Phần giới thiệu: Trong khuôn khổ bài tập tìm hiểu về “ Các vấn đề kinh tế báo chí truyền thông” thuộc nhóm 7, em được giao nhiệm vụ tìm hiểu về các vấn đề kinh tế truyền thông. Qua tài liệu tìm hiểu được qua mạng Internet, sách, báo…em đưa ra được 6 vấn đề của kinh tế báo chí truyền thông như sau Phần Nội dung 1. khuynh hướng tự chủ tài chính và sự hình thành nền kinh tế báo chí. Xét trong khía cạnh kinh tế có thể nói những chuyển động trong lĩnh vực báo chí diễn ra chậm hơn nhiều so với các lĩnh vực kinh doanh, sản xuất hàng hóa. Vào đầu những năm 90 của thế kỷ trước, khi quan hệ thị trường đã được khẳng định, yếu tố tự chủ trở thành đòi hỏi trong quản lý của các doanh nghiệp thì hầu như ở các cơ quan báo chí vấn đề tự chủ tài chính có vẻ như vẫn còn xa lạ.Tuy nhiên vào thời điểm hiện nay, đã có hàng trăm cơ quan báo chí đã hoàn toàn tự chủ về tài chính, tự đảm bảo nguồn lực kinh tế kỹ thuật cho các hoạt động của mình, đây là xu thế tất yếu. Nhìn một cách tổng thể có thể thấy xã hội đang hình thành một nền kinh tế báo chí. Hai yếu tố quyết định cho nền kinh tế báo chí là sản phẩm hàng hóa báo chí truyền thông, và dịch vụ quảng cáo trên báo chí. Sự phát triển kinh tế báo chí dẫn đến sự tác động có tính hai mặt vào đời sống báo chí truyền thông. Thứ nhất nó mang lại nguồn tài chính quan trọng, đam bảo cho sự tiếp tục phát triển, tăng cường cơ sở vật chất, đổi mới thiết bị kỹ thuật, công nghệ, mở mang thêm các nguồn thông tin,chất lượng các sản phẩm báo chí ngày càng cải tiến….với mặt này thì kinh tế báo chí trở thành động lực cho sự phát triển của báo chí. Thứ 2, sự phát triển của kinh tế báo chí dẫn tới hiện tượng thương mại hóa báo chí, hay là sự xuất hiện những sản phẩm báo chí thuần túy hàng hóa, chỉ quan tâm đến thu lợi nhuận, không quan tâm đến chức năng thông tin tuyên truyền hoặc coi chức năng thông tin chỉ là vỏ bọc cho hoạt đông kinh tế. Điều này có thể sẽ tác động tiêu cực, làm cho báo chí biến chất, không còn làm đúng chức năng của mình. Và không thu hút độc giả trung thành. Một vấn đề không thể bỏ qua là vấn đề hình thành các tập đoàn báo chí. Ở các nước tư bản chủ nghĩa, các tập đoàn báo chí hình thành trên cơ sở tích tụ tư bản, cá lớn nuốt cá bé, hay các công ty truyền thông tự nguyện liên kết lại bằng hình thức mua bán, hoặc hợp nhất với nhau nhằm tăng nguồn lực tạo ra sức mạnh đủ khả năng cạnh tranh để tồn tại và phát triển. Cũng có trường hợp các tập đoàn công nghiệp hình thành cơ quan báo chí nhằm mở rộng lĩnh vực kinh doanh… Sự phát triển nền kinh tế báo chí: làm báo thì phải bán sản phẩm báo chí chứ không thể bao cấp mãi, do đó vấn đề báo chí truyền thông đang là một vấn đề quan trọng, việc tăng độc giả và phát hành dẫn đến khả năng thu hút quảng cáo và dịch vụ trên báo chí cần được ưu tiên. Vì có tiền quảng cáo, các cơ quan báo chí sẽ đầu tư tốt hơn cho các sản phẩm báo chí, và lại thu hút độc giả, tăng quảng cáo….cứ như vậy thúc đẩy cơ quan báo chí đó ngày càng phát triển. Việt Nam đang phát triển nền kinh tế thị trường, xu hướng sẽ giảm dần nguồn bao cấp cho nhiều tờ báo ( chỉ bao cấp cho một số tờ báo chính trị), buộc các cơ quan báo chí phải tự cân đối, do đó tăng tính chuyên nghiệp, tăng chất lượng các ấn phẩm để tăng chỉ số phát hành, tăng lượng quảng cáo và dịch vụ tăng nguồn thu như vậy mới có thể tồn tại và phát triển binh thường trong nền kinh tế thị trường.
Trang 1Phần giới thiệu:
Trong khuôn khổ bài tập tìm hiểu về “ Các vấn đề kinh tế báo chí truyền thông” thuộc nhóm 7, em được giao nhiệm vụ tìm hiểu về các vấn đề kinh tế truyền thông Qua tài liệu tìm hiểu được qua mạng Internet, sách, báo…em đưa ra được 6 vấn đề của kinh tế báo chí truyền thông như sau
Trang 2Phần Nội dung
1 khuynh hướng tự chủ tài chính và sự hình thành nền kinh
tế báo chí.
Xét trong khía cạnh kinh tế có thể nói những chuyển động trong lĩnh vực báo chí diễn ra chậm hơn nhiều so với các lĩnh vực kinh doanh, sản xuất hàng hóa Vào đầu những năm 90 của thế kỷ trước, khi quan hệ thị trường đã được khẳng định, yếu tố tự chủ trở thành đòi hỏi trong quản lý của các doanh nghiệp thì hầu như ở các cơ quan báo chí vấn đề tự chủ tài chính có vẻ như vẫn còn xa lạ.Tuy nhiên vào thời điểm hiện nay, đã có hàng trăm cơ quan báo chí đã hoàn toàn tự chủ về tài chính, tự đảm bảo nguồn lực kinh tế kỹ thuật cho các hoạt động của mình, đây là xu thế tất yếu
Nhìn một cách tổng thể có thể thấy xã hội đang hình thành một nền kinh tế báo chí Hai yếu tố quyết định cho nền kinh tế báo chí là sản phẩm hàng hóa báo chí truyền thông, và dịch vụ quảng cáo trên báo chí
Sự phát triển kinh tế báo chí dẫn đến sự tác động có tính hai mặt vào đời sống báo chí truyền thông Thứ nhất nó mang lại nguồn tài chính quan trọng, đam bảo cho sự tiếp tục phát triển, tăng cường cơ sở vật chất, đổi mới thiết bị kỹ thuật, công nghệ, mở mang thêm các nguồn thông tin,chất lượng các sản phẩm báo chí ngày càng cải tiến….với mặt này thì kinh tế báo chí trở thành động lực cho sự phát triển của báo chí
Thứ 2, sự phát triển của kinh tế báo chí dẫn tới hiện tượng thương mại hóa báo chí, hay là sự xuất hiện những sản phẩm báo chí thuần túy hàng hóa, chỉ quan tâm đến thu lợi nhuận, không quan tâm đến chức năng thông tin tuyên truyền hoặc coi chức năng thông tin chỉ là vỏ bọc cho hoạt đông kinh tế Điều này có thể sẽ tác động tiêu cực, làm cho báo chí biến
Trang 3chất, không còn làm đúng chức năng của mình Và không thu hút độc giả trung thành
Một vấn đề không thể bỏ qua là vấn đề hình thành các tập đoàn báo chí Ở các nước tư bản chủ nghĩa, các tập đoàn báo chí hình thành trên cơ sở tích tụ tư bản, cá lớn nuốt cá bé, hay các công ty truyền thông tự nguyện liên kết lại bằng hình thức mua bán, hoặc hợp nhất với nhau nhằm tăng nguồn lực tạo ra sức mạnh đủ khả năng cạnh tranh để tồn tại và phát triển Cũng có trường hợp các tập đoàn công nghiệp hình thành cơ quan báo chí nhằm mở rộng lĩnh vực kinh doanh…
Sự phát triển nền kinh tế báo chí: làm báo thì phải bán sản phẩm báo chí chứ không thể bao cấp mãi, do đó vấn đề báo chí truyền thông đang là một vấn đề quan trọng, việc tăng độc giả và phát hành dẫn đến khả năng thu hút quảng cáo và dịch vụ trên báo chí cần được ưu tiên Vì có tiền quảng cáo, các cơ quan báo chí sẽ đầu tư tốt hơn cho các sản phẩm báo chí, và lại thu hút độc giả, tăng quảng cáo….cứ như vậy thúc đẩy cơ quan báo chí đó ngày càng phát triển
Việt Nam đang phát triển nền kinh tế thị trường, xu hướng sẽ giảm dần nguồn bao cấp cho nhiều tờ báo ( chỉ bao cấp cho một số tờ báo chính trị), buộc các cơ quan báo chí phải tự cân đối, do đó tăng tính chuyên nghiệp, tăng chất lượng các ấn phẩm để tăng chỉ số phát hành, tăng lượng quảng cáo và dịch vụ tăng nguồn thu như vậy mới có thể tồn tại và phát triển binh thường trong nền kinh tế thị trường
Trang 42 Khái niệm quảng cáo, dịch vụ trên báo chí
2.1 Quảng cáo ở đây được hiểu nôm na là dạng thông tin kinh tế đặc thù, nói tốt, nói hay cho hàng hóa, dịch vụ nhằm mở rộng người mua hàng, đẩy nhanh tốc độ tiêu thụ hàng hóa
Quảng cáo là quan hệ kinh tế dịch vụ diễn ra giữa chủ thể quảng cáo
và đơn vị dịch vụ nhằm mục đích bán hàng, thu lợi nhuận Với chủ thế quảng cáo là thu lợi nhuận, với đơn vị dịch vụ là thu phí quảng cáo, và người dân là được sử dụng sản phẩm mới dịch vụ trên báo chí
xã hội ngày càng phát triển, các dịch vụ xã hội trên các phương tiện truyền thông ngày càng đa dạng, phong phú và có vai trò quan trọng trong đời sống dân cư Các dịch vụ ngày càng phát triển như tư vấn sức khỏe, kỹ năng sống, tư vấn việc làm, kết nối thị trường lao động, kết bạn phương xa, các thông báo trên báo chí….đây là những loại dịch vụ mang lại một số nguồn thu cho báo chí
2 Các loại hình quảng cáo trên báo chí
Với mỗi loại hình truyền thông thì tương ứng với nó là những hoạt động quảng cáo theo đó:
3.1 Nhóm các phương tiện nghe nhìn:
Bao gồm quảng cáo trên truyền hình, trên đài phát thanh, và trên Internet, trong đó quảng cáo trên truyền hình là hình thức phổ biến nhất và
có phạm vi tác động rất rộng, lại vừa có thể truyền tải hình ảnh và âm thanh chân thực đến người xem Tuy nhiên hình thức quảng cáo này ngày nay đang bị lạm dụng nhiều khi gây phản ứng tiêu cực đối với người xem như tắt tivi, hay chuyển sang kênh khác
Trang 5Tuy phạm vi tác động không rộng bằng truyền hình nhưng Internet đã xóa bỏ giới hạn của các phương tiện quảng cáo truyền thống đó là lượng thông tin có thể truyền tải đến người xem và hoàn toàn không bị giới hạn bởi vị trí địa lý Hơn nữa, người xem chủ động trong việc có xem thông điệp quảng cáo đó hay không bằng cách click vào đường link hoặc banner quảng cáo trên website
3.2 Nhóm các phương tiện in ấn:
Gồm có báo chí, tạp chí, tờ rơi, niên giám…mà quảng cáo trên báo chí và tạp chí là hai hình thức được áp dụng nhiều nhất Mọi người ở khắp nơi trên thế giới đều có thể tiếp cận báo chí Vấn đề mà các nhà làm quảng cáo gặp phải là có quá nhiều các tờ báo cho họ lựa chọn
4 Vai trò quảng cáo với báo chí
4.1 Quảng cáo tạo nguồn thu, cân đối thu chi cho cơ quan báo chí Theo quan điểm của – Hiệp hội báo chí thế giới thì tiền thu từ quảng cáo mới là nguồn thu bền vững, bởi cũng có một số tờ báo chi phí cho phát hành còn lớn hơn cả lợi nhuận Đó là chưa kể đến những biến động khác ảnh hưởng đến số lượng phát hành thì chi phí để giải quyết báo không bán được là vô cùng tốn kém Và cách tính lợi nhuận của quảng cáo là chia doanh số quảng cáo cho số lượng phát hành
Có thể nói trong giai đoạn hiện nay khi vấn đề tự phát triển và tự chủ kinh tế đang ngày càng tất yếu thì vấn đề tự chủ với báo chí đặc biệt với các
cơ quan báo chí bao cấp đang là vấn đề lớn Quảng cáo đã góp phần không nhỏ cho việc chi trả các hoạt động của cơ quan truyền thông Việc thu hút được nhiều quảng cáo cũng chứng minh được khả năng thu hút độc giả, và tiềm lực phát triển của cơ quan báo chí
Trang 6Các cơ quan truyền thông và báo chí hiện nay đang cố gắng thu hút quảng cáo, tài trợ và từ các hoạt động tự quảng bá hình ảnh của mình để tăng doanh thu từ quảng cáo, và kinh doanh các sản phẩm báo chí để có thể
tự chi trả cho các hoạt động của mình Vì hầu hết các cơ quan báo chí hiện nay đang được sự bao cấp của nhà nước Chính vì vậy, quảng cáo đã trở thành một nguồn thu chính cho các cơ quan truyền thông và báo chí Quảng cáo trên báo chí không chỉ nhằm quảng bá cho sản phẩm của khách hàng
mà thông qua đó còn xây dựng thưonưg hiệu cho báo chí Cụ thể là xây dựng hình tượng, thương hiệu để tiếp tục thu hút độc giả, thu hút quảng cáo,
và tăng số lượng phát hành sản phẩm báo chí Bên cạnh các hoạt động chuyên sâu trong hoạt động của các cơ quan báo chí như trang bị thiết bị kỹ thuật hiện đại, nâng cao trình độ của nhân viên, để nâng cao chất lượng của sản phẩm báo chí và tăng lượng phát hành thì các hoạt động quảng cáo dịch
vụ không chỉ góp phần làm tăng doanh thu mà còn cho độc giả biết đến các
cơ quan báo chí nhiều hơn từ đó tăng thêm những khách hàng tiềm năng
4.2 Báo chí góp phần phát triển nền truyền thông đại chúng.
Báo in, báo mạng đều cạnh tranh giữ chân công chúng và thu hút quảng cáo Cạnh tranh dẫn đến phát triển, từ cải tổ phương thức hành động,
cơ cấu tổ chức, nâng cao chất lượng từ nội dung, hình thức
Đặc biệt đối với báo in, quảng cáo làm giảm giá thành bán báo, do số trang quảng cáo được phát triển miễn phí, mặt khác quảng cáo mang lại nguồn thu lớn dẫn đến hạ giá thành
5 Xu hướng của quảng cáo trên báo chí
Trang 75.1 loại hình quảng cáo ngày càng đa dạng, phong phú
Những hình thức mới có thể kể đến như chạy chữ dưới màn hình TV, Clip quảng cáo trên TV làm thành những câu chuyện
Thông điệp quảng cáo không còn hướng tới mục đích thuyết phục người xem tin mình nữa họ làm ra những quảng cáo ấn tượng nhằm thu hút
sự chú ý của người xem
Trong những năm gần đây, các thương hiệu tiêu dùng lớn có xu hướng dịch chuyển ngân sách từ quảng cáo trên báo in sang quảng cáo trên báo điện tử trong xu hướng này, ngoài việc đặt banner, logo hay pop-up…, các công ty còn ưa thích việc gắn quảng cáo của họ vào những từ ngữ được lựa chọn trên các tờ báo điện tử
Được gọi là quảng cáo in-text, những quảng cáo loại này sẽ xuất hiện trong một cửa sổ nhỏ khi ngừoi đọc di trỏ chuột vào một cụm từ được tô đậm, gạch chân trong một bài báo Nếu độc giả nhấp chuột vào cụm từ này, cum từ sẽ dẫn họ tới môt đường link có nội dung quảng cáo dạng text, có
âm thanh hoặc thậm chí có cả video clip Nhiều công ty lớn như Ford, Intel
và Microsoft đều đã áp dụng phương phúc quảng cáo mới này
Năm nay, nhiều tờ báo của hang Gannett (Mỹ), trong đó có tờ The Indianapolis Star, The Arizona Republic, và tờ Reno Gazette – Journal đã cung cấp dịch vụ quảng cáo in-text trên website của mình Vibrant, một trong những công ty hàng đầu chuyên về bán loại hình quảng cáo này, đã tăng gấp đôi số đầu báo có đăng quảng cáo in-text cho các khách hàng của công ty Sô liệu thống kê cho thấy, mỗi tháng công ty này đưa quảng cáo tới khoảng 110 triệu người sử dụng web, thông qua gần 3000 website, trong đó
có trang web của kênh truyền hình Fox News, MSNBC,…
Trang 8Giám đốc điều hành Douglas Stevenson của Vibrant cho biết, có khoảng 0,2% người lướt web click vào các banner, trong khhi tỷ lệ độc giả trỏ chuột và nhấp vào các quảng cáo in-text là từ 3% đến 10%, tùy vào loại sản phẩm quảng cáo
5.2 Chuyển dịch từ báo in, truyền hình sang báo điện tử
Số liệu năm 2007 cho thấy trung bình một người châu á dành 28% thời gian trong ngày cho Internet, chỉ sau TV (34%) Tỷ lệ này vẫn đang tiếp tục tăng, vì internet ngày càng chứng minh những tiện ích vượt trội đem lại một công chức bận rộn không cần rời mắt khỏi màn hình máy vi tính vẫn có thể thỏa mãn tất cả các nhu cầu ăn uống, giải trí, mua sắm, tra cứu thông tin, đọc sách báo, xem tv, gọi điện thoại, viết nhật ký
Với các cỗ máy tìm kiếm ngày càng hoàn thiện, hệ thống email, website tích hợp nhiều tiện ích, công nghệ mới và nhiều dịch vụ hấp dẫn ra đời, internet đang thuyết phục hàng triệu người trở thành một phần của mạng lưới đầy quyền lực này mỗi ngày
Internet và các dịch vụ kèm theo phát triển nhanh đến nỗi từng khiến các chuyên gia lo ngại cơ sở hạ tầng “đuối sức” sẽ gây sập hệ thống mạng toàn cầu nhưng đó là vấn đề của những chuyên viên kỹ thuật dứoi góc nhìn của nhà quảng cáo, điều này chỉ mang một ý nghĩa hấp dẫn duy nhất: internet đang phủ sóng một lượng khách hàng đáng mơ ước có thể không bao giờ xem tivi, nhưng dành đến 16 tiếng mỗi ngày để online
Trong khi đó, người ta dự đoán rằng quảng cáo trên truyền hình rồi sẽ giảm số lượng người xem sẽ ít dần do áp lực của công việc người ta không còn thời gian rảnh rỗi để có thể ngồi trước máy thu hình hàng tiếng đồng hồ
Trang 9nữa giá của quảng cáo trên truyền hình rất đắt đỏ trong khi ngày càng có nhiều hơn kênh truyền hình hấp dẫn trong và ngoài nước ra đời…người xem có nhiều lựa chọn hơn, đồng nghĩa với việc các kênh truyền hình bị chia sẻ khách hàng Người xem chỉ dành chưa đầy ba phút để lưu lại mỗi kênh cho đến khi chọn được chương trình ưng ý Vậy thì bao nhiêu người sẽ chăm chú theo dõi hai phút quảng cáo nhãn hàng đây? Trong số đó, có bao nhiêu khách hàng tiềm năng mà doanh nghiệp đang cố tiếp cận?
Tương tự, số lượng ấn phẩm báo chí cũng không ngừng gia tăng, phân tán sự tập trung của người tiêu dùng và khiến việc kiểm soát hiệu quả quảng cáo vốn chỉ mang tính tương đối càng trở nên khó khăn Phạm vi chật chội, đòi hỏi đầu tư quá lớn trong khi mức cạnh tranh và rủi ro không ngừng tăng cao, các chuyên gia có lý do để tin rằng quảng cáo truyền thống tuy chưa trượt dốc, nhưng chắc chắn sẽ không còn là lựa chọn hàng đầu của các doanh nghiệp trong thời gian sắp tới trong khi đó, quảng cáo trực tuyến không ngừng chứng minh những ưu điểm vươt trội không thể tìm thấy ở quảng cáo truyền thống, đó là:
a, khả năng nắm chọn
nhà quảng cáo trên mạng có rất nhiều khả năng nắm chọn mới họ có thể nhắm vào các công ty, các quốc gia hay khu vực địa lý cũng như họ có thể sử dụng cơ sở dữ liệu để làm cơ sở cho tiếp thị trực tiếp họ cũng có thể dựa vào sở thích cá nhân và hành vi của người tiêu dùng để nhắm vào đối tượng thích hợp
b, khả năng theo dõi
các nhà tiếp thị trên mạng có thể theo dõi hành vi của người sử dụng đối với nhãn hiệu của họ và tìm hiểu sở thích cũng như mối quan tâm của những khách hàng triển vọng ví dụ, một hãng sx xe hơi có thể theo dõi
Trang 10hành vi của người sử dụng qua site của họ và xác định xem có nhiều người quan tâm đến quảng cáo của họ hay không?
Các nhà quảng cáo cũng có thể xác định được hiệu quả của quảng cáo (thông qua số lần quảng cáo được nhấn, số người mua sản phẩm và số lần tiến hành quảng cáo,…) nhưng điều này rất khó thực hiện với kiểu quảng cáo truyền thống như trên tv, báo giấy và bảng thông báo
c, tính linh hoạt và khả năng phân phối
một quảng cáo trên mạng được truyền tải 24/24, cả tuần, cả năm Hơn nữa chiến dịch quảng cáo có thể được bắt đầu cập nhập hoặc hủy bỏ bất cứ lúc nào Nhà quảng cáo có thể theo dõi tiến độ quảng cá hiệu hàng ngày, xem xét hiệu quả quảng cáo ở tuần thứ hai nếu cần thiết điều này khác hẳn kiểu quangr cáo trên báo chí, chỉ có thể thay đổi quảng cáo khi có đợt xuất bản mới hay quảng cáo tv với mức chi phí rất cao cho việc thay đổi quảng cáo thường xuyên
d, tính tương tác
mục tiêu của nhà quảng cáo là gắn khách hàng triển vọng với nhãn hiệu hoặc sản phẩm của họ điều này có thể thực hiện hiệu quả trên mạng, vì khách hàng có thể tương tác với sản phẩm, kiểm tra sản phẩm và nếu thỏa mãn thì có thể mua Ví dụ, một quảng cáo cho phần mềm máy tính có thể đưa khách hàng tới nơi trưng bày sp để lấy thông tin và kiểm tra trực tiếp nếu khách hàng thich phần mềm đó, họ có thể mua trực tiếp không có loại hình thông tin đại chúng nào lại có thể dẫn khách hàng từ lúc tìm hiểu thông tin đến khi mua sp mà không gặp trở ngại nào như mạng internet
Với những thế mạnh trên, quảng cáo trực tuyến được dự đoán sẽ nhanh chóng trở thành xu hướng chung của ngành quảng cáo trongnăm
2008 chỉ riêng tại mỹ, doanh thu quảng cáo trực tuyến năm 2007 vượt khỏi con số 21 tỉ USD và được dự đoán sẽ tăng gấp đôi vào năm 2011 (theo
Trang 11Reuters), trái ngược với những con số ảm đạm gần đây của quảng cáo truyền thống
Tại việt nam, tuy quảng cáo trực tuyến không còn là một khái niệm quá mới mẻ, nhưng chỉ mới dừng lại ở các hình thức đơn giản, chủ yếu là mua từ khóa của công cụ tìm kiếm và đặt banner tại các website có lượng người truy cập lớn tuy nhiên, dựa trên mức độ quan tâm hiện nay của các nhà quảng cáo trong nước giành cho quảng cáo trực tuyến, hoàn toàn có quyền hy vọng vào một lối thoát mơi cho ngành quảng cáo việt nam
5.3 khủng hoảng kinh tế, cạnh tranh với PR, quảng cáo giảm
Quảng cáo tiền đầu tư lớn nhưng không hiệu quả Người ta xem qc nhưng không tin quảng cáo PR từ từ, ít tốn kém và hiệu quả chắc chắn hơn
Hiện nay, lợi nhuận của ngành báo vẫn chủ yếu lấy từ quảng cáo Tuy nhiên những năm gần đây, quảng cáo của ngành báo in giảm không ngừng,
tỷ lệ thuận với lượng phát hành Ngừơi đọc ngày nay thích đọc báo trực tuyến hơn, nơi họ thu thập thông tin mà không phải mất một xu nào Tuy nhiên, tình hình của ngành báo mạng cũng không khả quan mấy các công
ty thắt chặt hầu bao quảng cáo do suy thoái kinh tế
Năm 2009, dự đoán quảng cáo vẫn chậm phát triển do vẫn chịu ảnh hưởng của suy thoái kinh tế
5.4 xu hướng các công ty nhỏ lựa chọn báo in để quảng cáo
Lý giải nguyên nhân: