Kế Hoạch Triển Khai Trường Học Nâng Cao Sức Khỏe Phòng Chống BKLN, Việt Trì 2011

KẾ HOẠCH TRIỂN KHAITRƯỜNG HỌC NÂNG CAO SỨC KHỎE PHÒNG CHỐNG BKLN, VIỆT TRÌ 2011 Trung tâm Truyền thông GDSK Trung ương... Bệnh không lây nhiễm Bệnh không lây nhiễm • có n

KẾ HOẠCH TRIỂN KHAI

TRƯỜNG HỌC NÂNG CAO SỨC KHỎE PHÒNG CHỐNG BKLN, VIỆT TRÌ 2011

Trung tâm Truyền thông GDSK Trung ương

Bệnh không lây nhiễm

 Bệnh không lây nhiễm

• có nguyên nhân phức tạp,

• do nhiều yếu tố nguy cơ gây nên,

• diễn biến trong một thời gian dài,

• có thể gây ra tàn tật và trong phần lớn các

trường hợp là không thể khỏi hoàn toàn

Một số BKLN

 Đái tháo đường: khoảng 5,4%

• Có nhiều biến chứng nguy hiểm

Một số BKLN

 Ung thư

• Mắc mới 100 000 – 150000/năm

• Chết 70 000/năm

Yếu tố nguy cơ BKLN

 Phần lớn các BKLN có cùng chung yếu

tố nguy cơ về hành vi như hút thuốc, lạm dụng rượu bia, chế độ ăn không hợp lý

và ít vận động thể lực

Yếu tố nguy cơ BKLN

 Hút thuốc

• 57% nam giới trưởng thành hút hàng ngày

• Là nguy cơ của rất nhiều bệnh

§ôc nh©n m¾t

NÕp nh¨n Rông tãc

Ung th thanh qu¶n

Ung th da

Rông tãc Cao r¨ng

Ung th thanh qu¶n

Ung th da

Rông tãc Cao r¨ng

ChuyÓn mµu da

Ung th thanh qu¶n

Ung th da

Rông tãc Cao r¨ng

BÖnh Buerger (BÖnh viªm t¾c m¹ch m¸u chi)

BÖnh Buerger (BÖnh viªm t¾c m¹ch m¸u chi)

LoÐt d¹ dµy

BÖnh Buerger (BÖnh viªm t¾c m¹ch m¸u chi)

BÖnh phæi

LoÐt d¹ dµy

BÖnh Buerger (BÖnh viªm t¾c m¹ch m¸u chi)

BÖnh tim

BÖnh phæi

LoÐt d¹ dµy

BÖnh Buerger (BÖnh viªm t¾c m¹ch m¸u chi)

§ôc nh©n m¾t

§iÕc

NÕp nh¨n

Lo·ng x ¬ng BÖnh tim

BÖnh phæi, K phổi

LoÐt d¹ dµy Gi¶m kh¶ n¨ng sinh con

BÖnh Buerger (BÖnh viªm t¾c m¹ch m¸u chi)

BÖnh v¶y nÕn

ChuyÓn mµu da

Ung th thanh qu¶n

Ung th da Rông tãc Cao r¨ng

Các yếu tố nguy cơ

 Ăn ít rau và trái cây

• Ăn ít rau và trái cây là nguy cơ bệnh tim mạch ung thư đường tiêu hóa

• VN: 80% người dân ăn không đủ lượng rau, trái cây

• Khuyến cáo của WHO: ít nhất 400g/ngày

Các yếu tố nguy cơ

 Ăn ít rau và trái cây

• Ăn ít rau và trái cây là nguy cơ bệnh tim mạch ung thư đường tiêu hóa

• VN: 80% người dân ăn không đủ lượng rau, trái cây

• Khuyến cáo của WHO: ít nhất 400g/ngày

Các yếu tố nguy cơ

 Ăn nhiều thức ăn chiên/rán, nhiều chất béo làm tăng nguy cơ BKLN

Các yếu tố nguy cơ

 Uống nước ngọt có ga, ăn nhiều đồ ngọt… cũng là nguy cơ

Các yếu tố nguy cơ

 Ăn mặn (ăn nhiều muối) là nguy cơ tăng huyết áp, đột quỵ, nhồi máu cơ tim, ung thư dạ dày, suy thận, loãng xương

• WHO khuyến cáo không nên ăn quá 5 g

muối/ngày

Các yếu tố nguy cơ

 Ít hoạt động thể lực

• VN: 30% người trưởng thành

• Là nguy cơ Thiếu máu cơ tim, đột quỵ Đái tháo đường, ung thư…

Các yếu tố nguy cơ

 Thừa cân béo phi

• Là nguy cơ của hầu hết các BKLN phổ biến

• VN: 25% (béo phi 1%)

Tắt vòi nước hay lau sàn nhà?

 Sự phát triển các BKLN là hậu quả của

việc phơi nhiễm lâu dài đối với các YTNC

 Nguyên tắc chung phòng chống các BKLN

là phòng các YTNC bởi vi các yếu tố nguy

cơ của ngày hôm nay sẽ là bệnh tật của

ngày mai

 Xây dựng trường học nâng cao sức khỏe

là một hoạt động quan trọng để bảo vệ

sức khỏe trẻ em, loại trừ các hành vi nguy

cơ, phòng mắc BKLN trong tương lai.

Giới thiệu

Mô hinh trường học nâng cao sức khỏe

phòng chống BKLN tại Việt Tri

Mô hình trường học nâng cao sức khỏe

 Địa điểm: Trường tiểu học (Tiên cát)

 Thời gian triển khai: 2-12/2011

 Là mô hinh thí điểm ở VN

 Áp dụng khung hoạt động trường học

nâng cao sức khỏe của WHO

 Chọn lọc, điều chỉnh phù hợp với thực tế

và hướng tới phòng chống các hành vi nguy cơ mắc BKLN

Mô hình trường học nâng cao sức khỏe

 Đơn vị thực hiện

• Trung tâm Truyền thông GDSK TƯ

• Sở Y tế Phú Thọ (Trung tâm TTGDSK tỉnh)

• Trường Tiểu học Tiên cát

 Cơ quan phối hợp hỗ trợ

• Trung ương: Viện Dinh dưỡng quốc gia, Cục Y

tế dự phòng, Bộ Giáo dục đào tạo

• Tỉnh: Trung tâm Y tế dự phòng, Phòng Giáo dục, Trạm Y tế

 Cơ quan tài trợ: WHO

Thiết kế mô hình

Thiết kế mô hình, chọn trường

Đánh giá ban đầu

Thành lập điều phối, tập huấn, XD tài liệu

Thành lập điều phối, tập huấn, XD tài liệu

Đánh giá sau can thiệp Hoàn thiện, phổ biến mô hình

Chủ đề trọng tâm

 Tăng cường thực hành chế độ

DD hợp lý

• Ăn nhiều rau và trái cây

• Hạn chế ăn chất béo: mỡ động

vật, thức ăn nhanh, bim bim, snack…

• Hạn chế uống nước ngọt có ga, đồ ngọt…

• Giảm ăn mặn

 Tăng cường vận động thể lực

 Phòng chống thuốc lá

Các cấu phần chính của mô hình

Lồng ghép trong các bài giảng và

chương trình giảng dạy

Tạo môi trường xã hội và vật chất hỗ trợ cho thay đổi hành vi

Tạo mối liên kết

giữa nhà

trường, gia đình và cộng

đồng

Các hoạt động chính

1 Khảo sát đánh giá ban đầu

• Chọn trường

• Hội thảo với tỉnh để khảo sát

thực trạng

• Điều tra đánh giá ban đầu

tại trường học

Các hoạt động chính

2 Thành lập tiểu ban điều phối hoạt động

3 Thiết lập mạng lưới cộng tác viên

Các hoạt động chính

4 Xây dựng Tài liệu hướng

dẫn, tài liệu tập huấn

5 Phát triển tài liệu truyền

Các hoạt động chính

7 Biên soạn và lồng ghép bài giảng trong

chương trinh giảng dạy

• Bài giảng về dinh dưỡng, hoạt động thể

chất, tác hại thuốc lá

• Các bài giảng thực hành,

 hướng dẫn về cách nấu ăn,

 các bài tập thể dục, trò chơi…

 Viết vẽ tìm hiểu về các hành vi nguy cơ…

Các hoạt động chính

8 Xây dựng môi trường xã hội hỗ trợ cho

thay đổi hành vi

• Ban hành các nội qui, qui định về tiêu thụ sử

dụng đồ ăn, cấm hút thuốc trong nhà trường…

• Quy định, hướng dẫn về chế biến bữa ăn,

khẩu phần ăn trong nhà trường

• Hướng dẫn về hoạt động thể chất, thể thao…

• Phổ biến các tài liệu truyền thông

• Tổ chức các phong trào, chương trinh, cuộc

thi…

• Theo dõi, giám sát, kiểm tra

Các hoạt động chính

9 Kiến tạo không gian lành mạnh và cơ

sở vật chất hỗ trợ thay đổi hành vi

• Thực hiện chế biến bữa ăn nội trú cho học

sinh đảm báo chế độ dinh dưỡng hợp lý

• Xây dựng phòng truyền thông (dụng cụ, mô

hinh, tài liệu) để học sinh tim hiểu, trao đổi kiến thức

• Quy hoạch, củng cố khu vực/sân chơi và

luyện tập cho học sinh

• Đảm bảo khu vực cổng trường không có

cửa hàng bán đồ ăn, đồ uống không đảm bảo DD, thuốc lá, rượu bia cho học sinh

Các hoạt động chính

10 Tạo mối liên kết giữa nhà trường, gia

đinh và cộng đồng để duy tri hành vi

• Tuyên truyền cho gia đinh, cộng đồng để

phối hợp

• Phổ biến trao đổi qua họp phụ huynh, sổ

liên lạc

• Mời những người có uy tín trong cộng đồng

vào nói chuyện, tham dự các hoạt động…

• Phối hợp theo dõi, giám sát các hành vi của

học sinh

Các hoạt động chính

11 Đánh giá hiệu quả và hoàn thiện mô

hinh

• Đánh giá sau can thiệp

• Hoàn thiện và phổ biến mô hinh

Kế hoạch thời gian

Hoạt động

Tháng năm 2011

Lựa chọn trường can thiệp

Hội thảo đánh giá

Điều tra khảo sát ban đầu

Thiết lập tiểu ban chỉ đạo

XD mạng lưới cộng tác

XD tài liệu các loại

Tập huấn

Giảng dạy lồng ghép

Tạo môi trường hỗ trợ XH

Tạo môi trường vật chất

Tổ chức hoạt động T.Thông

Xây dựng quan hệ

trường-gia đình-cộng đồng

Theo doi giám sát

Đánh giá sau can thiệp

Hoàn thiện lại mô hình

Trân trọng cảm ơn