TƯ TƯỞNG HCM VỀ PHỤ NỮ VÀ GIẢI PHÒNG PHỤ NỮ

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHỤ NỮ Cả cuộc đời phấn đấu hy sinh cho dân tộc, giải phóng phụ nữ luôn là khátvọng cháy bỏng của Người và Người luôn đi đầu trong cuộc đấu tranh giải phóngphụ nữ

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG 3

I KHÁI NIỆM, NGUỒN GỐC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 3

1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh 3

2 Nguồn gốc Tư tưởng Hồ Chí Minh 3

II TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHỤ NỮ 4

III TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIẢI PHÓNG PHỤ NỮ 11

1 Vấn đề giải phóng phụ nữ trong học thuyết giải phóng và phát triển của Hồ Chí Minh 11

2 Những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng phụ nữ 14

3 Những vấn đề đặt ra hiện nay đối với phụ nữ, công tác phụ nữ và Hội liên hiệp phụ nữ ở nước ta 18

KẾT LUẬN 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO 22

có nhiều sức lao động Muốn có nhiều sức lao động thì phải giải phóng sức lao động của phụ nữ…”

Tư tưởng Hồ Chí Minh về phụ nữ và giải phóng phụ nữ có giá trị nhân văn tolớn và triết lý nhân sinh cao cả Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Người đặc biệtquan tâm tới phụ nữ Cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa là cuộc cách mạng giảiphóng con người, trong đó, theo Người không thể không giải phóng phụ nữ, khônggiải phóng một phần nửa xã hội, thì không thể xây dựng và đi lên chủ nghĩa xã hội

Người nói: “Dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, hàng vạn phụ nữ đã trở thành cán bộ chuyên môn các ngành và cán bộ lãnh đạo… Theo gương các bà, các mẹ và các chị anh hùng, nhiều cháu thiếu niên nhi đồng gái cũng rất ngoan… Như thế là từ xưa đến nay, từ Nam đến Bắc, từ trẻ đến già, phụ nữ Việt Nam ta thật là anh hùng…”

NỘI DUNG

I KHÁI NIỆM, NGUỒN GỐC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Hồ Chí Minh để lại cho Đảng và dân tộc một di sản tư tưởng to lớn và vôcùng quý giá Trong đó những nội dung tư tưởng của Người về nông dân Việt Nam,

về vận động nông dân có một vị trí rất quan trọng và còn nguyên giá trị trong giaiđoạn hiện nay

1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống các quan điểm toàn diện, sâu sắc của HồChí Minh về cách mạng Việt Nam

2 Nguồn gốc Tư tưởng Hồ Chí Minh

2.1 Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam

Tư tưởng Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống yêu nước, cần cù lao động,anh dũng sáng tạo trong dựng nước và giữ nước, truyền thống đoàn kết, truyềnthống văn hoá nhân ái của dân tộc Việt Nam

Trong những truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam thì tinh thần yêunước giữ vị trí hàng đầu Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Dân ta có một lòng nồngnàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổquốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùngmạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũbán nước và lũ cướp nước”

Chủ nghĩa dân tộc chân chính, chủ nghĩa yêu nước là dòng chủ lưu xuyênsuốt lịch sử dân tộc Việt Nam Chính sức mạnh truyền thống ấy là động lực chi phốimọi suy nghĩ, hành động của Người trong suốt cả cuộc đời hoạt động cách mạng

2.2 Tinh hoa văn hoá nhân loại

Hồ Chí Minh còn chịu ảnh hưởng của văn hóa phương Đông (Nho giáo, Lãogiáo, Phật giáo) Các nhà hiền triết phương Đông được Hồ Chí Minh hết sức trântrọng Trong khi tiếp thu, vận dụng những yếu tố tích cực của Nho giáo, Ngườicũng đồng thời phê phán loại bỏ những yếu tố thủ cựu, tiêu cực của học thuyết đó

Người đã tiếp thu, kế thừa có phê phán tư tưởng dân chủ, nhân văn của vănhoá Phục hưng, của thế kỷ Ánh sáng, của cách mạng tư sản phương Tây và cáchmạng tư sản Trung Quốc

Trước khi đến với chủ nghĩa Mác - Lê nin, Hồ Chí Minh đã quan tâm nghiêncứu, tìm hiểu tư tưởng dân chủ tư sản của cách mạng Pháp, Mỹ, chủ nghĩa Tam dâncủa Tôn Trung Sơn (Trung Quốc)… Người đã vận dụng và phát triển các họcthuyết ấy lên một trình độ mới

2.3 Chủ nghĩa Mác - Lênin

Từ khi rời Tổ quốc năm (1911), Hồ Chí Minh đã đến nhiều nước thuộc địa vànhiều nước tư bản đế quốc Người đã tiếp xúc với nhiều nhà hoạt động chính trị xã

hội Người đã tham gia Đảng Xã hội Pháp năm (1918), tham gia sáng lập ĐảngCộng sản Pháp (1920) Hồ Chí Minh hoạt động trong Quốc tế Cộng sản và trongphong trào cộng sản, công nhân quốc tế, phong trào giải phóng dân tộc Người nhậnthức sâu sắc hơn về bản chất cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin vàphương pháp biện chứng Mácxít Chủ nghĩa Mác - Lênin là nguồn gốc lý luận, tưtưởng chủ yếu nhất của sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh.

Thế giới quan và phương pháp luận Mác - Lênin đã giúp Hồ Chí Minh nhìnnhận, đánh giá, phân tích, tổng kết các học thuyết, tư tưởng, đường lối cách mạng

và kinh nghiệm hoạt động thực tiễn để đề ra con đường cách mạng giải phóng dântộc đúng đắn

2.4 Quê hương, gia đình và bản thân

Quê hương xứ Nghệ là mảnh đất địa linh nhân kiệt Chính mảnh đất này đãsản sinh ra nhiều chí sỹ yêu nước, chiến sỹ cách mạng lỗi lạc của dân tộc Ngườidân xứ Nghệ có truyền thống cách mạng, tiêu biểu trong số các cuộc khởi nghĩa củangười dân xứ Nghệ là cuộc khởi nghĩa Xô Viết Nghệ Tĩnh (1930 - 1931) đã để lạitiếng vang lớn và là bài học dẫn đến thành công của cách mạng tháng Tám 1945

Hồ Chí Minh, xuất thân từ một gia đình nhà nho yêu nước, có truyền thốngkhoa bảng Đất Nam Đàn thời ấy được mệnh danh “Nam Đàn tứ hổ”: Uyên bác nhưSan, thông minh như Sắc, tài hoa như Quý, cường ký như Lương Một trong sốnhững người được suy tôn ấy chính là cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc - thân phụ của

Hồ Chí Minh

Bản thân Hồ Chí Minh là người vốn có tư chất thông minh, học rộng, có nhâncách, giàu lòng yêu nước, nhân ái, sớm có hoài bão cứu nước và thấu hiểu được sứcmạnh của ý chí độc lập, tự cường dân tộc Với ý chí lớn, Người đã ra đi tìm đườngcứu nước năm (1911) Vào đầu thế kỷ XX có nhiều người Việt Nam sang Pháp và

đã có những người tham gia Đảng Xã hội Pháp Thế nhưng trong số những ngườiViệt Nam yêu nước ở Pháp vào năm 1920, duy nhất có Hồ Chí Minh trở thànhngười cộng sản và cũng là một công dân thuộc địa tham gia sáng lập Đảng Cộngsản Pháp Tư chất thông minh, tư duy độc lập, sáng tạo, tính ham hiểu biết và nhạybén với cái mới là những đức tính dễ thấy của người thanh niên yêu nước NguyễnTất Thành Phẩm chất đó được rèn luyện, phát huy trong suốt cuộc đời hoạt độngcách mạng của Người Từ thực tiễn phong phú và sinh động, giữa nhiều học thuyết,quan điểm khác nhau, giữa biết bao tình huống phức tạp, Hồ Chí Minh đã tìm hiểuphân tích, tổng hợp, khái quát thành những luận điểm, những quyết sách đúng đắn

và sáng tạo, từ đó hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh

II TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHỤ NỮ

Cả cuộc đời phấn đấu hy sinh cho dân tộc, giải phóng phụ nữ luôn là khátvọng cháy bỏng của Người và Người luôn đi đầu trong cuộc đấu tranh giải phóngphụ nữ ở thế kỷ XX Nhưng đồng thời Người Người luôn thức tỉnh phụ nữ muốnđược giải phóng, chị em cũng phải đấu tranh, không ngừng học hỏi, đoàn kết, làmtrọn nghĩa vụ, trách nhiệm của mình – đó là những gì Chủ tịch Hồ Chí Minh dànhcho phụ nữ

Từ 1924, trong “Thư từ Trung Quốc”, sau khi nêu gương Cách mạng ThángMười Nga, Người chỉ ra sự khó khăn của công tác vận động phụ nữ ở TrungQuốc đột nhiên thoát khỏi tập quán hàng nghìn năm, nhưng nữ đồng chí Bôrôđin

“đã làm cái đó khéo léo đến thế và ân cần niềm nở đến thế, nếu như tôi có thể bày

tỏ như vậy”, “biết khuyến khích những chị đã hiểu chút ít và làm cho những chịkhác còn chưa hiểu thì hiểu Tháng trước, tại buổi lễ kỷ niệm Cách mạng Nga, dolời kêu gọi của nữ đồng chí Bôrôđin, hơn 3.000 nữ công nhân và nữ sinh viênQuảng Châu đã đi biểu tình với nam giới và đã dự mít tinh Sau khi nghe ngườiđồng chí chúng ta nói trong một giờ mà bài diễn văn bị ngắt quãng bởi những tràng

vỗ tay kéo dài, một chị của chúng tôi đã đọc nghị quyết sau đây:

Hôm nay, chúng tôi ở đây để làm lễ kỷ niệm cuộc Cách mạng vĩ đại nhất màlịch sử đã chứng kiến: Cuộc Cách mạng Nga Chính nhờ cuộc cách mạng này mà cơ

sở của quyền tự do chân chính và quyền bình đẳng thực sự đã được đặt ra cho loàingười Chính nhờ cuộc cách mạng này mà sự giải phóng phụ nữ sẽ có giá trị và cónhững ý nghĩa đầy đủ, trọn vẹn.”

Tại Hội nghị cán bộ thảo luận Luật Hôn nhân và gia đình, Người nói: “…Nói phụ nữ là nói phân nửa xã hội Nếu không giải phóng phụ nữ là không giải phóng một nửa loài người.

Nếu không giải phóng phụ nữ là xây dựng chủ nghĩa xã hội chỉ một nửa.

Đồng thời Người nhắc nhở chị em phụ nữ: “ Về phần mình, chị em phụ nữkhông nên ngồi chờ Chính phủ, chờ Đảng ra Chỉ thị giải phóng cho mình, mà tựmình phải tự cường, phải đấu tranh”

Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ thiên tài của Đảng ta, nhà tư tưởng lớn củathời đại Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống những quan điểm toàn diện và sâusắc về đường lối cách mạng Việt Nam trong thời đại mới: giải phóng dân tộc, giảiphóng giai cấp, giải phóng con người Con người là điểm khởi đầu cũng là mụcđích của sự nghiệp cách mạng của Người Người luôn xác định phụ nữ là một lựclượng quan trọng trong cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân Bởi thế,giải phóng phụ nữ luôn là một sứ mệnh của Người

Trong hành trình tìm đường cứu nước, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam, phụ

nữ các dân tộc bị áp bức luôn là nỗi đau trăn trở đối với Người Trong hàng loạt bàiviết của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã luôn tìm cách tố cáo, vạch trần tội ác man

rợ của chế độ thực dân đối với người phụ nữ trước công luận thế giới Người vạchtrần tội ác đánh đập tàn nhẫn; hiếp dâm phụ nữ, em gái; mổ bụng, chặt tay, bắt phụ

nữ hiến thân cho chó làm trò tiêu khiển; của thực dân Pháp trong các bài: “Sự quái đản của cuộc khai hóa” trên Báo Le Libertaire ngày 30/9 và 7/10/1921, “Hãy yêu mến nước Pháp, người bảo hộ anh” trên Báo Le Libertaire ngày 7/10 và 14/10/1921, “Những kẻ đi khai hóa” đăng trên báo Lơ Paria (Người cùng khổ) số 4, ngày 1/7/1922, “Phụ nữ An Nam và sự đô hộ Pháp” đăng trên báo Lơ Paria số 5 ngày 1-8-1922, “Nỗi khổ nhục của người phụ nữ bản xứ”, trong tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp” 1925; Ở đó, Người kết án: “Chế độ thực dân, tự bản thân

nó đã là một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kẻ yếu rồi Bạo lực đó đem

ra đối xử với trẻ em và phụ nữ lại càng bỉ ổi hơn nữa”; chế độ thực dân là chế

độ “ăn cướp và hiếp dân” Người cảm thông sâu sắc với nỗi thống khổ của phụ nữ

bị áp bức Với Người, chừng nào phụ nữ chưa được giải phóng, chừng đó nỗi đaunhân loại còn kéo dài Người khẳng định, chỉ khi nào đánh đuổi được bọn thực dâncướp nước, giành độc lập dân tộc, người phụ nữ mới được giải phóng.

Xác định phụ nữ là một lực lượng quan trọng trong đời sống xã hội con người, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở sự tố cáo tội ác của chế độ thựcdân - phong kiến đối với người phụ nữ mà còn động viên, tổ chức cho phụ nữ tham

gia công cuộc giải phóng dân tộc, cứu nước Từ 1923, trong bài “Tình hình ở Trung Quốc” [9], Người viết: “Vấn đề phụ nữ Bình đẳng về giáo dục chính trị và kinh tế

cho cả nam và nữ Thi hành hệ thống trường học thống nhất - tức là thành lập cáctrường học trong đó con trai và con gái cùng học

Trả công như nhau cho lao động như nhau

Quyền nghỉ ngơi và tiền trợ cấp cho trường hợp đau ốm và sản phụ

Hội ủng hộ tất cả các yêu sách của công nhân”

Năm 1927, trong tác phẩm: “Đường Kách mệnh”, Người viết: “Ông C.Mác

nói rằng: “Ai biết lịch sử thì biết rằng, muốn sửa sang xã hội không có phụ nữ giúpvào thì chắc không làm nổi Xem tư tưởng và việc làm của đàn bà con gái thì biết

xã hội tiến bộ như thế nào?”.

Năm 1941, trên báo Việt Nam độc lập, Người sáng tác bài thơ đề cao vai trò

phụ nữ và khích lệ, động viên phụ nữ Việt Nam tham gia cách mạng:

“PHỤ NỮ

Việt Nam phụ nữ đời đờiNhiều người vì nước, vì nòi hy sinh

Ngàn thu rạng tiếng bà Trưng,

Ra tay cứu nước, cứu dân đến cùng

Bà Triệu ẩu thật anh hùng,Cưỡi voi đánh giặc, vẫy vùng bốn phương

Mấy năm cách mệnh khẩn trương,Chị em phụ nữ thường thường tham gia

Mấy phen tranh đấu xông pha,Lòng vàng gan sắt nào đà kém ai?

Kìa như chị Nguyễn Minh Khai

Bị làm án tử đến hai ba lần

Bây giờ cơ hội đã gần,Đánh Tây, đánh Nhật, cứu dân nước nhà

Chị em cả trẻ đến giàCùng nhau đoàn kết đặng mà đấu tranh

Đua nhau vào hội Việt Minh

Trước giúp nước, sau giúp mình mới nên.

Làm cho thiên hạ biết tênLàm cho rõ mặt cháu Tiên, con Rồng”

Cũng trên báo Việt Nam độc lập, số 113, ngày 21-12-1941, Người kêu gọi

“Phụ nữ vào “Phụ nữ Cứu quốc hội” do Việt Nam độc lập đồng minh lãnh đạo.Người có tiền giúp tiền, kẻ có sức giúp sức Đồng tâm hợp lực Muôn người mộtlòng Nhân cơ hội này mà khôi phục lại Tổ quốc, mà làm cho Việt Nam hoàn toànđộc lập

Hỡi đồng bào! Cơ hội giải phóng đến rồi, mau mau đoàn kết lại!!!”

Trên báo Tiếng gọi phụ nữ, số Xuân Bính Tuất, năm 1946, Người lại có “Thư gửi Phụ nữ Việt Nam nhân dịp Xuân Bính Tuất ” rằng:

“Năm mới Bính TuấtPhụ nữ đồng bàoPhải gắng làm saoGây “Đời sống mới”

Việc thành là bởiChúng ta siêng mầnVậy nên chữ cần

Ta thực hành trướcLại phải kiệm ước

Bỏ thói xa hoaTiền của dư raĐem làm việc nghĩaThấy của bất nghĩa

Ta chớ tham thànThế tức là liêm

Đã liêm thì khiếtGiữ mình làm việcQuảng đại công bình

Vì nước quên mìnhThế tức là chínhCần, kiệm, liêm, chínhGiữ được vẹn mườiTức là những ngườiSống “Đời sống mới”

HỒ CHÍ MINHChủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng coi trọng công tác đào tạo đội ngũ

cán bộ phụ nữ Trong “Bài nói chuyện tại Hội nghị Phụ nữ lao động tiến tiến và Chiến sỹ thi đua toàn thành phố Hà Nội lần thứ hai” năm 1960, sau khi tuyên

dương những tiến bộ và những đóng góp của phụ nữ cho cách mạng Người viết:

“Hiện nay trong các ngành, số phụ nữ tham gia còn ít Đảng và Chính phủ rất hoannghênh, sẵn sàng cất nhắc và giao cho phụ nữ những chức trách quan trọng Muốnvậy, bản thân phụ nữ phải:

- Gắng học tập chính trị, học tập văn hoá, kỹ thuật

- Nâng cao tinh thần yêu nước và giác ngộ xã hội chủ nghĩa

- Hăng hái thi đua thực hiện “cần kiệm xây dựng Tổ quốc, cần kiệm xây dựnggia đình”

- Đoàn kết chặt chẽ, ra sức tham gia sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ởmiền Bắc, đấu tranh thống nhất nước nhà và giữ gìn hoà bình thế giới” Người yêucầu như vậy là vì Người kỳ vọng “chị em phụ nữ cố gắng học tập, tiến bộ nhiều,tiến bộ mãi để xứng đáng làm chủ nước nhà”

Phát động quần chúng thành công thì nông dân được ruộng đất, được ấm no

và phụ nữ được giải phóng Phát động quần chúng thì bồi dưỡng được nông dân,đẩy mạnh mọi mặt công tác kháng chiến kiến quốc Các cô cần học tập, rèn luyệntrong công tác phát động quần chúng, kết hợp nó với phong trào phụ nữ và chỉnhđốn tổ chức phụ nữ ở nông thôn”

Trong cuộc đời hoạt động và lãnh đạo cách mạng Việt Nam của Người, đã cóbiết bao phụ nữ được Người dìu dắt, họ đã vượt qua nhiều thử thách và trở thànhnhững cán bộ lãnh đạo xuất sắc của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộnghòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

Để ngày càng có nhiều phụ nữ tham gia và cáng đáng công việc xã hội,Người khởi xướng và quy định bằng Hiến pháp, Pháp luật việc thực hiện nam nữbình đẳng Theo Người, nam nữ bình đẳng “Nhiều người lầm tưởng đó là một việc

dễ, chỉ: hôm nay anh nấu cơm, rửa bát, quét nhà, hôm sau em quét nhà, nấu cơm,rửa bát thế là bình đẳng bình quyền Lầm to!

Ngày 23-10-1960, trên báo Nhân dân, số 2409, với bút danh T.L, Người trình bày quan điểm “Phải thật sự tôn trọng quyền lợi của phụ nữ”: “Phụ nữ chiếm một

nửa tổng số nhân dân Để xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải thật sự giải phóng phụ nữ

và tôn trọng quyền lợi của phụ nữ Hiến pháp và pháp luật của nước ta đã quy định rõ

điều đó

Ví dụ:

Hiến pháp điều 24 nói: Phụ nữ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà có

quyền bình đẳng với nam giới về các mặt sinh hoạt chính trị, kinh tế, văn hoá, xã

hội và gia đình

Luật hôn nhân và gia đình, điều 1 nói: Nhà nước bảo đảm nam nữ bình đẳng, bảo vệ quyền lợi của phụ nữ

Điều 12 nói: Trong gia đình, vợ chồng đều bình đẳng về mọi mặt.

Điều 3 nói: Cấm đánh đập hoặc ngược đãi vợ

Luật hôn nhân và gia đình đã định rõ: Cấm tảo hôn (điều 3) Con gái từ 18tuổi trở lên, con trai từ 20 tuổi trở lên mới được kết hôn (điều 6) Khi hai bên vợchồng tự nguyện ly hôn, thì toà án nhân dân sẽ công nhận việc ly hôn ấy (điều 25).Điều 3 cũng nói: Cấm cản trở hôn nhân tự do

Để thật sự bảo vệ quyền lợi của phụ nữ thì:

- Hội phụ nữ và Đoàn thanh niên phải phụ trách tuyên truyền và giáo dục mộtcách rộng khắp và bền bỉ cho mỗi gia đình hiểu rõ pháp luật Nhà nước và thấmnhuần đạo đức xã hội chủ nghĩa về vấn đề ấy

- Bà con trong làng xóm và trong hàng phố cần phải có trách nhiệm ngănngừa, không để những việc phạm pháp như vậy xảy ra

- Bản thân chị em phụ nữ phải có chí tự cường tự lập, phải đấu tranh để bảo

vệ quyền lợi của mình

- Đối với những người đã được giáo dục khuyên răn mà vẫn không sửa đổi, thì chính quyền cần phải thi hành kỷ luật một cách nghiêm chỉnh Điều 34 trong

Luật hôn nhân và gia đình đã quy định: “Những hành vi trái với luật này sẽ bị xử lýtheo pháp luật” Nói tóm lại, giáo dục phải đi đôi với kỷ luật”

Người không chỉ quan tâm đến quyền bình đẳng của nữ giới trong mọi quan

hệ xã hội mà còn lo cho hạnh phúc của nữ giới trong quan hệ vợ chồng, khuyên giới

nữ ý thức được quyền lợi và trách nhiệm của mình để tự đấu tranh giải phóng mìnhkhỏi những ràng buộc phi lý kiểu “chồng chúa vợ tôi” Người phê phán tình trạngchồng đánh vợ và khẳng định đấy là tệ nạn về mặt đạo đức và vi phạm pháp luật.Người đã nghiêm khắc phê phán những thành kiến hẹp hòi ở một số cán bộ cònđánh giá không đúng khả năng của phụ nữ, hay thành kiến, hẹp hòi “Bác mongrằng các đồng chí hãy thật sự sửa chữa bệnh thành kiến, hẹp hòi đối với phụ nữ ”

Ngày 8-3-1960, trong “Bài nói tại Hội nghị phụ nữ lao động tiên tiến và chiến sỹ thi đua toàn thành phố Hà Nội lần thứ hai”, Người nêu gương những đóng

góp trên mọi lĩnh vực của phụ nữ Việt Nam: “Phong trào phụ nữ trong 30 năm dưới

sự lãnh đạo của Đảng ta đã đóng góp rất nhiều thành tích lớn cho cách mạng

Thời kỳ bí mật, nhiều chị em đã giác ngộ, tham gia hoạt động cách mạng rấtdũng cảm, mặc dầu muôn ngàn nguy hiểm, gian khổ Rất nhiều chị em khác cũng

đã bảo vệcách mạng rất gan góc Thời kỳ đó, căn cứ địa cách mạng của ta ở ViệtBắc, do đó rất nhiều chị em phụ nữ các dân tộc thiểu số không những vượt giannguy mà còn gạt cả mê tín để bảo vệ cách mạng và cán bộ hoạt động cách mạng

Thời kỳ kháng chiến, ngoài những đội du kích rất anh dũng đánh địch còn

có các bà mẹ rất hiền từ tổ chức nhau lại thành hội các bà mẹ chiến sĩ, giúp đỡ bộđội đánh giặc, giúp đỡ, an ủi thương binh Trong các chiến dịch, phụ nữ đi dâncông, tải lương thực, đạn dược, làm đường, v.v rất đông; 2/3 số dân công là phụ nữ.Mặc dầu bị máy bay địch theo dõi thả bom dữ dội, nhưng chị em vẫn vui vẻ ca hát,động viên nhau làm tròn nhiệm vụ

Ngày nay đất nước ta hoà bình Có hoà bình vì đã có bao nhiêu gương đấutranh, hy sinh anh dũng của toàn dân ta, toàn Đảng ta, trong đó có phụ nữ ta

Bác chỉ nói vài nét về phụ nữ tham gia kiến thiết xã hội chủ nghĩa ở miền Bắchiện nay Ở các nhà máy hiện nay có rất nhiều cháu gái, có những cháu biết điềukhiển những máy tiện, máy khoan, máy dệt tối tân, v.v trên các công trường cũng

có nhiều nữ thanh niên, có các cháu gái đã biết lái máy xúc, lái xe vận tải, v.v Gầnđây Bác được biết tin ở mỏ than Hòn Gai, chị em làm ở Cọc 6, chỉ trong mấy ngày

đã nâng mức đẩy xe từ 32 xe lên 335 xe một ca

Trong việc đẩy xe này, một nửa lại là phụ nữ Ở nông thôn 60% xã viên hợptác xã là phụ nữ Có nhiều cô chủ nhiệm hợp tác xã, cô Hoàn là người đầu tiên đãlàm được 3.000 cân phân, rồi phong trào thi đua lên, nhiều người làm vượt hơn côHoàn, có người làm tới 7.000 cân Cháu Dung mới 13 tuổi còn đi học, cũng đã làmđược 1.000 cân phân Ngoài sản xuất, phụ nữ còn tham gia dân quân, tự vệ, nhiềuđội rất khá Phụ nữ trí thức cũng đã góp nhiều công trong phong trào bình dân học

vụ, bổ túc văn hoá, trong việc xây dựng các vườn trẻ, lớp mẫu giáo và trong cácngành nghề khác Việc tổ chức vườn trẻ, lớp mẫu giáo rất đáng khen Trong phongtrào cải tạo xã hội chủ nghĩa, chị em buôn bán nhỏ đã tổ chức lại, đi vào con đườnghợp tác và sửa đổi cách làm ăn buôn bán như thực thà, không lấy lãi, khiêm tốnphục vụ khách hàng, rất đáng khen Chị em tư sản tự mình tiếp thu và khuyên chồngtiếp thu cải tạo và đi vào con đường công tư hợp doanh Phụ nữ ta còn tham gianhiều việc khác như lao động xây dựng công viên Bảy Mẫu, tham gia Tết trồng cây,v.v ”

Ngày 19-10-1966, phát biểu tại Lễ kỷ niệm lần thứ 20 ngày thành lập HộiLiên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhắc đến truyền thống yêunước đầy tự hào của người phụ nữ Việt Nam: “Từ đầu thế kỷ thứ nhất, Hai BàTrưng phất cờ khởi nghĩa, đánh giặc, cứu dân cho đến ngày nay mỗi khi nước nhàgặp nguy nan, thì phụ nữ ta đều hăng hái đứng lên, góp phần xứng đáng của mìnhvào sự nghiệp giải phóng dân tộc Do đó ta có câu tục ngữ rất hùng hồn: “Giặc đếnnhà, đàn bà cũng đánh” Nhân dân ta rất biết ơn các bà mẹ cả hai miền Nam, Bắc đãsinh đẻ và nuôi dạy những thế hệ anh hùng của nước ta”[24] Người đã biểu dươngnhững đóng góp to lớn của phụ nữ trong công cuộc kháng chiến đánh đuổi giặcngoại xâm: “Miền Nam anh hùng có đội quân đấu tranh chính trị gồm hàng vạnchiến sĩ toàn là phụ nữ Họ rất mưu trí và dũng cảm làm cho địch phải khiếp sợ vàgọi họ là “đội quân tóc dài” Phó Tổng Tư lệnh Quân giải phóng là cô Nguyễn ThịĐịnh Cả thế giới chỉ nước ta có vị tướng quân gái như vậy Thật vẻ vang chomiền Nam, cho cả dân tộc ta”

Người cũng đã chỉ ra cho chúng ta thấy, phụ nữ không thua kém nam giới khiđược tạo mọi điều kiện thuận lợi: “Trong hàng ngũ vẻ vang những anh hùng quânđội, anh hùng lao động, chiến sĩ thi đua và lao động tiên tiến đều có phụ nữ Phụ nữ

ta tham gia ngày càng đông và càng đắc lực trong các ngành kinh tế, chính trị, vănhóa, xã hội Thế là dưới chế độ tốt đẹp của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, phụ

nữ đã thật sự làm chủ Nhà nước”

Đã có rất nhiều phụ nữ nước ta đã được Người khen tặng bởi những thànhtích trong học tập, rèn luyện và đóng góp trong mọi lĩnh vực Dưới chế độ xã hộichủ nghĩa, hàng vạn phụ nữ đã trở thành cán bộ chuyên môn các ngành và cán bộlãnh đạo Từ xưa đến nay, từ Nam đến Bắc, từ trẻ đến già, phụ nữ Việt Nam ta đãthật là anh hùng Trước lúc đi xa, tháng 5/1968, khi xem lại Người đã viết thêm vào

bản Di chúc, biểu dương tinh thần chiến đấu, hy sinh của phụ nữ và căn dặn toàn

Đảng, toàn dân ta phải quan tâm, chăm sóc phụ nữ: “Trong sự nghiệp chống Mỹ,cứu nước, phụ nữ đảm đang ta đã góp phần xứng đáng trong chiến đấu và trong sảnxuất, Đảng và Chính phủ phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp

đỡ để ngày càng nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc lãnh đạo Bản thân phụ nữ

cố gắng vươn lên Đó là một cuộc cách mạng đưa đến quyền bình đẳng thực sự chophụ nữ”

Ngày nay, phụ nữ Việt Nam nhận thức được vai trò trách nhiệm của mình,không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao trình độ chính trị, năng lực chuyênmôn để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình Họ là những người mẹ tảo tần,những người vợ đảm đang, những người vun vén dựng xây tổ ấm gia đình Họ làngười phụ nữ thời hiện đại: Là người nội trợ chính trong gia đình, người lao độngkiếm tiền ngang bằng với nam giới; Là những nhân tố quan trọng góp phần vào sựphát triển của xã hội; Là người gánh vác trách nhiệm sinh nở, cùng nuôi dạy con cáitrưởng thành Họ không chỉ là người mẹ hiền đảm đang giữ gìn hạnh phúc gia đình,

mà còn là những nhà khoa học, những vị lãnh đạo tài năng có những cương vị caotrong các cơ quan Đảng và Nhà nước từ cơ sở đến Trung ương, xứng đáng với sựquan tâm và tin tưởng của Bác Hồ

III TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIẢI PHÓNG PHỤ NỮ

1 Vấn đề giải phóng phụ nữ trong học thuyết giải phóng và phát triển của Hồ Chí Minh

Là nhà tư tưởng Mác xít sáng tạo lớn của cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minhtrong sáu thập kỷ hoạt động cách mạng của mình đã đặc biệt quan tâm tới sự nghiệpgiải phóng dân tộc và phát triển dân tộc theo lý tưởng, mục tiêu độc lập dân tộc vàchủ nghĩa xã hội.Giác ngộ chủ nghĩa Mác - Lênin, đồng thời chịu ảnh hưởng sâusắc của cách mạng Tháng Mười Nga, năm 1917 và Thời đại mới do cuộc cách mạng

đó “sinh thành”, Người đã hình thành tư tưởng của mình về giải phóng dân tộc, vềcon đường cách mạng Việt Nam do Đảng Cộng sản lãnh đạo theo chủ nghĩa Mác -Lênin, tiến tới chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản

Tư tưởng của Người hợp thành một hệ thống các quan điểm và nguyên tắc, lý luận

và phương pháp cách mạng Việt Nam thể hiện tinh thần triệt để và nhất quán, độclập tự chủ và sáng tạo, không giáo điều, biệt phái, kết hợp nhuần nhuyễn lý luận vớithực tiễn, chủ nghĩa yêu nước của dân tộc với chủ nghĩa quốc tế chân chính của giaicấp công nhân, giữa dân tộc với quốc tế và thời đại, giữa truyền thống với hiện đại