1. Trang chủ
  2. » Nông - Lâm - Ngư

Tổng hợp các quy trình kỹ thuật canh tác mãng cầu Xiêm

48 677 6

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 48
Dung lượng 11,67 MB
File đính kèm CanhtacMangcauxiem.rar (11 MB)

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Mãng cầu xiêm là thực phẩm qúy nhờ giàu chất khoáng: lân, canxi và rất nhiều Vitamin B 1, B2 ,P,C có vị chua ngọt rất ngon khi làm nước sinh tố và được người dân rất ưa chuộng. Trái mãng cầu xiêm lớn hơn mãng cầu ta rất nhiều, nặng trung bình từ 12 kg có khi lớn hơn nữa, vỏ ngoài nhẵn chỉ phân biệt múi nọ với múi kia nhờ mỗi múi có một cái gai cong, mềm vì vậy còn có tên là mãng cầu gai. Nếu biết kỹ thuật trồng cây mãng cầu xiêm sẽ cho năng suất rất cao.

Trang 3

TỔNG HỢP CÁC QUY TRÌNH

KỸ THUẬT CANH TÁC MÃNG CẦU XIÊM

(Annona muricata L.) TẠI HUYỆN TÂN PHÚ ĐÔNG

(Kết quả đề tài: Nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và xây dựng

mô hình VietGAP trên cây mãng cầu xiêm Tân Phú Đông)

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TIỀN GIANG

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAMVIỆN CÂY ĂN QUẢ MIỀN NAM

Tiền Giang, năm 2016

Trang 4

Chịu trách nhiệm xuất bản:

ThS Dương Văn Bon

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Tiền Giang

Biên tập và thực hiện:

ThS Dương Văn Bon - Giám đốc Sở KH&CN Tiền Giang ThS Nguyễn Công Uẩn - Trưởng phòng Quản lý khoa học

KS Nguyễn Phan Dũng - Phó Trưởng phòng Quản lý chuyên ngành

ThS Phan Hà - Chuyên viên

Trang 5

QUY TRÌNH KỸ THUẬT CANH TÁC CÂY MÃNG CẦU XIÊM (Annona muricata L.) TẠI HUYỆN TÂN PHÚ ĐÔNG

Nguyễn Vũ Sơn, Võ Hữu Thoại và Huỳnh Thanh Lộc

Viện Cây ăn quả miền Nam

I Đối tượng và phạm vi áp dụng:

Quy trình này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất trái mãng cầu xiêm tại huyện Tân Phú Đông - Tiền Giang, nhằm:

- Sử dụng phân bón có hiệu quả, hợp lý trên cây mãng cầu xiêm

- Tăng cường trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong sản xuất và quản lý chất lượng sản phẩm

- Tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân thực hiện sản xuất có hiệu quả

II Yêu cầu sinh thái:

1 Nhiệt độ:

Mãng cầu xiêm là cây nhiệt đới, ưa khí hậu nóng, ẩm Yêu cầu về nhiệt độ cao, không chịu lạnh dù là tương đối Nhiệt độ dưới 5°C sẽ làm lá và các cành nhỏ hỏng và nhiệt độ dưới 3°C thì cây có thể chết,

vì vậy cây mãng cầu xiêm được trồng chủ yếu ở miền Nam Ở độ cao 1.000m so với mực nước biển, cây có thể sinh trưởng và phát triển tốt

Ở Tây nguyên đều có thể trồng được, nhưng ở Bảo Lộc - Lâm Đồng thì không trồng được Cây đòi hỏi về lượng mưa và ẩm độ cao

Trang 6

2 Về đất đai:

Mãng cầu xiêm thích hợp với đất phù sa nhiều thịt, giàu chất hữu

cơ, giữ độ ẩm ổn định và thoát nước tốt, pH tốt nhất từ 6-7,5 Tầng canh tác của đất để trồng mãng cầu xiêm không dày vì rễ ăn nông Tuy nhiên, đất pha sét, pha cát cũng chịu được

Hiện nay, cây mãng cầu xiêm ghép lên gốc bình bát nên có thể trồng ở những vùng bị ngập úng, nhiễm mặn, phèn

III Nội dung quy trình canh tác cây mãng cầu xiêm:

1 Giai đoạn sau thu hoạch đến ra hoa:

Lượng phân bón:

Phân bón đóng vai trò quan trọng đối với quá trình sinh trưởng

và phát triển của cây mãng cầu xiêm, đồng thời ảnh hưởng đến năng suất, phẩm chất quả mãng cầu xiêm Ngoài ra, sử dụng phân bón không đúng cách sẽ làm đất đai ngày càng bị chai cứng, mất khả năng sản xuất, dẫn đến hoang hóa Lượng phân bón cho mãng cầu xiêm có hiệu quả ở giai đoạn cây 5 năm tuổi là: 700g N + 750g

P2O5 + 600g K2O + 10kg hữu cơ vi sinh/cây/năm Tùy vào tuổi cây

mà lượng phân gia giảm từ 10 đến 20% cho thích hợp Lượng phân bón được chia thành 2 vụ trái tập trung của cây trong năm, mỗi vụ trái bón 50% lượng phân trên

Tỉa cành tạo tán:

Được thực hiện ở thời điểm đầu mùa mưa

Tỉa cành tạo tán nhằm tăng diện tích lá hữu hiệu cho quang hợp của bộ lá; duy trì sức sống tốt của cây, bảo đảm sự cân bằng sinh trưởng và kết trái; để thuận lợi trong việc chăm sóc cây cũng như thụ phấn bổ sung, nên khống chế chiều cao của cây từ 2,5 đến 3m

Hàng năm cần cắt ngọn để khống chế chiều cao của cây, tỉa thưa

cành trong tán và tỉa bỏ cành ngoài tán từ 0-40cm để cây có bộ tán thông thoáng cân đối, không giao tán

Bên trong tán cần tỉa bỏ các cành bị sâu bệnh, cành ốm yếu, cành không có khả năng mang quả

Trang 7

Sau khi cắt cành, nhánh, cần quét phủ lên bề mặt vết cắt bằng keo dán gỗ kết hợp với thuốc Mancozeb (Dithan M-45 80WP) hay Thiophanate-Methyl (Topsin M 70WP) hay Benomyl (Funomyl 50WP) pha theo tỷ lệ 100ml keo và 1 muỗng canh thuốc Dao hay kéo cắt cần được xử lý sau mỗi lần cắt cành với thuốc tẩy gia dụng Javel 25%.

Bón phân lần 1:

Trong giai đoạn này, bón phân chứa nhiều đạm và lân để giúp cây phục hồi dinh dưỡng, đồng thời phát triển bộ rễ mới chuẩn bị nuôi cho đợt trái tiếp theo

Được tiến hành sau khi tỉa cành tạo tán, lượng phân được bón: 20% N + 20% P2O5 + 10% K2O + 50% phân hữu cơ vi sinh, tương đương 300g Urê + 940g Super lân + 100g Kali + 5kg phân hữu cơ

vi sinh Ở giai đoạn này có thể kết hợp phun các loại phân bón lá có hàm lượng đạm cao như: 30-10-10, 40-4-4…

Bón phân lần 2:

Sau khi bón phân lần 1 được 1,5 tháng, tiến hành bón phân lần 2

ở giai đoạn trước khi ra hoa Trong giai đoạn này cần tỉa bỏ những chồi vượt mọc bên trong tán

Trong giai đoạn này bón ít đạm, nhiều lân và Kali sẽ hạn chế cây

ra lá non, đồng thời giúp cây phân hóa mầm hoa Lượng phân bón

là 10% N + 20% P2O5 + 20% K2O, tương đương 150g Urê + 940g Super lân + 200g Kali Ở giai đoạn này có thể kết hợp phun các loại phân bón lá có hàm lượng lân và Kali cao như MKP (0-52-34), Bloom Plus (Schultz) (10-60-10, 6-30-30),

Thụ phấn bổ sung:

Sau khi cây ra hoa, tiến hành thụ phấn bổ sung cho hoa Chọn những hoa mọc ở đầu cành nhỏ, hoặc hoa có kích thước nhỏ để lấy phấn Chọn những hoa mọc trên thân chính, cành lớn có cuống hoa

to, kích thước lớn, không bị sâu bệnh để thụ phấn Khi thấy 3 cánh hoa trong nở he hé tức là nướm đã già, mở nhẹ 3 cánh hoa trong để quan sát nếu thấy nướm nhụy cái tươm mật thì tiến hành thụ phấn

Trang 8

Kỹ thuật thụ phấn: Kẹp chặt cuống hoa giữa ngón tay trỏ và ngón tay giữa, dùng ngón cái mở nhẹ một cánh hoa ra, dùng que có bông gòn hay cọ mềm chấm lên hạt phấn rồi phết lên nướm nhụy cái nhẹ nhàng và đều tay.

Tưới nước cho cây:

Trong mùa khô tại huyện Tân Phú Đông, mãng cầu xiêm có thể được tưới nước từ 2-3 lần/tuần, độ mặn của nước có thể tưới cho cây trong khoảng 6-11‰

Vét bùn bồi liếp, tủ gốc:

Vào mùa nắng, nên bồi thêm đất khô hay bùn ao vào liếp mãng cầu xiêm

Vào mùa khô cần phủ kín mặt liếp bằng rơm rạ, lá dừa, thân đậu hay cỏ khô…

2 Giai đoạn đậu trái đến thu hoạch:

Bón phân:

Giai đoạn này các loại phân bón chứa hàm lượng đạm và Kali cao được sử dụng để trái phát triển và làm tăng phẩm chất của trái Giai đoạn này được bón phân 2 lần:

Lần 1: Sau khi đậu trái 1 tháng bón: 10% N + 5% P2O5 + 10%

K2O, tương đương 150g Urê + 235g Super lân + 100g Kali

Lần 2: 1,5 tháng sau khi bón lần 1 bón: 10% N + 5% P2O5 + 10%

K2O, tương đương 150g Urê + 235g Super lân + 100g Kali

Ngăn ngừa hiện tượng trái chín non:

Trong năm, trái mãng cầu xiêm bị hiện tượng trái chín non thường xảy ra ở 2 thời điểm: đầu mùa mưa và cuối mùa mưa, nhưng chủ yếu tập trung ở thời điểm sau cơn mưa lớn đầu mùa, 3-5 ngày sau đó hiện tượng trái chín non xuất hiện và kéo dài 10-15 ngày sau

đó Để hạn chế hiện tượng trái chín non, cần phun NAA ở nồng độ 20ppm (tương đương 0,2ml HQ 301/lít nước), phun 2 lần, mỗi lần

Trang 9

phun cách nhau 7 ngày ở thời điểm sau khi đậu trái 2 tháng hay trái

có đường kính từ 5 đến 6cm Hay bón 200 đến 300g Ca(NO3)2/cây

để hạn chế hiện tượng trái chín non

Sơ đồ tóm tắt: Quy trình kỹ thuật canh tác cây mãng cầu xiêm

(Annona muricata L.) tại huyện Tân Phú Đông trong 1 vụ tráỉ

Trang 10

QUY TRÌNH PHÒNG TRỪ TỔNG HỢP CÁC LOẠI SÂU HẠI TRÊN CÂY MÃNG CẦU XIÊM (Annona muricata L.)

TẠI HUYỆN TÂN PHÚ ĐÔNG

Huỳnh Thanh Lộc, Nguyễn Thị Kim Thoa,

Lương Thị Duyên và Nguyễn Văn Hòa

Viện Cây ăn quả miền Nam

I Đối tượng và phạm vi áp dụng: Quy trình này áp dụng đối

với các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh sản phẩm trái mãng cầu xiêm Tân Phú Đông - Tiền Giang, nhằm:

- Phòng trừ côn trùng gây hại trên cây mãng cầu xiêm đạt hiệu quả cao

- Tăng cường trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong sản xuất và quản lý chất lượng sản phẩm

- Tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân thực hiện sản xuất có hiệu quả

II Sâu hại mãng cầu xiêm

1 Sâu đục trái Conogethes punctiferalis Guen

Họ: Pyralidae; bộ: Lepidoptera

Đặc điểm hình thái

Trứng có hình bầu dục, màu vàng nhạt, kích thước tương đối lớn Ấu trùng đầu màu nâu, thân màu hồng, trên lưng có những đốm

Trang 11

nhỏ màu nâu và lông nhỏ cứng Nhộng màu vàng nâu, khi sắp vũ hóa chuyển sang màu nâu, dài khoảng 13mm, chiều ngang 4mm Thành trùng là một loại bướm, màu vàng, trên cánh có nhiều chấm nhỏ màu đen, chiều dài sải cánh 2,5mm, chiều dài thân 12mm.

Đặc điểm sinh học và cách gây hại

Thành trùng hoạt động chủ yếu vào ban đêm, khoảng từ 22 giờ cho đến 5 giờ sáng, ban ngày chúng ẩn mình trong các tán lá dày

Cả thành trùng đực và cái đều sống trên mật hoa của cây ký chủ và những cây khác trong vườn

Sau khi vũ hóa khoảng 3 ngày thì bắt cặp Trứng được đẻ ngay trên trái non, mỗi con cái đẻ trung bình khoảng 30 trứng Trứng thường nở vào lúc sáng sớm, thời gian ủ trứng 4-6 ngày Ấu trùng

có 5 tuổi, ấu trùng sau khi nở sẽ đục vào bên trong trái làm trái biến dạng, rụng sớm do sâu thường tập trung gây hại tại phần cuống trái Sâu hóa nhộng tại nơi tiếp xúc giữa các trái với nhau hoặc gần cuống trái Trái lớn sâu không đục vào bên trong mà chỉ tấn công phần thịt trái dưới vỏ trái làm trái mất giá trị thương phẩm (tại vị trí sâu tấn công, trái sẽ bị méo, phát triển không đều và bị thối khô đen) Thường thì có khoảng 2 con/trái, tuy nhiên khi mật số cao có thể phát hiện 6-12 con/trái Hóa nhộng bằng cách nhả tơ kết phân thành một lớp kén mỏng và hóa nhộng trong kén trên cuống trái

2 Rệp sáp phấn Planococcus lilacinus và Pseudococcus sp.

Họ: Pseudococcidae; bộ: Homoptera

Đặc điểm hình thái

Ấu trùng mới nở kích thước rất nhỏ, cơ thể chưa phủ bột sáp trắng, râu đầu và chân rõ ràng, di chuyển nhanh nhẹn Thành trùng đực cơ thể phân thành 3 phần rõ rệt, có 1 cặp cánh trước phát triển, râu đầu dài, nhiều đốt và có nhiều lông cứng trên râu

Thành trùng cái luôn có dạng hình trứng, cơ thể vồng lên, đầu ngực và bụng gần như liên kết với nhau Màu sắc con cái biến động từ vàng nhạt, xám hay hồng nhạt Râu đầu có 2-9 đốt nhưng

Trang 12

thoái hóa thường còn 1-3 đốt Chân bình thường có 5 đốt nhưng thoái hóa, cuối bàn có một vuốt hình nón Có 2 cặp lỗ thở ngực, cặp lỗ thở trước nằm ở giữa đốt ngực trước và ngực giữa, cặp lỗ thở sau nằm ở giữa đốt ngực giữa và đốt ngực sau Phía lưng luôn

có 2 cặp lỗ tiết dịch trong giống như mắt giả Xung quanh mép cơ thể ở phía lưng có nhiều nhóm lỗ tiết sáp Từ lỗ tiết sáp trên lưng

và xung quanh mép cơ thể, bột sáp trắng được tiết ra bao phủ trên lưng và tạo ra những tua sáp đặc trưng xung quanh cơ thể Chân con đực dài, di chuyển linh hoạt, cuối bụng có 1 cặp tua dài hơn nửa cơ thể

Đặc điểm sinh học và cách gây hại

Rệp phát tán chủ yếu ở giai đoạn ấu trùng Trong quá trình phát tán khả năng sống sót không cao Sau khi lột xác, ấu trùng di chuyển chậm dần, sau khi lột xác cuối cùng, chúng gần như cố định Rệp tấn công bằng cách tập trung chích hút trên lá và trái làm lá non bị biến dạng, trái bị chai không lớn được Nếu bị tấn công vào giai đoạn trái non thì trái thường bị rụng đi Nếu tấn công vào giai đoạn trái phát triển thì làm mất giá trị thương phẩm Trong quá trình gây hại, chúng thường tiết ra mật ngọt thu hút nấm bồ hóng phát triển làm cây sinh trưởng kém Rệp hiện diện hầu như quanh năm trên cây, nhưng gây hại nặng nhất vào mùa nắng từ tháng 2-4 dương lịch hàng năm

3 Rầy xanh Empoasca sp

Họ: Cicadellidae; bộ: Hemiptera

Đặc điểm hình thái và cách gây hại

Rầy có thân dài 2,5-4mm, màu xanh lá mạ Đầu hơi hình tam giác, chính giữa đỉnh đầu có đường vân trắng, hai cánh trước màu xanh trong suốt xếp úp hình mái nhà

Cả rầy non và rầy trưởng thành dùng vòi chọc chích hút cây dọc hai bên gân chính và gân phụ của lá non, đọt chồi non gây nên những vết châm làm cho lá non bị tổn thương, làm cho việc vận chuyển nước và chất dinh dưỡng đến lá gặp trở ngại Những lá này

Trang 13

gặp điều kiện khô nóng sẽ bị khô từ đầu lá và mép lá đến 1/2 lá, sau

đó lá sẽ rụng đi

4 Bọ xít muỗi Helopeltis sp.

Họ: Miridae; bộ Hemiptera

Đặc điểm hình thái và cách gây hại

Con trưởng thành: Con trưởng thành có hình dạng giống như con muỗi Con cái thân dài 4-5mm, con đực nhỏ hơn, dài 3,5-4,5mm.Trên lưng ngực có cái chùy nghiêng về phía sau, nhìn thẳng từ trên xuống núm chùy có hình tròn

Trứng: Trứng có hình bầu dục hơi phình to ở giữa, màu trắng trong Trứng được đẻ ở trong đọt non hoặc trên gân chính lá non

Ấu trùng: Ấu trùng tuổi 1 màu vàng đồng nhất có nhiều lông, cuối bụng cong về phía lưng, cuối râu phình to, ấu trùng có 5 tuổi

Ấu trùng tuổi 5 có màu xanh ánh vàng, mầm cánh phủ kín hết đốt bụng thứ 4

Cả ấu trùng và trưởng thành đều gây hại, bọ xít dùng vòi chích hút nhựa ở đọt và lá non

Vết châm của bọ xít muỗi có hình tròn hoặc gần tròn, lúc đầu có màu chì xung quanh có màu nhạt, sau đó vết châm biến thành màu nâu đậm

Bọ xít muỗi thường tập trung gây hại từng đám, phần bị hại cong queo, cháy thui đen, lá rụng đi

5 Sâu cạp vỏ trái

Chưa định danh

Đặc điểm gây hại

Sau khi nở, sâu bắt đầu cạp lớp biểu bì của vỏ trái để ăn Ăn đến đâu ấu trùng nhả tơ bao phủ trái đến đấy Khi trái phát triển, nơi vết cạp sẽ để lại mảng màu nâu xám, không còn là màu xanh bình thường của vỏ quả, nên ảnh hưởng đến giá trị thị trường

6 Mọt đục cành Xyleborus sp.

Trang 14

Đặc điểm hình thái

Thành trùng có kích thước cơ thể nhỏ bé với lông mịn xung quanh Con cái dài 2,43±0,07mm, gấp 2,04 lần chiều rộng Chiều dài cánh trước 1,47mm, gấp 1,24 lần chiều rộng, có màu nâu đậm đến đen.Đầu: nhỏ bé, ngắn, màu đen có nhiều lông tơ nâu vàng xung quanh, đầu miệng có hai răng màu đen rất nhọn và bén Trán lồi, bề mặt sáng, có lông mịn rải rác ngoại trừ dọc theo tấm trên miệng, mắt kép màu đen Râu đầu có dạng chùy trống màu nâu vàng, đốt chùy có nhiều lông tơ bao phủ

Ngực trước có dạng hình vuông, bìa trước trang bị với 6-8 răng cưa, có lông mịn rải rác, cánh trước cong đều từ giữa bụng trở về sau, có nhiều chấm lõm gần như song song nằm dọc xen kẽ những lông mịn nâu vàng nghiên trên cánh, đốt ống chân có nhiều gai và lông bao phủ, bàn chân có 5 đốt

Đặc điểm gây hại

Xyleborus sp chủ yếu gây hại trên các cành là phổ biến nhất, gây

hại trên các cành đã suy yếu, các cành sau thu hoạch trái, cành vừa cắt còn một phần trên cây và các cành nhỏ Loài này thường tìm thấy nhiều trong mùa khô

Mọt đục từ bên ngoài của vỏ cành mãng cầu xiêm đục thẳng vào trong với những mùn cưa bên ngoài lỗ đục; sau đó mọt đục đường hầm phân nhánh ra nhiều đường làm cho cành cây không vận chuyển được nước và chất dinh dưỡng, bắt đầu héo lá và rụng, sau một thời gian thì cành khô đi và chết bên trong với nhiều hệ thống đường đục rất phức tạp

Trong quá trình đi thu mẫu, kiểm tra trong đường đục của các

cành cây thu được, trứng và ấu trùng của mọt Xyleborus sp được

đẻ thành từng cụm trong đường đục

7 Các loài sâu hại khác

Ngoài các loài gây hại quan trọng nêu trên, trên cây mãng cầu

xiêm còn một số loài sâu hại như: ruồi đục quả Bactrocera dorsalis

Trang 15

Hendel, ngài lá mãng cầu Attacus atlas Linnacus, bọ vòi voi (họ: Curculionidae; bộ: Coleoptera), rầy mềm Toxoptera sp., rệp dính

Pulvinaria sp.

III Nội dung quy trình phòng trừ tổng hợp các loại sâu hại trên cây mãng cầu xiêm

1 Giai đoạn sau thu hoạch và ra hoa

1.1 Biện pháp canh tác: Cắt tỉa các cành, nhánh sâu bệnh

hoặc yếu ớt và thu gom tất cả các trái rụng trong vườn đem tiêu hủy để tránh ruồi đục quả và bệnh hại lây lan Sau khi cắt cành, nhánh cần quét phủ lên bề mặt vết cắt bằng keo dán gỗ kết hợp với thuốc Mancozeb (Dithan M - 45 80WP) hay Thiophanate - Methyl (Topsin M 70WP) hay Benomyl (Funomyl 50WP) pha theo tỷ lệ 100ml keo và 1 muỗng canh thuốc Dao hay kéo cắt cần được xử lý sau mỗi lần cắt cành với thuốc tẩy gia dụng Javel 25%

1.2 Biện pháp tổng hợp:

Khi rệp sáp xuất hiện 2-3 con/đọt non (lá non, nụ hoa): phun luân phiên các loại thuốc như Cartap (Padan 95 SP), Chlorpyrifos Ethyl (Mapy 48 EC), hạt mãng cầu hay lá thuốc lá (nồng độ 5% được ly trích bằng Methanol)

Khi rầy xanh xuất hiện 1-2 thành trùng/đọt non: phun luân phiên các loại thuốc như Cartap (Padan 95 SP), Clothianidin (Dantotsu

16 WSG)

Khi bọ xít muỗi xuất hiện 2-3 con/đọt non (lá non, nụ hoa): phun luân phiên các loại thuốc như Lambda - cyhalothrin (Karate 2.5 EC), Imidacloprid (Confidor 100 SL), Clothianidin (Dantotsu 16 WSG)

Trang 16

Khi rệp sáp xuất hiện 2-3 con/trái (đọt non, lá non): phun luân phiên các loại thuốc như Cartap (Padan 95 SP), Chlorpyrifos Ethyl (Mapy

48 EC), hạt mãng cầu hay lá thuốc lá (nồng độ 5% được ly trích bằng Methanol) Phun 2 lần, lần 2 cách lần thứ nhất là 7-10 ngày

Khi rầy xanh xuất hiện 1-2 con/đọt non (lá non): phun luân phiên các loại thuốc như Cartap (Padan 95 SP), Clothianidin (Dantotsu 16 WSG) Phun 2 lần, lần 2 cách lần thứ nhất là 7-10 ngày

Khi bọ xít muỗi xuất hiện 2-3 con/đọt non (lá non, trái): phun luân phiên các loại thuốc như Lambda - cyhalothrin (Karate 2.5 EC), Imidacloprid (Confidor 100 SL), Clothianidin (Dantotsu 16 WSG) Phun 2 lần, lần 2 cách lần thứ nhất là 7-10 ngày

Khi sâu đục trái xuất hiện 2% số trái: phun luân phiên các loại thuốc như Lambda - cyhalothrin (Karate 2.5 EC), Cartap

(Padan 95 SP), Abamectin (Abatin 5.4 EC), Abamectin + Bacillus

thuringiensis var kurstaki (Kuraba WP).

Khi sâu cạp vỏ trái xuất hiện 2-3% số trái: phun luân phiên các loại thuốc như Lambda - cyhalothrin (Karate 2.5 EC), Cartap

(Padan 95 SP), Abamectin (Abatin 5.4 EC), Abamectin + Bacillus

thuringiensis var kurstaki (Kuraba WP), Chlorpyrifos Ethyl (Mapy

48 EC), Fipronil (Regent 800 WG)

Nếu ruồi đục quả xuất hiện 2% số trái: sử dụng bao trái để bao, bẫy bả ruồi đục trái hoặc phun Fipronil (Regent 800 WP) hoặc Chlorpyrifos ethyl + Cypermethrin (Dragoannong 585 EC)

Chú ý: Tuân thủ nghiêm nguyên tắc “4 đúng” trong sử dụng

nông dược và các biện pháp an toàn lao động

Trang 17

QUY TRÌNH QUẢN LÝ TỔNG HỢP BỆNH THỐI QUẢ MÃNG CẦU XIÊM (Annona muricata L.) TẠI HUYỆN TÂN PHÚ ĐÔNG

Đặng Thùy Linh, Lê Thị Tưởng,

Nguyễn Huy Cường, Nguyễn Văn Hòa và Huỳnh Thanh Lộc

Viện Cây ăn quả miền Nam

1 Phạm vi áp dụng

Quy trình quản lý tổng hợp bệnh thối quả mãng cầu xiêm được

áp dụng cho vùng trồng mãng cầu xiêm ở huyện Tân Phú Đông, tỉnh Tiền Giang

2 Bệnh thối quả mãng cầu xiêm

Bệnh thối quả mãng cầu xiêm làm ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng quả mãng cầu xiêm vùng chuyên canh Tân Phú Đông của tỉnh Tiền Giang Bệnh thường xuất hiện và gây hại trên hoa và quả, chủ yếu ở giai đoạn quả gần chính Bệnh lây lan mạnh vào mùa mưa và ở những vườn rậm rạp

Tác nhân:

Do nấm Lasiodiplodia pseudotheobromae (Botryodiplodia) và

Colletotrichum gloeosporioides gây ra

Triệu chứng:

Bệnh thối quả mãng cầu xiêm xuất hiện với 2 nhóm triệu chứng:

Trang 18

- Triệu chứng thối do nấm Colletotrichum gloeosporioides: là

những đốm nâu đen, gây thối mềm nhanh trên quả (non và trưởng thành) và gây thối cả hoa, đặc biệt là vào mùa mưa, có những cụm bào tử màu nâu được hình thành trên vết bệnh

- Triệu chứng thối do nấm Lasiodiplodia pseudotheobromae: vết

bệnh màu đen, lan dần trên bề mặt vỏ quả, hóa bần, cứng và răng nứt

3 Quy trình quản lý tổng hợp bệnh thối quả mãng cầu xiêm

Biện pháp canh tác

Đối với những vườn trồng mới, trồng với khoảng cách thích hợp (4m x 5m), nếu cây trong vườn quá rậm rạp cần tỉa cành để cải thiện lưu thông không khí và tạo điều kiện cây phơi ra ánh sáng mặt trời, giúp cây quang hợp tốt hơn, tán cây và vùng đất bên dưới khô thoáng, giảm thiểu bệnh hại

Cây mãng cầu xiêm cần được bón phân đầy đủ, cân đối (NPK)

và hợp lý vào các giai đoạn phát triển của cây sẽ giúp cây được khỏe mạnh, chống chịu với mầm bệnh

Hằng năm nên bón bổ sung thêm vôiđể cải thiện pH của đất cũng như cung cấp Canxi cho cây để tăng phẩm chất trái và kéo dài

thời gian tồn trữ sau thu hoạch của quả

Cắt hoa, quả bệnh và đặc biệt là các cành bệnh, cành chéo giữa các cây

Vệ sinh vườn, thu gom và tiêu hủy bằng hố chôn kết hợp với vôi (hoa, quả bệnh); phơi khô và đốt (cành)

Biện pháp hóa sinh học

Rải phân hữu cơ ủ oai mục kết hợp với chế phẩm Trichoderma

(20-100g cho mỗi loại chế phẩm) cho mỗi cây (tùy thuộc vào tuổi cây)

Phun thuốc ngừa và trị bệnh thối quả luân phiên các loại thuốc sau: Thiophanate Methyl (Topsin 1g/lít nước), Difenoconazole (Score 0,6ml/lít nước) và dịch trích từ methanol của cà độc dược

(Datura sp 100ml/lít nước).

Trang 19

QUY TRÌNH THU HÁI, SƠ CHẾ VÀ BẢO QUẢN SAU THU HOẠCH TRÁI MÃNG CẦU XIÊM

(Annona muricata L.) TẠI HUYỆN TÂN PHÚ ĐÔNG

Nguyễn Thanh Tùng, Nguyễn Văn Phong

và Huỳnh Thanh Lộc

Viện Cây ăn quả miền Nam

I Những quy định chung

1 Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

1.1 Phạm vi điều chỉnh: Quản lý chất lượng trong quá trình thu

hoạch và bảo quản sau thu hoạch trái mãng cầu xiêm là những yêu cầu và quy trình nhằm kiểm soát và quản lý chất lượng, tránh những tổn thất, cũng như sự an toàn cho sản phẩm trong quá trình tồn trữ

và tiêu thụ làm tăng hiệu quả kinh tế cho người sản xuất mãng cầu xiêm

1.2 Đối tượng áp dụng: Quy trình này áp dụng đối với các tổ

chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh sản phẩm trái mãng cầu xiêm Tân Phú Đông, nhằm:

1.2.1 Tăng cường trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong sản

xuất và quản lý chất lượng sản phẩm

1.2.2 Tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân thực hiện sản xuất có

hiệu quả

1.2.3 Giảm thất thoát và duy trì chất lượng sau thu hoạch trong

Trang 20

quá trình tồn trữ và tiêu thụ cho mãng cầu xiêm Tân Phú Đông, Tiền Giang

2 Giải thích từ ngữ

2.1 Chất lượng: Chất lượng là sự kết hợp các đặc tính của một sản

phẩm, rất cần thiết để đáp ứng mong đợi và nhu cầu của khách hàng

2.2 Tổn thất sau thu hoạch: Có rất nhiều nguyên nhân khiến

cho chất lượng rau quả giảm sút sau thu hoạch Những biến đổi bao gồm những thay đổi bên trong sản phẩm sau thu hoạch dưới tác động của điều kiện môi trường, bên cạnh đó còn do những yếu tố chủ quan trong quá trình thu hoạch, xử lý, bảo quản và vận chuyển

2.3 Tổ chức, cá nhân là doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp, hợp tác

xã, tổ hợp tác, hộ nông dân sản xuất theo mô hình kinh tế trang trại tham gia sản xuất, kinh doanh, kiểm soát và quản lý chất lượng sản phẩm trái tươi mãng cầu xiêm

II Nội dung quy trình thu hái, sơ chế và bảo quản sau thu hoạch trái mãng cầu xiêm Tân Phú Đông

Việc nhận thức được các yếu tố gây giảm chất lượng khi thu hoạch và sau thu hoạch là cần thiết để xác định điều gì có thể xảy ra tác động tới chất lượng sản phẩm trong quá trình thu hoạch, chuẩn

bị bán và vận chuyển Có thể hạn chế việc chất lượng bị giảm thông qua việc áp dụng các biện pháp quản lý thích hợp và hữu hiệu.Chất lượng của quả thường được quyết định ở thời điểm thu hoạch và không thể cải thiện ở hầu hết các sản phẩm buôn bán trên thị trường Tuy nhiên các nhân tố trước thu hoạch cũng ảnh hưởng đến hiệu quả trong suốt quá trình quản lý sau thu hoạch của rau quả Quản lý trên vườn không những ảnh hưởng rất lớn đến sự sinh trưởng

và phát triển mà còn ảnh hưởng đến chất lượng sau thu hoạch

1 Trước thu hoạch

Sau khi thu hoạch không thể cải thiện được chất lượng và tình trạng của các sản phẩm tươi, bởi lẽ việc thực hiện các biện pháp sau thu hoạch chỉ có thể kéo dài tuổi thọ sau thu hoạch có lợi cho

Trang 21

sản phẩm, nhưng chỉ ở mức độ mà chất lượng và tình trạng của sản phẩm khi thu hoạch cho phép.

Các biện pháp sản xuất trước thu hoạch có ảnh hưởng đến lợi nhuận sau thu hoạch về chất lượng và khối lượng sản phẩm, các biện pháp sản xuất kém có thể đưa đến hậu quả là sản phẩm bị loại hoặc hạ phẩm cấp khi bán

- Cung cấp nước tưới: Cung cấp thừa nước tưới hoặc mưa nhiều

có thể làm tăng xu hướng thối rữa và hư hỏng, ngược lại nếu thiếu nước có thể dẫn đến hàm lượng nước và dinh dưỡng trong sản phẩm thấp làm giảm chất lượng trái

- Bón phân: Sự cân bằng phân bón trong đất có ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, ngoài ra còn phụ thuộc các điều kiện khác như nhiệt độ, ẩm độ, độ chua của đất và các phản ứng giữa các loại phân hóa học khác nhau

- Phòng ngừa bệnh hại: Việc phòng cỏ dại, các loại côn trùng và bệnh gây hại trước thu hoạch có hiệu quả rất lớn đối với chất lượng của sản phẩm sau thu hoạch, nhưng cần phải lưu ý đến dư lượng của các hóa chất nông nghiệp trên sản phẩm

Mãng cầu xiêm cần tiến hành bao trái trước thu hoạch từ 1 đến

2 tháng để hạn chế việc côn trùng tấn công làm ảnh hưởng đến quá trình chín sau thu hoạch gây hiện tượng sượng chín không đều Ngoài ra bao trái còn cho thấy hiệu quả, vừa giảm chi phí đầu tư,

an toàn cho người trồng, an toàn thực phẩm phù hợp với nhu cầu người tiêu dùng và sản xuất theo VietGAP

Hình 1:

Quản lý chăm sóc vườn tốt

và bao trái trước thu hoạch cho mãng cầu xiêm

Trang 22

2 Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch

Mãng cầu xiêm (chăm sóc tốt trước thu hoạch - bao trái trước thu hoạch)

↓Thu hoạch (12-13 tuần sau khi gai xanh của trái bắt đầu phát triển ổn định)

↓Cắt tỉa, phân loại sơ bộ, rửa sạch (bằng nước chlorine 200ppm)

Xử lý làm chín (nhúng ethephon (2.000-2.500ppm) - 5 phút, ủ ở nhiệt độ 20oC)

↓Bao gói, đóng gói (thùng carton, bao gói HDPE (High density polyethylene)

↓Bảo quản hoặc vận chuyển (15-17oC, 85-95% RH)

2.1 Độ chín thu hoạch

Độ chín thu hoạch là một trong cấu phần hợp thành chất lượng của trái Rất khó phân biệt được ranh giới giữa các giai đoạn phát triển - từ sinh trưởng, thành thục chín và lão hóa - của một bộ phận thực vật vì sự chuyển tiếp giữa các giai đoạn này thường diễn ra chậm và không rõ ràng Tuy nhiên đối với trái cây, có thể thu hoạch sản phẩm tươi khi nó đã phát triển đến tình trạng lý tưởng đối với

sự tiêu thụ Do vậy độ chín khi thu hoạch được gọi là thời gian mà

Trang 23

cây trồng đã sẵn sàng để thu hái và phải tính đến thời gian cần thiết

để đưa ra thị trường và quản lý trong quá trình vận chuyển

Trái mãng cầu xiêm có thời gian sinh trưởng từ 12-13 tuần sau khi trái lú gai xanh phát triển ổn định Trái thu hoạch ở giai đoạn này chín sinh lý và có các chỉ số sinh hóa tối ưu khi chín Tùy theo yêu cầu của thị trường mà có thể thu hoạch trái sớm (12 tuần) hay muộn (13 tuần)

Hình 2: Độ chín thu hoạch mãng cầu xiêm

2.2 Thời điểm thu hoạch

Nên thu hoạch quả lúc trời mát, khi trái đã hoàn toàn khô sương Vì nếu thu hoạch quả khi còn đọng sương sẽ làm cho quả

có ẩm độ cao, quả dễ bị lây nhiễm bệnh Hơn nữa trong điều kiện nóng và ẩm độ cao thì nấm bệnh phát triển rất nhanh Không nên thu hoạch lúc trời đang mưa hay sau khi mưa vì trái cũng sẽ bị những tác động tương tự Cũng không thu hoạch lúc trời quá nóng (giữa trưa) vì sẽ làm cho nhiệt độ của trái tăng cao và sẽ rút ngắn thời gian bảo quản

Trang 24

2.3 Phương pháp và dụng cụ thu hoạch

Trong điều kiện cây thấp có thể thu hoạch bằng tay, sử dụng kéo cắt cành để cắt cuống trái, vết cắt liền và sắc, không tạo vết thương cho trái, đặc biệt phần cuống trái phải cứng chắc dính liền vào trái, không lỏng lẻo (không gây tổn thương phần vỏ và thịt trái nơi tiếp giáp với cuống trái) và chuyển sang dụng cụ chứa

Thu hoạch bằng tay kết hợp những dụng cụ hỗ trợ để việc thu hoạch được tiện lợi Việc thu hoạch bằng tay có ưu điểm làm cho sản phẩm ít bị tổn thất hay hư dập và có thể chọn lựa ở độ chín thích hợp Bên cạnh đó thu hoạch bằng tay cũng có nhược điểm là sản phẩm dễ bị nhiễm vi sinh khi thu hái Quá trình lây nhiễm này có thể là do rau quả tiếp xúc với người lao động làm việc ngoài đồng hoặc tiếp xúc với các yếu tố môi trường nơi trồng (đất, nước, không khí, dụng cụ thu hoạch cũng như dụng cụ chứa…) Do đó người làm công tác thu hái phải làm vệ sinh cá nhân và rửa tay trước khi làm việc và mang các dụng cụ bảo hộ lao động cần thiết, đặc biệt là người có móng tay dài thì nên cắt móng hoặc có đeo trang sức thì nên tháo ra, tốt nhất là đeo găng tay để đảm bảo tránh tổn thương cho trái và giảm được mối nguy do đồ trang sức rơi lẫn vào trong sản phẩm

Ngoài ra nên chú ý các dụng cụ thu hái như dao, kéo cắt cần được quan tâm trong việc làm vệ sinh trước và sau khi thu hái hoặc lúc không sử dụng phải cất giữ ở nơi sạch sẽ

Đối với trái mãng cầu xiêm rất dễ tổn thương cơ học do cấu trúc

và vỏ mỏng nên cần thu hoạch thật cẩn thận tránh va dập ảnh hưởng chất lượng sau thu hoạch

2.4 Dụng cụ chứa

Sau khi thu hái, sản phẩm cần được tập trung vào các dụng cụ chứa, nếu không đủ dụng cụ có thể sử dụng tấm bạt trải nơi mát để chất sản phẩm, tránh chất sản phẩm quá cao Không nên để quả tiếp xúc trực tiếp với mặt đất, vì trong đất chứa rất nhiều mầm bệnh vi sinh vật sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc xâm nhập vào và gây hại

Ngày đăng: 21/08/2017, 08:00

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Hình 2: Độ chín thu hoạch mãng cầu xiêm - Tổng hợp các quy trình kỹ thuật canh tác mãng cầu Xiêm
Hình 2 Độ chín thu hoạch mãng cầu xiêm (Trang 23)
Hình 3: Mãng cầu xử lý ethephon 2.000ppm (4 ngày ở 20 o C) - Tổng hợp các quy trình kỹ thuật canh tác mãng cầu Xiêm
Hình 3 Mãng cầu xử lý ethephon 2.000ppm (4 ngày ở 20 o C) (Trang 28)
Hình 4: Màng bao HDPE (12 ngày ở 15 o C) - Tổng hợp các quy trình kỹ thuật canh tác mãng cầu Xiêm
Hình 4 Màng bao HDPE (12 ngày ở 15 o C) (Trang 30)

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w