MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Từ khi hình thành và phát triển đến nay, báo chí cách mạng Việt Nam có vai trò to lớn trong việc tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và phản ánh hoạt động của các tổ chức chính trị xã hội, các tổ chức kinh tế, các đoàn thể nhân dân trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Báo chí không chỉ là diễn đàn, là nhu cầu không thể thiếu của quần chúng nhân dân mà còn góp phần to lớn vào giáo dục tư tưởng, tình cảm, văn hóa, đạo đức; tham gia có hiệu quả trong cuộc đấu tranh chống lại những tư tưởng quan điểm sai trái, phản động; đấu tranh chống lại những hiện tượng tiêu cực cũng như các tệ nạn xã hội; tham gia vào việc định hướng dư luận xã hội; cổ vũ, động viên quần chúng nhân dân thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách của Đảng trong các thời kỳ khác nhau. Cùng với sự phát triển của hệ thống báo chí, công tác lãnh đạo, quản lý báo chí ở nước ta cũng từng bước được hoàn thiện đi và nền nếp và tạo ra hành lang pháp lý đảm bảo cho báo chí hoạt động, phát triển theo đúng tôn chỉ, mục đích, đúng định hướng chính trị của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, do sự tác động của cơ chế thị trường, sự biến đổi nhanh chóng phức tạp của tình hình thế giới và thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế...cho nên hoạt động báo chí phát triển nhanh cả về số lượng và phong phú về hình thức. Tuy nhiên, công tác lãnh đạo, quản lý báo chí còn bộc lộ nhiều khuyết điểm như: Luật Báo chí ra đời có nhiều điều luật chưa thật sự phù hợp với thực tiễn nhưng chậm được sửa đổi bổ sung, chưa được thực thi có hiệu quả; cơ chế chính sách đối với hoạt động báo chí chưa được đổi mới; hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát chưa được thực hiện thường xuyên mà chạy theo vụ việc; việc xử lý các vi phạm chưa nghiêm túc... Để khắc phục những yếu kém, khuyết điểm nêu trên, về công tác lãnh đạo quản lý báo chí cần có sự nghiên cứu, phân tích cả trên phương diện lý luận và cơ sở thực tiễn để tìm ra nguyên nhân và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả lãnh đạo, quản lý hoạt động báo chí trong tình hình mới ở nước ta hiện nay là một yêu cầu cấp thiết. Hơn nữa, báo chí là một bộ phận cấu thành quan trọng trong toàn bộ công tác tư tưởng, văn hoá của Đảng; là một trong những công cụ sắc bén, hiệu quả để xây dựng, bồi đắp nền tảng tư tưởng chính trị của Đảng; tuyên truyền chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, động viên, cổ vũ, tổ chức nhân dân thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời, là chiếc cầu hữu nghị để Việt Nam mở rộng giao lưu, hội nhập với thế giới. Song, cuộc đấu tranh về chính trị, tư tưởng thể hiện trên trận tuyến báo chí, dù thời chiến hay thời bình luôn gay go, phức tạp; ở giai đoạn hiện nay, tính chất đó còn cao hơn so với trước. Cuộc cách mạng khoa học công nghệ, nhất là công nghệ thông tin và xu hướng toàn cầu hóa kinh tế diễn ra mạnh mẽ, sâu sắc, tạo ra nhiều cơ hội và cả những thách thức. Cách thức thu nhận, trao đổi thông tin (mạng internet, các website, các blog cá nhân; sự tương tác nhiều chiều trong thông tin); các trào lưu, khuynh hướng tư tưởng xâm nhập, tác động vào nước ta ngày càng mạnh mẽ. Các thế lực cơ hội, phản động, thù địch tăng cường chống phá ta trên nhiều mặt, nhất là trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng, văn hoá, báo chí; thực hiện âm mưu “Diễn biến hoà bình” ngày càng thâm độc, nham hiểm hơn,... Trước tình hình đó, để nâng cao hiệu quả lãnh đạo, quản lý đối với báo chí, Đảng và Nhà nước ta phải không ngừng đổi mới tư duy, phong cách, phương thức lãnh đạo, quản lý đối với công tác báo chí. Với ý nghĩa đó, tác giả chọn đề tài “Đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý đối với báo chí ở nước ta hiện nay” làm đề tài kết thúc học phần môn Lãnh đạo và quản lý hoạt động báo chí, xuất bản. Do năng lực còn hạn chế, nên tiểu luận không thể tránh khỏi sai sót. Rất mong nhận được sự giúp đỡ của thầy cô để tiểu luận được hoàn thiện hơn.
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Từ khi hình thành và phát triển đến nay, báo chí cách mạng Việt Nam
có vai trò to lớn trong việc tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và phản ánh hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức kinh tế, các đoàn thể nhân dân trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Báo chí không chỉ là diễn đàn, là nhu cầu không thể thiếu của quần chúng nhân dân mà còn góp phần to lớn vào giáo dục tư tưởng, tình cảm, văn hóa, đạo đức; tham gia có hiệu quả trong cuộc đấu tranh chống lại những tư tưởng quan điểm sai trái, phản động; đấu tranh chống lại những hiện tượng tiêu cực cũng như các tệ nạn xã hội; tham gia vào việc định hướng dư luận xã hội; cổ vũ, động viên quần chúng nhân dân thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách của Đảng trong các thời kỳ khác nhau Cùng với sự phát triển của hệ thống báo chí, công tác lãnh đạo, quản lý báo chí ở nước ta cũng từng bước được hoàn thiện đi và nền nếp và tạo ra hành lang pháp lý đảm bảo cho báo chí hoạt động, phát triển theo đúng tôn chỉ, mục đích, đúng định hướng chính trị của Đảng và Nhà nước
Tuy nhiên, do sự tác động của cơ chế thị trường, sự biến đổi nhanh chóng phức tạp của tình hình thế giới và thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế cho nên hoạt động báo chí phát triển nhanh cả về số lượng và phong phú về hình thức Tuy nhiên, công tác lãnh đạo, quản lý báo chí còn bộc lộ nhiều khuyết điểm như: Luật Báo chí ra đời có nhiều điều luật chưa thật sự phù hợp với thực tiễn nhưng chậm được sửa đổi bổ sung, chưa được thực thi có hiệu quả;
cơ chế chính sách đối với hoạt động báo chí chưa được đổi mới; hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát chưa được thực hiện thường xuyên mà chạy theo
vụ việc; việc xử lý các vi phạm chưa nghiêm túc
Để khắc phục những yếu kém, khuyết điểm nêu trên, về công tác lãnh đạo quản lý báo chí cần có sự nghiên cứu, phân tích cả trên phương diện lý
Trang 2luận và cơ sở thực tiễn để tìm ra nguyên nhân và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả lãnh đạo, quản lý hoạt động báo chí trong tình hình mới ở nước ta hiện nay là một yêu cầu cấp thiết
Hơn nữa, báo chí là một bộ phận cấu thành quan trọng trong toàn bộ công tác tư tưởng, văn hoá của Đảng; là một trong những công cụ sắc bén, hiệu quả để xây dựng, bồi đắp nền tảng tư tưởng chính trị của Đảng; tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, động viên, cổ vũ, tổ chức nhân dân thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời, là chiếc cầu hữu nghị để Việt Nam mở rộng giao lưu, hội nhập với thế giới Song, cuộc đấu tranh về chính trị, tư tưởng thể hiện trên trận tuyến báo chí, dù thời chiến hay thời bình luôn gay go, phức tạp; ở giai đoạn hiện nay, tính chất đó còn cao hơn so với trước Cuộc cách mạng khoa học - công nghệ, nhất là công nghệ thông tin và xu hướng toàn cầu hóa kinh tế diễn ra mạnh mẽ, sâu sắc, tạo ra nhiều cơ hội và cả những thách thức Cách thức thu
nhận, trao đổi thông tin (mạng internet, các website, các blog cá nhân; sự tương tác nhiều chiều trong thông tin); các trào lưu, khuynh hướng tư tưởng xâm nhập, tác động vào nước ta ngày càng mạnh mẽ Các thế lực cơ hội, phản
động, thù địch tăng cường chống phá ta trên nhiều mặt, nhất là trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng, văn hoá, báo chí; thực hiện âm mưu “Diễn biến hoà bình” ngày càng thâm độc, nham hiểm hơn,
Trước tình hình đó, để nâng cao hiệu quả lãnh đạo, quản lý đối với báo
chí, Đảng và Nhà nước ta phải không ngừng đổi mới tư duy, phong cách, phương thức lãnh đạo, quản lý đối với công tác báo chí
Với ý nghĩa đó, tác giả chọn đề tài “Đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý đối với báo chí ở nước ta hiện nay” làm đề tài kết thúc học phần
môn Lãnh đạo và quản lý hoạt động báo chí, xuất bản Do năng lực còn hạn chế, nên tiểu luận không thể tránh khỏi sai sót Rất mong nhận được sự giúp
đỡ của thầy cô để tiểu luận được hoàn thiện hơn
Trang 32 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích
Đề tài nhằm mục đích làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn về vai trò, vị trí của việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với báo chí ở nước ta hiện nay; từ đó nghiên cứu thực trạng, đề ra phương hướng, giải pháp nói chung trong việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với báo chí ở nước ta hiện nay
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu, làm rõ cơ sở lý luận của đề tài
- Nghiên cứu thực trạng phương thức lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với báo chí ở nước ta hiện nay
- Đề xuất giải pháp nhằm đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với báo chí ở nước ta hiện nay
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Trọng tâm đề tài là “đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý đối với báo chí ở nước ta hiện nay”
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu trên phạm vi cả nước, đối với nhiều đối tượng, nhiều sự kiện có liên quan, qua sách, báo, tạp chí…
4.Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4.1 Cơ sở lý luận
Dựa trên quan điểm chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, đồng thời kế thừa những nội dung hợp lý của các công trình khoa học đã từng nghiên cứu vấn đề này cả trong và ngoài nước
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Dựa trên phương pháp quy nạp, diễn dịch, phân tích – tổng hợp, logic
và lịch sử, quan sát, nghiên cứu và phân tích tài liệu…
Trang 45 Ý nghĩa đề tài
Đề tài góp phần sáng tỏ thêm những vấn đề lý luận về đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với báo chí ở nước ta hiện nay ở nước ta cũng như đề ra một số giải pháp nhằm tăng cường đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với báo chí ở nước ta hiện nay
6 Kết cấu đề tài
Tiểu luận gồm 3 chương, ngoài ra còn có phần mở đầu, phần kết luận
và danh mục tài liệu tham khảo
Trang 5NỘI DUNG CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ LÃNH ĐẠO,
QUẢN LÝ BÁO CHÍ
1.1 Báo chí và vai trò của báo chí trong đời sống xã hội
* Báo chí
Báo chí là một hình thái ý thức xã hội, lấy hiện thực khách quan làm đối tượng phản ánh Nghĩa là đối tượng phản ánh đó phải xác thực cụ thể Báo chí là một hoạt động thông tin đại chúng nhất, năng động nhất trong các loại hình hoạt động truyền thông đại chúng hiện nay
Có nhiều cách tiếp cận khác nhau về báo chí:
- Tiếp cận theo sản phẩm báo chí, báo chí là tư liệu sinh hoạt tinh thần dung để thông tin và nói rõ cho đối tượng nhất định về những tình hình thời
sự đang diễn ra
- Tiếp cận theo chức năng của báo chí: đó là phương tiện thông tin thời
sự và cung cấp thông tin hàng ngày cho công chúng xã hội
Theo nghĩa hẹp: báo chí bao gồm: báo, tạp chí, các bản tin và các sản phẩm in ấn định kỳ
Theo nghĩa rộng: Báo chí bao gồm các loại sản phẩm của các loại hình báo chí như báo in, báo phát thanh, báo truyền hình, báo mạng điện tử…
* Vai trò của báo chí trong đời sống xã hội
Thứ nhất, báo chí thực hiện chức năng thông tin Đáp ứng nhu cầu thông tin, giao tiếp của xã hội và của con người, báo chí cung cấp thông tin thời sự - những sự kiện mới xảy ra, có ý nghĩa trong đời sống xã hội Đó là những thông tin mà công chúng muốn biết và cần được biết, báo chí cung cấp những thông tin đó cho họ Thông tin – giao tiếp trên báo chí truyền thông có những yêu cầu nhất định để đảm bảo rằng, việc đảm bảo thông tin ấy đem lại hiệu quả xã hội cao
Trang 6Thứ hai, báo chí thực hiện chức năng tư tưởng – chính trị Tức là báo chí thực hiện việc truyền bá hệ tư tưởng mà mình là cơ quan đại diện, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với quần chúng nhân dân Vì vậy báo chí có vai trò
to lớn trong việc tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và góp phần quan trọng trong việc phê phán, đấu tranh chống lại các luận điệu tuyên truyền xuyên tạc, sai trái của các thế lực thù địch
Thứ ba, báo chí thực hiện chức năng khai sáng – giải trí Vì vậy báo chí
có vai trò to lớn trong việc góp phần nâng cao dân trí, giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống, văn hóa của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại Vì vậy hiện nay báo chí có vai trò quan trọng trong việc góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc Khơi dậy và phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần tự hào của dân tộc
Hơn nữa báo chí còn là kênh tạo cơ hội cho đông đảo quần chúng nhân dân tham gia giải trí, góp phần tạo sự cân bằng ở trạng thái tâm lý và tái sản xuất sức lao động
Ngoài ra, báo chí còn có vai trò to lớn trong việc tham gia giám sát, phản biện xã hội, góp phần tạo dựng dư luận xã hội trên cơ sở thống nhất về ý chí và hành động, tham gia một cách tích cực vào việc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách và pháp luật của Đảng, nhà nước
1.2 Sự cần thiết khách quan phải lãnh đạo, quản lý báo chí ở nước
ta hiện nay
Sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí là đòi hỏi khách quan, xuất phát
tự thực tiễn và vai trò của báo chí trong đời sống xã hội, xuất phát từ yêu cầu chính trị trong quá trình đấu tranh tư tưởng và xây dựng, phát triển đất nước
Sự tất yếu khách quan phải lãnh đạo, quản lý báo chí xuất phát từ quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về hoạt động này, có thể nêu ra mấy quan điểm sau:
- Một là, công tác báo chí là một yếu tố cấu thành hoạt động tư tưởng,
lý luận Báo chí là công cụ, là phương tiện trong cuộc đấu tranh tư tưởng, lý
Trang 7luận Báo chí luôn có vai trò quan trọng đối với công tác tư tưởng Vì vậy, lãnh đạo và quản lý báo chí là tất yếu khách quan
- Hai là, báo chí góp phần tích cực trong việc tuyên truyền chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng và chủ trương, pháp luật của Nhà nước Vì vậy, báo chí góp phần tích cực trong việc tuyên truyền cái mới, cái tốt, cái tích cực, cổ vũ và động viên toàn Đảng, toàn dân ta tích cực xây dựng, phát triển đất nước vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, góp phần tích cực trong việc xây dựng lý tưởng xã hội chủ nghĩa, ý thức và niềm tin chính trị trong nhân dân, đấu tranh chống lại những hiện tượng tiêu cực, những tư tưởng sai trái và thù địch
- Ba là, báo chí là một phương tiện truyền thông, là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị xã hội Vì vậy, báo chí là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị xã hội với quần chúng nhân dân Báo chí phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật
- Bốn là, Đảng lãnh đạo báo chí bằng việc định hướng chính trị, thông qua Nhà nước, thông qua công tác tổ chức cán bộ, thông qua giám sát, kiểm tra hoạt động thường xuyên trong thực tiễn Quản lý Nhà nước về báo chí còn bằng sức mạnh của cả hệ thống chính trị đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Quan điểm này rất quan trọng vì nó chỉ ra nội dung, phương thức và nguyên tắc cơ bản trong lãnh đạo
- Năm là, mỗi cán bộ báo chí là một chiến sĩ cách mạng, cây bút và trang giấy là vũ khí sắc bén của họ Mỗi nhà báo là một nhà hoạt động trong lĩnh vực tư tưởng – lý luận Nhà báo là chủ thể tích cực trong quá trình hoạt động báo chí cũng như trong quản lý Nhà nước về báo chí
Những quan điểm trên có tính nguyên tắc và công khai trong nhận thức
và hoạt động thực tiễn Vi phạm những quan điểm, nguyên tắc này đều sẽ dẫn tới những sai lầm chính trị, làm cho hoạt động báo chí mất phương hướng và kém hiệu quả
Trang 8CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ BÁO CHÍ Ở NƯỚC TA
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
.Theo quy định của Luật Báo chí năm 1999 (đã sửa đổi, bổ sung), cơ quan quản lý nhà nước về báo chí gồm: cơ quan quản lý nhà nước về báo chí
ở trung ương (Bộ Thông tin và truyền thông); các bộ, cơ quan ngang bộ; cơ quan quản lý nhà nước về báo chí ở địa phương (UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương)
1.1 Quản lý nhà nước về báo chí ở trung ương
Thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được Luật Báo chí quy định, Bộ Thông tin và truyền thông thực hiện chức năng quản lý nhà nước về báo chí trên nhiều lĩnh vực, điển hình là các lĩnh vực sau:
1.1.1 Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch
và phát triển sự nghiệp báo chí
Thời gian qua, hoạt động này được Bộ Thông tin và truyền thông thực hiện nghiêm túc, đúng định hướng và sự chỉ đạo của lãnh đạo Đảng và Nhà nước Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị và Thủ tướng Chính phủ,
“Bộ đã và đang tiếp tục tiến hành rà soát chức năng, nhiệm vụ các cơ quan báo chí, xác định những ấn phẩm chồng chéo về tôn chỉ, mục đích, chức năng, nhiệm vụ, không phù hợp quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 1999; trình Thủ tướng Chính phủ ký ban hành “Chiến lược phát triển thông tin đến năm 2010” xây dựng quy hoạch hệ thống báo chí in toàn quốc” Tuy nhiên, việc quy hoạch làm không đều, liên tục Thêm nữa, công tác quản lý nhà nước về báo chí còn “thiếu chủ động trong định hướng chiến lược; chạy theo vụ việc, lúng túng trong quy hoạch, sắp xếp” Thực tế hoạt động báo chí hiện nay vẫn tồn tại hiện tượng vừa thừa, vừa thiếu, nhất là tình trạng có nhiều tờ báo trùng lắp về nội dung và thiếu ở chỗ nội dung một số mảng đề tài không được đề cập đến, nhất là mảng đề tài về các ngành khoa
Trang 9học Thừa, thiếu còn thể hiện ở việc báo được xuất bản, phát hành phân bố không đều, tập trung chủ yếu ở thành thị, còn nông thôn, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng miền núi, nhân dân có rất ít báo hoặc không có báo để đọc
“Nhiều cơ quan báo chí chỉ coi trọng địa bàn thành phố, thị xã vì ở đó có thể phát hành được nhiều, còn các địa bàn khác không được quan tâm đúng mức Tình trạng đó dẫn đến mức hưởng thụ sách báo quá chênh lệch giữa thành phố, thị xã và vùng nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa Hiện nay, 75% báo chí chủ yếu phát hành ở thành phố, thị xã, vùng trung tâm, còn 25% báo chí phát hành ở vùng nông thôn”
1.1.2 Xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về báo chí
Từ năm 1999 đến nay, Bộ Thông tin và truyền thông đã chủ trì, phối hợp xây dựng và trình Chính phủ ký ban hành, tự ban hành hơn 30 văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực báo chí Cùng với Luật Báo chí, các văn bản pháp luật này bước đầu phục vụ có hiệu quả công tác quản lý báo chí Tuy nhiên, với sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin và sự thay đổi nhanh chóng của đời sống thì nhìn chung, các văn bản quy phạm pháp luật này còn thiếu đồng bộ, việc sửa đổi, bổ sung chậm được tiến hành Với chức năng là cơ quan quản lý cấp trung ương, Bộ Thông tin và truyền thông chưa kịp thời, chủ động trong việc tổ chức tập huấn triển khai nội dung các văn bản pháp luật cho cán bộ quản lý của các sở; đề xuất, kiến nghị, xây dựng văn bản liên quan đến báo chí còn hạn chế
1.1.3 Thanh tra, kiểm tra hoạt động báo chí
Hoạt động thanh tra, kiểm tra báo chí đang ngày càng đi vào nề nếp
“Từ năm 1999 đến nay, Bộ đã tiếp nhận và giải quyết hơn 1.750 đơn thư khiếu nại, tố cáo, phản ánh về những thông tin không chính xác trên báo chí
do các cá nhân, tổ chức trong cả nước gửi tới liên quan đến gần 1.000 vụ việc” Một số nhà báo lợi dụng uy tín nghề nghiệp làm trái với đạo đức, trách nhiệm của người làm báo, vi phạm Luật Báo chí đã bị xử lý nghiêm bằng các
Trang 10hình thức: cảnh cáo, tịch thu thẻ nhà báo, phê bình, khiển trách Những người đứng đầu cơ quan báo chí có người vi phạm, do buông lỏng quản lý cũng phải chịu những hình thức kỷ luật đúng mức
Lưu chiểu là một khâu quan trọng của quản lý nhà nước về báo chí nhằm thực hiện chức năng kiểm tra trước khi cho lưu hành nhưng hiện nay, vẫn có một số tạp chí không thực hiện nộp lưu chiểu hoặc lưu chiểu không đúng thời hạn theo quy định của pháp luật Điều đó dẫn đến việc phát hiện chậm các vi phạm, gây không ít khó khăn cho quá trình xử lý và để lại hậu quả phức tạp Hơn nữa, “khối lượng công việc phải xử lý trong công tác quản
lý nhà nước về báo chí ngày càng nhiều và phức tạp, trong khi đó, đội ngũ cán
bộ quản lý còn thiếu và yếu, một bộ phận cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý trong tình hình mới”
1.2 Quản lý nhà nước về báo chí ở các bộ, cơ quan ngang bộ
Các bộ, cơ quan ngang bộ - với vai trò là cơ quan chủ quản báo chí - đã
có nhiều cố gắng trong công tác chỉ đạo, quản lý cơ quan báo chí thuộc quyền trong việc thực hiện phương hướng, nhiệm vụ, kế hoạch hoạt động; đồng thời
tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ báo chí đảm bảo các tiêu chuẩn về chính trị, nghiệp vụ Nhiều cơ quan chủ quản báo chí đã chủ động xây dựng quy chế quản lý cơ quan báo chí thuộc quyền, tạo điều kiện cho cơ quan báo chí hoạt động đúng quy định, có sự rành mạch, thống nhất trong chỉ đạo, quản
lý và trong công tác phối hợp của cơ quan báo chí với các đơn vị liên quan thuộc Bộ Thông tin và truyền thông
Tuy nhiên trên thực tế, mối quan hệ giữa cơ quan chủ quản và cơ quan báo chí theo luật định chưa được thực hiện một cách rõ ràng, rành mạch Nhiều trường hợp cơ quan chủ quản buông lỏng vai trò, trách nhiệm của mình Một số cơ quan chủ quản không kiên quyết sáp nhập những tờ báo có tôn chỉ, mục đích trùng lặp, hoặc không đình chỉ những cơ quan báo chí thiếu các điều kiện đảm bảo cho tờ báo hoạt động bình thường, gây khó khăn cho việc quy hoạch hệ thống báo chí cả nước… Tình trạng buông lỏng chỉ đạo,