Văn _ ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA CHUYÊN ĐH VINH LẦN 2 2017

Tôi nghĩ trong lòng mỗi người đều có bóng dáng lí tưởng của mình, nhưng vì sao chúng ta cứ làm những chuyện không thể khiến bản thân vui vẻ, bản thân không muốn làm nhưng lại không thể k

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA LẦN III NĂM 2017

TRƯỜNG THPT CHUYÊN Bài thi: NGỮ VĂN

(Đề thi gồm 01 trang) Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

I PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu từ Câu 1 đến Câu 4:

Rất nhiều người đều đã từng xem múa rối Mỗi con rối đóng một vai trò khác nhau, gương mặt biểu cảm, cử chỉ sống động như thật Nếu nhìn kĩ sẽ thấy những con rối bị những sợi dây mảnh điều khiển Mỗi biểu cảm, mỗi động tác của nó đều bị đôi tay mà chúng ta không nhìn thấy khống chế Trên sân khấu cuộc đời, chẳng phải rất nhiều người cũng giống chúng sao? Chúng ta không biết mình đang làm những gì, không biết vì sao làm như vậy, nhưng không dừng lại được, giống như để mặc cho đôi bàn tay vô hình sắp đặt Tôi nghĩ trong lòng mỗi người đều có bóng dáng lí tưởng của mình, nhưng vì sao chúng ta cứ làm những chuyện không thể khiến bản thân vui vẻ, bản thân không muốn làm nhưng lại không thể không làm? Bạn biết vì sao không? Bạn đã từng hỏi vì sao mình lại làm như vậy không?

(…) Trong cuộc đời, chúng ta luôn chạy về hướng đám đông chứ không phải là hướng của mình Chúng ta cứ đi theo bước chân của người khác như thế, chạy ngược chạy xuôi về phía đám đông Cuối cùng, tiền không kiếm được mà việc mình muốn làm cũng không làm được Nếu chúng ta có thể chú tâm vào việc mình muốn làm, cộng với tinh thần và sức lực chúng ta dùng để chạy theo người khác thì chúng ta cũng có thể có được thành công

Liệu chúng ta đã từng nghĩ vì sao mình lại bị nhấn chìm trong đám đông không thể thoát ra được chưa? Lẽ nào chúng ta thật sự không biết mình muốn gì, muốn làm cái gì sao? Tôi nghĩ mỗi chúng ta đều có thứ mình muốn và việc mình thích làm

(Trích Tìm lại cái tôi đã mất cứu vãn cuộc đời không vui vẻ - Trình Chí Lương, Nxb Văn học, tr 160 - 161) Câu 1 Xác định thao tác lập luận chính được sử dụng trong văn bản (0,5 điểm)

Câu 2 Dựa vào văn bản trên, anh/chị hãy nêu những đặc điểm của con rối trong bộ môn nghệ thuật múa rối

Vì sao tác giả cho rằng: Trên sân khấu cuộc đời, có rất nhiều người cũng giống những con rối? (0,5 điểm)

Câu 3 Gọi tên và nêu tác dụng của những kiểu câu phân loại theo mục đích nói mà tác giả sử dụng trong văn

bản (1,0 điểm)

Câu 4 Anh/chị hãy đánh giá thái độ, quan điểm của tác giả trước hiện tượng được đề cập trong văn bản (1,0

điểm)

II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về vấn đề được đặt ra trong

văn bản ở phần Đọc hiểu: Hiệu ứng đám đông

Câu 2 (5,0 điểm)

Phân tích cuộc đối thoại giữa Hồn Trương Ba với Đế Thích trong cảnh VII, trích Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu Quang Vũ (Ngữ văn 12, Tập hai, Nxb Giáo dục Việt Nam, 2016) Từ đó, anh/chị hãy nhận

xét về chiều sâu triết lý được tác giả chuyển tải qua đoạn trích

-Hết -

Ghi chú: Kỳ thi thử THPTQG lần chót năm 2017 sẽ được tổ chức vào chiều ngày 27 và ngày 28/5/2017

Đăng ký

dự thi tại Văn phòng Trường THPT Chuyên từ ngày 29/4/2017

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

TRƯỜNG THPT CHUYÊN

(Đáp án – thang điểm 04 trang)

KỲ THI THỬ THPT QUỐC GIA LẦN III NĂM 2017

ĐÁP ÁN – THANG ĐIỂM Môn thi: NGỮ VĂN

2 - Đặc điểm của con rối trong bộ môn nghệ thuật múa rối:

+ Mỗi con rối đóng một vai trò khác nhau, gương mặt biểu cảm, cử chỉ sống động như thật

+ Mỗi biểu cảm, mỗi động tác của nó đều bị đôi tay mà chúng ta không nhìn thấy khống chế

- Tác giả cho rằng: Trên sân khấu cuộc đời, có rất nhiều người cũng giống những con rối Vì: họ không biết mình đang làm gì, không biết vì sao lại như vậy, nhưng không dừng lại được, giống như để mặc cho bàn tay vô hình sắp đặt

0,5

3 Gọi tên, nêu tác dụng của những kiểu câu phân loại theo mục đích nói mà tác giả sử

dụng trong văn bản:

- Câu trần thuật: dùng để kể, tả, nhận định, thông báo, bộc lộ cảm xúc … Trong văn bản, tác giả dùng câu trần thuật để nêu lên một hiện tượng phổ biến của đời sống con người; cũng như thể hiện quan điểm, sự đánh giá của mình trước hiện tượng

đó

- Câu nghi vấn ngoài chức năng hỏi, còn thực hiện các chức năng: cầu khiến, khẳng định, phủ định, bộc lộ cảm xúc

Trong văn bản, tác giả sử dụng nhiều câu nghi vấn chủ yếu nhằm bộc lộ thái độ, cảm xúc của mình trước hiện tượng đời sống tiêu cực Đồng thời, việc sử dụng các câu nghi vấn này còn nhằm tác động vào nhận thức, suy nghĩ của mỗi người để hướng tới lối sống, hành động đúng

1,0

4 Đánh giá về thái độ, quan điểm của tác giả trước hiện tượng được đề cập tới trong văn

bản:

- Hiện tượng được đề cập tới trong văn bản là hiện tượng tâm lý đám đông theo chiều hướng tiêu cực Cụ thể, con người hành động thiếu bản lĩnh, không có chính kiến, a dua, bị giật dây

- Thái độ, quan điểm của tác giả: không đồng tình, phê phán; trăn trở, day dứt trước những hiện tượng không tích cực của con người

- Thái độ, quan điểm của tác giả rất đúng đắn, có tác động sâu sắc tới nhận thức của mỗi người, đem lại bài học cần thiết, từ đó nhằm định hướng lối sống, cách hành động đúng

(Lưu ý: Thí sinh có thể có một số cách đánh giá khác, nhưng phải phù hợp với nội dung

văn bản, có tính hợp lý và thuyết phục)

1,0

1 Viết đoạn văn 200 chữ trình bày suy nghĩ về vấn đề được đề cập trong văn bản

phần Đọc hiểu: Hiệu ứng đám đông

2,0

a Đảm bảo cấu trúc đoạn văn nghị luận 200 chữ

Có đủ các phần mở đoạn, phát triển đoạn, kết đoạn Mở đoạn nêu được vấn đề, phát triển đoạn triển khai được vấn đề, kết đoạn kết luận được vấn đề

0,25

b Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; vận dụng tốt các thao tác lập luận;

kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; rút ra bài học nhận thức và hành động

1.5

* Làm rõ hiện tượng

- Hiệu ứng đám đông là những tác động của đám đông đến suy nghĩ và hành vi

0,25

của con người, khiến con người phải làm theo những điều mà số đông cho là hay, là

đúng và sáng suốt mà bản thân lại không có suy nghĩ, chính kiến về điều đó

- Biểu hiện của hiệu ứng đám đông: nỗi sợ hãi bị đám đông phán xét và bị loại ra khỏi nhóm; những người không quen biết cùng hùa nhau phán xét, “ném đá” một người

dẫu chưa hiểu ngọn nguồn sự việc; ăn mặc theo trào lưu, nói năng theo số đông dẫu điều

đó chưa hẳn có nghĩa và chưa hẳn đúng phong cách của bản thân; những hành vi phản

cảm trên mạng dễ dàng nhận hàng nghìn like và lượt share vì được đám đông cổ

vũ…Đây là hiện tượng rất phổ biến, có thể thấy ở bất cứ đâu, cần cảnh báo về sự nguy

hại của nó

* Nguyên nhân của hiệu ứng đám đông

- Con người sống trong xã hội nên luôn chịu sự tác động, chi phối của quy luật chung,

của số đông; do tâm lý chủ quan “số đông luôn đúng”; do đám đông có những quyền lực

đáng sợ, có thể kiểm soát và định hướng hành vi con người

- Do bản thân mỗi người thiếu thông tin, mơ hồ trong nhận thức, thiếu chính kiến, yếu

đuối, không suy nghĩ chín chắn … nên dễ bị đám đông chi phối, lôi kéo

0.25

* Bàn luận mặt tích cực và tiêu cực của hiện tượng

- Nếu đám đông có những ảnh hưởng tích cực thì hiệu ứng đám đông sẽ giúp con người kết nối với nhau; bắt kịp trào lưu, xu hướng để tránh lạc hậu; được tham vấn và

định hướng hành động đúng đắn; tập hợp đông đảo mọi người hưởng ứng các phong trào

tích cực của xã hội…

- Tuy nhiên, hiện nay, hiệu ứng đám đông có nhiều tác động tiêu cực hơn:

+ Làm mỗi người bị thủ tiêu chính kiến, tư duy độc lập, sự sáng tạo vì mải chạy theo điều đám đông nghĩ và làm Điều này tất yếu sẽ khiến mỗi người trở thành cái bóng,

không dám sống thật với chính mình, không làm chủ được bản thân và cuộc đời của

mình, không biết mình thực sự muốn gì và cần phải làm gì

+ Khiến cho mọi người không hiểu, không nắm bắt được bản chất cốt lõi của sự việc, sự vật vì nó luôn bị che lấp bởi ý kiến của đám đông Lúc đó lời đánh giá của số

đông trở thành tiêu chuẩn của chân lý Thực tế đã chứng minh trong nhiều trường hợp số

đông chưa đã đúng

+ Gây ra những hậu quả đáng tiếc, khôn lường đối với người xung quanh và xã hội: nhiều người phải chạy trốn, trầm cảm hoặc tự sát vì bị đám đông lên án; nhiều vụ

phạm tội tập thể diễn ra; tệ nạn xã hội gia tăng…

Học sinh liên hệ thực tế để làm sáng rõ hơn các vấn đề lý luận

0.75

* Rút ra giải pháp, bài học nhận thức và hành động đúng đắn, phù hợp 0,25

c Sáng tạo: có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị

luận

0,25

2 Phân tích cuộc đối thoại thứ ba trong cảnh VII trích Hồn Trương Ba, da hàng thịt

Từ đó, nhận xét chiều sâu triết lý mà tác giả chuyển tải trong đoạn trích

5,0

a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài Mở bài nêu

được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Phân tích cuộc đối thoại thứ ba trong cảnh VII

trích Hồn Trương Ba, da hàng thịt Từ đó, nhận xét chiều sâu triết lý mà tác giả chuyển

tải trong đoạn trích

0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; có sự phân tích sâu sắc và vận dụng

tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng

Thí sinh có thể triển khai bài làm theo nhiều cách nhưng phải đảm bảo những nội dung

chính sau:

3.5

a Vài nét về tác giả và tác phẩm và đoạn trích

Lưu Quang Vũ là một trong những ki ̣ch gia tài năng nhất, mô ̣t hiê ̣n tượng đă ̣c biê ̣t của

0.5

sân khấu ki ̣ch trường nước nhà những năm 80 của thế kỷ XX Ki ̣ch của ông thường sắc

sảo dữ dô ̣i, đề câ ̣p đến những vấn đề mang tính thời sự và ẩn chứa sau đó là những triết lí

nhân sinh sâu sắc, thấm đươ ̣m chất nhân văn

Tác phẩm Hồn Trương Ba, da hàng thi ̣t được viết năm 1981, có nguồn gốc từ mô ̣t

truyê ̣n cổ dân gian, được công diễn lần đầu vào năm 1984, là mô ̣t trong những vở ki ̣ch

xuất sắc nhất của Lưu Quang Vũ

Đoa ̣n trích thuô ̣c phần 3 cảnh VII, gần màn kết vở ki ̣ch, tái hiện lại cuộc đối thoại giữa

hồn Trương Ba và Đế Thích, tô đậm bi kịch của nhân vật chính Qua trích đoạn này,

người đọc thu nhận được nhiều thông điệp bổ ích

b Phân tích cuộc đối thoại

* Hoàn cảnh dẫn đến màn đối thoại:

Trương Ba là một người làm vườn lương thiện, có tài đánh cờ giỏi, không may bị

chết oan bởi sự tắc trách của quan trời Đế Thích, mô ̣t ông tiên cao cờ, vì yêu quý, mến

tài đánh cờ của Trương Ba đã giúp Hồn Trương Ba sống la ̣i trong thể xác của anh hàng

thi ̣t Hành đô ̣ng này vô tình đẩy Hồn Trương Ba vào mô ̣t bi ki ̣ch đau đớn, nghiê ̣t ngã: bi ̣

tha hoá, bi ̣ thể xác sai khiến trở nên tầm thường, bi ̣ người thân hắt hủi xa lánh Đau khổ,

tuyê ̣t vo ̣ng, Trương Ba quyết đi ̣nh tìm mô ̣t cuô ̣c sống đích thực dù phải đánh đổi bằng cái

chết Quyết đi ̣nh ấy thúc đẩy nhân vật lấy hương thắp go ̣i để nhờ Đế Thích giúp đỡ

* Phân tích cuộc đối thoại:

- Hồn Trương Ba quyết đi ̣nh rời bỏ xác Hàng Thi ̣t, từ chối sống trong thân thể Hàng

Thi ̣t

+ Trương Ba

Một mặt thừa nhận sự thắng thế của thể xác, mặt khác kiên quyết đấu tranh đi đến

một sự lựa chọn dứt khoát: gọi Đế Thích, bày tỏ quyết tâm chối từ cuô ̣c sống hiê ̣n ta ̣i

Đưa ra những lí lẽ rất sâu sắc để giải thích cho quyết đi ̣nh của mình “không thể

sống bên trong một đằng bên ngoài một nẻo Tôi muốn là tôi toàn ve ̣n"

+ Đế Thích

Đầy sốt sắng, lo lắng cho Trương Ba

Rất ngạc nhiên, khó hiểu trước quyết định của Trương Ba

Khi Trương Ba giải thích quyết định của mình, để thuyết phục Hồn Trương Ba thay

đổi ý định, Đế Thích đã đưa ra hàng loạt dẫn chứng về cuộc sống trái tự nhiên

Mặc cho Trương Ba giải thích, Đế Thích vẫn không hiểu

- Hồn Trương Ba đề nghị Đế Thích sửa sai

+ HồnTrương Ba

Đề nghi ̣ Đế Thích làm cho linh hồn của anh hàng thi ̣t được sống la ̣i và nhâ ̣p vào xác

của anh ta, còn hồn trả la ̣i xác hàng thi ̣t “lành lặn, nguyên vẹn” Với thái độ rất dứt

khoát, kiên quyết

+ Đế Thích

Không đồng tình trước quyết đi ̣nh của Trương Ba trả la ̣i thân xác hàng thi ̣t cho phần

hồn của anh ta

Băn khoăn tìm mô ̣t chỗ trú khác cho hồn Trương Ba Thấy Trương Ba thâ ̣t rắc rối

Khuyên Trương Ba nên nhập vào xác cu Tị và ra sứ c thuyết phu ̣c ông thực hiện theo

lời khuyên đó Thậm chí, vị tiên này còn viện dẫn đến cả mình để thuyết phục Trương

Ba

+ HồnTrương Ba

Trăn trở, phân vân trước lời đề nghị của Đế Thích làm cho mình sống lại và nhập

vào xác của cu Tị Lời đề nghị của Đế Thích là một thử thách lớn với nhân vật

Tuy nhiên cuối cùng, Hồn Trương Ba đã từ chối lời đề nghi ̣ của vị tiên trời, bởi ông

hình dung ra bao nhiêu rắc rối sẽ xảy đến nếu tiếp tu ̣c duy trì sự sống trong thân thể mô ̣t

thằng bé lên mười

Đề nghị Đế Thích trả lại hồn cho cu Tị để nó được sống lại

0,25

0.5

0,75

Quyết đi ̣nh chết và không nhâ ̣p vào thù của ai nữa “Tôi đã chết rồi, hãy để tôi chết hẳn" Đây là một sự lựa chọn đầy khó khăn với Trương Ba bởi “sau một hồi lâu nghĩ kĩ"

nhân vật mới đưa ra quyết đi ̣nh ấy

+ Đế Thích: Đành phải chấp nhâ ̣n “làm cho cu Ti ̣ sống lại"

* Đánh giá Qua đoa ̣n trích ta thấy được:

- Cảnh ngô ̣ bi ki ̣ch của Hồn Trương Ba: phải hứng chi ̣u những cái sai đáng tiếc của quan trời và phải rất khó khăn trên trên con đường sửa sai, làm lại cuô ̣c đời

- Vẻ đe ̣p tâm hồn rất đáng trân tro ̣ng của nhân vâ ̣t: nhân hâ ̣u, vi ̣ tha, sẵn sàng chết để

tránh đau khổ cho người khác và dành sự sống cho những người xung quanh; dũng cảm, có bản lĩnh; có những quan niệm sâu sắc, thấm đẫm chất nhân văn về ý nghĩa đích thực của sự sống

c Chiều sâu triết lý mà tác giả chuyển tải qua đoạn trích

- Mô ̣t cuô ̣c sống ha ̣nh phúc phải có sự hài hoà giữa đời sống vâ ̣t chất và tinh thần, thể xác và linh hồn, phải được sống là chính mình

- Cuô ̣c sống chỉ thâ ̣t sự có ý nghĩa khi con người tìm được tình yêu thương, sự sẻ chia, kính tro ̣ng từ những người xung quanh, đă ̣c biê ̣t là từ những người thân trong gia đình

- Được sống là một điều may mắn, nhưng sống như thế nào mới quan trọng

- Có rất nhiều trở lực ngăn cản con người vượt lên hoàn cảnh, con người phải luôn biết đấu tranh với nghịch cảnh, với chính mình để hoàn thiện nhân cách và vươn tới những giá trị tinh thần cao quý

1,0

d Nghê ̣ thuâ ̣t

- Khắc họa nhân vật chân thực, sống động

- Tác giả ta ̣o ra xung đô ̣t ki ̣ch căng thẳng do khác nhau về quan niê ̣m sống

- Ngôn ngữ ki ̣ch giàu tính cá thể

- Giọng điê ̣u đa thanh, phức điê ̣u, vừa hướng nô ̣i vừa hướng ngoa ̣i, vừa dí dỏm, hóm hỉnh vừa giàu triết lý Những triết lý có tính gợi mở, lô ̣t mă ̣t na ̣ giải thiêng thần thánh mà

mu ̣c đích cũng là tôn vinh con người với những ước mơ, những khát vọng đời thường

- Với cuộc đối thoại này, tác giả đã cởi nút cho xung đột của tác phẩm

0.5

d Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận

0,5

e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu 0,25

ĐIỂM TOÀN BÀI THI : I + II = 10,0 điểm

1 Do đặc trưng của môn Ngữ văn, bài làm của thí sinh cần được đánh giá tổng quát, tránh đếm ý cho điểm

2 Chỉ cho điểm tối đa theo thang điểm với những bài viết đáp ứng đầy đủ những yêu cầu đã nêu ở mỗi câu, đồng thời phải chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, có cảm xúc

3 Khuyến khích những bài viết có sáng tạo Bài viết có thể không giống đáp án, có những ý ngoài đáp án, nhưng phải có căn cứ xác đáng và lí lẽ thuyết phục

4 Không cho điểm cao đối với những bài chỉ nêu chung chung, sáo rỗng hoặc phần thân bài ở câu nghị luận văn học chỉ viết một đoạn văn

5 Cần trừ điểm đối với những lỗi về hành văn, ngữ pháp và chính tả