Kỹ năng ra quyết định và tổ chức thực hiện quyết định của Hiệu trưởng trường THPT Hàn Thuyên

Trong quá trình nghiên cứu và trình bày chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự góp ý của Quý Thầy Cô, sự đóng góp ý kiến xây dựng của các đồng nghiệp để nộ

Kỹ năng ra quyết định và tổ chức thực hiện quyết định của Hiệu trưởng trường THPT Hàn ThuyênTRƯỜNG 1   

Học viên: Tưởng Nhật Minh

Lớp: TC120 Đơn vị: Trường THPT Hàn Thuyên, quận Phú Nhuận,

thành phố Hồ Chí Minh Giảng viên hướng dẫn: TS Nguyễn Chí Trung

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 7/2017

LỜI CẢM ƠN!

Trong suốt quá trình tham gia khóa học, nghiên cứu thực tế và hoàn thành tiểu luận cuối khóa, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, hỗ trợ của Ban Giám Đốc, Quý Thầy Cô, các bạn đồng nghiệp Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến :

Ban Giám Đốc, Quý Thầy Cô, Cô Chủ nhiệm,

Nhân viên của Trường Cán Bộ Quản Lý TP Hồ Chí Minh đã giảng dạy, truyền đạt, chia sẻ kiến thức về lý luận chính trị- hành chính và động viên, khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện bài tiểu luận này.

Giảng viên hướng dẫn TS Nguyễn Chí Trung đã hướng dẫn, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện bài tiểu luận này.

Ban Giám Hiệu, Quý Thầy Cô của Trường THPT

Hàn Thuyên đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi tham gia tốt khóa học, nghiên cứu thực tế tại trường

và thực hiện bài tiểu luận này.

Các bạn đồng nghiệp của lớp TC120 Học viện

cán bộ thành phố Hồ Chí Minh đã cùng tôi học tập, trao đổi những kinh nghiệm thực tế quý báu.

Trong quá trình nghiên cứu và trình bày chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự góp ý của Quý Thầy Cô, sự đóng góp ý kiến xây dựng của các đồng nghiệp để nội dung bài tiểu luận được hoàn chỉnh và có thể góp phần nâng cao kỹ năng

ra quyết định trong lãnh đạo, quản lý của cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở đáp ứng mục tiêu chung của cơ sở

Trân trọng cảm ơn!

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG THPT HÀN THUYÊN

XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ

Hiệu trưởng trường THPT Hàn Thuyên, Quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh

xác nhận:

Anh (Chị): Tưởng Nhật Minh

Sinh ngày: 16/12/1980

Chức vụ/ Chức danh: Thư ký hội đồng trường THPT Hàn Thuyên

Hiện đang công tác tại trường THPT Hàn Thuyên và được nhà trường cử tham gia lớpTrung cấp lý luận chính trị - Hành chính tại Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh(lớp TC120)

Tiểu luận “Kỹ năng ra quyết định trong lãnh đạo quản lý của Hiệu trưởng trườngTHPT Hàn Thuyên” được viết dựa trên cơ sở thực tiễn của nhà trường

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2017 Hiệu trưởng

VÕ NGỌC SƠN

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN CHẤM ĐIỂM

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU .4

1.1 Lý do pháp lý 4

1.2 Lý do lý luận 5

1.3 Lý do thực tiễn 6

PHẦN NỘI DUNG .4

PHẦN KẾT LUẬN .4

TÀI LIỆU THAM KHẢO .4

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

“Đại hội lần thứ XII của Đảng khẳng định quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân vàtoàn quân ta tận dụng thời cơ, vượt qua khó khăn, thách thức, nâng cao năng lực lãnhđạo và sức chiến đấu của Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước, phát huy sứcmạnh toàn dân tộc và dân chủ xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh toàn diện và đồng bộ côngcuộc đổi mới, phát triển đất nước nhanh và bền vững, thực hiện thắng lợi mục tiêu cao

cả “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, vững bước đi lên chủ nghĩa

xã hội (trích Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ươngĐảng, Hà Nội 2016) Đại hội cũng nêu rõ cần chú trọng công tác xây dựng đội ngũ cán

bộ, công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, có trình

độ, năng lực chuyên môn phù hợp, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới

Hoạt động lãnh đạo, quản lý tạo nên sức mạnh tập thể trên cơ sở thống nhất ý chí

và hành động; tạo ra môi trường vừa cho phép mỗi người được tự do sáng tạo, vừađịnh hướng hoạt động của mỗi người theo mục tiêu chung Hoạt động lãnh đạo, quản

lý ở cơ sở tạo nên sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận khác nhau của đơn vịthành một hệ thống thống nhất; góp phần tạo dựng sức mạnh bền vững của hệ thốngchính trị

Hình thức của lãnh đạo, quản lý chủ yếu đều là việc ra các quyết định lãnh đạo,quản lý bằng văn bản phù hợp với các yêu cầu của thực tiễn đặt ra Ra quyết định làkhâu mấu chốt trong cách quản lý, kỹ năng lãnh đạo, đó là lúc người cán bộ quản lýphải lựa chọn giải pháp tối ưu nhất để tổ chức thực hiện Việc ra quyết định đúng haysai, nhanh hay chậm, tổ chức thực hiện kế hoạch tốt hay không sẽ quyết định đến kếtquả của kế hoạch, mục tiêu chung của tổ chức Việc ra quyết định thể hiện năng lực,trình độ của người lãnh đạo, quản lý, đòi hỏi người lãnh đạo, quản lý phải có kiến thứcsâu rộng, lý luận sắc bén cùng với những kinh nghiệm trong cuộc sống, công việc.Như vậy, đế thực hiện thắng lợi mục tiêu chung đã đề ra trong Đại hội lần thứ XIIcủa Đảng, mỗi cán bộ lãnh đạo, quản lý phải rèn luyện các kỹ năng lãnh đạo, quản lý

mà mấu chốt là kỹ năng ra quyết định và tổ chức thực hiện quyết định

“Cán bộ quản lý giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý, điều hành các hoạtđộng giáo dục.” (Trích điều 16 - Luật giáo dục năm 2005) “Tổ chức quán triệt trong độingũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục các chủ trương của Đảng, Chính phủ về đổimới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo để mỗi nhà giáo và cán bộ quản lý có nhậnthức đúng và hành động thiết thực triển khai các hoạt động đổi mới của ngành (Tríchchỉ thị của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Về nhiệm vụ trọng tâm của giáo dụcmầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục chuyên nghiệp nămhọc 2014 – 2015)

Cán bộ quản lý nhà trường cần phải hiểu rõ vai trò của mình trong sự phát triểncủa nhà trường nói riêng và sự phát triển của sự nghiệp giáo dục nói chung Hiệutrưởng - người lãnh đạo quản lý ở cơ sở phải trực tiếp triển khai các chương trình, kếhoạch, quyết định… nhằm thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của cấp mình hoặc do cấptrên đưa xuống Chính vì vậy, việc ra quyết định quản lý phải hết sức chính xác, khoahọc và kịp thời cũng như việc tổ chức thực hiện quyết định phải khoa học, đúng quytrình

Tại trường THPT Hàn Thuyên, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh, nhữngnăm học gần đây, đặc biệt là năm học 2016 - 2017 chất lượng nhà trường có nhiềubiến chuyển tích cực, vượt bậc Đó cũng là nhờ Hiệu trưởng nhà trường đã có nhữngquyết định đúng đắn được mọi người ủng hộ và thực thi một cách hiệu quả Trong quátrình ra quyết định, Hiệu trưởng nhà trường đã vận dụng kỹ năng lãnh đạo, nắm bắt kịpthời các chỉ đạo của cấp trên, xác định, phân tích các vấn đề của nhà trường để đưa racác phương án tối ưu nhất, đồng thời luôn tránh

những sai lầm trong việc soạn thảo và tổ chức thực hiện quyết định Bên cạnh phần lớncác quyết định đúng đắn mang lại hiệu quả, niềm tin, đem lại sự tiến bộ

trong các hoạt động của nhà trường thì vẫn còn một số quyết định chưa mang lại hiệuquả như mong muốn mà mục tiêu của trường đã đề ra

Với những lý do trên tôi chọn đề tài “Kỹ năng ra quyết định và tổ chức thực

hiện quyết định của Hiệu trưởng trường THPT Hàn Thuyên, năm học 2016 - 2017”

đế làm tiểu luận cuối khóa nhằm vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn ở trường, góp phần nâng cao chất lượng của trường trong thời gian tới.

- 7 -

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

Các quyết định của Hiệu trưởng trường THPT Hàn Thuyên trong năm học 2016 - 2017

4 Phương pháp nghiên cứu:

a Phương pháp nghiên cứu lý luận (tài liệu, sách, báo, internet, )

b Phương pháp phỏng vấn, điều tra (Hiệu trưởng, giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh)

c Phương pháp quan sát (cách thức tổ chức thực hiện các quyết định, ban hành quyết định, )

d Phương pháp thống kê, xử lý số liệu (số liệu điều tra, số liệu thi đua, )

5 Ý nghĩa thực tiễn của tiểu luận:

6 Kết cấu tiểu luận:

PHẦN NỘI DUNGCHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ CỦA KỸ NĂNG RA QUYẾT ĐỊNH VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN QUYẾT ĐỊNH TRONG LÃNH ĐẠO QUẢN LÝ.

I Cơ sở lý luận:

1 Các khái niệm:

1.1 Khái niệm kỹ năng:

Kỹ năng là khả năng của con người có tri thức, biết vận dụng kiến thức, kinhnghiệm để có được các thao tác trong tư duy và hành động, tạo thành phương thứchành động thích hợp với điều kiện, môi trường nhằm thực hiện một nhiệm vụ, mộtcông việc đạt được kết quả tốt nhất với chi phí các nguồn lực thấp nhất

Người có kỹ năng phải là người vừa có kiến thức lý thuyết vừa có năng lực thựchành Người có kiến thức lý thuyết mà không có năng lực thực hành thì xem như làngười không có kỹ năng, đó chỉ là nhà lý luận Người có năng lực thực hành mà không

có kiến thức lý thuyết thì cũng xem như người đó không có kỹ năng mà chỉ là người

có kinh nghiệm Người thực hiện tốt nhiệm vụ hay công việc trong điều kiện và môitrường này mà lại không thể thực hiện tốt nhiệm vụ hay công việc đó trong điều kiện

và môi trường khác thì cũng không phải người có kỹ năng Tuy thực hiện tốt công việcnhưng với mức chi phí quá cao (thời gian, trí tuệ, nhân lực, vật lực) thì cũng khôngphải là người có kỹ năng

1.2 Khái niệm hoạt động lãnh đạo, quản lý:

Hoạt động lãnh đạo là hoạt động của người lãnh đạo mang tính định hướng, gâyảnh hưởng, tạo dựng niềm tin, thuyết phục người khác để họ đồng thuận với ngườilãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương hướng tới mục tiêu nào đó Lãnh đạo tạohiệu ứng điều khiển, dẫn dắt người khác dựa trên cơ chế nhận thức, niềm tin, tiêuchuẩn đạo đức, lý tưởng… mà không mang tính cưỡng bức đối với người khác

Quản lý mang tính kỹ thuật, quy trình được quy định rõ trong khuôn khổ các thểchế xác định Ví dụ, quản lý hành chính trong các cơ quan của Nhà nước, quản trịtrong các doanh nghiệp Kỹ thuật quản lý có thể được nghiên cứu và đào tạo Nhàquản lý sử dụng quyền lực để điều hành người khác

- 9 -

Lãnh đạo và quản lý có mối quan hệ qua lại chặt chẽ với nhau Điểm chung củahai hoạt động này là đều đạt đến mục đích mong muốn thông qua hành động của ngườikhác Nói cách khác, hoạt động lãnh đạo và hoạt động quản lý là hoạt động điều khiểncon người Trong thực tế, khó tách bạch hai hoạt động này trong con người cán bộ.Cán bộ nào cũng đồng thời thực hiện cả vai trò lãnh đạo lẫn vai trò quản lý Vì thế,người ta thường gọi chung là hoạt động lãnh đạo, quản lý.

1.3 Khái niệm quyết định lãnh đạo, quản lý:

Quyết định là một sự cân nhắc hay lựa chọn giữa hai hay nhiều phương án Nóphát sinh trong bất kỳ trường hợp nào, từ việc giải quyết một vấn đề đến thực hiện mộtnhiệm vụ nào đó

Quyết định là sản phẩm của quá trình tư duy và tư duy sẽ chỉ xuất hiện tronghoàn cảnh có vấn đề Việc phát hiện vấn đề trong hoạt động lãnh đạo là điều tối cầnthiết để có cơ sở định hướng ban hành các quyết định phù hợp Vấn đề được phát hiện

ở đây được hiểu là sự khác biệt giữa tình trạng hiện tại và mong muốn tương lai Khixác định vấn đề cần căn cứ vào những tiêu chuẩn nhất định: mục tiêu đã được thiết lập

từ trước trong kế hoạch, các chính sách, các yêu cầu của cấp trên, yêu cầu của côngviệc hiện tại hoặc những mâu thuẫn đang xảy ra trong quá trình điều hành chỉ huycông việc

Quyết định lãnh đạo, quản lý là sự thể hiện ý chí của các chủ thể trong hoạt độnglãnh đạo, quản lý xã hội, tiến hành theo một trình tự, thủ tục, được thể hiện dưới nhữnghình thức nhất định, nhằm tổ chức và điều chỉnh các quá trình xã hội và hành vi hoạtđộng của con người theo định hướng nhất định

Ra quyết định là một quá trình tư duy nhằm phát hiện mâu thuẫn giữa tình huốnglãnh đạo quản lý với đòi hỏi nhiệm vụ phải thực hiện, từ đó lựa chọn và tìm ra phương

án tối ưu trong các phương án đã xác định từ trước nhằm giải quyết mâu thuẫn trên

2 Ý nghĩa của quyết định và việc ra quyết định quản lý:

Nhà quản lý luôn luôn ra quyết định, và ra quyết định là một trong những hoạtđộng chủ yếu của nhà quản lý Quyết định là phương tiện để tác động đến đối tượngquản lý (là sự thể hiện ý chí của người lãnh đạo trong hoạt động quản lý, điều hành,chỉ huy…), đồng thời là sản phẩm trí tuệ (của quá trình tư duy) có ảnh hưởng tích cựchoặc tiêu cực đến sự phát triển của XH

Sản phẩm của người lãnh đạo là các quyết định và việc tổ chức thực hiện quyếtđịnh Vì vậy có thể nói các quyết định và quá trình đưa ra quyết định là nền tảng chomọi quá trình quản lý Năng lực tổ chức quản lý của người lãnh đạo, quản lý thể hiện ởviệc ra quyết định và tổ chức thực hiện các quyết định

Việc ra quyết định của người lãnh đạo có vai trò đặc biệt quan trọng Hoạt động

ra quyết định là họat động mang tính bản chất của người lãnh đạo Một quyết địnhđúng sẽ mang lại hiệu quả kinh tế-chính trị-xã hội lớn lao, một quyết định sai lầm cókhi gây ra tổn thất hàng nhiều tỉ đồng và còn để lại những hậu quả không tốt, thậm chíkhôn lường về chính trị, xã hội Đánh giá hiệu lực và hiệu quả của người lãnh đạo chủyếu là xem người lãnh đạo đó ra quyết định đúng đến mức nào và tổ chức thực hiệnquyết định thành công đến đâu Người lãnh đạo giỏi là người biết ra quyết định kịpthời và tổ chức thực hiện quyết định hiệu quả

3 Phân loại quyết định lãnh đạo, quản lý ở cơ sở:

3.1 Căn cứ vào chủ thể ra quyết định:

Căn cứ vào chủ thể ra quyết định lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở có các loại quyếtđịnh lãnh đạo, quản lý sau:

- Quyết định lãnh đạo, quản lý của tổ chức Đảng

- Quyết định lãnh đạo, quản lý của chính quyền cơ sở

3.2 Căn cứ vào thẩm quyền ra quyết định:

* Các cơ quan lãnh đạo Đảng cấp cơ sở có thẩm quyền ban hành:

- Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ, Nghị quyết của BCH Đảng bộ

Là văn bản ghi lại các quyết định được thông qua ở đại hội, hội nghị cơ quan lãnhđạo đảng các cấp, hội nghi đảng viên về đường lối, chủ trương, chính sách, kế hoạchhoặc các vấn đề cụ thể

- Quyết định: là văn bản dùng để ban hành hoặc bãi bỏ các quy chế, quy định,quyết định cụ thể về chủ trương, chính sách, tổ chức bộ máy, nhân sự thuộc phạm viquyền hạn của cấp uỷ, tổ chức cơ sở đảng

* Chính quyền cấp cơ sở có thẩm quyền ban hành.

- 11 -

- Quyết định quy phạm:

+ Nghị quyết quy phạm của Hội đồng nhân dân

+ Quyết định quy phạm của Ủy ban nhân dân

- Quyết định cá biệt:

+ Nghị quyết cá biệt của HĐND

+ Quyết định, Chỉ thị cá biệt của UBND

Các quyết định cá biệt của chính quyền cấp xã được ban hành trên cơ sở các quyếtđịnh quy phạm với mục đích là giải quyết các công việc cụ thể và được áp dụng mộtlần đối với các trường hợp cụ thể đã xác định Quyết định cá biệt chính là cơ sở phátsinh, thay đổi, chấm dứt các quan hệ pháp luật cụ thể

4 Các yêu cầu cơ bản của quyết định lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở

* Bảo đảm tính chính trị:Nghị quyết của Đảng bộ cơ sở và quyết định quản lý

của chính quyền địa phương không được trái với đường lối, chủ trương của Đảng,chính sách pháp luật của NN

* Bảo đảm tính hợp pháp: Phải phù hợp với các quy định của pháp luật

* Đúng hình thức, thủ tục quy định: Đảm bảo về kết cấu văn bản, thể thức và

kỹ thuật trình bày Đúng quy trình các bước ban hành quyết định lãnh đạo, quản lý

theo Điều lệ Đảng và Luật ban hành VBQPPL

* Bảo đảm tính hợp lý: Phải đảm bảo hài hòa lợi ích của nhà nước, tập thể và cá

nhân Phải cụ thể và đáp ứng được các yêu cầu của đời sống xã hội đặt ra và với các đối tượng thực hiện Phải mang tính hệ thống toàn diện Các biện pháp đề trong quyết

định lãnh đạo, quản lý phải phù hợp, đồng bộ với các biện pháp trong các quyết định

có liên quan

* Bảo đảm kỹ thuật ban hành: Đảm bảo về ngôn ngữ, văn phong hành chính,

cách trình bày rõ ràng, dễ hiểu, ngắn gọn, chính xác, đầy đủ ý nghĩa

5 Quy trình ra quyết định và tổ chức thực hiện quyết định lãnh đạo, quản lý ở

cơ sở

5.1 Quy trình ra quyết định lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở