Chăm sóc cộng đồng ở các quốc gia Châu Á có thu nhập thấp và trung bình

Tổng quan: các quốc gia và những phương thức ứng phó đa dạng tùy theo mức độ phát triển/ kinh nghiệm khác nhau Quốc gia có hướng tiếp cận và cơ cấu tiến bộ Chăm sóc thanh toán tại nhà

Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về Già hóa dân số

Hà Nội ngày 25-26 tháng 9 năm 2013

Khách sạn Melia Hà Nội

D Wesumperuma, Tổ chức Hỗ trợ người cao tuổi quốc tế

Chăm sóc cộng đồng

ở các quốc gia Châu Á

có thu nhập thấp và trung bình

Tổng quan: các quốc gia và những phương thức ứng phó đa dạng tùy theo mức độ phát triển/ kinh nghiệm khác nhau

Quốc gia có hướng tiếp cận và cơ

cấu tiến bộ

Chăm sóc thanh toán tại nhà (dịch

vụ công) Chăm sóc thanh toán tại nhà (các dịch vụ tư nhân)

Các trung tâm chăm sóc ban ngày tại cộng đồng

Các trung tâm cư trú ngắn hạn Tiền mặt chi trả cho việc chăm sóc Các dịch vụ công điều dưỡng tại nhà

Cơ sở tư nhất có tổ chức và quy định: từ người sống không phụ thuộc đến cần tiếp cận điều dưỡng

Những quốc gia có thu nhập trung bình này có những sáng kiến gì?

Những nước này có kinh nghiệm và bài học gì trong quá trình quá độ này?

Việt Nam?

Thái Lan?

Trung Quốc?

Inđônesia?

Philippines?

Các quốc gia bước vào giai đoạn nước có thu nhập

trung bình

Các quốc gia: Hình thức

chi phối truyền thống

Gia đình là nền tảng

Có 1 số cơ sở chăm sóc người

cao tuổi tại nhà hoặc những

địa chỉ đáng tin cậy

Các dịch vụ cấp cứu cơ bản

cho người nghèo

Bệnh viện

Chăm sóc sức khỏe tự

nguyện (VD: ROK-ASEAN)

Các dịch vụ tự thanh toán,

tại hộ, hoặc cơ sở tư nhân

không thường xuyên với chi

phí cao

Những sáng kiến dựa trên cộng đồng ở các nước

có thu nhập trung bình

• Đang thực hiện nhiều dự án thử nghiệm trong các chương trình chăm sóc tại nhà và

cộng đồng

• Một Bộ Phát triển xã hội và chăm sóc người cao tuổi tại nhà về An ninh con người là

một chương trình thí điểm tình nguyện viên tại cộng đồng do Cơ quan quản lý địa

phương hợp tác với các nhà lãnh đạo cộng đồng thực hiện Năm 2011, có 40.000 tình

nguyện viên được đào tạo tại 63 tỉnh thành

• Chương trình Chăm sóc người cao tuổi của Bộ Y tế bao gồm các trung tâm cộng đồng

cao cấp, Quỹ Người cao tuổi và các câu lạc bộ sức khỏe cho người cao tuổi

• Năm 2005, Bộ Y phê duyệt dự án chăm sóc sức khỏe tại nhà, cung cấp các dịch vụ

y tế dựa vào cộng đồng cho người cao tuổi thông qua các bệnh viện địa phương

• Năm 2007, hai Bộ phối hợp cung cấp các dịch vụ phúc lợi xã hội và chăm sóc sức khỏe lồng ghép dựa vào cộng đồng nhằm xây dựng mô hình lồng ghép dưới sự tài trợ của

JICA Đầu tiên thí điểm tại 4 tỉnh Mô hình này hiện nay đã được nhân rộng tại 6 tỉnh

• CSO thí điểm: Tình nguyện viên Chăm sóc tại gia Hàn Quốc-ASEAN FOPDEV

CSO thí điểm: “Đồng đẳng viên giúp đỡ đồng đẳng viên của SCCT- Peer Help

Peer“

THAILAND: Bắt đầu chương trình thử nghiệm và kết quả ngày càng tiến bộ

Thái Lan (2)

Định hướng chương trình dài hạn

Hiện nay Thái Lan đang trong quá trình thiết kế và xây dựng hệ thống chăm sóc dài hạn cho người cao tuổi

• Có một nghiên cứu đã khuyến nghị thiết kế và thiết lập hệ

thống bảo hiểm chăm sóc xã hội dài hạn gồm có

•Chi phí chăm sóc tại gia cho mọi lứa tuổi

•Hỗ trợ tài chính cho người chăm sóc không chính thức

• Thiết lập thêm các trung tâm chăm sóc người cao tuổi

• Thực hiện các chương trình chăm sóc tại gia đình dựa vào tình nguyện viên có sự tham gia phối hợp của các tổ chức phi chính phủ và các đơn vị tư nhân

• Nhân rộng sáng kiến của Bộ Phát triển xã hội và an ninh con người về chương trình chăm sóc tình nguyện tại cộng đồng do chính quyền địa phương quản lý và thực hiện

Inđônêsia (1)

Mô hình chăm sóc dựa vào cộng đồng (Pusaka)

• Dịch vụ tại cộng đồng dưới sự chỉ đạo của tình nguyện viên

• Đối tượng: Những người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn, phần

lớn là các góa phụ hoặc những người phụ nữ khó khăn khác

• Ngân sách: Chủ yếu là đóng góp cá nhân và có trợ cấp của

chính phủ

• Những người chăm sóc: Tình nguyện viên cộng đồng

• Thực hiện: Các nhóm cộng đồng địa phương, các tổ chức phi

chính phủ có sự giám sát của chính quyền địa phương

• Dịch vụ: 3-5 bữa ăn/ 1 tuần, một số hoạt động xã hội và tập thể

dục, hỗ trợ tiếp cận các dịch vụ y tế khác cho người cao tuổi

• Quy mô: 110 người ở Jakarta (50-60 người ở Pusaka)

• Thách thức: Lãnh đạo cộng đồng/ sự đoàn kết của cộng đồng,

dịch vụ và quy mô hạn chế

Inđônêsia (2)

Hỗ trợ tiền mặt cho người cao tuổi (ASLUT)

• Trợ cấp tiền mặt hỗ trợ xã hội ($20/tháng)

bỏ rơi và/ hoặc trong tình trạng nằm liệt giường (ưu

tiên: người từ 70 tuổi trở lên)

phương

cho người cao tuổi (Năm 2010, Ngân hàng thế giới)

thiên vị, các lỗi về bao gồm/ loại trừ

Mô hình dựa vào cộng đồng tại khu vực:

Cách tiếp cận Hàn Quốc - ASEAN

• Đối tượng: Tất cả 10 nước trong khối ASEAN

chính phủ và các tổ chức tôn giáo tài trợ việc cung cấp các dịch vụ chăm sóc

cộng đồng được đào tạo tại địa phương

sinh, nấu ăn, chăm sóc bản nhân, đưa đến các cửa hàng mua

sắm, gặp bác sĩ, các sự kiện xã hội)

Thách thức và bài học (1)

 Cân đối giữa chăm sóc gia đình và sự chăm sóc của các thành viên không dựa vào gia đình

- Chăm sóc gia đình là nền tảng của chăm sóc trong mọi xã hội Các chương trình chăm sóc khác cần phải trình bày rõ ràng là phụ trợ cho hình thức chăm sóc dựa vào gia đình

- Hoạt động tình nguyện do chính những người cao tuổi đảm trách có thể giúp cải thiện cuộc sống của chính họ và góp phần nhân rộng dịch vụ này.

 Cân đối giữa công tác chăm sóc do các cơ quan nhà

nước, tổ chức xã hội dân sự với khu vực tư nhân cho

công tác chăm sóc không dựa vào gia đình)

- Mô hình Hàn Quốc-các nước ASEAN và các mô hình khác đã chứng minh việc chính phủ đã khuyến khích và hỗ trợ cung cấp các dịch vụ chăm sóc thông qua các nhóm xã hội dân sự

- Mạng lưới các nhóm người cao tuổi ngày càng phát triển và vững mạnh

trong khu vực có thể tạo điều kiện mở rộng mô hình chăm sóc này

- Có thể hỗ trợ khu vực tư nhân để giải quyết các nhu cầu, đặc biệt là trong khu vực đô thị hoặc các khu vực giàu có hơn.

Thách thức và bài học (2)

chức

 Mô hình chăm sóc dựa vào cộng đồng cũng củng cố các mạng lưới xã hội theo nhu cầu của người cao tuổi và người chăm sóc họ

 Mô hình chăm sóc dựa vào cộng đồng cần tận dụng tốt các cơ cấu và thể chế hiện hành, gồm có nhóm người cao tuổi và trung tâm cộng đồng.

 Chuyển đổi thành tiền mặt có thể hữu ích nhưng cũng khó nhắm đúng mục tiêu và có thể phản tác dụng nếu không được thiết kế tốt

 Châu Âu và các quốc gia khác có nhiều bài học kinh nghiệm

 Những thách thức về sức khỏe tinh thần và cảm xúc của người cao tuổi bị kỳ thị và chưa được hiểu rõ

 Nhu cầu chăm sóc của những người cao tuổi bị bỏ rơi trong khu vực này chính là hỗ trợ xã hội và người bạn đồng hành

 Các quốc gia như Vương quốc Anh đã gặp khó khăn khi tái hòa nhập chăm sóc sức khỏe và xã hội sau khi tách biệt 2 lĩnh vực này

Những thách thức:

Nguồn lực và nguồn tài chính

Chi phí tài chính đáp ứng việc mở rộng nhu cầu

• Phân tích chi phí – lợi ích của mô hình chăm sóc dựa vào cộng đồng có thể giúp huy động hơn nữa đầu tư

xã hội

Nguồn nhân lực được đào tạo

• Đào tạo và hỗ trợ người chăm sóc nhằm củng cố

chất lượng và sự nhất quán

• Thiết lập các nhóm hỗ trợ người chăm sóc dựa vào các trung tâm cộng đồng địa phương

Chi phí tiếp tục gia tăng

Chi phí

Chăm sóc liên tục

Điều  dưỡng tại  nhà

Ở ngắn  hạn

Chăm sóc  ban ngày

Chăm sóc tại  nhà (chuyên  sâu)

Chăm sóc tại 

nhà (tình 

Chăm sóc tại cộng đồng Chăm sóc tổ chức

Nằm liệt giường

Tại nhà Khó khăn

Định hướng tương lai

Không có một kim chỉ nam nào trong việc chăm sóc cho người cao tuổi tại quốc gia có thu nhập trung bình Các chính phủ cần hỗ trợ và chia sẻ kinh nghiệm để nhân rộng chính sách và thực hành tốt nhất Xin gợi ý một số ưu tiên trước

mắt:

• Ưu tiên công tác chăm sóc dựa vào cộng đồng

• Đảm bảo hỗ trợ cho các trường hợp khẩn thiết nhất

• Lồng ghép chăm sóc xã hội với chăm sóc y tế

•Củng cố và điều tiết thị trường tư nhân đang phát triển

Chân thành cảm ơn!