Thực tiễn thi hành pháp luật về khấu trừ và hoàn thuế giá trị gia tăng tại chi cục thuế huyện thuận thành tỉnh bắc ninh (tóm tắt)

Điểm nổi bật của thuế GTGT là khắc phục được nhược điểm thu trùng lắp, chồng chéo qua nhiều khâu của thuế doanh thu, nó chỉ đánh vào giá trị tăng thêm được thể hiện bằng tiền lươn

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ THÙY TRANG

THỰC TIỄN THI HÀNH PHÁP LUẬT VỀ KHẤU TRỪ

VÀ HOÀN THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG TẠI CHI CỤC THUẾ

HUYỆN THUẬN THÀNH - TỈNH BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2016

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ THÙY TRANG

THỰC TIỄN THI HÀNH PHÁP LUẬT VỀ KHẤU TRỪ

VÀ HOÀN THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG TẠI CHI CỤC THUẾ

HUYỆN THUẬN THÀNH - TỈNH BẮC NINH

Chuyên ngành: Luật kinh tế

Mã số: 60 38 01 07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN THỊ LAN HƯƠNG

HÀ NỘI - 2016

1

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia

Hà Nội

Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể bảo vệ Luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

NGƯỜI CAM ĐOAN

Nguyễn Thị Thùy Trang

2

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 4

CHƯƠNG 1 1

NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KHẤU TRỪ 1

VÀ HOÀN THUẾ GTGT 1

1.1.Tổng quan về khấu trừ và hoàn thuế GTGT 1

1.1.1.Khái quát về thuế GTGT 1

1.1.2 Khái quát về khấu trừ thuế GTGT 4

1.1.3 Khái quát về hoàn thuế GTGT 9

1.2 Những vấn đề cơ bản của thi hành pháp luật về khấu trừ và hoàn thuế GTGT 13

1.2.1 Khái niệm thi hành pháp luật về khấu trừ và hoàn thuế GTGT 13

1.2.2 Chủ thể thi hành pháp luật về khấu trừ và hoàn thuế GTGT 13

1.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến thi hành pháp luật về khấu trừ và hoàn thuế GTGT 14

CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined.

THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH PHÁP

LUẬT VỀ KHẤU TRỪ THUẾ VÀ HOÀN THUẾ GIÁ TRI ̣ GIA TĂNG

TẠI CHI CỤC THUẾ HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINHError! Bookmark not defined.

2.1 Thực trạng pháp luật về khấu trừ thuế và hoàn thuế GTGT theo pháp

2.1.1 Quy đi ̣nh chung của Pháp luâ ̣t Viê ̣t Nam về thuế GTGTError! Bookmark not defined.

2.1.2 Đối tượng và các trường hợp được khấu trừ và hoàn thuế GTGTError! Bookmark not defined.

2.1.4 Quyền và nghĩa vu ̣ của người được khấu trừ, hoàn thuế GTGTError! Bookmark not defined 2.1.5 Trách nhiệm của cơ quan thuế trong khấu trừ, hoàn thuếError! Bookmark not defined.

2.2 Thực tiễn thi hành pháp lu ật về khấu trừ thuế , hoàn thuế tại Chi cục

2.2.1 Giới thiệu về Chi cục thuế huyện Thuâ ̣n Thành, tỉnh Bắc NinhError! Bookmark not defined.

3

2.2.2 Tình hình về khấu trừ thuế, hoàn thuế tại chi cục thuế huyện Thuận

2.2.3 Nguyên nhân củ a những bất câ ̣p trong công tác khấu trừ , hoàn thuế

tại Chi cục thuế huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh Error! Bookmark

not defined.

CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined.

MỘT SỐ KIẾN NGHI ̣ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THI HÀNH PHÁP

LUẬT VỀ KHẤU TRỪ THUẾ VÀ HOÀN THUẾ GIÁ TRI ̣ GIA TĂNG

TẠI CHI CỤC THUẾ HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINHError! Bookmark not defined 3.1 Hoàn thiện pháp luật về khấu trừ thuế, hoàn thuế GTGTError! Bookmark not defined.

3.1.1 Nhu cầu, phương hướng hoàn thiện pháp luật về khấu trừ thuế, hoàn

thuế GTGT Error! Bookmark not defined.

3.1.2 Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật cụ thểError! Bookmark not defined.

3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về khấu trừ thuế, hoàn

thuế ta ̣i Chi cu ̣c thuế huyê ̣n Thuâ ̣n Thành, tỉnh Bắc NinhError! Bookmark not defined.

3.2.1 Nâng cao ý thức, trình độ chuyên môn của cán bộ, công chứcError! Bookmark not defined 3.2.2 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuếError! Bookmark not defined.

3.2.3 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra Error! Bookmark not defined.

3.2.4 Tiếp tục thực hiện cải cách thủ tục hành chínhError! Bookmark not defined.

3.2.5 Tăng cường xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật hiện đạiError! Bookmark not defined.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

4

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Luâ ̣t Thuế giá tri ̣ gia tăng (GTGT) là một trong những đạo luật thuế có ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống kinh tế và tiêu dùng của xã hội Từ khi Luâ ̣t thuế GTGT ra đời đã khắc phu ̣c đượ c những nhược điểm của thuế doanh thu trước đây Điểm nổi bật của thuế GTGT là khắc phục được nhược điểm thu trùng lắp, chồng chéo qua nhiều khâu của thuế doanh thu, nó chỉ đánh vào giá trị tăng thêm (được thể hiện bằng tiền lương, tiền công, lợi nhuận, lợi tức và các khoản chi phí tài chính khác) của các sản phẩm, dịch vụ tại mỗi công đoạn sản xuất và lưu thông, làm sao để đến cuối chu kỳ sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ thì tổng số thuế thu được ở các công đoạn sẽ khớp với

số thuế tính theo giá bán cho người cuối cùng

Khấu trừ và hoàn thuế là m ột đặc trưng cơ bản của thuế GTGT Hoàn thuế GTGT là biện pháp tạo điều kiện cho doanh nghiệp thu hồi được số vốn đã ứng trước Đây là mô ̣t chế đi ̣nh rất tiến bô ̣ của Luâ ̣t thuế GTGT , tuy nhiên, trên thực tế , nhiều doanh nghiê ̣p đã lợi du ̣ng cơ chế này để tru ̣c lợi và chiếm đoa ̣t tiền của Nhà nước

Tại Chi cu ̣c thuế huyê ̣n Thuâ ̣n Thành , tỉnh Bắc Ninh , thực tra ̣ng thực thi pháp luâ ̣t về khấu trừ và hoàn thuế GTGT vẫn còn nhiều vướng mắc xuất phát từ sự thiếu hiểu biết pháp luật cũng như vi ph ạm các quy định pháp luật của các doanh nghiệp Lợi dụng các lỗ hổng của pháp luật, các doanh nghiệp đã sử dụng nhiều biện pháp tinh vi khác nhau để khai tăng số thuế được khấu trừ, số thuế đề nghị hoàn thuế nhằm gian lận thuế, trốn thuế, chiếm đoạt tiền của nhà nước Trong một vài trường hợp giải quyết hoàn thuế, Chi cục thuế vẫn còn tỏ ra lúng túng phải chờ sự chỉ đạo từ cấp trên gây chậm trễ thời gian

hoàn thuế Chính vì vậy, tôi ma ̣nh da ̣n thực hiê ̣n đề tài : “Thực tiễn thi hành

pháp luật về khấu trừ và hoàn thuế giá trị gia tăng tại Chi cục Thuế huyện Thuận Thành - tỉnh Bắc Ninh” Vớ i đề tài này , tôi hi vo ̣ng có thể nghiên cứu sâu thêm pháp luật về khấu trừ, hoàn thuế GTGT, áp dụng vào thực trạng

5

tại Thuận Thành - Bắc Ninh, từ đó đưa ra nhâ ̣n đi ̣nh cá nhân và các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về khấu trừ và hoàn thuế GTGT tại địa phương

2.Tình hình nghiên cư ́ u

Có khá nhiều nghiên cứu đề cập đến pháp luật và thực thi pháp luật về khấu trừ và hoàn thuế GTGT ở Viê ̣t Nam , có thể kể đến như : Luâ ̣n văn Tha ̣c sĩ "Pháp luật về khấu trừ và hoàn thuế Giá trị gia tăng tại Việt N am” của Đào Thị Ngọc Ánh (2011), luận văn này đã đưa ra những nghiên cứu mang tính lý luận về thuế GTGT nói chung và khấu trừ, hoàn thuế GTGT nói riêng, từ thực trạng áp dụng pháp luật đưa ra những kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về khấu trừ và hoàn thuế; bài “Luật thuế GTGT nên sửa đổi theo hướng nào”

đăng trên Tạp chí Nghiên cứu lập pháp của PGS TS Lê Thị Thu Thủy (2011)

cũng có đề xuất những kiến nghị nhằm sửa đổi luật thuế GTGT trong đó bao gồm cả hoàn thuế GTGT, luận văn “Thực tiễn thi hành Pháp luật về Khấu trừ, hoàn thuế Giá trị gia tăng tại chi cục thuế Quận Hải Châu , thành phố Đà Nẵng” - Nguyễn Thi ̣ Thanh Bình (2015) lại đề cập vấn đề khấu trừ và hoàn thuế GTGT tập trung hơn trên một địa bàn cụ thể là Quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng…

Luận văn “Thực tiễn thi hành pháp luật về khấu trừ và hoàn thuế giá

trị gia tăng tại Chi cục Thuế huyện Thuận Thành - tỉnh Bắc Ninh” sẽ là

một trong những đề tài tiếp tục nghiên cứu, tìm hiểu chuyên sâu về vấn đề khấu trừ thuế, hoàn thuế GTGT ở Việt Nam Đặc biệt , luận văn đưa ra cái nhìn rõ nét hơn về thực trạng thi hành pháp luật tại một địa bàn cụ thể : Chi cục thuế huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

3 Phạm vi nghiên cứu

Trong khuôn khổ bài luâ ̣n văn , tôi tâ ̣p trung nghiên cứu các quy đi ̣nh pháp luật , các quan điểm , chính sách liên quan đến khấu trừ và hoàn thuế GTGT ở Viê ̣t Nam giai đoạn từ năm 2012 cho đến nay Từ các lý luận đó, đối

4 Mục tiêu nghiên cư ́ u

Trên cơ sở ph ân tích thực tiễn thi hành pháp luật về khấu t rừ thuế và hoàn thuế tại Chi cu ̣c thuế huyê ̣n Thuâ ̣n Thành , tỉnh Bắc Ninh, đối chiếu với các quy định của pháp luật trong lĩnh vực này , đưa ra những đánh giá cá nhân

và chỉ ra những ha ̣n chế, bất câ ̣p của pháp luâ ̣t Từ đó, tôi đưa ra các kiến nghi ̣

và giải pháp để hoàn thiện quy định của pháp luật , khắc phu ̣c những ha ̣n chế , bất câ ̣p trên

Mục tiêu cụ thể:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luâ ̣n và thực tiễ n về khấu trừ và hoàn thuế GTGT

- Đánh giá thực tra ̣ng khấu trừ , hoàn thuế GTGT trên đi ̣a bàn huyê ̣n Thuâ ̣n Thành, tỉnh Bắc Ninh

- Đề xuất giải pháp hoàn thiê ̣n quản lý thuế GTGT nói chung và nâng cao hiệu quả khấu trừ , hoàn thuế GTGT trên địa bàn huyện Thuận Thành nói riêng

5 Cơ sơ ̉ khoa ho ̣c của đề tài

5.1 Cơ sở lý luâ ̣n: Luâ ̣n văn dựa trên phương pháp luâ ̣n của chủ nghĩa duy vâ ̣t biê ̣n chứng và chủ nghĩa duy vâ ̣t li ̣ch sử

5.2 Cơ sở thực tiễn: Luâ ̣n văn dựa trên thực tiễn thi hành pháp luâ ̣t về khấu trừ và hoàn thuế giá tri ̣ gia tăng tại Việt Nam nói chung và Chi cu ̣c thuế huyê ̣n Thuâ ̣n Thành, tỉnh Bắc Ninh nói riêng với các số liệu cụ thể Ngoài ra, luâ ̣n văn còn dựa trên cá c công trình nghiên cứu của các nhà luâ ̣t ho ̣c và kinh tế ho ̣c, cũng như các quy định của pháp luật Việt Nam về lĩnh vực này

6 Phương pha ́ p nghiên cứu : Luâ ̣n văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở

phương pháp biê ̣n chứng khoa ho ̣c kết hợp với các phương pháp:

7

- Phương pháp thống kê, tổng hợp

- Phương pháp phân tích

- Phương pháp đối chiếu, so sánh

- Phương pháp quan sát thực tiễn

7 Kết cấu cu ̉ a luâ ̣n văn

Ngoài phần Mở đầu và phần Kết luận, kết cấu của Luâ ̣n văn được trình bày theo 3 phần như sau:

Chương 1: Những vấn đề cơ bản về khấu trừ và hoàn thuế GTGT Chương 2: Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luâ ̣t về

khấu trừ thuế và hoàn thuế giá tri ̣ gia tăng ta ̣i Chi cu ̣c thuế huy ện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

Chương 3: Mô ̣t số kiến nghi ̣ nâng cao hiê ̣u quả thi hành pháp luâ ̣t về

khấu trừ thuế và hoàn thuế giá tri ̣ gia tăng ta ̣i Chi cu ̣c thuế huyê ̣n Thuâ ̣n Thành, tỉnh Bắc Ninh

1

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KHẤU TRỪ

VÀ HOÀN THUẾ GTGT

1.1 Tổng quan về khấu trừ và hoàn thuế GTGT

1.1.1 Khái quát về thuế GTGT

Thuế là nguồn thu quan tro ̣ng của Ngân sách Quốc gia Nhà nước nào cũng có những khoản chi ngân sách hàng năm , để bù đắp cho những k hoản chi đó, có 5 nguồn tài trợ chính: bằng thuế, bằng phát hành tiền tê ̣, bằng cách phát hành công trái , bằng viện trợ hoàn lại và vay, nợ của nước ngoài , bằng viện trợ không hoàn la ̣i của nước ngoài Trong 5 nguồn này, thuế là nguồn thu quan tro ̣ng nhất vì thuế có sự điều tiết chia sẻ và công bằng giữa người có thu nhập cao và người có thu nhập thấp đồng thời nói lên sức mạnh tự chủ về tài chính của một quốc gia

Một số học giả đã đưa ra quan điểm về thuế, theo Selagman “Thuế là

sự đóng góp mang tính cưỡng chế của mỗi người cho chính phủ để trang trải các chi phí và lợi ích chung không căn cứ vào lợi ích riêng được hưởng”,

theo Adam Smith:“Các công dân của mỗi nước phải đóng góp cho Chính phủ

theo tỷ lệ và khả năng của mỗi người, nghĩa là tỷ lệ với lợi tức mà họ được

góp nghĩa vụ cần thiết để nuôi dưỡng Nhà nước Pháp quyền , thuế là nguồn sống đối với Nhà nước pháp hành” [10]

Thuế do cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất ban hành Ở các quốc gia, do vai trò quan trọng của thuế đối với việc hình thành quỹ ngân sách nhà nước và những ảnh hưởng của nó đối với đời sống kinh tế - xã hội nên thẩm quyền quy định, sửa đổi, bãi bỏ các Luật thuế đều thuộc cơ quan lập pháp Ðây là nguyên tắc sớm được ghi nhận trong pháp luật của các nước Chẳng

2

hạn ở nước Anh đạo Luật về dân quyền năm 1688 quy định: cấm mọi sự thu thuế để dùng vào việc chi tiêu của Nhà nước nếu không được Quốc hội chấp thuận Ở Pháp, Quốc hội Pháp quy định: bất cứ một khoản thuế nào nếu không được Quốc hội chấp thuận thì không được áp dụng Hiến pháp của nước Cộng hòa Pháp năm 1791 quy định Quốc hội Pháp có quyền biểu quyết

và định đoạt các Luật thuế [22]

Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định: Quốc hội có nhiệm vụ và quyền hạn quy định, sửa đổi hoặc bãi bỏ các Luật thuế Tuy vậy, do yêu cầu điều chỉnh các quan hệ pháp luật về thuế, Quốc hội có thể giao cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định, sửa đổi hoặc bãi bỏ một

số loại thuế thông qua hình thức ban hành Pháp lệnh hoặc Nghị quyết về thuế

Tóm lại, Thuế ra đời gắn l iền với sự ra đời , tồn ta ̣i của Nhà nước cùng sự phát sinh , phát triển của nền kinh tế hàng hóa Đây là khoản thu bắt buô ̣c nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước , và quản lý vĩ mô với nền kinh tế Với bản chất này , Nhà nước đặt ra ngày càng nhiều các sắc thuế , tùy điều kiê ̣n và hoàn cảnh cu ̣ thể của mỗi Quốc gia mà hê ̣ th ống thuế gồm các loại thuế khác nhau

Thuế giá trị gia tăng (sau đây go ̣i là thuế GTGT ) ra đời từ nước Pháp với tên go ̣i Taxe Sur La Valeur Ajou tée (TVA) (Tiếng Anh là Value Added Tax - VAT), sau đó được tiếp thu và áp du ̣ng rô ̣n g rãi ở nhiều Quốc gia trên Thế giới

Theo quan điểm của Liên minh Châu Âu , Thuế GTGT là mô ̣t loa ̣i thuế tiêu thu ̣ được áp du ̣ng chung , dựa trên giá tri ̣ tăng thêm của hàng hóa và di ̣ch vụ Nó được áp dụng nhiều hay ít với tất cả các loại hàng hóa và dịch vụ được mua, bán để sử dụng hoặc tiêu thụ trong toàn Liên minh Châu Âu Do đó , hàng hóa được bán để xuất khẩu hoă ̣c di ̣ch vu ̣ được bán cho khách hàng ở nước ngoài thường không phải chi ̣u thuế G TGT Ngược la ̣i , hàng hóa nhập

3

khẩu bi ̣ đánh thuế GTGT để giữ công bằng cho các nhà sản xuất EU , để họ có thể ca ̣nh tranh bình đẳng trên thi ̣ trường Châu Âu với các nhà c ung cấp nằm ngoài Liên minh [42]

Tại Việt Nam, theo quan điểm củ a mô ̣t số ho ̣c giả, xét về bản chất, thuế GTGT là loại thuế gián thu Các nhà sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ

là người nộp thuế nhưng thực chất người tiêu dùng lại là người chịu thuế thông qua giá cả hàng hóa, dịch vụ Điều này giúp cho cơ quan quản lý thu thuế GTGT tránh được sự phản ánh gay gắt về thuế Bên cạnh đó thuế GTGT cũng ảnh hưởng đến sức mua của công chúng do phần thuế này đã được cấu thành trong giá bán của hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho người tiêu dùng Những phân tích này cho thấy việc áp dụng thuế GTGT tại các quốc gia cần phải cân nhắc tính phù hợp, những yếu tố ảnh hưởng của loại thuế này cho nền kinh tế [22]

Tóm lại, thuế GTGT thư ờng được dùng để chỉ một loại thuế gián thu, đánh vào việc sử dụng thu nhập, tức đánh vào việc tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ mà cụ thể là đánh vào hành vi chuyển giao tài sản và cung cấp dịch vụ phát sinh trong quá trình sản xuất, lưu thông, tiêu dùng thông qua việc mua bán, trao đổi hàng hóa và dịch vụ Thuế GTGT được cộng vào giá bán hàng hóa, dịch vụ, và người tiêu dùng phải chịu số thuế đó khi mua hàng hóa, dịch vụ

Với ưu điểm của thuế GTGT là Nhà nước chỉ thu thuế đối với phần giá trị tăng thêm của các sản phẩm ở từng khâu sản xuất, lưu thông mà không thu thuế đối với toàn bộ doanh thu phát sinh, nếu như không có các

sự kiện biến động về tài chính, tiền tệ, sản xuất và lưu thông giảm sút, yếu kém, kinh tế suy thoái và các nguyên nhân khác tác động thì việc áp dụng thuế GTGT thay cho thuế doanh thu sẽ không ảnh hưởng gì đến giá cả các

- Thuế GTGT góp phần lành mạnh hóa nền kinh tế, tạo nên sự cạnh tranh bình đẳng giữa các chủ thể khi nó bắt buộc các chủ thể phải sử dụng hệ thống hóa đơn chứng từ

- Thuế GTGT giúp nhà nước kiểm soát được hoạt động, sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh hàng hóa nhờ kiểm soát được hệ thống hóa đơn, chứng từ, khắc phục được nhược điểm của thuế doanh thu là trốn thuế Qua đó, còn cung cấp cho công tác nghiên cứu, thống kê những số liệu quan trọng

- Thuế GTGT góp phần bảo hộ nền sản xuất trong nước một cách hợp

lý thông qua việc đánh thuế GTGT hàng nhập khẩu ngay từ khi nó xuất hiện trên lãnh thổ Việt Nam; bên cạnh đó thuế GTGT đánh vào hàng hóa xuất khẩu nhằm tạo ra thuế GTGT đầu ra để được hoàn thuế GTGT

1.1.2 Khái quát về khấu trừ thuế GTGT

Khái niệm, đặc điểm khấu trừ thuế GTGT

Theo quan điểm của các ho ̣c giả Pháp, đối với phần thuế GTGT phải trả trong quá trình mua hàng hóa và di ̣ch vu ̣ nhằm mu ̣c đích trung gian tiêu thu ̣ , hình thành số vốn cố định hoặc để bán lại , nhà sản xuất được phép khấ u trừ trách nhiệm thuế GTGT của mình cho Chính phủ đối với thuế GTGT ghi trên hóa đơn của khách hàng của mình [14]

5

Quyền khấu trừ thuế GTGT là quyền của người nô ̣p thuế trong yêu cầu được các cơ quan thuế hoàn la ̣i số tiền thuế GTGT đã trả khi hàng hóa , dịch vụ được mua lại Thuế GTGT được khấu trừ bằng cách trừ đi số tiền được khấu trừ từ thuế GTGT phải nô ̣p trong số thuế GTGT phải nô ̣p thường xuyên của chủ thể đó.[42]

Từ phương pháp tính thuế bằng khấu trừ thuế GTGT đầu vào , doanh nghiê ̣p được phép lấy phần thuế giá trị gia tăng đầu ra trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ Nếu kết quả là số dương thì đó chính là số thuế giá trị gia tăng phải nộp cho Ngân sách nhà nước trong tháng hoặc quý Nếu kết quả

là một số âm thì được chuyển bù trừ vào số thuế giá trị gia tăng phải nộp của tháng hoặc quý tiếp theo hay đề nghị cơ quan thuế hoàn lại theo quy định của pháp luật Xác định nghĩa vụ thuế theo phương pháp khấu trừ hoàn toàn loại trừ khả năng tính thuế chồng lên thuế Bởi lẽ, cách tính thuế dựa vào hóa đơn đảm bảo xác định thuế có cơ sở và căn cứ để kiểm tra thuế do giá tính thuế , thuế suất cũng như số thuế phải nộp được thể hiện rõ ràng trên hóa đơn Như

vâ ̣y, có thể hiểu Khấu trừ thuế GTGT là việc xác định số thuế giá trị gia tăng phải nộp trong kỳ tính thuế trên cơ sở thuế GTGT đầu ra và đầu vào của

doanh nghiê ̣p/ cơ sở kinh doanh

Đặc điểm khấu trừ thuế giá trị gia tăng được thể hiện:

Thứ nhất, phần thuế giá trị gia tăng được khấu trừ là số thuế được xác

định một cách trực tiếp, là hiệu số thuế của các khâu trong quá trình sản xuất lưu thông mà không phải phần giá trị gia tăng được xác định trực tiếp qua các khâu Trên nguyên tắc, không phải bất cứ thuế giá trị gia tăng của hàng hóa, dịch vụ mua vào nào cũng được khấu trừ mà chỉ có thuế giá trị gia tăng của hàng hóa, dịch vụ sử dụng cho hoạt động SXKD hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng mới được khấu trừ

6

Thứ hai, căn cứ để xác định số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu

trừ là số thuế giá trị gia tăng ghi trên hóa đơn giá trị gia tăng khi mua hàng hóa, dịch vụ hoặc chứng từ nộp thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa nhập khẩu hoặc chứng từ nộp thuế giá trị gia tăng thay cho phía nước ngoài theo hướng dẫn của Bộ Tài chính áp dụng đối với các tổ chức nước ngoài không có

tư cách pháp nhân Việt Nam và cá nhân nước ngoài kinh doanh hoặc có thu nhập phát sinh tại Việt Nam Trường hợp hàng hóa, dịch vụ mua vào không có hóa đơn giá trị gia tăng hoặc hóa đơn giá trị gia tăng không đúng theo quy định của pháp luật thì cơ sở kinh doanh không được khấu trừ thuế Như vậy, khấu trừ thuế giá trị gia tăng chỉ áp dụng đối với cơ sở kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ và có hóa đơn giá trị gia tăng của hàng hóa, dịch vụ mua vào phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh Cơ sở kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp trên giá trị gia tăng hoặc cơ sở kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ nhưng mua hàng hóa, dịch vụ của cơ sở kinh doanh nộp thuế theo phương pháp trực tiếp trên giá trị gia tăng (hóa đơn bán hàng thông thường) thì không được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào

Viê ̣c khấu trừ thuế GTGT có vai trò vô cùng quan tro ̣ng, thể hiê ̣n bước tiến bô ̣ của Luâ ̣t thuế GTGT so với luâ ̣t thuế doanh thu trước đây:

- Chống thất thu thuế cho Nhà nước, do xác đi ̣nh đúng số thuế phải nô ̣p

ở từng khâu

- Đơn giản hóa quá trình quản lý và thu thuế, do số thuế phát sinh ở các khâu được thể hiê ̣n rõ ràng qua hóa đơn, chứng từ

- Thúc đẩy các tổ chức kinh tế hạch toán theo chuẩn mực pháp luật

Nguyên tắc khấu trừ thuế GTGT