Sinh hoạt văn hóa trong thời gian rỗi của phụ nữ xã vĩnh viễn huyện long mỹ tỉnh hậu giang (tt)

TÓM TẮT Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài “Sinh hoạt văn hóa trong thời gian rỗi của phụ nữ xã Vĩnh Viễn huyện Long Mỹ tỉnh Hậu Giang” người viết đã tập trung nghiên cứu các v

TÓM TẮT

Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài “Sinh hoạt văn hóa trong thời gian rỗi của phụ nữ xã Vĩnh Viễn huyện Long Mỹ tỉnh Hậu Giang” người viết đã tập trung nghiên cứu các vấn đề chủ yếu được thể hiện trong 3 chương của luận văn như sau:

Chương 1: Luận văn nêu ra một số khái niệm nghiên cứu liên quan đến đề tài; khái quát điều kiện lịch sử, điều kiện tự nhiên, địa lý, kinh tế, văn hóa, xã hội của huyện Long Mỹ và xã Vĩnh Viễn đã tác động, ảnh hưởng đến quá trình hình thành, phát triển văn hóa và sinh hoạt văn hóa của người dân nông thôn, đặc biệt là phụ nữ

Chương 2: Luận văn tập trung đi vào phân tích sinh hoạt văn hóa của phụ nữ

xã Vĩnh Viễn trong thời gian rỗi tại gia đình và cộng đồng thông qua kết quả khảo sát bằng bảng hỏi và phiếu khảo sát thực hiện ngẫu nhiên tại xã Vĩnh Viễn Người phụ

nữ vốn đã chịu nhiều thiệt thòi khi mang trọng trách thiêng liêng, vừa làm dâu, làm

vợ, làm mẹ và chăm sóc gia đình Đối với họ, gia đình là trên hết Sinh hoạt văn hóa trong thời gian rỗi của phụ nữ đa số ở gia đình và quán cà phê, ở nơi công cộng số lượng ít hơn Những hoạt động trong thời gian rỗi của họ hầu hết đều phục vụ cho sở thích cá nhân nhưng gia đình có ảnh hưởng rất lớn và chi phối các hoạt động của họ Bên cạnh đó, cũng có một số hoạt động không được tích cực trong thời gian rỗi cần được chấn chỉnh và định hướng có văn hóa hơn

Chương 3: Luận văn trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn đã nhận định

và đánh giá lại nhu cầu của phụ nữ xã Vĩnh Viễn sinh hoạt văn hóa trong thời gian rỗi Trên cơ sở thực tiễn của địa phương và sự trải nghiệm thực tiễn hoạt động văn hóa văn nghệ ở Trung tâm Văn hóa Thông tin – Thể thao, người viết đề xuất một số kiến nghị về vai trò và trách nhiệm của các ngành chức năng, tạo nên môi trường văn hóa lành mạnh và định hướng cho phụ nữ phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần, qua hình tượng người phụ nữ vừa truyền thống vừa tiến bộ sẽ góp phần giữ gìn

và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc./

ABSTRACT

Through the research process and to implement the project "Cultural Activities

in the women's leisure time Vien Vinh Long My district, Hau Giang" writers have focused on the key issues are presented in three chapters thesis as follows:

Chapter 1: The thesis raised some research concepts related to the subject; Essential historical conditions, natural conditions, geographical, economic, cultural, social and Vinh Long My District Far impacted, affecting the formation and development of culture and daily life the culture of rural people, especially women

Chapter 2: The thesis focuses on the analysis goes in the cultural life of Vinh Vien women in your spare time at home and in the community through the survey results of the survey questionnaire and randomly performed in communes Forever The woman already disadvantaged when carrying sacred responsibility, just as a bride, wife, mother and take care of the family For them, family is first Cultural activities in their spare time the majority of women in the family and cafes, in public places smaller amounts Those active in their leisure time mostly cater to personal preferences, but the family has strong influence and govern their activities Besides, there are some positive activity in leisure time should be corrected and more culturally oriented

Chapter 3: Essays on the basis of theoretical studies and practices were identified and assessed the needs of women Permanently social and cultural activities

in their spare time On the basis of local practices and the practical experience arts and cultural activities in the center of culture and information - sports, the writer proposes

a number of recommendations on the role and responsibilities of relevant agencies make up a healthy cultural environment for women and oriented comprehensive development both physically and mentally, through the iconic woman traditional and progress will contribute to maintaining and promoting cultural identity ethnic /

MỤC LỤC

Trang tựa

Quyết định giao đề tài

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

TÓM TẮT iii

ABSTRACT iv

DANH SÁCH CÁC HÌNH viii

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử vấn đề 2

3 Mục tiêu nghiên cứu 5

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 6

4.1 Đối tượng 6

4.2 Phạm vi nghiên cứu 6

5 Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu 6

5.1 Phương pháp nghiên cứu 6

5.2 Nguồn tư liệu 7

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 7

7 Bố cục luận văn 7

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 9

1.1.Các khái niệm liên quan đề tài 9

1.1.1 Văn hóa và chức năng văn hóa 9

1.1.2 Thời gian rỗi và phân loại thời gian rỗi 12

1.1.3 Sinh hoạt văn hóa và phân loại các dạng thức sinh hoạt văn hóa 14

1.1.4 Nhu cầu và phân loại nhu cầu 15

1.2 Tổng quan về xã Vĩnh Viễn và huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang 19

1.2.1 Đôi nét về huyện Long Mỹ 19

1.2.2 Đặc điểm kinh tế - văn hóa – xã hội 20

1.3 Khái lược về xã Vĩnh Viễn 23

1.3.1 Điều kiện tự nhiên và hành chính 23

1.3.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội 24

1.3.3 Đặc điểm văn hóa 25

CHƯƠNG 2: CÁC HÌNH THỨC SINH HOẠT VĂN HÓA TRONG THỜI GIAN RỖI CỦA PHỤ NỮ XÃ VĨNH VIỄN HUYỆN LONG MỸ TỈNH HẬU GIANG 29

2.1 Sinh hoạt văn hóa tại gia của phụ nữ trong thời gian rỗi 29

2.1.1 Hoạt động có tính sáng tạo 29

2.1.2 Hoạt động rèn luyện kỹ năng khéo léo 33

2.1.3 Hoạt động củng cố các mối quan hệ 36

2.1.4 Làm thêm để kiếm sống 39

2.2 Sinh hoạt văn hóa cộng đồng của phụ nữ trong thời gian rỗi 42

2.2.1 Hoạt động tâm linh 42

2.2.2 Hoạt động nhóm sở thích 44

2.2.3 Tham gia các hoạt động tại thiết chế văn hóa địa phương 45

2.2.4 Các hoạt động khác trong thời gian rỗi 47

2.3 Nhận xét, đánh giá về việc sử dụng thời gian rỗi của phụ nữ xã Vĩnh Viễn 48 2.3.1 Những mặt tích cực trong sử dụng thời gian rỗi 48

2.3.2 Những mặt hạn chế trong sử dụng thời gian rỗi 50

CHƯƠNG 3: NHU CẦU SINH HOẠT VĂN HÓA CỦA PHỤ NỮ XÃ VĨNH VIỄN TRONG THỜI GIAN RỖI 54

3.1 Nhu cầu sinh hoạt văn hóa tại gia của phụ nữ xã Vĩnh Viễn 54

3.1.1 Liên hoan, họp mặt vun đắp tình cảm gia đình 54

3.1.2 Sinh hoạt Văn nghệ 56

3.2 Nhu cầu sinh hoạt văn hóa cộng đồng của phụ nữ xã Vĩnh Viễn 59

3.2.1 Tham gia các lễ hội truyền thống và hiện đại 59

3.2.2 Hoạt động tâm linh, tín ngưỡng 60

3.3 Một số khuyến nghị và giải pháp 63

3.3.1 Công tác quản lý văn hóa 63

3.3.2 Hội Liên hiệp phụ nữ các cấp 66

3.3.3 Đối với các gia đình được khảo sát 72

3.3.4 Vai trò của chính quyền địa phương 75

KẾT LUẬN 81

TÀI LIỆU THAM KHẢO 84

PHỤ LỤC 89

PHỤ LỤC 1: SINH HOẠT VĂN HÓA CỦA PHỤ NỮ TRONG THỜI GIAN RỖI 89 PHỤ LỤC 2: BẢNG CÂU HỎI ĐIỀU TRA XÃ HỘI HỌC 94

PHỤ LỤC 3: TRÍCH BIÊN BẢN PHỎNG VẤN TRỰC TIẾP 106

PHỤ LỤC 4: MỘT SỐ SÁNG TÁC VĂN NGHỆ 128

DANH SÁCH CÁC HÌNH

Số hiệu hình Tên hình Trang

Hình 2.1 Biểu đồ khảo sát thời gian rỗi trong ngày của phụ nữ xã

Hình 2.2 Làm bánh xèo trong thời gian rỗi của chị em phụ nữ xã

Hình 2.3

Tranh thêu chữ thập giúp chị em phụ nữ xã Vĩnh Viễn có thêm thu nhập trong thời gian rỗi và rèn luyện kỹ năng khéo léo của mình

89

Hình 2.4 Những nơi sử dụng thời gian rỗi của phụ nữ xã Vĩnh Viễn 37 Hình 2.5 Đờn ca tài tử trong các buổi họp mặt của phụ nữ xã Vĩnh Viễn 90 Hình 2.6 Phụ nữ xã Vĩnh Viễn làm thêm để tăng thu nhập 90 Hình 2.7 Sản phẩm làm tay trong thời gian rỗi của phụ nữ xã Vĩnh Viễn 91

Hình 3.1 Đồ thị biểu đạt những nơi có thể đáp ứng nhu cầu sinh hoạt

văn hóa trong thời gian rỗi của phụ nữ xã Vĩnh Viễn 57

Hình 3.2 Phụ nữ xã Vĩnh Viễn tham gia các lễ, hội của xã, huyện

Hình 3.3 Tham gia trò chơi dân gian trong các dịp lễ, hội 92 Hình 3.4 Tín ngưỡng thờ Phật trong gia đình của phụ nữ xã Vĩnh Viễn 92

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tiếng Việt

[1] Nguyễn Thị Chiến (2013), Mấy suy nghĩ về văn hóa - Từ truyền thống đến đương đại, NXB Lao động, Hà Nội

[2] Đoàn Văn Chúc (1993), Những bài giảng về văn hóa, Nxb Văn hóa – Thông tin

– Trường Đại học văn hóa Hà Nội, tr 62 – 63, 66, tr 37 – 38

[3] Nguyễn Thị Phương Duyên (2011), Văn hóa nhận thức thời gian của ngườiViệt

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Văn hóa học, Trường ĐH Quốc gia TP HCM & ĐHKHXH&NV

[4] Đảng Cộng sản Việt Nam (1998), Văn kiện Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hànhTrung ương khóa VIII, Nxb Chính trị Quốc gia, tr 6,54

[5] Phạm Hoàng Điệp (2010), Biên niên sự kiện Hồ Chí Minh với sự tiến bộ của phụ nữ, NXB Văn hóa - Thông tin, Hà Nội, tr 5

[6] Phạm Hoàng Điệp (2010), Biên niên sự kiện Hồ Chí Minh với sự tiến bộ củaphụ

nữ, Nxb Văn hóa - Thông tin

[7] Nguyễn Anh Động (2014), Địa danh Hậu Giang, Nxb Văn hóa – Thông tin, Hà Nội [8] Giáo trình Lý luận văn hóa và Đường lối văn hóa của Đảng CSVN (2006), Nxb

Lý luận chính trị, Hà Nội

[9] Nguyễn Hồng Hà (2005), Môi trường văn hóa với việc xây dựng lối sống và con người Việt Nam, Nxb Viện văn hóa và VHTT, Hà Nội

[10] Phạm Minh Hạc (chủ biên) (2001), Về phát triển toàn diện con người thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

[11] Phạm Minh Hạc, Phạm Thành Nghị, Trịnh Thị Kim Ngọc (2010), Hồ Chí Minh

về mối quan hệ giữa Con người và Văn hóa, Nxb Khoa học xã hội, tr 217

[12] Nguyễn Thị Mỹ Hạnh (2012), "Sự tác động của quá trình đô thị hóa đến thời

gian rỗi ở nông thôn Việt Nam hiện nay", Kỷ yếu hội thảo khoa học Văn hóa thời gian rỗi, Nxb Đại học Quốc gia TP HCM – Trường ĐHKHXH&NV

[13] Phan Thị Thu Hiền (2012), "Văn hóa thời gian rỗi và văn hóa đại chúng", Kỷ yếu hội thảo khoa học Văn hóa thời gian rỗi, Nxb Đại học Quốc gia TP HCM

– Trường ĐHKHXH&NV, tr 25-28

[14] Nguyễn Quang Hiệp (2012), Văn hóa công nhân ở Bình Dương Luận văn Thạc

sĩ Văn hóa học, Trường ĐHKHXH&NV TP.HCM

[15] Lê Trung Hoa (2011), Tìm hiểu nguồn gốc địa danh Nam Bộ và tiếng Việt văn học, NXB Thanh niên, Hà Nội

[16] Lê Như Hoa, “Vai trò người phụ nữ trong xây dựng văn hóa gia đình”, Tạp chí VHNT, số 2-2007

[17] Bùi Thị Hoa (2012), "Văn hóa sử dụng thời gian rỗi trong đời sống văn hóa gia

đình Việt Nam truyền thống", Kỷ yếu hội thảo khoa học Văn hóa thời gian rỗi,

Nxb Đại học Quốc gia TP HCM – Trường ĐHKHXH&NV, tr 87, 89-90

[18] Nhâm Hùng (2006), Tìm hiểu đất và người Hậu Giang, Nxb Văn nghệ, thành

phố Hồ Chí Minh

[19] Nguyễn Văn Huyên (2006), Văn hóa mục tiêu và động lực của sự phát triển xã hội, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

[20] Nguyễn Linh Khiếu (2001), Gia đình và xã hội trong biến đổi văn hóa – xã hội nông thôn, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội

[21] Lã Duy Lan (2007), Bản sắc văn hóa người Việt, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội [22] Khánh Linh, Hà Sơn (2011), Thế giới tâm hồn của con người, Nxb Thời đại, Hà Nội [23] Trần Long (2012), "Sử dụng thời gian rỗi để nâng cao giá trị bản thân", Kỷ yếu hội thảo khoa học Văn hóa thời gian rỗi, Nxb Đại học Quốc gia TP.HCM –

Trường ĐHKHXH&NV

[24] Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr 431 [25] Hồ Chí Minh (2005), Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận, Nxb Văn nghệ,

thành phố Hồ Chí Minh

[26] Phạm Xuân Nam (2005), Văn hóa vì phát triển, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội [27] Phan Ngọc (1998), Bản sắc văn hóa Việt Nam, Nxb Văn hóa - Thông tin, Hà

Nội, tr 17

[28] Nguyễn Hữu Nguyên (2012), "Sử dụng thời gian nhàn rỗi nhìn từ góc độ văn

hóa và kinh tế", Kỷ yếu hội thảo khoa học Văn hóa thời gian rỗi, Nxb Đại học

Quốc gia TP HCM – Trường ĐHKHXH&NV

[29] Trần Quang Phúc (2013), Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, Nxb Lao động - Xã

hội, Hà Nội

[30] Hồ Sĩ Quý (2007), Con người và phát triển con người, H.Nxb Chính trị Quốc gia [31] Nguyễn Tất Sang (2008), Công dung ngôn hạnh xưa và nay, Nxb Văn hóa thông tin [32] Phạm Côn Sơn (1996), Phụ nữ trong đời sống xã hội, Nxb T.H Đồng Tháp [33] Xuân Thanh (2008), Bác Hồ với phụ nữ, thiếu niên, nhi đồng, Nxb Lao động, tr 108 [34] Tạ Quang Thành (2008), Văn hóa và phát triển một số vấn đề lý luận và thựctiễn

ở Việt Nam hiện nay, Nxb Đại học Quốc gia TP HCM

[35] Trần Ngọc Thêm (1998), Cơ sở văn hóa Việt Nam, Nxb Giáo dục, tr 13 [36] Trần Ngọc Thêm (2000), Cơ sở văn hóa Việt Nam, Nxb Giáo dục, Hà Nội [37] Trần Ngọc Thêm (2001), Tìm hiểu về bản sắc văn hóa Việt Nam, Nxb tổng hợp

TP HCM

[38] Trần Ngọc Thêm (2013), Những vấn đề văn hóa học lý luận và ứng dụng,

NxbVăn hóa – Văn nghệ

[39] Trần Ngọc Thêm (2015), Văn hóa người Việt vùng Tây Nam bộ, Nxb Văn hóa

– Văn nghệ

[40] Đỗ Lai Thúy (2012), "Thời gian rỗi ở người cao tuổi – Ván chơi cuối cùng", Kỷ yếu hội thảo khoa học Văn hóa thời gian rỗi, Nxb Đại học Quốc gia TP HCM

– Trường ĐHKHXH&NV

[41] Huỳnh Công Tín (2007), Từ điển từ ngữ Nam Bộ, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội [42] Hồ Bá Trâm (2003), Bản sắc văn hóa dân tộc, Nxb Văn hóa – Thông tin, Hà Nội

[43] Phạm Đình Trí (2016), Bài giảng phương pháp nghiên cứu khoa học, trường đại học Bạc Liêu

[44] Văn kiện Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XI, Nxb Phụ nữ, tr 151 [45] Nguyễn Khắc Viện (1994), Từ điển xã hội học, Nxb Thế giới, Hà nội, tr 221 [46] Hoàng Vinh (1999), Mấy vấn đề lý luận và thực tiễn xây dựng văn hóa ở nước

ta, Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội, tr 103

[47] Trần Quốc Vượng (1998), Cở sở văn hóa Việt Nam, Nxb Giáo dục

[48] Thanh Xuân (2008), Bác Hồ với phụ nữ, thiếu niên nhi đồng, Nxb Lao động,

Hà Nội

Tài liệu khác

[49] Báo cáo KT-XH năm 2015 của huyện Long Mỹ (Nguồn tư liệu địa phương) [50] Báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH, QP-AN năm 2015 xã Vĩnh Viễn, huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang (Nguồn tư liệu địa phương)

[51] Báo cáo công tác Hội và phong trào phụ nữ năm 2015 xã Vĩnh Viễn, huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang (Nguồn tư liệu địa phương)

[52] Báo cáo kết quả thực hiện các tiêu chí nông thôn mới đến năm 2014 xã vĩnh Viễn, huyện Long Mỹ, tỉnh hậu Giang (Nguồn tư liệu địa phương)

Nguồn internet

[53] Vài ý kiến về văn hóa và giáo dục,

http://trandotacpham.blogspot.com/2012/04/ve-nhu-cau-van-hoa-va-thi-hieu-nghe.html, Ngày truy cập : 05/05/2016

[54] Vai trò, vị trí của phụ nữ Việt Nam ngày càng được khẳng định,

https://www.cic32.com.vn/Tin-Tuc/Vai-tro-vi-tri-cua-phu-nu-Viet-Nam-ngay-cang-duoc-khang-dinh.Detail.844.aspx Ngày truy cập: 05/05/2016

[55] Tìm lại cội nguồn văn hóa Việt, http://newvietart.com/index4.267.html, Ngày truy cập: 20/06/2016

[56] Việc sử dụng thời gian rảnh rỗi,

http://www.chungta.com/nd/tu-lieu-tra-cuu/viec_su_dung_thoi_gian_ranh_roi-b.html Ngày truy cập: 10/06/2016 [57] Lễ hội – một hình thức sinh hoạt truyền thống, https://voer.edu.vn/m/le-hoi-mot-hinh-thuc-sinh-hoat-van-hoa-truyen-thong/d2401af5, Ngày truy cập: 10/06/2016

[58] Nhà văn hóa phụ nữ TP.HCM, http://minify.mobi/results/nvhphunu.vn, Ngày truy cập: 10/06/2016

http://www.haugiang.gov.vn/portal/data/sites/10/chuyende/phunu/phan2/vitriv aitrocuaphunutrongxuthehoinhapi.html, Ngày truy cập: 10/06/2016