểm của thể loại truyền thuyết
Đọc Kể Nhận xét
I Tìm hiểu chung
- Thể loại: truyền thuyết
- Đọc, kể:
- Bố cục: 4 đoạn + Đoạn 1:
+ Đoạn 2:
+ Đoạn 3:
+ Đoạn 4:
- GV gọi HS đọc đoạn đầu : Từ đầu đến
“chuyện vợ con.”
? Quan đoạn truyện vừa đọc, em thấy
chàng Công có hoàn cảnh ra sao? Công
việc thường ngày của chàng là gì? Chàng
có những phẩm chất tốt đẹp nào?
+ Hoàn cảnh: mồ côi
+ Công việc: đốn củi, mò của, bắt ốc
Đọc
Tìm chi tiết và nhận xét
II Phân tích
1 Giới thiệu nhân vật chàng Cốc.
+ Hoàn cảnh: mồ côi + Công việc: chăn trâu, đốn củi
+ Phẩm chất: nhân hậu, tài hoa
Trang 7+ Phẩm chất: nhân hậu, tài hoa.
? Tìm chi tiết thần kì trong đoạn truyện?
+ tiếng sáo khiến gà gô ngừng gáy, gió
ngừng thổi, cỏ cây, chim chóc động lòng
thương cảm
? Vậy em hãy khái quát nội dung của đoạn
truyện mở đầu?
- GV gọi HS đọc đoạn 2: tiếp đến “ nàng
đã có mặt ở nhà.”
? Nàng Công được kể qua những chi tiết
nào về vẻ đẹp và tài năng và tính cách?
Qua những chi tiết ấy em thấy nàng Công
là một người con gái ntn?
+ Chi tiết: một người con gái đẹp tuyệt
trần, múa dẻo nổi tiếng khắp vùng, tài múa
của nàng mềm mại như dòng suối uốn
lượn , chưa ưng lòng, thuận ý đẹp duyên
với một người nào
? Chàng Cốc và nàng Công gặp gỡ nhau
trong hoàn cảnh nào? Đâu là chi tiết thần
kì?
+ Họ gặp nhau nhờ tiếng sáo: tiếng sáo
bộc lộ nỗi lòng và dẫn đường cho nàng
Công tìm gặp chàng Cốc
? Theo em vì sao nàng Công không vừa ý
một ai mà khi gặp chàng Cốc nàng lại đem
lòng yêu mến? Điều đó chúng tỏ nàng là
người ntn?
+ Nàng chọn và yêu mến chàng Cốc là
tình cảm tự nhiên, xuất phát từ trái tim của
chính mình, không hề vụ lợi, không nằm
trong kế hoạch của cha nàng Ở đây dân
gian đã ca ngợi tình yêu tự do và bình
đẳng
- GV gọi HS đọc đoạn 3
? Khi chuyện tình của chàng Cốc và nàng
Công bị phát hiện, cha mẹ nàng đã làm gì?
Nhận xét về hành động của họ?
+ Họ lập mưu, để kiếm cớ đuổi chàng Cốc
đi
? Chàng Cốc đã được thần giúp đỡ ra sao?
Sau khi thoát khỏi âm mưu thâm độc của
cha mẹ nàng Công, chàng đã làm gì? Tình
cảm của chàng với nàng Công có thay đổi
không? Đâu là chi tiết thần kì?
Tìm chi tiết thần kì
Khái quát nội dung chính
Tìm chi tiết và nhận xét
Nêu hoàn cảnh gặp gỡ – chỉ ra ý nghĩa của chi tiết thần kì Cảm nhận về tình yêu của 2 người
Đọc Phát hiện chi tiết
và nhận xét
Tìm chi tiết, nêu suy nghĩ
Bộc lộ suy nghĩ cá nhân
-> Giới thiệu lai lịch và những phẩm chất tốt đẹp của chàng Cốc
2 Cuộc gặp gỡ và tình yêu của chàng Cốc với nàng Công.
- Nàng Công:
Là một người con gái xinh đẹp, hiền dịu và múa dẻo
-> Ca ngợi tình yêu tự
do, bình đẳng,
3 Âm mưu thâm độc của cha mẹ nàng Công.
+ Họ lập mưu, để kiếm
cớ đuổi chàng Cốc đi + Chàng Cốc một lòng chung thủy, đợi chờ người yêu
+ Nàng Công: đau khổ, héo tàn vì nhớ thương chàng Cốc
-> Phê phán sự ngăn trở tình yêu của những
hủ tục lạc hậu
4 Kết thúc câu
Trang 8+ Được thần giúp đỡ, chàng trở về quê cũ,
đau khổ đợi chờ người yêu
? Sau khi chàng Cốc ra đi, nàng Công đã
làm gì? Tâm trạng, tình cảm của nàng ra
sao?
? Em có tán thành với những việc làm của
cha mẹ nàng Công không? Điều đáng phên
phán ở đây là gì?
? Nếu em là nàng Công em sẽ làm gì ?
- GV kết hợp giáo dục HS: Phải đấu tranh
để bài trừ các hủ tục lạc hậu, bảo vệ tình
yêu chân chính
- GV gọi HS đọc đoạn cuối
? Kết cục câu chuyện ntn? Theo em cái
còn, cái mất ở đây là gì?
chuyện
- Cái chết bi thảm của đôi trai gái
- Sự bất tử của tình yêu cao đẹp
Nêu những đặc sắc về nội dung và nghệ
thuật của truyện?
? Nêu giá trị nội dung của tác phẩm?
III Tổng kết
1 Nghệ thuật:
- Kể chuyện hấp dẫn
- Nhiều yếu tố tưởng tượng kì ảo
2 Nội dung:
- Khát vọng hạnh phúc;
- Ca ngợi tìn yêu tự do, phê phán hủ tục lạc hậu
*Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 3: Hoạt động luyện tập
- Mục tiêu: HS vận dụng được kiến thức để làm bài tập
- Phương pháp - Kĩ năng: Tái hiện, trả lời
- Thời gian: 5 phút
? Hãy kể lại theo cách của em nội dung
của tác phẩm này?
Kể lại truyện
*Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng
- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để phát biểu cảm nghĩ về nhân vật
- Phương pháp - Kĩ năng: Cá nhân
- Thời gian: 5 phút
Trang 9? Cảm nhận về nhân vật chính của truyện? - Nêu cảm nghĩ Bài tập
*Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 5: Hoạt động tìm tòi, mở rộng.
-Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học so sánh phong tục ngày nay và ngày xưa -Phương pháp - Kĩ năng: Tìm tòi, phát hiện
-Thời gian: 5 phút
- Qua truyện “ Sự tích sông Công
núi Cốc” em có suy nghĩ gì về việc hôn
nhân trong xã hội xưa và nay?
Trả lời
*Điều chỉnh, bổ sung:
4 Củng cố
- Hãy tóm tắt các sự việc chính trong tác phẩm?
- Phân tích ý nghĩa của các chi tiết thần kì trong tác phẩm? ?
+ Sự kì diệu của tiếng sáo
+ Bà tiên nhân hậu
+ Đàn mối rừng giúp đắp mộ chàng Cốc
+ Nước mắt nàng Công hóa thành sông
5 Hướng dẫn tự học
- Sưu tầm những mẩu chuyện về sự tích Hồ Núi Cốc, những hình ảnh về Hồ Núi Cốc
- Chuẩn bị tiết 89: Phương pháp tả cảnh.
* Rút kinh nghiệm
Ký duyệt, ngày 13 tháng 02 năm 2017
Tổ trưởng
Hoàng Thúy Vinh