Saûn xuaát vaø tieâu thuï löông thöïc, thöïc phaåm an toaøn laø nhu caàu böùc xuùc cuûa ngöôøi saûn xuaát, ngöôøi tieâu duøng hieän nay vì noù lieân quan tröïc tieáp hoaëc giaùn tieáp ñeán söùc khoûe thoâng qua böõa aên haøng ngaøy vaø moâi tröôøng soáng. Rau laø moät loaïi thöïc phaåm tuy khoâng phaûi chuû yeáu nhöng khoâng theå thieáu ñöôïc trong böõa côm cuûa moïi gia ñình, noù cung caáp vitamin, chaát khoaùng,... giuùp ngon mieäng, tieâu hoùa toát hôn, vì vaäy saûn xuaát rau an toaøn ñeå cung caáp nguoàn thöïc phaåm saïch cho moïi ngöôøi laø moái quan taâm cuûa ngöôøi saûn xuaát.
Trang 3SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TIỀN GIANG
AN TOÀN
Kết quả đề tài nghiên cứu khoa học:
“ỨNG DỤNG CÁC KỸ THUẬT XÂY DỰNG MÔ HÌNH Tiền Giang chủ trì thực hiện.
-2007-
Trang 4NHỮNG NGUYÊN TẮC CHUNG SẢN XUẤT RAU AN TOÀN
I MỞ ĐẦU
Sản xuất và tiêu thụ lương thực, thực phẩm an toàn lànhu cầu bức xúc của người sản xuất, người tiêu dùng hiệnnay vì nó liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến sức khỏethông qua bữa ăn hàng ngày và môi trường sống
Rau là một loại thực phẩm tuy không phải chủ yếunhưng không thể thiếu được trong bữa cơm của mọi giađình, nó cung cấp vitamin, chất khoáng, giúp ngonmiệng, tiêu hóa tốt hơn, vì vậy sản xuất rau an toàn đểcung cấp nguồn thực phẩm sạch cho mọi người là mốiquan tâm của người sản xuất
q Chịu trách nhiệm xuất bản:
NGUYỄN VĂN CHÂUGiám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Tiền Giang
q Biên tập và thực hiện:
- NGUYỄN VĂN CHÂU - GĐ Sở KH&CN TG
- LƯU HỒNG OANH - Trưởng phòng QL Khoa học
- NGUYỄN CÔNG UẨN - Trưởng phòng QL CN&TT
- NGUYỄN PHAN DŨNG - Chuyên viên
- NGUYỄN TRÚC PHƯƠNG - Chuyên viên
In 4.200 cuốn, khổ 14,5x20,5cm In tại Công ty TNHH Toàn Thịnh
Số 124C Nguyễn Thị Thập, P.10, TP Mỹ Tho, Tiền Giang.
Trang 5Tuyệt đối không tưới rau từ nước thải chăn nuôi,nước thải công nghiệp, bệnh viện, khu dân cư, nướcmương tù đọng.
Đối với đất trồng và nước tưới, nên tiến hành lấy mẫuphân tích định kỳ, đảm bảo đạt tiêu chuẩn quy định
3 Phân bón:
- Phân hữu cơ: cần bón nhiều để đất tơi xốp và tăng độphì nhiêu cho đất Tuy nhiên, phân phải được ủ hoai, tuyệtđối không dùng phân chuồng chưa hoai để bón tưới cho rau
- Phân vô cơ: sử dụng đầy đủ, cân đối phân NPK để câyđạt năng suất, chất lượng cao nhất
Cần lưu ý không được lạm dụng phân đạm để tăngnăng suất rau, không được bón đạm vượt quá yêu cầu củacây và phải ngưng bón đạm trước khi thu hoạch 10-15ngày đối với rau ăn lá, trái, ăn củ
Hạn chế tối đa việc sử dụng các chất kích thích sinhtrưởng trên rau
4 Phòng trừ sâu bệnh:
Quản lý dịch hại bằng biện pháp tổng hợp, tăng cường sửdụng thuốc BVTV sinh học, chỉ sử dụng thuốc hóa họctrong danh mục cho phép và sử dụng khi thật cần thiết, đảmbảo nguyên tắc 4 đúng (đúng loại, đúng lúc, đúng cách,đúng liều lượng và nồng độ) để ít gây hại thiên địch vừa
II KHÁI NIỆM
- Rau an toàn là rau đạt phẩm cấp, chất lượng, rau phải
tươi sạch, không bụi bẩn, không dập nát, lẫn tạp, sâu
bệnh
- Sản phẩm rau an toàn phải có 4 yếu tố không được
vượt quá ngưỡng cho phép theo tiêu chuẩn vệ sinh y tế
của FAO và WHO là:
1 Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV)
2 Vi sinh vật gây bệnh (E.coli, samonella, ) và ký
sinh trùng đường ruột (trứng giun, sán, )
3 Hàm lượng Nitrat
4 Hàm lượng kim loại nặng (chì, Cadium, Asen, thủy
ngân, )
III ĐIỀU KIỆN SẢN XUẤT
1 Đất trồng:
- Không chịu ảnh hưởng trực tiếp của các chất thải công
nghiệp, khu dân cư tập trung, bệnh viện, nghĩa trang, khu
chăn nuôi không nhiễm các chất độc hại cho sức khỏe
con người
2 Nước tưới:
Chỉ sử dụng nước giếng khoan, giếng đào, nước sông
rạch không bị nhiễm hóa chất và vi sinh vật gây hại
Trang 6QUY TRÌNH KỸ THUẬT SẢN XUẤT CẢI TÙA SẠI AN TOÀN
1 Giống
- Sử dụng các giống có năng suất cao, chất lượng tốt,thích hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương và đượcthị trường chấp nhận
- Xử lý hạt giống trước khi gieo bằng thuốc trừ bệnh(xem các bệnh thường gặp ở phần phòng trừ sâu bệnh).Có thể ngâm hạt giống trong nước ấm có pha với phânbón lá (khoảng 1cc/1 lít nước), sau 3-4 giờ vớt ra để ráonước rồi ủ, sau đó đem đi gieo
- Gieo hạt: có thể gieo hạt trực tiếp lên liếp trồnghoặc gieo trên liếp ương sau đó nhổ cây đem đi cấy raliếp trồng
giúp đảm bảo năng suất vừa ít gây độc cho người và môi
trường Tuyệt đối tuân thủ quy định ngưng sử dụng thuốc
trước khi thu hoạch đối với từng loại rau, từng loại thuốc
5 Thu hoạch và bao gói:
Tùy theo từng loại rau mà có biện pháp thu hoạch và
bảo quản khác nhau, nhưng phải đảm bảo các quy tắc
chung sau đây:
- Thu hoạch rau đúng độ chín, loại bỏ lá già héo, trái bị
sâu bệnh và dị dạng
- Rửa kỹ rau bằng nước sạch, dùng bao túi sạch để chứa
đựng Bao bì cần có phiếu kiểm tra chất lượng, địa chỉ nơi
sản xuất
- Vận chuyển đến nơi bảo quản hoặc tiêu thụ với thời
gian nhanh nhất
Cần lấy mẫu kiểm tra định kỳhoặc đột xuất để đảm bảo
rau đạt “an toàn”
Trang 7- Không nên trồng liên tục nhiều vụ họ cải trên cùngmột chân đất.
4 Khoảng cách trồngĐể cải có bắp to không nên sạ quá dày
Khoảng cách thích hợp nhất là 20x25cm Nếu sạ nên tỉadặm lại vào 15-20 ngày sau gieo, nếu cấy thì nhổ cấy raliếp khi cây 20-22 ngày tuổi
5 Bón phân (tính cho 1.000m2)
- Bón lót: Trước khi sạ hoặc cấy 1 ngày bón phân chuồnghoai mục 1500-2000 kg (Hoặc 50 kg phân hữu cơ vi sinh)
- Bón thúc: có thể chia 3 lần/vụ
+ Lần 1: 10 ngày sau khi sạ tưới DAP + urê, tỉ lệ 1:1, liềulượng 6-8kg
+ Lần 2: Khoảng 25 ngày sau khi sạ, bón NPK 20-20-15 +urê, liều lượng 6-8kg
+ Lần 3: bón như lần 2 và cách 7-8 ngày bón 1 lần
6 Phòng trừ sâu bệnh Sâu bệnh thường gặp là sâu tơ, sâu ăn tạp , bọ nhảyvà bệnh thối đọt.Thường trồng trong những tháng nắngsâu hại rất nhiều, nên thường phun ngừa 7-10 ngày/lầnbằng các loại thuốc trừ sâu vi sinh, thuốc có thời giancách ly ngắn
Sau khi gieo hạt, nên phủ 1 lớp đất mỏng đã trộn phân
chuồng hoai, rắc một ít thuốc trừ kiến, các sâu hại khác,
phía trên phủ một lớp rơm mỏng và tưới đủ ẩm
- Trước khi nhổ cây cần tưới ướt đất bằng phân DAP
pha loãng (30g/10lít nước)
- Lượng hạt giống cần dùng cho 1000 m2 đất trồng là
150-200g
2 Thời vụ
Cải này thường được trồng vào những tháng nắng, từ
giữa tháng 9 đến tháng 4 (AL) năm sau, năng suất rất cao
từ 2,5-3 tấn/1.000 m2
3 Chuẩn bị đất
- Có thể trồng cải tàu sại trên nhiều loại đất khác nhau,
nhưng phải được tưới tiêu tốt Đất cần phải được cày bừa
kỹ, nhặt sạch cỏ dại, tàn dư cây trồng từ vụ trước, nếu có
điều kiện nên đảo đất và phơi ải 8-10 ngày để đất thông
thoáng, giúp cây sinh trưởng tốt, đồng thời hạn chế sâu
bệnh cư trú trong đất
- Trong mùa mưa, cần chọn trồng những giống chống
chịu mưa, nên phủ rơm hoặc dùng lưới nilon che để hạn
chế đất bắn lên lá, hạn chế sâu bệnh, cỏ dại
- Liếp rộng 0,8-1m cao 10-15cm, mùa mưa lên liếp
cao hơn, khoảng 20cm giúp thoát nước tốt, rễ cải không
bị ngập úng
Trang 8QUY TRÌNH KỸ THUẬT SẢN XUẤT CẢI THÌA AN TOÀN
- Gieo hạt: có thể gieo hạt trực tiếp lên liếp trồng hoặcgieo trên liếp ương sau đó nhổ cây đem đi cấy ra liếptrồng
Sau khi gieo hạt, nên phủ 1 lớp đất mỏng đã trộn phânchuồng hoai, rắc một ít thuốc trừ kiến, các sâu hại khác,phía trên phủ một lớp rơm mỏng và tưới đủ ẩm
- Đối với sâu ăn tạp: Thường sử dụng Success,
Pegasus, Vertimex…
- Đối với sâu tơ: Sử dụng Pegasus + Amate, Biocin…
- Đối với bọ nhảy: Sử dụng Actara, Oshin…
- Đối với bệnh thối đọt: Thường xuất hiện vào giai
đoạn cuối lúc cây đã lớn, do đó nếu thấy cây có triệu
chứng bệnh xuất hiện thì nên phun ngừa 1-2 lần bằng
các loại thuốc như: Copper-B, Ridomyl, Score 5-7
ngày/lần Nếu không thấy xuất hiện không cần phun xịt
7 Thu hoạch
Cải tàu sại thời gian sinh trưởng dài Thường thu hoạch
vào 55 ngày sau khi sạ hoặc 60 ngày sau khi cấy
Trang 94 Khoảng cách trồngKhông nên trồng quá dày để ruộng thông thoáng, hạnchế sâu bệnh Có thể trồng với khoảng cách 15-20cm.
5 Bón phân (tính cho 1.000m2)Cách bón:
- Bón lót: 50-70kg phân hữu cơ vi sinh, 10-15 kg bánhdầu
- Bón thúc: phân urê pha nước tưới vào buổi chiều mát,sáng hôm sau tưới xả (rửa sạch phân bám trên lá để lákhông bị cháy)
+ Lần 1 (7 ngày sau khi sạ): 6 kg urê, 10-15kg bánh dầucòn lại
+ Lần 2 (15 -17 ngày sau khi sạ): 10 kg urê + 5 kg DAPCó thể bổ sung thêm phân bón lá khi cần thiết
6 Phòng trừ sâu bệnh
- Sâu ăn tạp: cần phát hiện sớm ổ sâu mới nở, trừ bằngLorsban 30 EC, Fastac 5 EC, Brightin 1.8 EC
- Bệnh thối nhũn: thường xuất hiện trên ruộng sạ dày,đất thoát nước kém, bệnh phát triển nặng trên rau bónthừa đạm Khi phát hiện nên nhổ bỏ ngay tránh lây lan.Phảøi hạn chế tưới nước Dùng các loại thuốc phòng trị nhưValidacine 3.5 DD, Kocide 61.4 DF, Champion 77 WP
- Trước khi nhổ cây cần tưới ướt đất bằng phân DAP
pha loãng (30g/10lít nước)
- Lượng hạt giống trên diện tích 1 công (1000m2):
Có thể trồng cải thìa trên nhiều loại đất, từ đất cát đến
đất thịt Đất cần phải được cày bừa kỹ, nhặt sạch cỏ dại,
tàn dư cây trồng từ vụ trước, nếu có điều kiện nên đảo đất
và phơi ải 8-10 ngày để đất thông thoáng, giúp cây sinh
trưởng tốt, đồng thời hạn chế sâu bệnh cư trú trong đất
- Trong mùa mưa, cần chọn trồng những giống chống
chịu mưa, nên phủ rơm hoặc dùng lưới nylon che để hạn
chế đất bắn lên lá, hạn chế sâu bệnh, cỏ dại
- Mùa mưa nên lên liếp cao, mùa nắng lên liếp thấp,
rãnh rộng 35 cm, bề mặt liếp 60-70 cm
Rải đều hạt giống trên mặt liếp Sau khi gieo hạt nên
tủ rơm, tưới nước cho đất ẩm và phải luôn giữ đất ẩm cho
hạt nẩy mầm
Không nên trồng liên tục nhiều vụ họ cải trên cùng một
chân đất
Trang 10QUY TRÌNH KỸ THUẬT SẢN XUẤT
CẢI XÀ LÁCH AN TOÀN
1 Giống
- Sử dụng các giống có năng suất cao, chất lượng tốt,thích hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương và được thịtrường chấp nhận
- Xử lý hạt giống trước khi gieo bằng thuốc trừ bệnh(xem các bệnh thường gặp ở phần phòng trừ sâu bệnh).Có thể ngâm hạt giống trong nước ấm có pha với phân bónlá (khoảng 1cc/1 lít nước), sau 3-4 giờ vớt ra để ráo nước rồi
ủ, sau đó đem đi gieo
- Gieo hạt: gieo trên liếp ương sau đó nhổ cây đem đi cấy
ra liếp trồng Tuổi cây con 20-25 ngày
Sau khi gieo hạt, nên phủ 1 lớp đất mỏng đã trộn phânchuồng hoai, rắc một ít thuốc trừ kiến, các sâu hại khác,phía trên phủ một lớp rơm mỏng và tưới đủ ẩm
7 Thu hoạch
Sau khi trồng 30-32 ngày có thể thu hoạch được Thu
hoạch cắt bỏ gốc
Cài thìa có bộ lá giòn, dễ gãy nên cần nhẹ nhàng, tránh
gây thương tổn bộ lá
Sau khi thu hoạch vận chuyển ngay đến nơi tiêu thụ
Trang 11- Vụ Hè Thu: 12x15cm hoặc 12x12cm.
+ Lần 2 và 3: Nên dùng phân bón lá (cách nhau 5-7 ngày).
6 Phòng trừ sâu bệnhQua những vùng thí nghiệm thì cải xà lách rất ít sâuhại nên hạn chế phun thuốc trừ sâu để đảm bảo rau được
an toàn
Trồng cải xà lách thường gặp một số bệnh hại chủ yếunhư: Bệnh chết cây con (Pythium sp., Rhizoctonia sp.,Sclerotium sp.), bệnh thối bẹ (Slerotim rolfsi Rhizoctoniasp.), thối nhũn vi khuẩn (Erwinia carotovora), nhìn chungcác loại bệnh này gây hại không nghiêm trọng lắm trênruộng trồng Biện pháp phòng trị giống như cải bẹ xanh(xem quy trình cải xanh trang 35)
7 Thu hoạch
- Sau trồng 30-40 ngày có thể thu hoạch
- Nên thu hoạch lúc sáng sớm hoặc chiều mát…
- Trước khi nhổ cây cần tưới ướt đất bằng phân DAP pha
loãng (30g/10lít nước)
2 Thời vụ
Xà lách cuộn trồng trong vụ Đông Xuân Xà lách không
cuộn có thể trồng được quanh năm, nhưng trong mùa khô
cho năng suất cao Về mùa mưa cần phải làm giàn che để
không bị giập lá
3 Chuẩn bị đất
- Có thể trồng cải xà lách trên nhiều loại đất khác nhau,
nhưng phải được tưới tiêu tốt
- Đất cần phải được cày bừa kỹ, nhặt sạch cỏ dại, tàn dư
cây trồng từ vụ trước, nếu có điều kiện nên đảo đất và phơi
ải 8-10 ngày để đất thông thoáng, giúp cây sinh trưởng tốt,
đồng thời hạn chế sâu bệnh cư trú trong đất
- Trong mùa mưa, cần chọn trồng những giống chống
chịu mưa, nên phủ rơm hoặc dùng lưới nylon che để hạn
chế đất bắn lên lá, đồng thời hạn chế sâu bệnh, cỏ dại
- Liếp rộng 0,8-1m cao 10-15cm, mùa mưa lên liếp cao
hơn, khoảng 20cm giúp thoát nước tốt, rễ cải không bị
ngập úng
* Không nên trồng liên tục nhiều vụ họ cải trên cùng một
chân đất
4 Khoảng cách trồng
- Vụ Đông Xuân: 15x18cm hoặc 15x15cm
Trang 12- Trong mùa mưa: rau muống hạt trồng cạn có thể trồngtrong nhà lưới hoặc che phủ bạt nylon để tránh đất cátbám lên cây và dễ nhiễm các loại sâu bệnh.
4 Khoảng cách trồng
- Tùy theo đất trồng, giống và kỹ thuật trồng mà ápdụng mật độ khác nhau
- Đối với rau muống gieo hạt có thể gieo từ 8-10kg hạtgiống/1000m2
- Rau muống trồng cạn và rau muống nước có thể trồngvới khoảng cách 10-15cm, tùy theo điều kiện đất Mật độtrồng có thể biến động từ 20.000-150.000 chồi/1000m2
- Khi trồng vùi đất kín 2-3 đốt
- Đối với rau muống sau khi thu hoạch thường để lại từ2-3 đốt Nếu để lại nhiều đốt thì chồi nhiều nhưng nhỏ
5 Bón phân (tính cho 1000m2)Tùy theo đất mà lượng bón khác nhau Trung bìnhlượng phân bón như sau:
- Bón lót: phân chuồng hoai mục 1,5-2 tấn, super lân10-15 kg, kali 3-4 kg
- Bón thúc: Thường dùng urê, sau mỗi lần thu hoạchkhoảng 15-20 kg urê
Lưu ý: Không bón quá nhiều urê Nếu bón NPKhoặc DAP, cần phải tính lại lượng phân đạm, lân, kali chophù hợp
QUY TRÌNH KỸ THUẬT SẢN XUẤT
RAU MUỐNG AN TOÀN
1 Giống
- Hiện nay rau muống nước chủ yếu dùng các giống địa
phương
- Rau muống trồng cạn có thể dùng giống rau muống
hạt nhập nội
2 Thời vụ
Rau muống có thể trồng quanh năm Tuy nhiên, trong
mùa mưa rau muống thường bị nhiễm bệnh hơn mùa khô
3 Chuẩn bị đất
- Có thể trồng rau muống trên nhiều loại đất khác nhau
- Rau muống trồng cạn lên liếp rộng 1,2-1,5m; cao
12-15cm, mùa mưa lên liếp cao hơn khoảng 20cm
- Rau muống trồng nước: chuẩn bị đất như đất trồng lúa
Trang 13QUY TRÌNH KỸ THUẬT SẢN XUẤT
KHỔ QUA AN TOÀN
- Lượng hạt giống cần cho 1.000m2: 1,2-1,5kg
- Xử lý hạt giống trước khi gieo bằng thuốc trừ bệnh(xem các bệnh thường gặp ở phần phòng trừ sâu bệnh).Có thể ngâm hạt giống trong nước ấm có pha với phânbón lá (khoảng 1cc/1 lít nước), sau 3-4 giờ vớt ra để ráonước rồi ủ, sau đó đem đi gieo
- Gieo hạt: có thể gieo hạt trực tiếp lên liếp trồnghoặc gieo trên liếp ương sau đó nhổ cây đem đi cấy raliếp trồng
6 Phòng trừ sâu bệnh
Những dịch hại chính trên rau muống:
- Ốc bươu vàng, sâu khoang, rầy, bệnh gỉ trắng, đốm lá,
tuyến trùng
- Áp dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp như vệ
sinh đồng ruộng, bắt ốc, ngắt bỏ ổ trứng ốc, sâu khoang
Khi sâu bệnh có mật số cao có thể gây hại dùng thuốc
BVTV như sau:
+ Đối với sâu khoang: Dùng các loại chế phẩm vi sinh:
như Biocin, Dipel hoặc dùng thuốc thảo mộc như
Rotenone hoặc Neem, hay dùng thuốc gốc Cúc tổng hợp
như Sumicindin, Karate…
+ Đối với rầy hại: Dùng Butyl, Trebon, Actara…
+ Đối với bệnh: Dùng Monceren, Ridomyl MZ…
7 Thu hoạch
Thời điểm thu hoạch đối với rau muống gieo hạt từ
20-30 ngày Đối với rau muống gieo một lần thu hoạch nhiều
lứa thì khoảng cách giữa các lứa thu hoạch từ 18-21 ngày
Trang 14- Gieo xong rải một lớp đất mỏng lên trên.
- 7 ngày sau gieo tỉa bớt để lại một cây mập khỏe
5 Bón phân (tính cho 1.000m2)
- Bón lót: phân chuồng hoai mục 1,2-1,4 tấn; super lân30kg; urê 5kg; bánh dầu 20kg Tất cả trộn đều bón vàorãnh giữa liếp, lấp đất xới đều
Khi cây bắt đầu phun tua cần cắm chà cho cây bò lêngiàn Giàn làm theo kiểu mái nhà
6 Phòng trừ sâu bệnhSâu bệnh hại chủ yếu là: nhện đỏ, bọ trĩ, ruồi đục trái,sâu xanh, bệnh lỡ cổ rễ, bệnh chết dây… trong đó ruồi đụctrái là loại sâu hại rất khó phòng trị
- Đối với nhện đỏ: phun Confidor 100 SL, Comite…
Sau khi gieo hạt, nên phủ 1 lớp đất mỏng đã trộn phân
chuồng hoai, rắc một ít thuốc trừ kiến, các sâu hại khác,
phía trên phủ một lớp rơm mỏng và tưới đủ ẩm
- Trước khi nhổ cây cần tưới ướt đất bằng phân DAP
pha loãng (30g/10lít nước)
2 Thời vụ
- Khổ qua có thể trồng được quanh năm, tốt nhất là vụ
Đông Xuân, vụ Hè Thu thường bị ruồi đục trái gây hại
- Vụ Đông Xuân gieo từ tháng 10 đến tháng 1 năm sau
3 Chuẩn bị đất
- Khổ qua không đòi hỏi cao về đất Đất tơi xốp và dễ
thoát nước càng tốt
- Đất cần phải được cày bừa kỹ, nhặt sạch cỏ dại, tàn
dư cây trồng từ vụ trước, nếu có điều kiện nên đảo đất và
phơi ải 8-10 ngày để đất thông thoáng, giúp cây sinh
trưởng tốt, đồng thời hạn chế sâu bệnh cư trú trong đất
- Trong mùa mưa, cần chọn trồng những giống chống
chịu mưa, nên phủ rơm hoặc dùng lưới nylon che để hạn
chế đất bắn lên lá, đồng thời hạn chế sâu bệnh, cỏ dại
- Liếp rộng khoảng 1,2m, cao khoảng 20-25cm, rải
phân lót, lấp đất lên, xới và trộn đều
4 Khoảng cách trồng
- Liếp trồng hàng cách hàng 80cm, hốc cách hốc 30cm
mỗi hốc gieo 2-3 hạt
Trang 15QUY TRÌNH KỸ THUẬT SẢN XUẤT DƯA LEO AN TOÀN
1 Giống
- Có rất nhiều giống nên chọn những giống lai F1 như:Prery-swalow, Happy - 14, 33, có năng suất cao, chốngchịu với một số sâu bệnh hại
- Lượng hạt giống cho 1.000m2 là 70-100g, tuỳ thuộcvào độ lớn của hạt giống và mật độ trồng
- Xử lý hạt giống trước khi gieo bằng thuốc trừ bệnh(xem các bệnh thường gặp ở phần phòng trừ sâu bệnh).Có thể ngâm hạt giống trong nước ấm có pha với phânbón lá (khoảng 1cc/1 lít nước), sau 3-4 giờ vớt ra để ráonước rồi ủ, sau đó đem đi gieo
- Gieo hạt: có thể gieo hạt trực tiếp lên liếp trồng hoặcgieo trên liếp ươm sau đó nhổ cây đem đi cấy ra liếp trồng
- Đối với bọ trĩ: dùng thuốc như Confidor, Actacra,
Vertimec
- Đối với sâu xanh: dùng các chế phẩm vi sinh như
NPV, V-BT, hoặc thảo mộc như Rotenone hoặc Neem
- Đối với ruồi đục trái: khi dùng thuốc pha thêm protein
như Regent + protein Ngoài ra dùng bẩy Pheromone có
tác dụng hạn chế ruồi đục trái khổ qua tốt
- Đối với bệnh hại khổ qua: có thể dùng các loại thuốc
như Validacin, thuốc nhóm Mancozeb, Carbendazim…
7 Thu hoạch:
Thu hoạch khi trái có màu xanh tươi bóng
Trang 16Sau khi gieo hạt, nên phủ 1 lớp đất mỏng đã trộn phân
chuồng hoai, rắc một ít thuốc trừ kiến, các sâu hại khác,
phía trên phủ một lớp rơm mỏng và tưới đủ ẩm
- Trước khi nhổ cây cần tưới ướt đất bằng phân DAP
pha loãng (30g/10lít nước)
2 Thời vụ
Dưa leo được trồng được quanh năm, trồng tốt nhất
trong vụ Đông Xuân (gieo tháng 10 thu hoạch tháng 2
năm sau) và Hè Thu (gieo tháng 4, thu hoạch tháng 7)
3 Chuẩn bị đất
- Có thể trồng dưa leo trên nhiều loại đất khác nhau,
nhưng phải được tưới tiêu tốt
- Đất cần phải được cày bừa kỹ, nhặt sạch cỏ dại, tàn
dư cây trồng từ vụ trước, nếu có điều kiện nên đảo đất và
phơi ải 8-10 ngày để đất thông thoáng, giúp cây sinh
trưởng tốt, đồng thời hạn chế sâu bệnh cư trú trong đất
- Trong mùa mưa, cần chọn trồng những giống chống
chịu mưa, nên phủ rơm hoặc dùng lưới nilon che để hạn
chế đất bắn lên lá, đồng thời hạn chế sâu bệnh, cỏ dại
- Liếp cao 25-30cm, rãnh sâu 30cm, chiều rộng 1,2m
(liếp đôi), 80-90cm (liếp đơn), mùa mưa lên liếp cao hơn
giúp thoát nước tốt, rễ không bị ngập úng
4 Khoảng cách trồng
Trồng hàng cách hàng 15-20 cm, cây cách cây
10-15cm
5 Bón phân (tính cho 1.000m2)
- Bón lót: phân chuồng hoai 1,5 tấn; 20kg Super lân;4kg KCl
- Thúc đợt 1 (cây có 2-3 lá thật): 2kg urê, rãi quanh cáchgốc 15cm, xới nhẹ vun gốc lấp phân
- Thúc đợt 2 (cây leo giàn): 0,5 - 1 tấn phân chuồng,
5 kg urê, 3kg KCl, 25kg bánh dầu
- Thúc đợt 3 (cây ra hoa rộ): 25kg bánh dầu, 8kg urê,3kg KCl
6 Phòng trừ sâu bệnh 6.1 Sâu hại:
- Bọ trĩ hay Bù Lạch, Rầy Lửa (Thrips palmi): Bù lạchphát triển mạnh vào mùa khô hạn Bù lạch có tính khángthuốc rất cao, nên thay đổi thuốc thường xuyên, phunActara, Vertimec, Confidor, Admife,
- Bọ rầy lửa dưa (Aulacophora similis): Thu gom tiêuhủy cây dưa sau mùa thu hoạch, chất đống tạo bẫy để rầydưa tập trung, sau đó phun thuốc Rải thuốc hột nhưBasudin, Regent 20kg/ha hay phun các loại thuốc phổ biếnnhư Basudin, Danitol, Sumialph, Selecron,…
- Rệp dưa, rầy nhớt (Aphis sp.): rầy có nhiều thiên địchnhư bọ rùa, nhện, nấm,… nên chỉ phun thuốc khi mật số quácao gây ảnh hưởng đến năng suất Thuốc phòng trị như bọrầy dưa