95 bài tập hóa học vô cơ hay và khó

Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được dung dịch Y chỉ chứa 466,6 gam muối sunfat trung hòa và 10,08 lít đktc khí Z gồm 2 khí trong đó có một khí hóa nâu ngoài không khí... Sau k

Lời nói đầu!

“Xuân tới, hè qua, thu đến! Đông lại về,

Người đến, người đi còn lại chi, Tì/nh tôi trao người duy chỉ một, Nặng lòng hẹn ước, thầm đưa duyên, Sông đời vẫn chảy, bến lòng tôi còn đó, Ngóng đợi thuyền nao cập bến những đêm dài ”

Đây là MÓN QUÀ SINH NHẬT mình gửi tới ” một người bạn ” dẫu rằng không còn

gặp lại nữa Mình nghĩ không món quà nào ý nghĩa bằng dành tặng bạn những gì mình

hay nhất, tạm gọi là tốt nhất; đồng thời qua đó cũng giúp các bạn học sinh 98 có 1 tài

liệu hữu ích ôn tập kỳ thi THPT Quốc Gia 2016

Chúc bạn luôn vui tươi hạnh phúc, thành công trên con đường học tập! 

Qua đây cũng

Gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới Thầy Nguyễn Văn Duyên – là người Thầy đã dìu dắt con những

bước đi đầu đến với việc nghiên cứu tìm tòi về Hóa Học Phổ Thông

Cảm ơn các quý Thầy cô là những tác giả của các bài tập được mình sử dụng trong tài liệu này

Các câu đều được trích dẫn nguồn rõ ràng Tuy nhiên do có một số bài tập được tổng hợp từ Internet,

mạng xã hội nên mình không trích dẫn rõ ràng về nguồn, rất mong sự thông cảm từ quý Thầy cô

“Tài liệu này được chia sẽ miễn phí, với mục địch phi thương mại nên rất mong nhận được sự đóng góp,

phản hồi từ quý Thầy cô cũng như các bạn học sinh để tài liệu ngày một hoàn thiện hơn và sẽ là nguồn tư liệu

quý báu cho các bạn học sinh ôn thi THPT Quốc Gia.”

Sài Gòn, 21 : 41 ngày 04/01/2016

GIẢI CHI TIẾT

TUYỂN TẬP 95 CÂU HỎI VÔ CƠ HAY VÀ KHÓ

PHẦN 1: 60 CÂU NỀN TẢNG

Câu 1: Cho 30 gam hỗn hợp X gồm Mg, Al, ZnO và Fe(NO3)2 tan hoàn toàn trong dung dịch chứa 0,725 mol

H2SO4 loãng Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được dung dịch Y chỉ chứa 90,4 gam muối sunfat trung

hòa và 3,92 lít (đktc) hỗn hợp khí Z gồm N2 và H2 Biết tỉ khối của Z so với H2 là 33

7 Tính khối lượng các chất trong hỗn hợp X?

(Trích đề thi tuyển HSG – bảng B tỉnh Quảng Ninh năm học 2015 – 2016)

2 2 4 4

2 2

Áp dụng bảo toàn mol electron  ne nhËn 0,05 10 0,125 2 0,05 8 1,15 mol

Với “format” ra đề của tác giả thì tới đây người giải chúng ta “bắt buộc” vào hóa thân thành các “thầy bói”

để đoán xem ý tác muốn dung dịch Y chỉ Fe2+; Fe3+ hay cả 2 ion Thật ra đây là vấn đề còn khá nhiều tranh luận

về việc đã sinh H2 thì áp đặt theo dãy điện hóa thì dung dịch không thể tồn tại Fe 3+ được Theo quan điểm của

cá nhân mình thì việc áp đặt thứ tự phản ứng theo dãy điện hóa ở phổ thông ở đây có những vẫn đề chưa hợp lý

như sau:

+ Thứ 1: việc áp đặt hỗn hợp các chất gồm kim loại, oxit kim loại, muối của kim loại phản ứng tuân theo 1 thứ

tự nhất định nào đó là dường như “không ổn” vì bản thân hóa học vô cơ không có cơ chế phản ứng như hóa học

hữu cơ nên việc các hỗn hợp các chất như trên tham gia phản ứng là rất hỗn loạn (ví dụ thử hỏi hỗn hợp Na, Ba

cho vào H2O thì thứ tự phản ứng làm sao???)

+ Thứ 2: dãy điện hóa ở chương trình phổ thông hiện hành được sắp xếp dựa vào thế điện cực chuẩn Eo (phụ

thuộc vào nồng độ, các bạn học chuyên sẽ biết được phương trình Nersnt), nói vui là kiểu làm bài này phải thực

hiện ở nhiệt độ phòng máy lạnh 250C thì mới chuẩn

+ Thứ 3: đề thi của Bộ đã từng xuất hiện trường hợp như khi có H

Cao đẳng và đề minh họa 2015 rồi Chính vì thế cá nhân mình nghĩ nếu là đề thi CHÍNH THỨC của BỘ sẽ ra

“quang minh chính đại” đường đường giải được ở trường hợp tổng quát nhất chỉ không phải mò thế này!

Còn ở bài này, thì chúng ta phải đoán ý tác giả vậy! Với các bài này thì thông thường học sinh sẽ tiếp cận với

việc giả sử lần lượt chỉ chứa Fe2+, Fe3+ hoặc cả 2 khi đó sẽ xuất hiện trương hợp giải ra nghiệm, nghiệm âm và

không đủ dữ kiện để giải từ đó dẫn đến kết quả bài toán

+ Trường hợp dung dịch Y chỉ chứa Fe2+ (yêu tiên trường hợp này trước với các đề thi thử vì nhiều tác giả rất

thích máy móc hóa Lý thuyết vấn đề)

Khi đó 24aBT§T dd Y27b 0,05 81 0,075 180 30 gam

Kiểm tra lại với BTE ne cho 2a3b 2 0,35 3 0,15  1,15 mol = ne nhËn (Nghiệm thỏa!)

(Bài viết được viết dựa trên luận điểm cá nhân)

Câu 2: Cho 66,2 gam hỗn hợp X gồm Fe3O4, Fe(NO3)2, Al tan hoàn toàn trong dung dịch chứa 3,1 mol KHSO4

loãng Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được dung dịch Y chỉ chứa 466,6 gam muối sunfat trung hòa

và 10,08 lít (đktc) khí Z gồm 2 khí trong đó có một khí hóa nâu ngoài không khí Biết tỉ khối của Z so với He là

4 4

4

46 0,45 2,3 gam 9

KHSO 3,1 mol

466,6 gam

NO 0,05 mol Z

Comment: Ở câu này Bộ “rất khéo” khi không hỏi về anh Fe tránh đụng đến vấn đề “nhạy cảm có phần gây

tranh cãi” đó là việc đã sinh H2 thì dung dịch không chứa Fe3+ (theo thứ tự phản ứng của dãy điện hóa) Tuy nhiên

nếu ta mổ xẻ ra thì dd Y gồm

2 4 3

Đây là ví dụ mình muốn minh họa cho các bạn thấy trường hợp có khí H 2 thoát ra dung dịch vẫn

có thể chứa cả Fe 3+ từ đề thi của Bộ Giáo dục và Đào Tạo ở dạng bài kim loại, muối, oxit kim loại phản

ứng trong môi trường H + , NO3 Dĩ nhiên bài viết trên mình đã nhấn mạnh là xét trên quan điểm cá

nhân cũng như kiến thức hạn chế của mình Để kiểm chứng điều này có lẽ cần làm thí nghiệm thực

nghiệm, tuy nhiên với điều kiện học tập và ở mức độ phổ thông của nước ta thì rất khó cho ngay cả các

giáo viên và học sinh kiểm chứng Thôi thì là 1 học sinh, với đại đa số đông học sinh hiện nay thì đều

“ HỌC ĐỂ THI ” vì thế khi gặp những câu hỏi kiểu này thì đôi khi “thực dụng” lại hay (tìm cách giải ra

đáp số của bài toán thay vì “lăn tăn” gì đó hay áp đặt ràng buộc lý thuyết Dãy điện hóa vào, có khi

làm vấn đề trở nên muôn trùng khó khăn)

Câu 3: Cho 38,55 gam hỗn hợp X gồm Mg, Al, ZnO và Fe(NO3)2 tan hoàn toàn trong dung dịch chứa 0,725

mol H2SO4 loãng Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được dung dịch Y chỉ chứa 96,55 gam muối sunfat

trung hòa và 3,92 lít (đktc) khí Z gồm hai khí trong đó có một khí hóa nâu ngoài không khí Biết tỉ khối của Z

so với H2 là 9 Phần trăm số mol của Mg trong hỗn hợp X gần nhất với giá trị nào sau đây?

2 4

2 4

SO  triệt tiêu nhau)

Lập luận: nếu như dung dịch Y vừa chứa Fe 2+ vừa chứa Fe 3+ thì không đủ dữ kiện để xử lý bài toán

Nói cách khác tới đây ta phải “hiểu ý” tác giả: Giả sử dung dịch chỉ chứa Fe 2+ thì ……

Theo giả thuyết và bảo toàn mol electron, ta có:

Câu 4: Hòa tan hoàn toàn m gam MSO4 (M là kim loại) vào nước thu được dung dịch X Điện phân dung dịch

X (điện cực trơ, hiệu suất 100%) với cường độ dòng điện 7,5A không đổi, trong khoảng thời gian 1 giờ 4 phút 20

giây, thu được dung dịch Y và khối lượng catot tăng a gam Dung dịch Y tác dụng vừa đủ với 200 ml dung dịch

chứa KOH 1M và NaOH 1M, sinh ra 4,9 gam kết tủa Coi toàn bộ lượng kim loại sinh ra đều bám hết vào catot

Giá trị của m và a lần lượt là

Câu 5: Hòa tan hoàn toàn 29,64 gam hỗn hợp X gồm Cu, Fe, ZnO và một oxit sắt bằng lượng vừa đủ V lít dung

dịch HCl 2aM và H2SO4 aM thu được 0,896 lít khí H2 (đktc) và dung dịch Y chứa m gam chất tan Cho từ từ

dung dịch BaCl2 đến khi kết tủa cực đại thì dừng lại, cho tiếp AgNO3 dư vào, sau phản ứng thu được 212,1 gam

kết tủa Mặt khác cho cùng lượng X trên tác dụng với dung dịch HNO3 đặc nóng lấy dư thu được 8,96 lít NO2

(đktc) Giá trị của m gần nhất với giá trị nào sau đây?

4

2 4

Câu 6: Cho m gam hỗn hợp bột X gồm FexOy, CuO và Cu (x, y nguyên dương) vào 600 ml dung dịch HCl

1M, thu được dung dịch Y (không chứa HCl) và còn lại 6,4 gam kim loại không tan Cho Y tác dụng với

lượng dư dung dịch AgNO3, thu được 102,3 gam kết tủa Biết các phản ứng đều xảy ra hoàn toàn Giá trị của

m gần nhất với giá trị nào sau đây?

BTNT Cl AgNO

Do Fe Ag  Ag F

mol : 0,15 0

e,15

Câu 7: Hòa tan hoàn toàn m gam hỗn hợp X gồm Mg, Fe, FeCO3, Cu(NO3)2 vào dung dịch chứa NaNO3 (0,045

mol) và H2SO4, thu được dung dịch Y chỉ chứa 62,605 gam muối trung hòa (không có ion Fe3+) và 3,808 lít (đktc)

hỗn hợp khí Z (trong đó có 0,02 mol H2) Tỉ khối của Z so với O2 bằng 19

17 Thêm dung dịch NaOH 1M vào Y đến khi thu được lượng kết tủa lớn nhất là 31,72 gam thì vừa hết 865 ml Mặt khác, cho Y tác dụng vừa đủ với

BaCl2 được hỗn hợp T Cho lượng dư dung dịch AgNO3 vào T thu được 256,04 gam kết tủa Giá trị của m là

2 4

2 4

4

0,865 mol NaOH

Ag BaCl

31,72 gam

62,605 gam

Cu Mg

H 0,02 mol 0,17 mol Z CO + H O

Theo bảo toàn điện tích trong dung dịch Y, ta có: 2nKL0,045 b 2a mol 2nKL (2a b 0,045 ) mol(*)

Để thu được lượng kết tủa là tối đa  2nKL  b 0,865 mol tõ (*) a0,455 mol

Khi đó dung dịch

2 2 4 4

Mg Cu

Fe 0,18 mol62,605 gam

0,865 mol NaOH

Cu Mg31,72 gam

Câu 8: Hòa tan hết 17,76 gam hỗn hợp X gồm Mg, Al, FeCl2 và Fe(NO3)2 vào dung dịch chứa 0,408 mol HCl

thu được dung dịch Y và 1,6128 lít khí NO (đktc) Cho từ từ AgNO3 vào dung dịch Y đến khi thấy khi các phản

ứng xảy ra hoàn toàn thì lượng AgNO3 phản ứng là 99,96 gam, sau phản ứng thu được 82,248 gam kết tủa; 0,448

lít khí NO2 (đktc) thoát ra và dung dịch Z chỉ chứa m gam muối Giá trị của m gần nhất với giá trị nào sau đây?

m 143,5 84,378 gam > 82,248 gam kÕt tña

+ Mặt khác, khi cho từ từ đến dư AgNO3 vào dung dịch Y có khí NO2 thoát ra trong Y có H+ còn dư

Theo mối liên hệ về số mol H+ và sản phẩm khử, ta có: 2H NO3 1e NO2 H O2

4 3

HNO3, khuấy đều cho các phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được dung dịch Y chứa các chất tan có khối lượng

127,88 gam và 0,08 mol hỗn hợp khí Z gồm 3 khí không màu, không hóa nâu ngoài không khí Tỉ khối hơi của Z

so với He bằng 5 Cho từ từ đến dư dung dịch NaOH vào dung dịch Y, phản ứng được biểu diễn theo đồ thị sau:

Phần trăm khối lượng của khí có khối lượng phân tử lớn nhất trong hỗn hợp Z là

 Hướng dẫn giải

Từ đồ thị sau 1 thời gian mới có kết tủa xuất hiện dung dịch có chứa H+ còn dư (nếu không chứa H + thì theo

BTĐT và khối lượng chất tan vô lý)

HNO = 0,09 molNaHSO = a mol

N0,04 mol

N O





điện không đổi (điện cực trơ, màng ngăn xốp) Thể tích khí V thoát ra (đktc) theo thời gian t được biểu diễn trên

đồ thị sau:

Nếu dừng điện phân ở thời điểm 250 giây rồi đem nhúng thanh nhôm (dư) vào dung dịch, sau phản ứng hoàn

toàn, khối lượng thanh nhôm thay đổi như thế nào ?

A Tăng 1,75 gam B Giảm 0,918 gam C Tăng 1,48 gam D Giảm 1,25 gam

 Hướng dẫn giải

Phân tích: Ta có thứ tự điện phân như sau

 0 – 200 giây (Đoạn 1): CuSO4 2KCl®pdd CuK SO2 4 Cl2

Lúc này chỉ có Clđiện phân sinh khí Cl2, đoạn thẳng thứ nhất biểu diễn lượng khí Cl2 thoát ra

®pdd

®pdd mµng ng¨n xèp

 Lúc này dù là CuSO4 dư hay KCl dư thì đều là H2O điện phân

+ Nếu CuSO4 dư thì H2O điện phân ở anot chỉ có khí O2 (ở anot) thoát ra khí thoát ra chậm hơn ở đoạn

1 nên khi đó đoạn 2 sẽ thoải hơn đoạn 1

+ Nếu KCl dư thì H2O điện phân ở catot và Clđiện phân ở anot ở cả catot (khí H2) và anot (khí Cl2) đều

có khí thoát ra khí thoát ra nhanh hơn nên đoạn 2 sẽ dốc hơn đoạn 1

 350 – 450 giây (Đoạn 3): Lúc này H2O điện phân ở cả hai điện cực  ở catot (khí H2) và ở anot (khí O2) thoát

ra

Dựa vào hình vẽ trong bài ta thấy:

 Từ 0 – 200 giây: Clbị điện phân sinh khí Cl2

2

1 anot: H O 2e 2 2H O2

Vậy khi dừng điện phân ở thời điểm 250 giây thì thu được dung dịch sau điện phân là CuSO4 (0,04 mol) và

H2SO4 (0,02 mol) Khi đó nhúng thanh nhôm (dư) vào, ta có:

Vậy thanh khối lượng thanh Al tăng 1,48 gam

Câu 11: Dung dịch X chứa Fe2+ (0,25 mol), Cu2+, Clvà NO3 Dung dịch Y chứa Na+ (0,08 mol), H+ và Cl

Cho dung dịch X vào dung dịch Y thu được dung dịch Z và 0,06 mol khí NO Cho dung dịch AgNO3 đến dư vào

dung dịch Z, thấy thoát ra 0,02 mol khí NO; đồng thời thu được 133,1 gam kết tủa Nếu nhúng thanh Fe vào dung

dịch X thì khối lượng thanh Fe tăng m gam Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn; NO là sản phẩm khử duy nhất

của NO3 trong cả quá trình Giá trị của m là

Từ mol khí thoát ra ở TN1 (dung dịch Z chứa H NO hÕt3 )  NO3= 0,06 mol

Mặt khác từ 4H NO3 3e NO 2H O2

mol : 0,32 0,08

   

Áp dụng bảo toàn mol electron cho toàn quá trình phản ứng, ta có :

Áp dụng bảo toàn nguyên tố Cl, ta có: Cl trong X = 0,92 0, 4  0,52 mol

Khi đó, áp dụng bảo toàn điện tích cho dung dịch X, ta có: 2 0,52 0,06 0,25 2

Câu 12 : Hòa tan hoàn toàn 18,025 gam hỗn hợp bột rắn gồm Fe2O3, Fe(NO3)2, Zn bằng 480 ml dung dịch HCl

1M sau phản ứng thu được dung dịch X chứa 30,585 gam chất tan và 1,12 lít (đktc) hỗn hợp khí gồm (N2O, NO,

H2) có tỉ khối với He là 6,8 Cho AgNO3 dư vào dung dịch X ở trên thấy thu được 0,112 lít khí NO (đktc) (sản

phẩm khử duy nhất ) và 72,66 gam kết tủa Phần trăm khối lượng của Fe(NO3)2 trong hỗn hợp ban đầu là

(Đề thi thử THQG năm 2016 lần 1 – Diễn đàn Hóa học và Ứng dụng BOOKGOL)

 Hướng dẫn giải

2 2

Do 4H NO3 3e NO 2H O2

mol : 0,005

 H+ trong X = 0,005 4 = 0,02 mol

Mặt khác, ta có: Ag 72,66 0, 48 143,5 0,035 mol

108

Áp dụng bảo toàn mol electron, ta có: Fe2 0,035 0,005 3  0,05 mol

Áp dụng bảo toàn nguyên tố O 

2

N O NO

n





= (3y + 6z – 0,2) mol  H2 = 0,05 – (3y + 6z – 0,2) = 0,25 – 3y – 6z

Áp dụng bảo toàn nguyên tố H NH4+ = 0, 48 0,02 0,2 2 2 0,2 

mol4

Comment: Nhận xét chủ quan thì câu này KHÓ Mấu chốt câu này ở chỗ bảo toàn O và H Lưu ý

đặc điểm 2 khí N2O và NO đều cùng chỉ có 1 oxi để bảo toàn

Câu 13: Cho m gam hỗn hợp H gồm FexOy, Fe, Cu tác dụng hết với 200 gam dung dịch chứa HCl 32,85% và

HNO3 9,45%, sau phản ứng thu được 5,824 lít khí NO (đktc) là sản phẩm khử duy nhất và dung dịch X chứa (m

+ 60,24) gam chất tan Cho a gam Mg vào dung dịch X, khi kết thúc phản ứng thấy thoát ra khí Y gồm 2 khí,

trong đó có khí hóa nâu trong không khí; tỉ khối của Y đối với He bằng 4,7 và (m - 6,04) gam chất rắn T Giá trị

3 2

3

2

(m 60,24) gam

NO 0, 26Fe

mol

Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng, ta có: m + 84,6 = m + 60,24 + 7,8 + 18n  H2O = 0,92 mol

a gam Mg

2 2

mol

Áp dụng bảo toàn khối lượng các kim loại  mMg (trong T) = (m – 6,04) – (m + 6,4) = 0,36 gam

Áp dụng bảo toàn nguyên tố O  H2O = (0,12 – 3x) mol

Áp dụng bảo toàn nguyên tô N  NH4+ = (0,04 – 3x) mol

Áp dụng bảo toàn nguyên tố H  0,26 = 4x + 2(0,12 – 3x) + 4 (0,04 – 3x)  x = 0,01 mol

 NH4+ = 0,01 mol

Cuối cùng áp dụng bảo toàn điện tích  Mg2+ = 0,895 mol  a = 0,89524 = 21,84 gam

Câu 14: Tiến hành phản ứng nhiệt nhôm hỗn hợp X gồm 0,03 mol Cr2O3; 0,04 mol FeO và a mol Al Sau một

thời gian phản ứng, trộn đều, thu được hỗn hợp chất rắn Y Chia Y thành hai phần bằng nhau Phần một phản ứng

vừa đủ với 400 ml dung dịch NaOH 0,1M (loãng) Phần hai phản ứng với dung dịch HCl loãng, nóng (dư), thu

được 1,12 lít khí H2 (đktc) Giả sử trong phản ứng nhiệt nhôm, Cr2O3 chỉ bị khử thành Cr Phần trăm khối lượng

Nhận xét: Dựa vào sơ đồ trên nhận thấy chỉ có Al và Cr (Cr trong Cr O ) thay đổi số oxi hóa

Áp dụng bảo toàn mol electron, ta có:

Comment: Câu này thoạt nhìn có vẻ rất “khó nhai” nhưng tinh ý thì các bạn sẽ thấy đề cho số mol FeO

là nhiễu thôi, nhìn ra được điều đó thì bài toán trở thành bài toán bảo toàn mol electron toàn quá trình

Cái hay của tác giả là việc đưa FeO vào bài toán Rất tinh tế!

Câu 15: Hòa tan hết 13,52 gam hỗn hợp X gồm Mg(NO3)2, Al2O3, Mg và Al vào dung dịch NaNO3 và 1,08 mol

HCl (đun nóng) Sau khi kết thức phản ứng thu được dung dịch Y chỉ chứa các muối và 3,136 lít (đktc) hỗn hợp

khí Z gồm N2O và H2 Tỷ khối của Z so với He bằng 5 Dung dịch Y tác dụng tối đa với dung dịch chứa 1,14 mol

NaOH, lấy kết tủa nung ngoài không khí tới khối lượng không đổi thu được 9,6 gam rắn Phần trăm khối lượng

2

3 2

4 3

0,14 20 2,8 gam

(1

N O 0,06 mol Z

H 0,08 mol

Mg 0, 24 molHCl 1,08 mol

Mg(NO )

Na a molNaNO = a mol

Al O

Mg

Cl 1,08 molAl

) NaOH 1, 14 mol (2) Nung kÕt tña t¸c dông tèi ®a MgO 0, 24 mol

Áp dụng bảo toàn nguyên tố Al  Al0,16 0,02 2  0,12 mol %mAl 100 23,96%

13,52

Comment: Ngoài cách thuần BTNT mình trên bày, các bạn có thể sử dụng BTE để tìm số mol Al

Câu 16: Hòa tan hết 14,88 gam hỗn hợp gồm Mg , Fe3O4 , Fe(NO3)2 vào dung dịch chứa 0,58 mol HCl, sau khi

các phản ứng kết thúc thu được dung dịch X chứa 30,05 gam chất tan và thấy thoát ra 1,344 lít (đktc) hỗn hợp khí

Y gồm H2, NO, NO2 có tỷ khối so với H2 bằng 14 Cho dung dịch AgNO3 (dư) vào dung dịch X , sau khi các

phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được dung dịch Z; 84,31 gam kết tủa và thấy thoát ra 0,224 lít (đktc) khí NO là

sản phẩm khử duy nhất của NO3- Phần trăm khối lượng của Mg trong hỗn hợp ban đầu gần nhất với giá trị nào

Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng  14,88 + 0,5836,5 = 30,05 + 1,68 + mH2O  H2O = 0,24 mol

Áp dụng bảo toàn H  0,54 = 2nH2 (Y) + 4a + 0,48  nH2 (Y) = (0,03 – 2a) mol



2

NO NO

n 0, 06 (0, 03 2a) 2a 0, 03





Áp dụng bảo toàn N  nFe(NO3)2 = (1,5a + 0,015) mol

Ta có: 84,31 gam kết tủa AgCl 0,58mol

 dung dịch Z

2 3

3 4

Câu 17: Cho m gam hỗn hợp A gồm Al và Fe3O4 Nung A trong khí trơ, nhiệt độ cao để phản ứng xảy ra hoàn

toàn thu được hỗn hợp B Nghiền nhỏ hỗn hợp B, trộn đều, chia làm hai phần không bằng nhau:

+ Phần 1 (phần ít): Tác dụng với dung dịch NaOH dư thu được 1,176 lít khí H2 Tách riêng chất không tan

đem hòa tan trong dung dịch HCl dư thu được 1,008 lít khí

+ Phần 2 (phần nhiều): Cho tác dụng với dung dịch HCl dư thu được 6,552 lít khí

Giá trị của m và thành phần phần trăm khối lượng của một chất có trong hỗn hợp A (thể tích các khí đo ở đktc)

gần giá trị nào nhất sau đây?

BTE NaOH

+ Không mất tính tổng quát, giả sử Phần 2 = k Phần 1

+ Áp dụng bảo toàn mol electron TN phần 2:

lượng vào nước thu được 400 ml dung dịch Y và 1,568 lít H2 (đktc) Trộn 200 ml dung dịch Y với 200 ml dung

dịch hỗn hợp gồm HCl 0,2M và H2SO4 0,15M thu được 400 ml dung dịch có pH = 13 Các phản ứng xảy ra hoàn

toàn Giá trị m gần giá trị nào nhất sau đây?

Ba

H 0,07 molO

Câu 19: Hòa tan hết 40,1 gam hỗn hợp gồm Na, Na2O, Ba và BaO vào nước dư thu được dung dịch X có chứa

11,2 gam NaOH và 3,136 lít khí H2 (đktc) Sục 0,46 mol khí CO2 vào dung dịch X, kết thúc phản ứng, lọc bỏ kết

tủa, thu được dung dịch Y Dung dịch Z chứa HCl 0,4M và H2SO4 aM Cho từ từ 200 ml dung dịch Z vào dung

dịch Y, thấy thoát ra x mol khí CO2 Nếu cho từ từ dung dịch Y vào 200 ml dung dịch Z, thấy thoát ra 1,2x mol

khí CO2 Giá trị của a là

 Hướng dẫn giải

2

2 3

sè mol ph¶n øng víi H CO z mol

0, 4

Câu 20: Hòa tan hoàn toàn m gam hỗn hợp X gồm K, K2O, KOH, KHCO3, K2CO3 trong lượng vừa đủ

dung dịch HCl 14,6%, thu được 6,72 lít (đktc) hỗn hợp gồm hai khí có tỉ khối so với H2 là 15 và dung dịch Y

có nồng độ 25,0841% Cô cạn dung dịch Y, thu được 59,6 gam muối khan Giá trị của m là

Câu 21: Cho 7,65 gam hỗn hợp X gồm Al và Al2O3 (trong đó Al chiếm 60% khối lượng) tan hoàn toàn trong

dung dịch Y gồm H2SO4 và NaNO3, thu được dung dịch Z chỉ chứa 3 muối trung hòa và m gam hỗn hợp khí T

(trong T có 0,015 mol H2) Cho dung dịch BaCl2 dư vào Z đến khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được 93,2

gam kết tủa Còn nếu cho Z phản ứng với NaOH thì lượng NaOH phản ứng tối đa là 0,935 mol Giá trị của m gần

nhất với giá trị nào sau đây?

(Đề thi THPT Quốc Gia năm 2015 – Bộ GD&ĐT)

 Hướng dẫn giải

+ Hỗn hợp khí có H2 hết

+ Dung dịch chứa 3 muối trung hòa trong Z có

+ Lưu ý trong dung dịch có Al3+ (đề đã “gợi ý” là lượng tối đa)

Vì NaOH là tối đa nên Al3+ tạo kết tủa sau đó tan hết NH4 0,935 0,23 4  0,015 mol

2 3

0,6 7,65

277,65 gam

4 2 4

+ Áp dụng bảo toàn điện tích cho dung dịch Z, ta có: Na 0, 4.2 (0,015 0,23 3)   0,095 mol

+ Áp dụng nguyên tố Na, ta có: NaNO3 0,095 mol

Mặt khác, theo bảo toàn nguyên tố H, ta có: H O 0, 4 2 0,015 4 0,015 2 0,355 mol

Comment: Tư tưởng “bảo toàn khối lượng” dễ dàng nhận thấy vì đề bài đang hỏi về khối lượng hỗn

hợp chưa biết Ngoài ra, các bạn có thể bảo toàn nguyên tố N và O để tính khối lượng T theo tổng khối

lượng H2, N và O

Câu 22: Hòa tan hết 20 gam hỗn hợp X gồm Cu và các oxit sắt (trong hỗn hợp X oxi chiếm 16,8% về khối lượng)

cần vừa đúng dung dịch hỗn hợp A chứa b mol HCl và 0,2 mol HNO3 thu được 1,344 lít NO (đktc) là sản phẩm

khử duy nhất và dung dịch Y Cho dung dịch Y tác dụng với một lượng dung dịch AgNO3 vừa đủ thu được m

gam kết tủa và dung dịch Z Cho dung dịch Z tác dụng với một lượng dư dung dịch NaOH, lọc kết tủa, nung đến

khối lượng không đổi thu được 22,4 gam chất rắn Các phản ứng xảy ra hoàn toàn Giá trị của m là

Áp dụng bảo toàn nguyên tố N, ta có : NO3 0,20,060,14 mol

Cách 1: Bảo toàn mol electron cho toàn quá trình

Theo kết quả ở trên và bảo toàn nguyên tố, ta có: Cu Fe   Cu

Ag AgCl

Câu 23: Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của khối lượng Mg vào dung dịch hỗn hợp X chứa a mol Cu(NO3)2 và b

mol HCl khi nhúng thanh Mg có khối lượng m gam vào dung dịch hỗn hợp X được biểu diễn như hình vẽ dưới

Comment: Câu này về cơ bản không khó, nếu biểu diễn lại dưới dạng “chữ” có khi các bạn giải quyết

trong 1 nốt nhạc Tuy nhiên việc là câu hỏi liên quan đến hình vẽ lại gây khó cho nhiều bạn Các khó

của các bạn là không hiểu ý nghĩa của hình vẽ từ đó lấy thông tin

Câu 24: Nhiệt phân một lượng natri đicromat với hiệu suất 80% thu được 1,344 lít khí (đktc) và chất rắn A Cho

toàn bộ chất rắn A tác dụng với một lượng dư dung dịch Ba(OH)2 loãng đến khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu

được m gam kết tủa Giá trị của m là

5

N

Comment: Ắt hẳn có nhiều bạn khi đọc lời giải thấy rất đơn giản nhưng kỳ thực câu này phải nói là

rất khó Dám cá là 96,69% các bạn học sinh sẽ bí câu này Theo cá nhân của mình thì câu này xếp vào

loại “Phân loại Giáo viên” quá Hihihi  Câu này hay và khó ở 2 đặc điểm sau:

+ Thứ nhất: Nhiều bạn đọc vào đề bài sẽ hỏi ngay “Nhiệt phân muối natri đicromat ra cái mô tê gì

thế?” Dân mọt sách thì sẽ “lục tung từ sách cơ bản đến sách nâng cao thì chẳng thấy ở đâu? Thôi thì

kiểm thử các sách tham khảo xem sao?” Còn các bạn search google thì có khi lại ra phương trình:

2Na2Cr2O7

o

t

2Na2O + 2Cr2O3 + 3O2

Từng có nhiều Thầy/Cô phản hồi mình về câu này đặt ra vấn đề có nằm ở phần giảm tải không? có

Thầy/Cô thì căn cứ vào phương trình trên Về phần bài tập này thì gốc nằm ở BÀI TẬP 5 trang 155

SGK 12 cơ bản (không nằm trong phần giảm tải) và căn cứ theo Sách Giáo Viên do NXB Giáo dục phát

hành thì nhiệt phân muối natri đicromat thì phương trình đúng theo lời giải của mình ở trên

+ Thứ hai: Cr2O3 chỉ tan trong kiềm đặc mà thôi!

Suy ra làm học sinh cũng lắm cái khổ lắm chứ Thôi thì phải biết cố gắng hôm nay cực, hôm sau

khổ biết nói gì đây? Cố thôi trò à!

Câu 25: Cho 9,2 gam hỗn hợp X gồm Mg, Fe và Cu tác dụng với 130 ml dung dịch Cu(NO3)2 1M thu được

12,48 gam chất rắn Y và dung dịch Z Cho toàn bộ chất rắn Y tác dụng với một lượng dư dung dịch HCl thu được

0,896 lít H2 (đktc) Cho dung dịch Z tác dụng với NaOH dư, lọc kết tủa nung trong không khí đến khối lượng

không đổi thu được m gam chất rắn Các phản ứng xảy ra hoàn toàn Giá trị của m là

 Hướng dẫn giải

Nhận xét tổng quát: Rắn Y chắc chắn ngoài Cu còn có Fe hoặc Mg hoặc cả hai còn dư Chọn mốc so

sánh dễ thấy Mg hết, Fe còn dư Kỹ thuật này “đi dạy offline” mình hay gọi vui là “chọn điểm rơi”

trong Hóa Nghe cho có vẻ cao siêu như chọn điểm rơi BĐT trong đó mà Hihihi 

2

2 2

2 3 3

Mg9,2 gam X Fe

Câu 26: Chia hỗn hợp X gồm Al và Fe thành hai phần Phần một tác dụng với một lượng dư dung dịch AgNO3

thu được 25,92 gam chất rắn Phần hai tan vừa hết trong 352 ml dung dịch HNO3 2,5M thu được dung dịch Y

chứa 53,4 gam hỗn hợp muối và 2,24 lít hỗn hợp khí Z gồm NO, N2O (đktc) có tỉ khối hơi đối với H2 là 17,1

Cho dung dịch Y tác dụng với một lượng dung dịch NH3 dư, lọc thu được m gam kết tủa Các phản ứng xảy ra

hoàn toàn Giá trị của m gần giá trị nào nhất sau đây?

3 3

2 3 4