Tài liệu hệ thống quản lý HSE trong doanh nghiệp hóa chất

Tổng quan về hệ thống HSE trong doanh nghiệp hóa chất Thuật ngữ và định nghĩa về quản lý quản lý HSE Các mô hình quản lý trên thế giới Các nguyên tắc chung trong quản lý Tổng quan tiêu chuẩn ISO 14001 và OHSAS 18001 Nhận biết mối nguy và đánh giá, kiểm soát rủi ro về an toàn và sức khỏe Nhận biết khía cạnh môi trường và đánh giá, kiểm soát tác động môi trường Cách triển khai Hệ thống quản lý HSE tại doanh nghiệp Những rào cản trong quá trình xây dựng, áp dụng HSE và các giải pháp

KHÓA ĐÀO TẠO -

TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG QUẢN LÝ HSE

TRONG DOANH NGHIỆP HÓA CHẤT

• Đề nghị tắt máy di động hoặc để chế độ rung.

• Chủ động tham gia thảo luận.

• Nghỉ giải lao : 15 phút/ 1 lần

NỘI DUNG

• Thuật ngữ và định nghĩa về quản lý & quản lý HSE;

• Các Mô hình quản lý trên Thế giới;

• Các nguyên tắc chung trong quản lý;

• Tổng quan Tiêu chuẩn ISO 14001& OHSAS 18001;

• Nhận biết mối nguy & đánh giá, kiểm soát rủi ro về an toàn

& sức khỏe;

• Nhận biết Khía cạnh môi trường & Đánh giá, kiểm soát tác

động môi trường

• Cách triển khai Hệ thống quản lý HSE tại Doanh nghiệp;

• Những rào cản trong quá trình xây dựng, áp dụng HSE và

• Hiểu được Khía cạnh môi trường & Mối nguy AT

• Nắm được nội dung cơ bản & mục đích các yêu cầu

của Tiêu chuẩn ISO 14001 & OHSAS 18001;

• Biết cách triển khai Hệ thống quản lý HSE tại một

Công ty;

• Biết các rào cản & các giải pháp tương ứng.

Mối nguy & rủi ro

Hiểu tiêu chuẩn ISO 14001&

OHSAS 18001

Các rào cản & giải pháp

Đóng vai đánh giá viênCác Bước triển khai Dự án

THAM GIA KHÓA HỌC

Học cái mới nhưng luôn vui vẻ Chủ động tham gia

Hãy chia sẻ kinh nghiệm

6

GIẢNG VIÊN

MANAGEMENT RESOURCE INNOVATION - MRI

Nguyen Huu Nam, Eng., MBA

Chief Operation Officer (COO)

Senior Management Advisor

HSEQ Lead Auditor

Dist Thanh Xuan, Hanoi City

35/12 Phan Dinh Giot Str.,

EMS – Thuật ngữ & định nghĩa

Môi trường

Là môi trường xung quanh mà ở đó 1 tổ chức hoạt

động, bao gồm: không khí, nước, đất, nguồn lực thiên

nhiên, thực vật động vật, con người và mối tương tác

giữa chúng.

Khía cạnh môi trường

Là một yếu tố của các hoạt động hoặc sản phẩm hoặc dịch

vụ của một tổ chức mà có thể tương tác với môi trường.

9

EMS – Thuật ngữ & định nghĩa

Tác động môi trường

Là bất kỳ sự thay đổi có thể hại hoặc lợi đối với môi

trường, toàn bộ hay từng phần do các khía cạnh môi trường

của 1 tổ chức tạo ra.

Ô NHIỄM

Sông Tùng Hoa (Trung Quốc) bị ô nhiễm nặng sau vụ nổ nhà máy

hoá chất Cát Lâm hồi năm 2005

Nguồn: vietbao.vn.

11

OH & S – Thuật ngữ & định nghĩa

Mối nguy

Là nguồn, tình trạng hoặc hành động với mối nguy tiềm ẩn

làm bị thương hoặc làm suy yếu sức khỏe con người hoặc

tổ hợp của chúng

Sự cố

Là các sự kiện liên quan đến công việc mà trong đó con

người có thể bị thương hoặc suy yếu sức khỏe hoặc tai ương

( đã xảy ra hoặc có thể xảy ra ) Tai nạn là 1 sự cố mà đã

tạo ra thương tật và hoặc suy yếu sức khỏe.

12

OH & S – Thuật ngữ & định nghĩa

Rủi ro

Là tổ hợp khả năng xảy ra của các mối nguy và hậu quả bị

thương hay suy yếu sức khỏe mà nguyên nhân có thể bắt

nguồn từ các hiện tượng mối nguy.

Đánh giá rủi ro

Là quá trình đánh giá rủi ro nảy sinh từ các mối nguy.

Quan tâm đến các họat động kiểm sóat đang sử dụng và

quyết định liệu rủi ro có thể được chấp nhận hay không

được chấp nhận.

13

RỦI RO

Vụ nổ nhà máy hóa chất tại Geismer, bang Louisiana vào chiều ngày 13/6/2013 đã khiến 1 người

thiệt mạng và 73 người khác bị thương.

(Nguồn:

http://tintuconline.com.vn/vn/binhluan/20130614100556647/no-nha-may-hoa-chat-my-74-nguoi-thuong-vong.html )

14

TAI NẠN

Ít nhất 1 người thiệt mạng và 17 người khác bị thương khi đoàn tàu hỏa chở hóa chất độc hại bị

trật đường ray ở gần thành phố Ghent của nước Bỉ vào ngày 4/5/2013.

Nguồn:

http://news.zing.vn/Nhung-tham-hoa-cong-nghiep-kinh-hoang-nhat-voi-loai-nguoi-post276984.html#slideshow

15

16

Quản lý: Là các hoạt động được phối hợp để định

hướng, tổ chức thực hiện và kiểm soát một tổ

Hệ thống quản lý môI trường;

Hệ thống quản lý an toàn & sức khỏe NN;

Hệ thống quản lý Trách nhiệm xã hội ;

v.v….

Hệ thống quản lý

Một đơn vị đạt giấy chứng nhận

= Hệ thống quản lý của đơn vị đã đáp ứng

các yêu cầu của tiêu chuẩn mà mình đăng

Trách nhiệm & Quyền hạn

Các quy trình, quy tắc và các quá trình

Các nguồn lực để thực hiện quản lý

Hệ thống quản lý HSE

Quản lý Chất lượng

Quản lý Chất lượng Toàn diện (TQM)

Chi phí chất lượng Văn bản hoá

hệ thống CL SPC

5M

Cải tiến chất lượng Trách nhiệm

đối với xã hội

Bằng chứng khách quan

ISO 14000

và OHSAS 18001

Mô hình quản lý 5 M

 Manpower: Nhân lực.

 Material: Nguyên vật liệu.

 Machine: Máy móc thiết bị

 Method: Phương pháp, Tiêu chuẩn

 Money : Tiền.

KIỂM SOÁT 5 M

22

Chi phí quản lý HSE bao gồm :

Chi phí phòng ngừa (Prevention) :

Chi phí đánh giá (Appraisal):

Chi phí do lỗi (Failure):

Chi phí khi lỗi còn trong nội bộ:

Chi phí khi lỗi đã ra bên ngoài :

Chi phí quản lý HSE thông thường được chia ra như sau:

Sự phù hợp (%)

Chi phí quản lý HSE

"Chi phí khắc phục lỗi thường lớn gấp nhiều lần

chi phí phòng ngừa để lỗi không xảy ra"

110100

Luật 1:10:100

Quá trình Khâu cuối

Bên ngoài

24

CÁC NGUYÊN TẮC QUẢN LÝ

CHƯƠNG III

1 Tổ chức hướng vào khách hàng

2 Sự lãnh đạo thống nhất

3 Sự tham gia của tất cả mọi người

4 Quan điểm tiếp cận quá trình

5 Quan điểm hệ thống trong quản lý

6 Cải tiến không ngừng

7 Ra quyết định dựa trên thực tế.

8 Mối quan hệ cùng có lợi với nhà cung cấp

Nguån lùc B

ĐÇu ra B ĐÇu ra C

Qúa trình C ĐÇu vμo C

Nguån lùc C

Nguyên tắc tiếp cận theo quá trình

26

lập kế hoạch - chuẩn bị

thực hiện

phân tích - đánh giá hiệu chỉnh - cải tiến

Xác định công việc cần làm

Đưa ra những việc cần làm

hoá Nâng cao

Chu trình quản lý PDCA

TỔNG QUAN TIÊU CHUẨN

ISO 14001 & OHSAS 18001

CHƯƠNG IV

TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004

30

ISO 14001

C Sách

Plan Act

Do Check

• Các khía cạnh môi trường

• Các yêu cầu luật định & yêu cầu khác

• Mục tiêu & chỉ tiêu môi trường

• Các chương trình quản lý môi trường.

• Trách nhiệm & quyền

hạn

• Đào tạo, nhận thức &

năng lực

• Trao đổi thông tin

• Tài liệu EMS

• Kiểm sóat tài liệu

• Kiểm soát họat động

C Ạ N H

Môi trường

TÁCĐỘNG

Những yếu tố cơ bản của một EMS

Nhận biết tất cả các

khía cạnh

& các tác động

Đánh giá mức độ quan trọng/ ý nghĩa

Tiêu chuẩn quan trọng/ ý nghĩa Khía cạnh

tác động nhỏ

Khía cạnh quan trọng/ ý nghĩa

Cần được quản lý/ cần cải

tiến?

Kiểm soát họat động Xác lập Quy trình

Xác lập Mục tiêu & chỉ tiêu

4 Các yêu cầu Hệ thống quản lý môi trường

4.1 Các yêu cầu chung

4.2 Chính sách môi trường

4.3 Lập Kế hoạch

4.3.1 Các khía cạnh môi trường

4.3.2 Các yêu cầu luật định và yêu cầu khác

4.3.3 Các mục tiêu, chỉ tiêu và chương trình môi trường

Các yêu cầu của ISO 14001:2004

34

Các yêu cầu của ISO 14001:2004 (tiếp)

4.5.5 Đánh giá nội bộ

4.6 Xem xét lãnh đạo

Các yêu cầu của ISO 14001:2004 (tiếp)

36

TIÊU CHUẨN OHSAS 18001:2007

37

OHSAS 18001

C Sách

Plan Act

Do Check

• Các mối nguy ÂT& SKNN

• Các yêu cầu luật định & yêu cầu khác

• Mục tiêu AT & SKNN

• Các chương trình quản lý AT & SKNN.

• trách nhiệm & quyền

hạn

• Đào tạo, nhận thức &

năng lực

• Trao đổi thông tin

• Tài liệu OH & S

• Kiểm sóat tài liệu

• Kiểm soát họat động

• Đánh giá AT & SKNN

38

MỐI NGUY & RỦI RO

N G U Y

AT & SKNN

RỦ

I RO

Về AT & SKNN Đánh giá rủi ro

Tiêu chuẩn Rủi ro – Kiểm soát

Duy trì hồ sơ

40

1 Phạm vi áp dụng

2 Tiêu chuẩn viện dẫn

3 Các thuật ngữ và định nghĩa

4 Các yêu cầu Hệ thống quản lý AT & SKNN

4.1 Các yêu cầu chung

4.2 Chính sách AT & SKNN

4.3 Lập Kế hoạch

4.3.1 Nhận diện mối nguy, Đánh giá rủi ro và xác định việc

kiểm soát

4.3.2 Các yêu cầu luật định và yêu cầu khác

4.3.3 Các mục tiêu và chương trình môi trường

Các yêu cầu của ISO 18001:2007

41

4.4 Thực hiện và điều hành

4.4.1 Các nguồn lực, vai trò, nhiệm vụ, trách

nhiệm và quyền hạn 4.4.2 Năng lực, đào tạo và nhận thức

4.4.3 Phổ biến trao đổi , tham gia và tư vấn 4.4.4 Hệ thống văn bản

4.4.5 Kiểm soát tài liệu 4.4.6 Kiểm soát điều hành 4.4.7 Sự chuẩn bị và đối phó với tình trạng khẩn cấp

Các yêu cầu của OHSAS 18001:2007 (tiếp)

42

NHẬN BIẾT KHÍA CẠNH MÔI TRƯỜNG

ĐÁNH GIÁ – KIỂM SOÁT

CHƯƠNG V

NHẬN BIẾT MỐI NGUY AT SKNN

ĐÁNH GIÁ – KIỂM SOÁT

CHƯƠNG VI

Suy nghĩ cá nhân

• Phân biệt mối nguy và rủi ro

Đi xe máy trên đường

Ngã gãy chân

Khuân thùng hàng

Điện giậtSơn tường ngoài nhà

Vận hành lò hơi

48

Cháy nổ, tràn dầu

Các loại mối nguy và rủi ro

Mối nguy tai nạn

Nghề Nghiệp

Cháy, ngã, đổ

Sức khỏe

Tiếng ồn, bụi, stress

Lỗi quá trình, lỗi sản phẩm

MN chất lượng Kinh doanh

Môi trường

Mất tài sản, danh

tiếng, nhà cung cấp, hợp đồng

Hệ thống

Kết quả nhận dạng mối nguy

Phân tích công việc

+ Dây chuyền sản xuất SP+ Nhiệm vụ của phòng ban

Quá trình

+ Thường xuyên+ Định kỳ

+ Mất mát

Kết quả nhận dạng mối nguy

51

PHÂN TÍCH CÔNG VIỆC

52

PHÂN TÍCH CÔNG VIỆC (task analysis)

• Xem xét có hệ thống một công việc để :

* Nhận diện các biểu hiện tổn thất

* Thực hiện việc kiểm soát đối với các tổnthất này

Công việc trọng yếu : công việc có tiềm nănggây ra các tổn thất lớn (major loss) cho con người, tài sản, quá trình và/hoặc môi trườngnếu nó không được thực hiện đúng

53

Nhận diện Công việc trọng yếu

• Có nhiều phương pháp để nhận diện các

công việc trọng yếu :

* Tổng liệt kê mọi công việc được

thực hiện tại đơn vị

* nhận diện các công việc trọng yếu

như là một phần của phân tích rủi ro

* Xem xét các quy định và tiêu chuẩn

trong ngành công nghiệp, lĩnh vực

* Thăm dò CB/CNV

* Xem xét một cách có hệ thống các

quy trình hiện hữu

* Phân tích các nguy cơ về sức khoẻ

* Phân tích các tai nạn/sự cố

* Quan sát công nhân thực hiện công

KIỂM SOÁT RỦI RO

– Xem xét an toàn & khả năng vận hành

– Phát triển các quy trình vân hành an toàn

– Xem xét các quy trình hiện hành

– Xem xét khởi động an toàn

– Đánh giá an toàn nhà máy và điều kiện.

– Đánh giá rủi ro vận hành

– Đánh giá rủi ro của sự thay đổi.

56

Định nghĩa Tần suất – Hậu quả

Tần suất (frequency) Thí dụ-1

Trị số

Hiếm ( một số nho/năm - Rare -a few per year 1

Rất hiếm (hàng năm -Very rare-yearly) 0.5

Tần suất mối

nguy xuất hiện

57

Định nghĩa Tần suất – Hậu quả

Khả năng xảy ra (likelihood) Thí dụ-1

(Khả năng tổn thất khi các mối nguy xuất hiện)

Trị số Thường xảy ra (“Happens often”) 10

Khả năng khá xảy ra (Quite possible) 6

Bất thường nhưng có thể (Unusual but possible) 3

Đã̃ xảy ra ở đâu đó rồi (“Has happened somewhere”) 1

Tưởng tượng được, nhưng ít xảy ra (“Hasn’t happened yet”) 0.5

Thực tế không xảy ra (“One in a million”) 0.2

Gần như không xảy re (“Approaches the impossible”) 0.1

58

Định nghĩa Tần suất – Hậu quả

Hậu quả (severity – consequence) Thí dụ-1

Trị số

Bi thảm - Catastrophic

(Chết nhiều người- many fatalities, thiệt hại > $10 million) 100

Tai hoa - Disaster

(Vài người chết - a few fatalities, thiệt hại > $1 million) 40

Rất nghiêm trọng - Very serious

(1 chết- one fatality, thiệt hại > $100,000) 15

Xác định mô hình tính toán rủi ro

Multiple effect risk Thí dụ-1

1. - Phân tích và lập Kế hoạch

2. - Lập văn bản Hệ thống quản lý HSE

3. - Thực hiện và đánh giá Hệ thống quản lý HSE

CÁC GIAI ĐOẠN CHÍNH

64

- Xác định các Quá trình hoạt động chính trong 1 Công ty (

Văn phòng & hoạt động sản xuất, kinh doanh) Bao gồm

các quá trình chính & quá trình phụ trợ.

- Trong mỗi quá trình, chia nhỏ thành các hoạt động.

- Mỗi hoạt động, tiến hành phân tích các yếu tố ảnh

- Tiến hành xác định & liệt kê:

- + Các khía cạnh môi trường;

- + Các mối nguy về AT & SKMT

- Thực hiện đánh giá tác động môi trường ứng với mỗi

Khía cạnh môi trường; Phân loại các tác động lớn và các

tác động nhỏ cần kiểm soát.

- Thực hiện đánh giá rủi ro AT & SKNN ứng với mỗi nguy;

Phân loại các rủi ro cao, rủi ro trung bình và rủi ro thấp

Thứ tự ưu tiên: Lớn, Cao - Trung bình - Thấp.

PHÂN TÍCH & LẬP KẾ HOẠCH

- Xác định các biện pháp kiểm soát cần bổ xung mới:

- + Các quy trình, quy định;

- + Các PPE tương ứng tại các vị trí;

- Trên cơ sở: Luật pháp + Kết quả phân tích

Nguyên tắc chung đối với Biện pháp kiểm soát:

+ Chấm dứt;

+ Giảm thiểu;

+ Chấp nhận;

+ Chuyển giao;

- Lập Kế hoạch soạn thảo các quy trình, quy định kiểm

soát cần bổ xung mới & Kế hoạch đầu tư (nếu cần)

PHÂN TÍCH & LẬP KẾ HOẠCH

68

- Biên soạn các tài liệu Hệ thống quản lý HSE ( Sổ tay,

quy trình, quy định, hướng dẫn, biểu mẫu…)

- Xem xét, chỉnh sửa các tài liệu Hệ thống quản lý HSE (

Sổ tay, quy trình, quy định, hướng dẫn, biểu mẫu…)

- Ban hành các tài liệu Hệ thống quản lý HSE ( Sổ tay,

quy trình, quy định, hướng dẫn, biểu mẫu…)

LẬP VĂN BẢN QUẢN LÝ HSE

- Phổ biến các tài liệu Hệ thống quản lý HSE ( Sổ tay, quy

trình, quy định, hướng dẫn, biểu mẫu…)

- Quyết định áp dụng các tài liệu Hệ thống quản lý HSE

của Tổng giám đốc/ Giám đốc Công ty.

- Thực hiện các tài liệu Hệ thống quản lý HSE tại tất cả

các đơn vị, bộ phận của Công ty:

- + Thực hiện đầu tư (nếu cần): Bể sử lý nước thải, Thay

- Đánh giá việc thực hiện Hệ thống quản lý HSE ( Sổ tay,

quy trình, quy định, hướng dẫn, biểu mẫu…) tại tất cả

các phòng, ban, nhà máy/ phân xưởng

- + Điểm phù hợp;

- + Điểm Không phù hợp.

- Khắc phục các điểm KPH trong quá trình thực hiện Hệ

thống quản lý HSE:

- + Chế tài khen thưởng – Kỷ luật;

- + Điều chỉnh quy trình, quy định.

THỰC HIỆN & ĐÁNH GIÁ HSE

Ba giai đoạn Xây dựng Hệ thống quản lý HSE

Xác định công việc cần làm

Viết những gì cần làm

PDCA và xây dựng Hệ thống quản lý

72

Bằng chứng khách quan và hoạt

động của hệ thống quản lý HSE

Mô hình văn bản nội bộ

của Hệ thống quản lý HSE

Tầng I:

Sổ tay QLTầng II:

NHẬN THỨC

• Coi vấn đề môi trường, an toàn SKNN là

vấn đề xa vời, là trách nhiệm của xã hội

• Coi vấn đề HSE là không ảnh hưởng đến cá

nhân mình Trước không có Hệ thống HSE

có vấn đề gì đâu? Không tai nạn, không ảnh

hưởng đến sức khỏe

• Vấn đề HSE là phải đầu tư lớn Trước mắt

cũng không ảnh hưởng đến Công ty.

• Giải quyết xử lý hơn là phòng ngừa

75

Thay đổi về nhận thức và cách làm

Hiện tại

Tương lai

• Giải quyết từng việc

• Làm nhưng không viết

• Viết nhưng không làm

• Không đáp ứng yêu cầu tiêu chuẩn

• Thiết lập hệ thống phù hợp Tiêu chuẩn,

THÓI QUEN

• Thói quen từ gia đình, nhà trường, công ty

& xã hội;

• Không muốn thay đổi thói quen:

+ Không muốn đeo khẩu trang, mặt nạ vì

nóng;

+ Không muốn đi Găng tay vì vướng.

+ Không muốn để rác đúng Thùng quy định vì

thói quen xả rác bừa bãi;

77

THỰC HIỆN

78

THIẾU KIỂM SOÁT

• Không nhận được cam kết thực sự của Ban