SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HƯNG YÊN TRƯỜNG THPT NAM PHÙ CỪ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ DẠNG HOẠT ĐỘNG GIÚP PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH KHI DẠY CÂU ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN Người thực hiện: Trần Thị Hằng Tổ: Xã Hội II Năm học: 2015 2016 PHẦN LÝ LỊCH Họ và tên: TRẦN THỊ HẰNG Chức vụ: Tổ trưởng tổ Xã Hội 2 – Thư ký hội đồng giáo dục Đơn vị công tác: Trường THPT Nam Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên. Tên đề tài: “Một số dạng hoạt động giúp phát huy tính tích cực của học sinh khi dạy câu điều kiện cơ bản” Thời gian thực hiện: Từ tháng 9 2015 đến tháng 3 2016. MỤC LỤC Danh mục các từ viết tắt ……………………………………………… 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài …………………………………………………… 2 2. Mục đích nghiên cứu ………………………………………………. 3 3. Đối tượng nghiên cứu ……………………………………………… 3 4. Phương pháp nghiên cứu …………………………………………. 3 5. Phạm vi nghiên cứu ………………………………………………… 3 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN 1.1. CƠ SỞ LÍ LUẬN ………………………………………………… 4 1.1.1. Cấu trúc và ý nghĩa câu điều kiện cơ bản ……………………. 4 1.1.1.1. Câu điều kiện loại I (Conditional sentence type I)…………… 4 1.1.1.2. Câu điều kiện loại II (Conditional sentence type II) ………… 4 1.1.1.3. Câu điều kiện loại III (Conditional sentence type III) ……… 5 1.1.2. Một số dạng bài tập phổ biến về câu điều kiện………………….. 5 1.1.2.1. Dạng bài tập điền dạng đúng của động từ……………………. 5 1.1.2.2. Dạng bài tập chọn đáp án đúng để hoàn thành câu…………... 6 1.1.2.3. Dạng bài tập tìm lỗi sai……………………………………… 7 1.1.2.4. Dạng bài tập viết lại câu sử dụng cấu trúc điều kiện…………. 7 1.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN………………………………………………. 1.2.1. Thiết kế nội dung và bài tập trong SGK tiếng Anh 10………… 8 8 1.2.2. Thực tế về PPGD………………………………………………... 8 1.2.3. Thái độ của HS trong giờ học…………………………………… 9 1.2.4. Về việc tích hợp các kỹ năng ngôn ngữ khác với giảng dạy ngữ pháp câu điều kiện cơ bản……………………………………………… 9 CHƯƠNG 2: MỘT SỐ DẠNG HOẠT ĐỘNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY CÂU ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN 2.1. Các hoạt động giúp HS nhận biết cấu trúc câu điều kiện………… 10 2.1.1. Tích hợp kỹ năng đọc hiểu và nhận biết câu điều kiện………… 2.1.2. Tích hợp kỹ năng nghe và nhận biết câu điều kiện……………... 2.1.3. Thiết kế dưới dạng trò chơi. …………………………………….. 10 11 12 2.2. Các hoạt động giúp HS luyện tập cấu trúc câu điều kiện………… 2.2.1. Tổ chức dưới dạng cuộc thi…………………………………… 2.2.2. Tổ chức hoạt động thực hành theo nhóm dưới hình thức trò chơi. 2.2.3. Tổ chức dưới dạng làm bài tập nhóm. ………………………….. 13 13 14 15 2.3. Các hoạt động vận dụng câu điều kiện……………………………. 2.3.1. Hoạt động: Hoàn thành tiếp câu………………………………… 2.3.2. Dạng viết câu dựa theo tình huống……………………………… 15 15 16 CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM VÀ KẾT QUẢ 3.1. Đánh giá của các GV về giờ dạy. ……………………………… 3.2. Kết quả khảo sát HS…………………………………………… 18 20 PHẦN KẾT LUẬN 1. Kết luận……………………………………………………………… 2. Khuyến nghị………………………………………………………… 22 23 PHỤ LỤC……………………………………………………………... 25 TÀI LIỆU THAM KHẢO…………………………………………… 37 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 1. CSVC : Cơ sở vật chất 2. GD – ĐT : Giáo dục – đào tạo 3. GV : Giáo viên 4. HS : Học sinh 5. PPGD : Phương pháp giảng dạy 6. SGK : Sách giáo khoa 7. Sts : students 8. TBDH : Thiết bị dạy học 9. THPT : Trung học phổ thông PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, tiếng Anh là một phương tiện giao tiếp cực kỳ quan trọng. Do đó, việc học và sử dụng thành thạo tiếng Anh trong giao tiếp đang ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc với nguồn nhân lực trong xã hội. Tuy nhiên, việc nhận thức được vai trò của tiếng Anh và đầu tư cho việc học tiếng Anh ở nhiều nơi, đặc biệt là HS ở các vùng nông thôn, còn nhiều hạn chế. Phụ huynh và HS chưa nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc học tiếng Anh trong xã hội hiện nay. Điều này có ảnh hưởng lớn đến chất lượng giảng dạy và học tập bộ môn này tại các nhà trường. Ngoài ra, PPGD của GV cũng là yếu tố quyết định đến chất lượng môn học. Lâu nay, GV thường Việt hóa việc giảng dạy tiếng Anh, đặc biệt là phần ngữ pháp. Nhiều GV khi dạy Ngữ pháp vẫn dạy theo phương pháp truyền thống: GV đưa ra cấu trúc, cách sử dụng, ý nghĩa … Sau đó, HS làm các bài tập bổ trợ. Đây không phải là một phương pháp sai. Tuy nhiên, nếu giờ dạy ngữ pháp nào, GV cũng dạy như vậy sẽ dẫn đến sự nhàm chán cho HS. Hơn nữa, HS sẽ ít có cơ hội để ứng dụng những kiến thức ấy vào giao tiếp. Trong các chủ điểm ngữ pháp tiếng Anh của chương trình tiếng Anh THPT nói chung và chương trình tiếng Anh 10 cơ bản nói riêng, câu điều kiện là một chủ điểm quan trọng. Điểm ngữ pháp này đã được dạy ở cấp THCS (Lớp 9). Trong chương trình Tiếng Anh 10 câu điều kiện lại tiếp tục được dạy ở cấp độ cơ bản với lượng kiến thức dàn trải từ Unit 8 đến Unit 11. Trong chương trình Tiếng Anh 11 và Tiếng Anh 12 điểm ngữ pháp này được dạy đầy đủ từ cấp độ cơ bản đến nâng cao và mở rộng với nhiều dạng bài tập khác nhau. Phần ngữ pháp câu điều kiện cũng thường xuyên xuất hiện trong các đề thi học kỳ, HS giỏi và thi THPT quốc gia. Đối với HS tại trường THPT Nam Phù Cừ, việc học tiếng Anh còn gặp nhiều khó khăn do trường nằm trong khu vực tuyển sinh có điều kiện kinh tế khó khăn. Khu vực này không có bất kỳ trung tâm ngoại ngữ nào, không có GV bản ngữ, không có người nước ngoài sinh sống, cũng không có công ty, doanh nghiệp nước ngoài đóng trên địa bàn. Chính vì vậy, phụ huynh và HS chưa nhận thức rõ được vai trò của tiếng Anh trong xã hội hiện nay. Việc đầu tư học tiếng Anh cũng không được chú trọng. Do đó, chất lượng môn tiếng Anh rất thấp. Trong quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy, HS không chỉ yếu các kỹ năng thực hành tiếng mà phần ngữ pháp cũng rất hạn chế. Và kiến thức câu điều kiện cũng là phần các em gặp nhiều khó khăn. Xuất phát từ những lí do trên, tôi đã nghiên cứu và áp dụng “Một số dạng hoạt động giúp phát huy tính tích cực của học sinh khi dạy câu điều kiện cơ bản”. Bước đầu tôi đã thu được những kết quả khả quan. 2. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn, đề xuất một số dạng hoạt động trong giảng dạy câu điều kiện cơ bản nhằm phát huy tính tích cực của học sinh. 3. Đối tượng nghiên cứu Một số dạng hoạt động giúp phát huy tính tích cực của học sinh khi dạy câu điều kiện cơ bản. 4. Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu và hệ thống hoá cơ sở lý luận về câu điều kiện Phương pháp quan sát hoạt động học của HS Phương pháp khảo sát, điều tra bằng phiếu hỏi Phương pháp thực nghiệm 5. Phạm vi nghiên cứu Đề tài này được tiến hành nghiên cứu tại trường THTP Nam Phù Cừ trong năm học 2015 – 2016. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN 1.1. CƠ SỞ LÍ LUẬN Chuyên đề ngữ pháp câu điều kiện gồm các kiến thức về 3 loại câu điều kiện cơ bản, các dạng câu điều kiện hỗn hợp, các dạng biến thể của câu điều kiện, đảo ngữ của câu điều kiện và các dạng diễn đạt khác của mệnh đề điều kiện. Tuy nhiên, trong nghiên cứu này, tôi chỉ tập trung vào việc nâng cao hiệu quả giảng dạy câu điều kiện cơ bản. Đây là phần trọng tâm ngữ pháp mà HS được học trong các Unit 8, 9, và 11 – tiếng Anh 10. 1.1.1. Cấu trúc và ý nghĩa câu điều kiện cơ bản 1.1.1.1. Câu điều kiện loại I (Conditional sentence type I) A, Cấu trúc: If + Clause 1 (the simple present) , Clause 2 (the simple future) B, Ý nghĩa: – Diễn tả một điều kiện có thật hoặc có thể xảy ra ở hiện tại hoặc tương lai. Ví dụ: If you come into my garden, my dog will bite you. If I have time, I will visit Ho Chi Minh City. If it is sunny, I will go fishing. 1.1.1.2. Câu điều kiện loại II (Conditional sentence type II) A, Cấu trúc: If + Clause 1 (the simple past tense) + , + Clause 2 (would + V_infinitive) B, Ý nghĩa: – Diễn tả một sự việc, điều kiện không có thật hoặc không thể xảy ra ở hiện tại hoặc tương lai Ví dụ: If I had a million USD, I would buy that car. (But I don’t have a million USD and I can’t buy that car) If he were a bird, he would fly. (But he isnt a bird and he can’t fly at all.) Chú ý: “to be” trong mệnh đề If được chia là “were” với tất cả các ngôi. 1.1.1.3. Câu điều kiện loại III (Conditional sentence type III) A, Cấu trúc: If + Clause 1 (the past perfect) + , + Clause 2 (would have + Past part...) B, Ý nghĩa: – Diễn tả một sự thật hoặc một điều kiện không có thật ở quá khứ. Ví dụ: If Miss Phuong had attended the beauty contest, she would have won the first prize. (But the fact was that she didn’t attend and she didn’t win the first prize.) If we had prepared our last lessons carefully, we would have got good marks. (But the fact was that we didn’t prepare our last lessons carefully and we didn’t get good marks at all.) 1.1.2. Một số dạng bài tập phổ biến về câu điều kiện Dạng bài tập về câu điều kiện rất phong phú, đa dạng, và có nhiều cấp độ từ dễ tới khó, từ cơ bản đến nâng cao. Tuy nhiên, trong nghiên cứu này, tôi xin tổng hợp lại 4 dạng bài cơ bản, thường gặp nhất trong quá trình HS học về câu điều kiện. 1.1.2.1. Dạng bài tập điền dạng đúng của động từ Đây là dạng bài tập từ luận. Bài tập này gồm các câu điều kiện còn khuyết dạng động từ của một mệnh đề hoặc cả hai mệnh đề. Ví dụ: 1. Bring him another if he (notlike) ............................ this one. 2. She (be) ................... angry if she had heard this yesterday. 3. If you were more careful, you (have) ............................ an accident. 4. If you like, I (get) ........................ you a job in this company. 5. If your mother (be) ........ 15 years younger, she (play) ........... some games. 1.1.2.2. Dạng bài tập chọn đáp án đúng để hoàn thành câu Đây là dạng bài trắc nghiệm về dạng đúng của động từ trong câu điểu kiện. Câu trắc nghiệm có thể khuyết một mệnh đề hoặc cả hai mệnh đề và yêu cầu HS chọn đáp án đúng nhất để hoàn thành câu. Ví dụ 1: 1. If I ______ the bus this afternoon, I will get a taxi instead. A. miss B. will miss C. missed D. had missed 2. `We’ll have to go without John if he ______ soon. A. won’t arrive B. will arrive C. arrives D. doesn’t arrive 3. If I make some coffee, _____ the cake? A. do you cut B. will you cut C. are you cutting D. don’t you cut 4. If you ______ your homework, I _____ you watch TV. A. won’t do let B. did won’t let C. don’t do won’t let D. won’t do don’t let 5. If you _____ this switch, the computer _____ on. A. press comes B. will press comes C. press can come D. have pressed will comes Ví dụ 2: 1 I can’t understand what he sees in her If anyone treats will treat treated me like that, I am will be would be extremely angry. 2 If you help helped me with this exercise, I will do would do the same for you one day. 3 According to the timetable, if the train leaves left on time, we will would arrive at 5.30. 4 If it is will be fine tomorrow, we go will go to the coast. 5 If we find found a taxi, we will get would get there before the play starts. 1.1.2.3. Dạng bài tập tìm lỗi sai Dạng bài tập này bao gồm các câu có chứa các phần gạch chân. HS cần đọc kỹ các câu và chọn đáp án sai. GV có thể yêu cầu HS sửa các lỗi sai để giúp các em khắc sâu kiến thức. Ví dụ: 1. If I were you, I will go to the dentist’s and have the tooth checked. A B C D 2. Unless we leave a bowl of water under the sun, it will evaporate. A B C D 3. If I am 10 centimeters taller, I would play basketball. A B C D 4. If she bought that house now, she ran out of money. A B C D 5. If the doctors could find in the remedy, a lot of people would be saved. A B C D 1.1.2.4. Dạng bài tập viết lại câu sử dụng cấu trúc điều kiện Với phần bài tập này, HS phải vận dụng kiến thức câu điều kiện để viết lại câu có nghĩa gần nhất với câu đã cho. Ví dụ: 1 I didn’t have an umbrella with me so I got wet. I wouldn’t______________________________________ 2 I’ll call the police if you don’t leave me alone. Unless_________________________________________ 3 In the snowy weather we don’t go to school. If______________________________________________ 4 Without Jack’s help, I wouldn’t have been able to move this table. If______________________________________________ 5 You drink too much coffee, that’s why you can’t sleep. If you____________________________________________ 1.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN 1.2.1. Thiết kế nội dung và bài tập trong sách giáo khoa tiếng Anh 10 Phần bài tập trong sách giáo khoa, có 2 dạng bài cơ bản là: điền dạng đúng của động từ trong ngoặc và viết lại câu. Do được thiết kế riêng lẻ, mỗi Unit dạy một loại câu điều kiện cơ bản, nên phần bài tập điền dạng đúng của từ trong ngoặc là tương đối dễ. Trong Unit 8 – English 10, bài tập về câu điều kiện loại 1 chỉ được thiết kế dưới dạng cho cụm từ gợi ý và yêu cầu HS viết thành câu hoàn chỉnh sử dụng cấu trúc câu điều kiện loại 1. Với Unit 9 – English 10, có 1 bài tập yêu cầu HS cho dạng đúng của động từ trong ngoặc, sử dụng cấu trúc câu điều kiện loại 2. Ở Unit 11 – English 10, bài tập về câu điều kiện được thiết kế dưới 2 dạng: điền dạng đúng của động từ trong ngoặc và viết lại câu sử dụng cấu trúc câu điều kiện loại 3. Việc thiết kế bài tập của 3 Unit tương đối giống nhau dẫn đến sự nhàm chán cho HS. Ngoài ra, nhiều HS lười học đã không tự mình làm bài mà chép đáp án trong sách để học tốt hoặc các sách tham khảo có đáp án. Điều này khiến cho GV gặp khó khăn trong việc kiểm tra mức độ hiểu của HS và tính chính xác khi HS báo cáo kết quả bài làm của mình. 1.2.2. Thực tế về PPGD Trong quá trình giảng dạy phần ngữ pháp câu điều kiện cơ bản loại 1,2,3 trong chương trình tiếng Anh lớp 10, tôi nhận thấy, GV thường sử dụng phương pháp thuyết trình theo cách diễn dịch. GV đưa ra công thức, giới thiệu cách sử dụng. Sau đó, GV phân tích một số ví dụ để làm rõ cấu trúc và ý nghĩa. Sau khi hoàn thành phần giảng lí thuyết, GV yêu cầu HS áp dụng vào làm các bài tập trong sách giáo khoa. Việc áp dụng cùng một phương pháp trong 3 bài liên tiếp, dạy về 3 dạng câu điều kiện cơ bản khiến cho bài giảng rất đơn điệu, không thu hút được HS. Đó là một trong những nguyên nhân khiến cho hiệu quả giờ dạy không cao. Ngoài ra, phương pháp thuyết trình cùng với các dạng bài tập được thiết kế trong sách giáo khoa đã khiến HS không có cơ hội áp dụng các kiến thức và cấu trúc câu điều kiện vào thực tế. Các em không có cơ hội được sử dụng câu điều kiện trong các tình huống giao tiếp để từ đó khắc sâu kiến thức. Do đó, cần thực hiện ứng dụng tích hợp các kỹ năng ngôn ngữ khác trong quá trình dạy ngữ pháp nói chung, và dạy về câu điều kiện nói riêng. 1.2.3. Thái độ của HS trong giờ học Qua quan sát từ giờ dạy của bản thân và các đồng nghiệp khác, tôi nhận thấy, trong giờ dạy ngữ pháp nói chung và giờ dạy về câu điều kiện nói riêng, HS thường chỉ chú ý vào việc ghi chép các kiến thức lý thuyết do GV thuyết trình. Một số HS không chú ý. Ngay cả khi GV phân nhóm thảo luận hoặc làm bài tập, nhiều HS không tham gia hoặc tham gia một cách bị động. Khi được yêu cầu làm bài tập, nhiều HS không cố gắng tự làm mà chép từ sách tham khảo, sách để học tốt. 1.2.4. Về việc tích hợp các kỹ năng ngôn ngữ khác với giảng dạy ngữ pháp câu điều kiện cơ bản Theo thiết kế bài dạy trong sách giáo khoa Tiếng Anh 10, phần giảng dạy ngữ pháp của GV hầu như không có sự tích hợp các kỹ năng khác. Đối với phần ngữ pháp câu điều kiện cơ bản, đa số GV thường chỉ sử dụng phương pháp thuyết trình ngữ pháp, cấu trúc và ý nghĩa. Sau đó, GV yêu cầu HS làm các bài tập trong sách giáo khoa. Ngay cả khi một số GV thiết kế thành các trò chơi thì việc kết hợp với các kỹ năng khác vẫn không được thể hiện rõ nét. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ DẠNG HOẠT ĐỘNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY CÂU ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN Trong quá trình giảng dạy phần ngữ pháp câu điều kiện cơ bản, tôi đã thực nghiệm một số hoạt động ở các lớp, các đối tượng HS khác nhau. Việc thực nghiệm đó đã đem lại các kết quả khả quan. Sau mỗi lần tổ chức các hoạt động, tôi đã rút ra những kinh nghiệm và cách thức tổ chức các hoạt động đó sao cho đạt hiệu quả cao nhất. Trong nghiên cứu này, tôi xin nêu một số hình thức hoạt động mà tôi đã áp dụng trong quá trình giảng dạy chuyên đề câu điều kiện cơ bản. 2.1. Các hoạt động giúp HS nhận biết cấu trúc câu điều kiện. Thay vì đưa sẵn cấu trúc và ý nghĩa sử dụng hoặc phân tích một số ví dụ để rút ra cấu trúc và ý nghĩa sử dụng, GV có thể thiết kế một số hoạt động nhằm giúp HS nhận biết cấu trúc và ý nghĩa của các loại câu điều kiện. Với các hoạt động này, GV cần chú ý thiết kế các hoạt động ở mức độ đơn giản. Đồng thời, các dạng hoạt động này có thể giúp GV tích hợp các kỹ năng ngôn ngữ khác trong quá trình giảng dạy. 2.1.3. Tích hợp kỹ năng đọc hiểu và nhận biết câu điều kiện Ở hoạt động này, GV cần chuẩn bị một đoạn văn ngắn có chứa các câu điều kiện cơ bản. GV có thể yêu cầu HS làm việc cá nhân, theo cặp hoặc nhóm, đọc và thực hiện các yêu cầu của GV. Ví dụ: GV có thể thiết kế dưới dạng đọc và trả lời câu hỏi, hoặc yêu cầu HS đọc và ghi ra đánh dấu các câu điều kiện. Sau đó, yêu cầu HS trao đổi phần kết quả. GV cũng có thể tổ chức dưới dạng một cuộc thi nhỏ. Trong một khoảng thời gian nhất định, đội nào ghi được nhiều câu đúng, nhanh nhất thì sẽ là đội thắng cuộc. Vì đây là hoạt động được thiết kế để nhận biết cấu trúc và ý nghĩa sử dụng nên GV cần chú ý thiết kế đoạn văn đọc rõ ràng và tường minh. Các câu điều kiện trong đoạn văn đó cần gắn liền với văn cảnh để HS dễ dàng nhận ra ý nghĩa sử dụng. Ví dụ: khi dạy về câu điều kiện loại 3, GV có thể sử dụng một đoạn văn ngắn như sau: Long is a student at Hanoi University. Last week, Mai invited him to her birthday party, but he had a lot of homework to do. If he hadn’t been so busy preparing for his final exam, he would have come to hers. And he’s sure that, if he had gone to her party, he would have met her sister, who was his friend at high school. Although they haven’t met for a long time, they have kept contact with each other via email. And they would have had many things to say if he had met her. Với một đoạn văn ngắn như vậy, GV có thể yêu cầu HS đọc và gạch chân các câu điều kiện xuất hiện trong bài. Ngoài ra GV có thể thiết kế dạng bài đọc trả lời câu hỏi có chứa cấu trúc If. 2.1.4. Tích hợp kỹ năng nghe và nhận biết câu điều kiện Hoạt động này có thể được thiết kế dưới dạng như sau: GV có thể sử dụng một bài hát đơn giản có sử dụng cấu trúc câu điều kiện và thiết kế thành các bài tập như nghe và điền từ vào chỗ trống, nối 2 mệnh đề của một câu điều kiện. Tuy nhiên, GV cần chú ý: kỹ năng nghe vốn được coi là kỹ năng khó đối với HS vùng nông thôn, vì thế, việc thiết kế bài tập cần ở mức độ dễ để HS có thế làm được. Nếu cần thiết, GV cần hướng dẫn HS một số từ vựng trước khi nghe. HS có thế hoạt động theo cặp, nhóm. Tuy nhiên, với dạng hoạt động này, hình thức làm việc cá nhân sẽ phù hợp nhất. Sau khi nghe, HS có thể trao đổi kết quả với nhau. Ví dụ: GV chọn bài hát “My Valentine”, yêu cầu HS nghe và điền các cụm từ còn thiếu. If there were no words, no way to speak, I would still hear you If there were no tears, no way to feel inside, Id still feel for you And even if the sun refused to shine, even if romance ran out of rhyme, you would still have my heart Until the end of time. Youre all I need. My love, my valentine. All of my life, I have been waiting for all you give to me Youve opened my eyes and showed me how to love unselfishly Ive dreamed of this a thousand times before In my dreams I couldnt love you more I will give you my heart until the end of time Youre all I need. My love, my valentine La da da Da da da da And even if the sun refused to shine, Even if romance ran out of rhyme You would still have my heart until the end of time Cuz all I need is you, my valentine Youre all I need. My love, my valentine 2.1.5. Thiết kế dưới dạng trò chơi. GV có thể sử dụng nhiều dạng trò chơi khác nhau để tổ chức cho HS nhằm tạo ra không khí sôi nổi cho HS. Mỗi dạng trò chơi đều có ưu điểm và hạn chế. Tuy nhiên, việc lựa chọn các trò chơi phải phụ thuộc vào khả năng của GV, quy mô lớp học, cơ sở vật chất và các điều kiện khác. Việc thiết kế hoạt động trò chơi còn phải phụ thuộc vào mục đích dạy học. Với mục đích giúp HS nhận biết, nhận dạng, GV cần thiết kế các trò chơi thật đơn giản; nội dung kiến thức phải rõ ràng. Dưới đây là một số ví dụ về trò chơi nhận dạng cấu trúc câu điệu kiện. Ví dụ: Trò chơi ghép câu Chia lớp thành các nhóm gồm 4 – 6 HS. GV chuẩn bị handout và phát cho HS. Handout gồm 2 phần: Phần mệnh đề If và phần mệnh đề chính. Các mệnh đề được trình bày trong các mảnh giấy riêng biệt. Nhiệm vụ của các nhóm là thảo luận và ghép các mệnh đề thành câu điều kiện hoàn chỉnh, có ý nghĩa trong một khoảng thời gian nhất định. Sau khi hết thời gian, đội nào ghép được nhiều nhất các câu đúng sẽ là đội chiến thắng. Do việc dạy câu điều kiện cơ bản được tách từng loại câu nên ở hoạt động này HS chỉ cần ghép đúng về ý nghĩa. Chú ý: Dù thực hiện giảng dạy theo hình thức đọc hiểu, nghe hay trò chơi thì sau khi HS hoàn thành các yêu cầu bài tập, HS cần phải thảo luận và nêu ra được cấu trúc của câu điều kiện. Đồng thời, với sự hướng dẫn của GV, HS nghiên cứu ngữ cảnh để nêu được ý nghĩa sử dụng của câu điều kiện. 2.2. Các hoạt động giúp HS luyện tập cấu trúc câu điều kiện Việc thiết kế hoạt động luyện tập cho HS cần phải được chuẩn bị chu đáo để HS có thể nắm vững các cấu trúc và ý nghĩa sử dụng của các loại câu điều kiện. Đồng thời, nếu sử dụng các bài tập trong sách giáo khoa, GV cần cố gắng hạn chế tối đa việc chép đáp án trong sách tham khảo của HS bằng các biện pháp khác nhau. Bên cạnh đó, GV có thể thiết kế các dạng bài tập, các hoạt động thực hành khác nhằm tạo điều kiện cho HS thực hành và áp dụng các kiến thức HS đã được học ở phần lý thuyết. Các dạng bài tập, hoạt động thực hành về ngữ pháp câu điều kiện rất phong phú và đa dạng. Tuy nhiên, GV cần cân nhắc kỹ trước khi lựa chọn để có thể thiết kế các hoạt động phù hợp với đặc điểm HS và các điều kiện khác. Sau đây là một số dạng hoạt động phù hợp với quy mô tổ chức tại lớp học. 2.2.1. Tổ chức dưới dạng cuộc thi Để tổ chức hoạt động này, GV cần thiết kế các bộ câu hỏi (trắc nghiệm hoặc tự luận). Các thiết bị hỗ trợ bao gồm: máy chiếu, máy tính, bảng phụ cá nhân loại nhỏ, bút dạ. Về hình thức tổ chức: có thể tổ chức theo 2 hình thức sau: 1 – Thi theo nhóm: GV có thể chia lớp thành các nhóm nhỏ gồm 46 HS. Mỗi nhóm có một bút dạ và bảng phụ. GV sẽ chiếu từng câu hỏi, nhóm thảo luận trong khoảng thời gian quy định, ghi đáp án ra bảng phụ. Khi hết giờ, các nhóm phải giơ bảng và GV sẽ chấm và ghi điểm. Sau khi kết thúc cuộc thi, nhóm nào có tổng điểm cao nhất sẽ chiến thắng 2 – Thi cá nhân: GV có thể tổ chức theo hình thức của cuộc thi rung chuông vàng. GV cũng chiếu lần lượt từng câu hỏi. HS trả lời vào bảng phụ. HS trả lời sai ở câu hỏi nào thì sẽ bị loại khỏi cuộc thi. Những HS trả lời đúng đến câu hỏi cuối cùng sẽ chiến thắng. Hình thức tổ chức thi sẽ thu hút HS tham gia sôi nổi, có tính cạnh tranh lành mạnh. Đồng thời, do trong quá trình soạn câu hỏi, GV cũng sắp xếp các câu hỏi theo thứ tự từ dễ đến khó nên GV có thể kiểm tra được mức độ hiểu của HS. Tuy nhiên, việc kiểm soát HS và điều khiển cuộc thi trong lớp học cũng đòi hỏi GV các kỹ năng tổ chức tốt. Hơn nữa, nếu GV tổ chức cuộc thi nhưng nội dung chỉ gồm 1 loại câu điều kiện, thì GV cần thiết kế các bộ câu hỏi gồm nhiều dạng bài tập khác nhau để HS không nhàm chán. Ngoài ra, điều đó sẽ giúp GV có thể đánh giá, kiểm tra HS chính xác hơn. 2.2.2. Tổ chức hoạt động thực hành theo nhóm dưới hình thức trò chơi. GV có thể sử dụng nhiều trò chơi khác nhau để giúp HS thực hành cấu trúc câu điều kiện. Trong quá trình giảng dạy, tôi đã thử nghiệm và thu được nhiều kết quả tốt với dạng hoạt động Trò chơi cá ngựa (Đính kèm ở phụ lục 01) Ở trò chơi này, GV thiết kế các ô gồm các cụm động từ gợi ý cả 2 mệnh đề. HS chơi theo nhóm gồm 4 – 6 HS. Do không có đủ quân xúc xắc nên GV có thể thiết kế dưới dạng lá thăm có in số từ 1 đến 5. HS bốc được lá thăm có chứa số nào thì sẽ di chuyển theo thứ tự để tìm ô gợi ý của mình. Sau đó, HS phải nói được thành câu điều kiện hoàn chỉnh sử dụng các cụm từ gợi ý đó. (Luật chơi giống như chơi cá ngựa). HS nào hoàn thành và về đích trước sẽ giành chiến thắng. Trò chơi này không những thu hút HS mà còn giúp khắc phục được tình trạng HS ỷ lại vào các thành viên khác trong nhóm. Trong quá trình tổ chức, tôi đã quan sát và nhận thấy, HS rất hào hứng khi đến lượt chơi của mình. Tất cả HS trong lớp đều phải thực hành khi đến lượt. Đồng thời, khi một thành viên trong nhóm đặt câu chưa đúng cấu trúc, các thành viên khác có thể hỗ trợ và sửa giúp bạn ngay. Điều này đã giúp cải thiện đáng kể hiệu quả của hoạt động nhóm. 2.2.3. Tổ chức dưới dạng làm bài tập nhóm. Sau khi hoàn thành phần lý thuyết, GV có thể tổ chức cho HS làm bài tập theo nhóm. GV thiết kế các dạng bài tập theo mức độ từ dễ đến khó, với các dạng bài tập khác nhau. Chia lớp thành các nhóm gồm 5 – 7 HS. GV chuyển handout tới các nhóm và yêu cầu HS hoàn thành bài tập này trong khoảng thời gian nhất định. Việc triển khai bài tập này, GV có thể sử dụng các kỹ thuật dạy học khác nhau tùy theo khả năng, điều kiện của GV và HS. Sau khi kết thúc phần làm việc nhóm, GV sẽ hoán đổi kết quả các nhóm để các nhóm kiểm tra chéo nhau. Với những câu mà nhóm kiểm tra cho là chưa chính xác, nhóm phải sửa cho nhóm bạn bằng bút khác màu. Hoạt động kiểm tra chéo sẽ giúp cho HS có cơ hội so sánh kết quả của nhóm mình với nhóm bạn, học hỏi phần bài làm của nhóm bạn nếu nhóm mình chưa hoàn thành xong. Kết thúc việc kiểm tra chéo, GV sẽ là người kiểm tra, chốt đáp án và giải thích thêm nếu cần thiết. 2.3. Các hoạt động vận dụng câu điều kiện Các hoạt động này được tổ chức nhằm giúp HS vận dụng các kiến thức về câu điều kiện cơ bản. Có nhiều cách thiết kế và tổ chức khác nhau. Tuy nhiên, qua những lần tổ chức hoạt động vận dụng, tôi nhận thấy 2 dạng hoạt động sau rất phù hợp để tổ chức trong lớp học. 2.3.1. Hoạt động: Hoàn thành tiếp câu GV có thể tổ chức cho HS chơi theo nhóm nhỏ (4 – 6 HS). Mỗi nhóm HS sẽ phải hoàn thành được một câu điều kiện mà mệnh đề If của nhóm mình chính là mệnh đề chính của nhóm HS khác. Câu điều kiện đó phải đảm bảo đúng cấu trúc và có nghĩa. Ví dụ 1: Tổ chức chơi theo nhóm. Các nhóm sẽ bốc thăm giành quyền đặt câu điều kiện trước. Giả sử rằng nhóm 1 giành quyền chơi trước. Các thành viên nhóm 1 sẽ phải thảo luận và đưa ra một câu điều kiện. Ví dụ: “If I study hard, I will pass the final exam”. Khi đó, nhóm 2 sẽ phải thảo luận để đưa ra một câu điều kiện mà mệnh đề If là cụm “pass the final exam”, “If I pass the final exam, ……”. Tương tự các nhóm 3 sẽ phải đưa ra câu điều kiện mà mệnh đề If sử dụng cụm động từ của mệnh đề chính của nhóm 2…. Lần lượt chơi đến khi tất cả các đội hoàn thành. Mỗi nhóm sẽ có thời gian suy nghĩ trong 15 giây. Nếu nhóm nào không trả lời được thì sẽ bị loại và nhóm tiếp theo sẽ làm tiếp phần của nhóm bị loại đó. Hoạt động này yêu cầu HS tất cả các nhóm đều phải tập trung vào câu của các nhóm khác, giúp rèn luyện tinh thần làm việc nhóm của HS. Ví dụ 2: Tổ chức chơi theo hình thức cá nhân Luật chơi cũng tương tự như chơi theo nhóm. Chia lớp thành nhóm 5 – 7 HS. Gv có thể chỉ định một HS ở mỗi nhóm là người bắt đầu trò chơi. Ví dụ: HS A đưa ra một câu điều kiện “If I study hard, I will pass the final exam”. Khi đó, Hs B sẽ phải thảo luận để đưa ra một câu điều kiện mà mệnh đề If là cụm “pass the final exam”, “If I pass the final exam, ……”. Tương tự HS C sẽ phải đưa ra câu điều kiện mà mệnh đề If sử dụng cụm động từ của mệnh đề chính của HS B…. Lần lượt chơi đến khi tất cả HS hoàn thành. Mỗi HS sẽ có thời gian suy nghĩ trong 15 giây. Nếu Hs nào không trả lời được thì sẽ bị loại và HS tiếp theo sẽ làm tiếp phần của HS bị loại đó. 2.3.2. Dạng viết câu dựa theo tình huống Ở hoạt động này, GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân hoặc nhóm. Chia lớp thành các nhóm nhỏ gồm 4 6 HS. Nếu hoạt động theo đơn vị nhóm: Mỗi nhóm sẽ có một cơ hội đưa ra tình huống của nhóm mình. Các nhóm còn lại sẽ phải thảo luận và viết câu điều kiện dựa theo tình huống của nhóm bạn. Kết thúc lượt chơi, nhóm nào viết được nhiều câu đúng nhất sẽ giành chiến thắng. Trong hoạt động này, GV sẽ là người quan sát và là trọng tài để đánh giá kết quả của các đội. Nếu hoạt động cá nhân: Trong từng nhóm, mỗi HS sẽ có cơ hội đưa ra một tình huống. Các thành viên khác sẽ phải viết câu điều kiện vào giấy A4 và cho các thành viên khác xem. Tuy nhiên, khi hoạt động theo cá nhân nhóm, GV sẽ gặp khó khăn trong việc đánh giá tính chính xác của các câu mà HS đưa ra. Việc đánh giá câu mà các HS trong nhóm đưa ra chủ yếu phụ thuộc vào khả năng và trách nhiệm của các thành viên khác trong nhóm đó. Do đó, GV cần cân nhắc kỹ khi lựa chọn hình thức tổ chức này và chú ý kỹ hơn đến quá trình hoạt động của HS. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM VÀ KẾT QUẢ Tôi đã lựa chọn 2 lớp: 10A2 và 10D1. Đây là hai lớp có lực học bộ môn tiếng Anh tương đương nhau (căn cứ vào điểm TBm Ngữ văn lớp 9 và kết quả khảo sát đầu năm). Cả 2 lớp đều được đánh giá là tương đối trầm, không tích cực xây dựng bài trong quá trình học tập. Quá trình thực nghiệm và tổng hợp kết quả được diễn ra như sau: Trước khi tiến hành dạy chuyên đề câu điều kiện ở 2 lớp này, tôi đã tiến hành khảo sát HS ở 2 lớp (đính kèm phụ lục 02). Kết quả như sau: Lớp Sĩ số Điểm 9 10 Điểm 7 – 8 Điểm 5 6 Điểm < 5 SL % SL % SL % SL % 10A2 39 1 2.6 9 23 13 33.3 16 41.1 10D1 39 1 2.6 10 25.64 13 33.3 15 38.46 Tôi đã tiến hành dạy thực nghiệm 6 tiết ở 2 lớp. Lớp 10A2, tôi tiến hành dạy 3 tiết: Phần Language Focus của các unit 8, 9, 11 – tiếng Anh 10 theo phương pháp thuyết trình. Lớp 10D1, tôi dạy 3 tiết: Phần Language Focus của các unit 8, 9, 11 – tiếng Anh 10 theo phương pháp mới áp dụng tích hợp các kỹ năng và tổ chức các hoạt động tích cực. Trong suốt 6 tiết dạy, tôi có mời 2 đồng nghiệp đi dự giờ, quan sát và đánh giá tiết dạy. Sau khi kết thúc 6 tiết dạy, tôi đã tiến hành khảo sát HS và đồng nghiệp (đính kèm phục lục 03, 04, 05). Kết quả cụ thể như sau: 3.1. Đánh giá của các GV về giờ dạy. Sau khi dự giờ và trao đổi, góp ý về các tiết dạy, 2 GV đều có nhận xét chung như sau: Các tiết dạy lớp 10A2 Các tiết dạy lớp 10D1 Về kế hoạch giảng dạy Chuỗi hoạt động học được thiết kế sơ sài, chưa có sự sáng tạo, đa dạng. Phương án kiểm tra đánh giá trong quá trình hoạt động của HS chưa thực sự hiệu quả, chưa hợp lí. GV chưa sử dụng có hiệu quả các thiết bị dạy học Chuỗi hoạt động được thiết kế sinh động, đa dạng, phù hợp với nội dung, PPGD. Mục tiêu, nội dung, cách tổ chức của mỗi nhiệm vụ học tập đều rõ ràng Có phương án kiểm tra, đánh giá hợp lí, hiệu quả. GV sử dụng có hiệu quả các thiết bị dạy học. Tổ chức hoạt động học tập cho HS Phương pháp và hình thức chuyển giao nhiệm vụ học tập còn đơn điệu, nhàm chán, chưa thu hút được HS GV có quan sát và phát hiện những khó khăn của học sinh. Tuy nhiên chưa đồng đều và chưa bao quát được tất cả HS. GV đã có biện pháp hỗ trợ và khuyến khích HS thực hiện nhiệm vụ được giao. Việc đánh giá kết quả học tập của Hs mới chỉ dừng lại ở cá nhân một vài HS. Phương pháp và hình thức chuyển giao nhiệm vụ học tập đa dạng và hấp dẫn GV đã quan sát và phát hiện kịp thời khó khăn của các nhóm. Có biện pháp hỗ trợ tích cực, hiệu quả để khuyến khích HS thực hiện nhiệm vụ được giao. GV đã tổng hợp, phân tích và đánh giá kết quả hoạt động và quá trình thảo luận của HS tương đối đầy đủ. Hoạt động của HS Còn nhiều HS chưa tiếp nhận và sẵn sang thực hiện nhiệm vụ học tập. Nhiều HS còn ỷ lại, chưa tích cực, chủ động, sáng tạo và hợp tác với các bạn khác trong việc thực hiện các nhiệm vụ học tập Việc trao đổi, thảo luận về kết quả học tập còn mang tính hình thức. Nhiều học sinh không tham gia thảo luận với bạn. Về kết quả học tập: Nhiều HS còn chép bài của bạn, chép STK, và phần chữa bài Đa số HS có ý thức tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ học tập Đa số HS tích cực và chủ động hợp tác với các bạn trong việc thực hiện các nhiệm vụ học tập Phần lớn HS có sự tích cực trong việc trao đổi, thảo luận về kết quả học tập Nhiều HS hoàn thành tốt các nhiệm vụ học tập được giao. 3.2. Kết quả khảo sát HS Nhận xét về giờ dạy Lớp 10A2 (%) Lớp 10D1 (%) Nội dung bài học Nhàm chán, giống các giờ dạy ngữ pháp khác. 87.2 11.3 Có nhiều hoạt động hấp dẫn. 13.8 89.7 Theo đúng nội dung SGK 100 0 Có nhiều hoạt động ngoài SGK 0 100 Tinh thần hợp tác Chủ yếu làm việc cá nhân, có trao đổi kết quả với các bạn 100 0 Chủ yếu làm việc nhóm 0 100 Tích cực hoạt động Không tích cực 76.9 10.25 Tích cực hơn các giờ ngữ pháp khác 24.1 89.75 Hiệu quả thảo luận Không hiệu quả 69.3 82 Thảo luận sôi nổi, hiệu quả 30.7 18 Thái độ học tập Không hứng thú 74.4 76.9 Rất hứng thú, thích 25.6 23.1 Kết quả kiểm tra Lớp Sĩ số Điểm 9 10 Điểm 7 8 Điểm 5 6 Điểm < 5 SL % SL % SL % SL % 10A2 39 4 10.2 13 33.3 12 30.8 10 25.7 10D1 39 7 17.95 16 41.05 11 28.2 5 12.8 Nhìn vào bảng nhận xét đánh giá giờ dạy của các đồng nghiệp, HS các lớp 10A2, 10D1 và bảng kết quả kiểm tra đánh giá sau khi học xong 3 tiết về câu điều kiện cơ bản, có thể thấy rằng: Các tiết dạy theo phương pháp tích hợp các kỹ năng ngôn ngữ, trò chơi và các hoạt động tích cực khác sẽ có sự thúc đẩy, khuyến khích HS tham gia tích cực hơn vào các hoạt động học tập. Đồng thời, HS có nhiều cơ hội thực hành và vận dụng kiến thức đã học. Điều này giúp các em khắc sâu kiến thức và ghi nhớ tốt hơn. Việc tạo được hứng thú học tập và sự chủ động, tích cực tham gia các bài học sẽ là một trong những yếu tố quyết định góp phần vào sự thành công của giờ dạy nói riêng và nâng cao chất lượng bộ môn tiếng Anh nói chung. PHẦN KẾT LUẬN 1. Kết luận Đề tài “Một số dạng hoạt động giúp phát huy tính tích cực của học sinh khi dạy câu điều kiện cơ bản” đã được nghiên cứu dựa trên hệ thống cơ sở lý luận về phương pháp dạy học và lý thuyết câu điều kiện. Các kết quả của việc khảo sát, đánh giá về thực trạng giảng dạy câu điều kiện cơ bản cho thấy: khi dạy các chuyên đề ngữ pháp nói chung, ngữ pháp về câu điều kiện cơ bản nói riêng, GV thường sử dụng phương pháp thuyết trình và giao bài tập trong SGK cho HS làm. HS không tích cực tham gia các hoạt động học tập, không chủ động làm bài tập được giao mà chủ yếu dựa vào kết quả của bạn, chép sách tham khảo hoặc phần chữa bài của GV. GV cũng chưa tích hợp các kỹ năng khác vào việc giảng dạy ngữ pháp. Tất cả những điều này khiến giờ học trở nên nhàm chán, không thu hút HS. Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và trải qua thực tiễn giảng dạy, tác giả đã tổng hợp và đề cập đến các dạng hoạt động nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy câu điều kiện cơ bản. Các dạng hoạt động đó là: Các hoạt động giúp HS nhận biết cấu trúc câu điều kiện. Tích hợp kỹ năng đọc hiểu và nhận biết câu điều kiện Tích hợp kỹ năng nghe và nhận biết câu điều kiện Thiết kế dưới dạng trò chơi. Các hoạt động giúp HS luyện tập cấu trúc câu điều kiện Tổ chức dưới dạng cuộc thi Tổ chức hoạt động thực hành theo nhóm dưới hình thức trò chơi. Tổ chức dưới dạng làm bài tập nhóm. Các hoạt động vận dụng câu điều kiện Hoạt động: Hoàn thành tiếp câu Dạng viết câu dựa theo tình huống Việc sử dụng các dạng hoạt động này sao cho phù hợp và hiệu quả phụ thuộc vào nội dung bài dạy, cơ sở vật chất, năng lực của GV và HS. 2. Khuyến nghị 2.1. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo Hưng Yên Tăng cường trang bị CSVC và trang thiết bị dạy học cho nhà trường để đảm bảo tốt cho việc dạy học theo phương pháp đổi mới đạt hiệu quả cao. Trong thời gian tới, đề nghị sở GD ĐT Hưng Yên tiếp tục mở các lớp bồi dưỡng về PPGD cho GV trong toàn tỉnh để các GV tiếng Anh của trường THPT Nam Phù Cừ được tham gia bồi dưỡng và nâng cao khả năng, nghiệp vụ dạy học và các kỹ năng sử dụng thiết bị dạy học môn Tiếng Anh, đặc biệt là các thiết bị đa phương tiện. Tổ chức các buổi thảo luận chuyên đề về phương pháp dạy học để các trường có cơ hội giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, bày tỏ các kiến nghị và đề xuất về công tác giảng dạy tiếng Anh trong bối cảnh hiện nay. 2.2. Đối với trường THPT Nam Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên Tạo điều kiện hơn nữa để GV Tiếng Anh có cơ hội được học tập, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và năng lực ngoại ngữ, đáp ứng yêu cầu của công tác giảng dạy hiện nay. Phối kết hợp với các trường THPT trong tỉnh tổ chức các buổi hội thảo, chuyên đề bồi dưỡng năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm cho giáo viên Tiếng Anh. Tổ chức hoạt động thanh tra, kiểm tra GV Tiếng Anh và thi Giáo viên giỏi môn Tiếng Anh một cách nghiêm túc, có chế độ khen thưởng thích đáng đối với những giáo viên có đầu tư chuyên môn và đạt kết quả cao trong công tác giảng dạy. Dành nhiều ngân sách hơn cho hoạt động mua sắm các CSVC và TBDH môn tiếng Anh để tạo điều kiện tốt hơn cho việc tổ chức các hoạt động giảng dạy và ngoại khóa môn tiếng Anh. Trên đây là phần nghiên cứu và thực nghiệm sư phạm về dạy câu điều kiện cơ bản theo hình thức mới. Tôi xin cam đoan, tất cả nội dung và kết quả nghiên cứu là của cá nhân tôi, không có bất kỳ sự sao chép nào. Phù Cừ, ngày 25 tháng 3 năm 2016 Người viết Trần Thị Hằng PHỤ LỤC 01 PHỤ LỤC 02 TEST 01 I. Choose the best answer to fill in the blank 1. If I finish the dress before Sunday, I_______________ it to my sister. A. give B. will give C. would give D. had given 2. If I had seen the movie, I_____________ you about it last night. A. could tell B. will tell C. had told D. would have told 3. He would give you the money if he_____________ it. A. have B. has C. had D. would have 4. She would call you immediately if she_______________ help. A. needed B. need C. needs D. will need 5. If you have enough time, please____________the chair before you leave. A. paint B. will paint C. painted D. would paint 6. We could go for a drive if today______________ Saturday. A. is B. was C. were D. had been 7. I_______________ if they invite me. A. accept B. could accept C. accepted D. will accept 8. If your mother_____________ that car for you, will you be happy? A. buy B. buys C. could have bought D. will buy 9. If he______________ early, he could have left on the afternoon flight. A. decided B. decides C. had decided D. would decide 10. If he had left early, he _______________ us. A. will call B. would call C. could have called D. could call II. Give the correct form of verbs in blanks 1. If she (read) _________in bad light, she’ll ruin her eyes. 2. It (be) _______quicker if I had walked. 3. If I have enough time, I (paint) ________the chair before I leave. 4. If Jack (refuse)___________, we will have to manage without him. 5. I could understand the French teacher if she (speak) ________more slowly. 6. We could go for a drive if today (be) __________Sunday. 7. If your mother buys you that motorcycle for you, you (be) _______happy? 8. I wouldn’t do that if I (be)________ you. 9. If he had missed the train, he (be) _________late for his interview. 10. If I (have) _________your address, I would have sent you a postcard. III. Rewrite the following sentences, beginning with the given 1. It’s too cold, they can’t go swimming. If ______________________________________________________ 2. We didn’t know you were in hospital, so we didn’t visit you. > If _____________________________________________________ 3. The doctors can’t find out the remedy, they can’t save a lot of people. >If _______________________________________________________ 4. We don’t use public bus service, we will not get rid of pollution in the city. >If _____________________________________________________ 5. He pays me tonight. Then I’ll have enough money for the tickets. > If_____________________________________________________ PHỤ LỤC 03: PHIẾU ĐÁNH GIÁ GIỜ DẠY (DÀNH CHO GIÁO VIÊN) Nội dung Tiêu chí Nhận xét 1. Kế hoạch(giáo án) và tài liệu dạy học Mức độ phù hợp của chuỗi hoạt động học với mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học được sử dụng. Mức độ rõ ràng của mục tiêu, nội dung, cách tổ chức và sản phẩm cần đạt được của mỗi nhiệm vụ học tập. Mức độ phù hợp của thiết bị dạy học và học liệu được sử dụng để tổ chức các hoạt động học của học sinh. Mức độ hợp lí của phương án kiểm tra, đánh giá trong quá trình tổ chức hoạt động học của học sinh. 2. Tổ chức hoạt động học tập cho học sinh Phương pháp và hình thức chuyển giao nhiệm vụ học tập. Khả năng theo dõi, quan sát, phát hiện kịp thời những khó khăn của học sinh. Mức độ phù hợp, hiệu quả của các biện pháp hỗ trợ và khuyến khích học sinh hợp tác, giúp đỡ nhau khi thực hiện nhiệm vụ học tập. Khả năng tổng hợp, phân tích, đánh giá kết quả hoạt động và quá trình thảo luận của học sinh. 3. Hoạt động của học sinh Khả năng tiếp nhận và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của tất cả học sinh trong lớp. Tính tích cực, chủ động, sáng tạo, hợp tác của học sinh trong việc thực hiện các nhiệm vụ học tập. Khả năng tham gia tích cực của học sinh trong trình bày, trao đổi, thảo luận về kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập. Tính đúng đắn, chính xác, phù hợp của các kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. PHỤ LỤC 04: PHIẾU ĐÁNH GIÁ GIỜ DẠY (DÀNH CHO HỌC SINH) Hãy đánh dẫu X vào những dòng các em cho là đúng với giờ học mà các em vừa tham gia. Nội dung bài học Nhàm chán, giống các giờ dạy ngữ pháp khác. Có nhiều hoạt động hấp dẫn. Theo đúng nội dung SGK Có nhiều hoạt động ngoài SGK Tinh thần hợp tác Chủ yếu làm việc cá nhân, có trao đổi kết quả với các bạn Chủ yếu làm việc nhóm Tích cực hoạt động Không tích cực Tích cực hơn các giờ ngữ pháp khác Hiệu quả thảo luận Không hiệu quả Thảo luận sôi nổi, hiệu quả Thái độ học tập Không hứng thú Rất hứng thú, thích Trân trọng cảm ơn các em PHỤ LỤC 05 TEST 2 I. Choose the best answer to fill in the blank 1. If I ______ the bus this afternoon, I will get a taxi instead. A. miss B. will miss C. missed D. had missed 2. We’ll have to go without John if he ______ soon. A. won’t arrive B. will arrive C. arrives D. doesn’t arrive 3. If I make some coffee, _____ the cake? A. do you cut B. will you cut C. are you cutting D. don’t you cut 4. If you ______ your homework, I _________ you watch TV. A. won’t do let B. did won’t let C. don’t do won’t let D. won’t do don’t let 5. If you _____ this switch, the computer _____ on. A. press comes B. will press comes C. press can come D. have pressed will comes 6. ______ you, I would think twice about that decision. A. If I am B. should I be C. If I were D. if I had been 7. “Would you like some cake?” “no thanks. If I ______ cake, I ______ fat.” A. ate will get B. ate would get C. would eatcould get D. am eating will get 8. Pam broke her arm in the accident. It_______ much worse if she hadn’t been wearing her seat belt. A. will be B. would have been C. was D. were 9. If I ________ you, I ________ my job. A. were would have quit B. am will quit C. was must quit D. were would quit 10. If he_______ me, I______ with him.” A. told would go B. told might have gone C. had told could go D. had told would have gone II. Give the correct form of verbs in blanks 1. If he (eat) ___________ all that, he will be ill. 2. She could give us some advice if she (be) ___________here now. 3. What (happen) ___________ if my parachute does not open? 4. The baby (wake) ___________ up if you spoke louder. 5. If he had gotten one more mark, he (pass) ___________the exam. 6. If she (not get) ___________ married young, she wouldn’t have had many children. 7. If I (know) ___________the answer, I would tell you. 8. You (not have) ______ so many accidents if you drove more carefully. 9. If Peter (ask) ___________ me, I’ll help him with all my ability. 10. If she studied harder, she (get) ___________ better grades. III. Rewrite the following sentences, beginning with the given 1. Because you speak English unnaturally, they do not understand you. If___________________________________________________ 2. We didn’t know your phone number, so we could not contact you. If___________________________________________________ 3. She didn’t hurry, so she missed the train. If___________________________________________________ 4. They don’t have enough time so they cannot do me a favour. If___________________________________________________ 5. I must leave now, or I’ll miss the flight. If___________________________________________________ PHỤ LỤC 06 GIÁO ÁN MINH HỌA DẠY THEO PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH Unit 8: THE STORY OF MY VILLAGE (LANGUAGE FOCUS – 2 period ) Trích phần ngữ pháp I Objectives: By the end of the lesson, students will be able to: distinguishing the sounds au and u then they can pronounce the sounds au and u clearly and correctly. Review the directed speech and rewrite sentences using reported speech master the structure and use of conditional sentence type 1 and do related exercises. II Method : Mainly Presentative approach III Teaching Aids: text book IV Procedure. Period 1: Teacher’s Activities Students’ Activities PRONUNCIATION …………….. ……………. PRESENTATION: Conditional sentence type 1 Review the form and the use of conditional sentence type 1 Ask sts to give the form and the use of conditional sentence type 1 give feedback If clause main clause If + S + V(present simple) S + willcan (not) + Vo. Usage: Express the action that can happen at present or in future Eg: If It rains tomorrow, we won’t go to the cinema He will come here if you invite him make contribution to the lesson listen and take note PRACTICE Ask Ss to do exercise 3 individually: Look at what Ha Anh hopes will happen in the• future. Makes sentences , using If I…………, I will…… Note: The sentences have a logical connection so ask Sts to put the sentences in good order . Call on some sts to read their answers aloud in front of the class. give correct answers 1. If I dont go out so much, Ill do more homework. 2. If I do more homework, Ill pass my exam. 3. If I pass my exam, Ill go to medical college. 4. If I go to medical college, Ill study medicine. 5. If I study medicine, Ill become a doctor. 6. If I become a doctor, Ill be able to cure diseases and help sick people. Exercise 4: Put when or if into each gap. Ask Sts to work individually and do this exercise orally. Call on some Ss to explain their answers in front of the class. give correction 1. If 2. When 3. If 4. If 5. when individual work and make sentences basing on suggestion in the book give answers Check the answers work individually give answers check the answers WRAPPING UP summarise the main points of the lesson. homework: Review the points that have been covered in the lesson and prepare for the next lesson. Listen and take note if necessary PHỤ LỤC 07: GIÁO ÁN MINH HỌC DẠY THỰC NGHIỆM Unit 8: THE STORY OF MY VILLAGE (LANGUAGE FOCUS – 2 period ) I Objectives: By the end of the lesson, students will be able to: distinguishing the sounds au and u then they can pronounce the sounds au and u clearly and correctly. Review the directed speech and rewrite sentences using reported speech master the structure and use of conditional sentence type 1 and do related exercises. II Method : Mainly Presentative approach III Teaching Aids: textbooks, handouts, sub – boards, white board pens, IV Procedure. Period 1: Teacher’s Activities Students’ Activities PRONUNCIATION …………….. ……………. GRAMMAR: Conditional sentence type 1 1.Activity 1: Matching Game ask sts to work in groups of 8 (2 tables set up 1 group). Give handouts. Each group has 3 minutes to discuss and match red pieces of paper with green ones to make full meaning sentences. Which group has the most correct answers in the shortest time will become the winner. (students have to write their answers on the sub – boards) RED PIECES GREEN PIECES 1. If I pass my final exam, a. she will be late for school 2. If she doesn’t hurry up, b. he will be frightened 3. If she speaks English well, c. I won’t go to school 4. If it rains tomorrow, d. I will apply to a university of education 5. If you let him stay at home alone, e. she will apply for that job. ask sts to raise their board when time is up (take note the time of each group) compare the answers of all groups and give feedback. 1. D 2. A 3. E 4. C 5. B ask sts to give comments of the form of verbs in each clause give feedback If clause main clause If + S + V(present simple) S + willcan (not) + Vo. Use: express the action that can happen at present or in future Eg: If It rains tomorrow, we won’t go to the cinema He will come here if you invite him group work and play a game show the results check the answers individual work and give comments PRACTICE Ask Ss to work in groups of 4 students. Give handouts to sts (Appendix 01) give instruction: The game “ Ca ngua” (10 minutes) do modelling with one group go around the class to control the participation of sts and provide help if necessary. when time is up, teacher give feedback and comments on students’ working group work receive handouts and play a game (sts not only take part in the game but also pay attention to other group members’ participation) listen to the teacher PRODUCTION ask sts to sit in the same groups give instruction: the first group will speak out a conditional sentence type 1. The next group will have to produce another conditional sentence type 1 of which the If clause is the same as the main clause of the first group. Eg: Group 1: If you don’t go out to much, you will have more time to study. Group 2: If you have more time to study, you will pass the exam. Which group can not speak out a meaningful sentence will lose the game. The final group will be the winner. Teacher is the oberserver and controller. group work listen to the instruction Discuss to make sentences WRAPPING UP summarise the main points of the lesson. homework: Review the points that have been covered in the lesson and prepare for the next lesson. Listen and take note if necessary TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. A.J. Thomson and A.V. Martinet, “A Practical English Grammar”, Nhà xuất bản Cambridge University Press. 2. Adrian Doff, “Teach English”, Nhà xuất bản Cambridge University 3. Bộ GD – ĐT, “Sách giáo khoa tiếng Anh lớp 10 (chương trình chuẩn)”, Nhà xuất bản Giáo dục. 4. Bộ GD – ĐT, “Integrated skill in teaching English”, Nhà xuất bản Đại học sư phạm Hà Nội 5. Jeremy Harmer, “How to teach English”, Nhà xuất bản Longman. 6. Raymond Murphy, “English Grammar in Use”, Nhà xuất bản Cambridge University. XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC TRƯỜNG THPT NAM PHÙ CỪ Sáng kiến kinh nghiệm “Một số dạng hoạt động giúp phát huy tính tích cực của học sinh khi dạy câu điều kiện cơ bản” của tác giả Trần Thị Hằng đã được thẩm định cấp trường. Tổng số điểm: ……….điểm Xếp loại: ………. Phù Cừ, ngày ……tháng ….năm 2016 TM HỘI ĐỒNG Chủ tịch
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HƯNG YÊN TRƯỜNG THPT NAM PHÙ CỪ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ DẠNG HOẠT ĐỘNG GIÚP PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH
KHI DẠY CÂU ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN
Người thực hiện: Trần Thị Hằng
Năm học: 2015 - 2016
Trang 2PHẦN LÝ LỊCH
- Họ và tên: TRẦN THỊ HẰNG
- Chức vụ: Tổ trưởng tổ Xã Hội 2 – Thư ký hội đồng giáo dục
- Đơn vị công tác: Trường THPT Nam Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên.
- Tên đề tài: “Một số dạng hoạt động giúp phát huy tính tích cực của
học sinh khi dạy câu điều kiện cơ bản”
- Thời gian thực hiện: Từ tháng 9 / 2015 đến tháng 3 / 2016.
Trang 3MỤC LỤC
Danh mục các từ viết tắt ……… 1
PHẦN MỞ ĐẦU 1 Lí do chọn đề tài ……… 2
2 Mục đích nghiên cứu ……… 3
3 Đối tượng nghiên cứu ……… 3
4 Phương pháp nghiên cứu ……… 3
5 Phạm vi nghiên cứu ……… 3
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN 1.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN ……… 4
1.1.1 Cấu trúc và ý nghĩa câu điều kiện cơ bản ……… 4
1.1.1.1 Câu điều kiện loại I (Conditional sentence type I)……… 4
1.1.1.2 Câu điều kiện loại II (Conditional sentence type II) ………… 4
1.1.1.3 Câu điều kiện loại III (Conditional sentence type III) ……… 5
1.1.2 Một số dạng bài tập phổ biến về câu điều kiện……… 5
1.1.2.1 Dạng bài tập điền dạng đúng của động từ………. 5
1.1.2.2 Dạng bài tập chọn đáp án đúng để hoàn thành câu………… 6
1.1.2.3 Dạng bài tập tìm lỗi sai……… 7
1.1.2.4 Dạng bài tập viết lại câu sử dụng cấu trúc điều kiện…………. 7
1.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN………
1.2.1 Thiết kế nội dung và bài tập trong SGK tiếng Anh 10…………
8 8 1.2.2 Thực tế về PPGD……… 8
1.2.3 Thái độ của HS trong giờ học……… 9
1.2.4 Về việc tích hợp các kỹ năng ngôn ngữ khác với giảng dạy ngữ pháp câu điều kiện cơ bản………
9
Trang 4CHƯƠNG 2: MỘT SỐ DẠNG HOẠT ĐỘNG NHẰM NÂNG
CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY CÂU ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN
2.1 Các hoạt động giúp HS nhận biết cấu trúc câu điều kiện………… 10
2.1.1 Tích hợp kỹ năng đọc hiểu và nhận biết câu điều kiện…………
2.1.2 Tích hợp kỹ năng nghe và nhận biết câu điều kiện………
2.1.3 Thiết kế dưới dạng trò chơi ………
1011122.2 Các hoạt động giúp HS luyện tập cấu trúc câu điều kiện…………
2.2.1 Tổ chức dưới dạng cuộc thi………
2.2.2 Tổ chức hoạt động thực hành theo nhóm dưới hình thức trò
chơi
2.2.3 Tổ chức dưới dạng làm bài tập nhóm ………
13131415
2.3 Các hoạt động vận dụng câu điều kiện………
2.3.1 Hoạt động: Hoàn thành tiếp câu………
2.3.2 Dạng viết câu dựa theo tình huống………
151516
CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM VÀ KẾT QUẢ
3.1 Đánh giá của các GV về giờ dạy ………
3.2 Kết quả khảo sát HS………
1820
PHẦN KẾT LUẬN
1 Kết luận………
2 Khuyến nghị………
2223
Trang 6PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, tiếng Anh là một phương tiện giaotiếp cực kỳ quan trọng Do đó, việc học và sử dụng thành thạo tiếng Anhtrong giao tiếp đang ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc với nguồn nhân lựctrong xã hội Tuy nhiên, việc nhận thức được vai trò của tiếng Anh và đầu tưcho việc học tiếng Anh ở nhiều nơi, đặc biệt là HS ở các vùng nông thôn, cònnhiều hạn chế Phụ huynh và HS chưa nhận thức rõ được tầm quan trọng củaviệc học tiếng Anh trong xã hội hiện nay Điều này có ảnh hưởng lớn đến chấtlượng giảng dạy và học tập bộ môn này tại các nhà trường
Ngoài ra, PPGD của GV cũng là yếu tố quyết định đến chất lượng mônhọc Lâu nay, GV thường Việt hóa việc giảng dạy tiếng Anh, đặc biệt là phầnngữ pháp Nhiều GV khi dạy Ngữ pháp vẫn dạy theo phương pháp truyềnthống: GV đưa ra cấu trúc, cách sử dụng, ý nghĩa … Sau đó, HS làm các bài
Trang 7tập bổ trợ Đây không phải là một phương pháp sai Tuy nhiên, nếu giờ dạyngữ pháp nào, GV cũng dạy như vậy sẽ dẫn đến sự nhàm chán cho HS Hơnnữa, HS sẽ ít có cơ hội để ứng dụng những kiến thức ấy vào giao tiếp.
Trong các chủ điểm ngữ pháp tiếng Anh của chương trình tiếng AnhTHPT nói chung và chương trình tiếng Anh 10 cơ bản nói riêng, câu điều kiện
là một chủ điểm quan trọng Điểm ngữ pháp này đã được dạy ở cấp THCS(Lớp 9) Trong chương trình Tiếng Anh 10 câu điều kiện lại tiếp tục được dạy
ở cấp độ cơ bản với lượng kiến thức dàn trải từ Unit 8 đến Unit 11 Trongchương trình Tiếng Anh 11 và Tiếng Anh 12 điểm ngữ pháp này được dạyđầy đủ từ cấp độ cơ bản đến nâng cao và mở rộng với nhiều dạng bài tậpkhác nhau Phần ngữ pháp câu điều kiện cũng thường xuyên xuất hiện trongcác đề thi học kỳ, HS giỏi và thi THPT quốc gia
Đối với HS tại trường THPT Nam Phù Cừ, việc học tiếng Anh còn gặpnhiều khó khăn do trường nằm trong khu vực tuyển sinh có điều kiện kinh tếkhó khăn Khu vực này không có bất kỳ trung tâm ngoại ngữ nào, không có
GV bản ngữ, không có người nước ngoài sinh sống, cũng không có công ty,doanh nghiệp nước ngoài đóng trên địa bàn Chính vì vậy, phụ huynh và HSchưa nhận thức rõ được vai trò của tiếng Anh trong xã hội hiện nay Việc đầu
tư học tiếng Anh cũng không được chú trọng Do đó, chất lượng môn tiếngAnh rất thấp Trong quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy, HS không chỉ yếu các
kỹ năng thực hành tiếng mà phần ngữ pháp cũng rất hạn chế Và kiến thứccâu điều kiện cũng là phần các em gặp nhiều khó khăn
Xuất phát từ những lí do trên, tôi đã nghiên cứu và áp dụng “Một số
dạng hoạt động giúp phát huy tính tích cực của học sinh khi dạy câu điều kiện cơ bản” Bước đầu tôi đã thu được những kết quả khả quan
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn, đề xuất một số dạng hoạtđộng trong giảng dạy câu điều kiện cơ bản nhằm phát huy tính tích cực củahọc sinh
Trang 83 Đối tượng nghiên cứu
Một số dạng hoạt động giúp phát huy tính tích cực của học sinh khi dạy
câu điều kiện cơ bản.
4 Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu và hệ thống hoá cơ sở lý luận về câu điều kiện
- Phương pháp quan sát hoạt động học của HS
- Phương pháp khảo sát, điều tra bằng phiếu hỏi
HS được học trong các Unit 8, 9, và 11 – tiếng Anh 10
1.1.1 Cấu trúc và ý nghĩa câu điều kiện cơ bản
1.1.1.1 Câu điều kiện loại I (Conditional sentence type I)
A, Cấu trúc:
If + Clause 1 (the simple present) , Clause 2 (the simple future)
B, Ý nghĩa:
Trang 9– Diễn tả một điều kiện có thật hoặc có thể xảy ra ở hiện tại hoặc tương lai.
Ví dụ : - If you come into my garden, my dog will bite you
- If I have time, I will visit Ho Chi Minh City
- If it is sunny, I will go fishing
1.1.1.2 Câu điều kiện loại II (Conditional sentence type II)
Ví dụ:- If I had a million USD, I would buy that car
(But I don’t have a million USD and I can’t buy that car)
- If he were a bird, he would fly (But he isn't a bird and he can’t fly at all.)
Chú ý : “to be” trong mệnh đề If được chia là “were” với tất cả các ngôi.
1.1.1.3 Câu điều kiện loại III (Conditional sentence type III)
A, Cấu trúc:
If + Clause 1 (the past perfect) + , + Clause 2 (would have + Past part )
B, Ý nghĩa:
– Diễn tả một sự thật hoặc một điều kiện không có thật ở quá khứ
Ví dụ: - If Miss Phuong had attended the beauty contest, she wouldhave won the first prize
(But the fact was that she didn’t attend and she didn’t win the first prize.)
- If we had prepared our last lessons carefully, we would have gotgood marks
(But the fact was that we didn’t prepare our last lessons carefully
and we didn’t get good marks at all.)
Trang 101.1.2 Một số dạng bài tập phổ biến về câu điều kiện
Dạng bài tập về câu điều kiện rất phong phú, đa dạng, và có nhiều cấp độ
từ dễ tới khó, từ cơ bản đến nâng cao Tuy nhiên, trong nghiên cứu này, tôixin tổng hợp lại 4 dạng bài cơ bản, thường gặp nhất trong quá trình HS học vềcâu điều kiện
1.1.2.1 Dạng bài tập điền dạng đúng của động từ
Đây là dạng bài tập từ luận Bài tập này gồm các câu điều kiện cònkhuyết dạng động từ của một mệnh đề hoặc cả hai mệnh đề
Ví dụ:
1 Bring him another if he (not/like) this one
2 She (be) angry if she had heard this yesterday
3 If you were more careful, you (have) an accident
4 If you like, I (get) you a job in this company
5 If your mother (be) 15 years younger, she (play) some games
1.1.2.2 Dạng bài tập chọn đáp án đúng để hoàn thành câu
Đây là dạng bài trắc nghiệm về dạng đúng của động từ trong câu điểu kiện.Câu trắc nghiệm có thể khuyết một mệnh đề hoặc cả hai mệnh đề và yêu cầu
HS chọn đáp án đúng nhất để hoàn thành câu
Ví dụ 1:
1 If I the bus this afternoon, I will get a taxi instead
A miss B will miss C missed D had missed
2 `We’ll have to go without John if he soon
A won’t arrive B will arrive C arrives D doesn’t arrive
3 If I make some coffee, _ the cake?
A do you cut B will you cut C are you cutting D don’t you cut
4 If you your homework, I _ you watch TV
A won’t do/ let B did/ won’t let
Trang 11C don’t do/ won’t let D won’t do/ don’t let
5 If you _ this switch, the computer _ on
A press/ comes B will press/ comes
C press/ can come D have pressed/ will comes
Ví dụ 2:
1- I can’t understand what he sees in her! If anyone treats / will treat / treated
me like that, I am / will be / would be extremely angry.
2- If you help / helped me with this exercise, I will do / would do the same for
you one day
3- According to the timetable, if the train leaves / left on time, we will / would
arrive at 5.30
4- If it is / will be fine tomorrow, we go / will go to the coast.
5- If we find /found a taxi, we will get / would get there before the play starts.
1.1.2.3 Dạng bài tập tìm lỗi sai
Dạng bài tập này bao gồm các câu có chứa các phần gạch chân HS cầnđọc kỹ các câu và chọn đáp án sai GV có thể yêu cầu HS sửa các lỗi sai đểgiúp các em khắc sâu kiến thức
Trang 12A B C D
5 If the doctors could find in the remedy, a lot of people would be saved
A B C D
1.1.2.4 Dạng bài tập viết lại câu sử dụng cấu trúc điều kiện
Với phần bài tập này, HS phải vận dụng kiến thức câu điều kiện để viếtlại câu có nghĩa gần nhất với câu đã cho
1.2.1 Thiết kế nội dung và bài tập trong sách giáo khoa tiếng Anh 10
Phần bài tập trong sách giáo khoa, có 2 dạng bài cơ bản là: điền dạngđúng của động từ trong ngoặc và viết lại câu Do được thiết kế riêng lẻ, mỗiUnit dạy một loại câu điều kiện cơ bản, nên phần bài tập điền dạng đúng của
từ trong ngoặc là tương đối dễ
Trong Unit 8 – English 10, bài tập về câu điều kiện loại 1 chỉ được thiết
kế dưới dạng cho cụm từ gợi ý và yêu cầu HS viết thành câu hoàn chỉnh sửdụng cấu trúc câu điều kiện loại 1
Với Unit 9 – English 10, có 1 bài tập yêu cầu HS cho dạng đúng củađộng từ trong ngoặc, sử dụng cấu trúc câu điều kiện loại 2
Trang 13Ở Unit 11 – English 10, bài tập về câu điều kiện được thiết kế dưới 2dạng: điền dạng đúng của động từ trong ngoặc và viết lại câu sử dụng cấu trúccâu điều kiện loại 3.
Việc thiết kế bài tập của 3 Unit tương đối giống nhau dẫn đến sự nhàmchán cho HS Ngoài ra, nhiều HS lười học đã không tự mình làm bài mà chépđáp án trong sách để học tốt hoặc các sách tham khảo có đáp án Điều nàykhiến cho GV gặp khó khăn trong việc kiểm tra mức độ hiểu của HS và tínhchính xác khi HS báo cáo kết quả bài làm của mình
1.2.2 Thực tế về PPGD
Trong quá trình giảng dạy phần ngữ pháp câu điều kiện cơ bản loại 1,2,3trong chương trình tiếng Anh lớp 10, tôi nhận thấy, GV thường sử dụngphương pháp thuyết trình theo cách diễn dịch GV đưa ra công thức, giớithiệu cách sử dụng Sau đó, GV phân tích một số ví dụ để làm rõ cấu trúc và ýnghĩa Sau khi hoàn thành phần giảng lí thuyết, GV yêu cầu HS áp dụng vàolàm các bài tập trong sách giáo khoa Việc áp dụng cùng một phương pháptrong 3 bài liên tiếp, dạy về 3 dạng câu điều kiện cơ bản khiến cho bài giảngrất đơn điệu, không thu hút được HS Đó là một trong những nguyên nhânkhiến cho hiệu quả giờ dạy không cao
Ngoài ra, phương pháp thuyết trình cùng với các dạng bài tập được thiết
kế trong sách giáo khoa đã khiến HS không có cơ hội áp dụng các kiến thức
và cấu trúc câu điều kiện vào thực tế Các em không có cơ hội được sử dụngcâu điều kiện trong các tình huống giao tiếp để từ đó khắc sâu kiến thức Do
đó, cần thực hiện ứng dụng tích hợp các kỹ năng ngôn ngữ khác trong quátrình dạy ngữ pháp nói chung, và dạy về câu điều kiện nói riêng
1.2.3 Thái độ của HS trong giờ học
Qua quan sát từ giờ dạy của bản thân và các đồng nghiệp khác, tôi nhậnthấy, trong giờ dạy ngữ pháp nói chung và giờ dạy về câu điều kiện nói riêng,
HS thường chỉ chú ý vào việc ghi chép các kiến thức lý thuyết do GV thuyếttrình Một số HS không chú ý Ngay cả khi GV phân nhóm thảo luận hoặc
Trang 14làm bài tập, nhiều HS không tham gia hoặc tham gia một cách bị động Khiđược yêu cầu làm bài tập, nhiều HS không cố gắng tự làm mà chép từ sáchtham khảo, sách để học tốt.
1.2.4 Về việc tích hợp các kỹ năng ngôn ngữ khác với giảng dạy ngữ pháp câu điều kiện cơ bản
Theo thiết kế bài dạy trong sách giáo khoa Tiếng Anh 10, phần giảngdạy ngữ pháp của GV hầu như không có sự tích hợp các kỹ năng khác Đốivới phần ngữ pháp câu điều kiện cơ bản, đa số GV thường chỉ sử dụngphương pháp thuyết trình ngữ pháp, cấu trúc và ý nghĩa Sau đó, GV yêu cầu
HS làm các bài tập trong sách giáo khoa Ngay cả khi một số GV thiết kếthành các trò chơi thì việc kết hợp với các kỹ năng khác vẫn không được thểhiện rõ nét
CHƯƠNG 2: MỘT SỐ DẠNG HOẠT ĐỘNG NHẰM NÂNG CAO
HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY CÂU ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN
Trong quá trình giảng dạy phần ngữ pháp câu điều kiện cơ bản, tôi đãthực nghiệm một số hoạt động ở các lớp, các đối tượng HS khác nhau Việcthực nghiệm đó đã đem lại các kết quả khả quan Sau mỗi lần tổ chức các hoạtđộng, tôi đã rút ra những kinh nghiệm và cách thức tổ chức các hoạt động đósao cho đạt hiệu quả cao nhất Trong nghiên cứu này, tôi xin nêu một số hìnhthức hoạt động mà tôi đã áp dụng trong quá trình giảng dạy chuyên đề câuđiều kiện cơ bản
2.1 Các hoạt động giúp HS nhận biết cấu trúc câu điều kiện.
Trang 15Thay vì đưa sẵn cấu trúc và ý nghĩa sử dụng hoặc phân tích một số ví dụ
để rút ra cấu trúc và ý nghĩa sử dụng, GV có thể thiết kế một số hoạt độngnhằm giúp HS nhận biết cấu trúc và ý nghĩa của các loại câu điều kiện Vớicác hoạt động này, GV cần chú ý thiết kế các hoạt động ở mức độ đơn giản.Đồng thời, các dạng hoạt động này có thể giúp GV tích hợp các kỹ năng ngônngữ khác trong quá trình giảng dạy
2.1.3 Tích hợp kỹ năng đọc hiểu và nhận biết câu điều kiện
Ở hoạt động này, GV cần chuẩn bị một đoạn văn ngắn có chứa các câuđiều kiện cơ bản GV có thể yêu cầu HS làm việc cá nhân, theo cặp hoặcnhóm, đọc và thực hiện các yêu cầu của GV Ví dụ: GV có thể thiết kế dướidạng đọc và trả lời câu hỏi, hoặc yêu cầu HS đọc và ghi ra / đánh dấu các câuđiều kiện Sau đó, yêu cầu HS trao đổi phần kết quả GV cũng có thể tổ chứcdưới dạng một cuộc thi nhỏ Trong một khoảng thời gian nhất định, đội nàoghi được nhiều câu đúng, nhanh nhất thì sẽ là đội thắng cuộc
Vì đây là hoạt động được thiết kế để nhận biết cấu trúc và ý nghĩa sửdụng nên GV cần chú ý thiết kế đoạn văn đọc rõ ràng và tường minh Các câuđiều kiện trong đoạn văn đó cần gắn liền với văn cảnh để HS dễ dàng nhận ra
to say if he had met her.
Trang 16Với một đoạn văn ngắn như vậy, GV có thể yêu cầu HS đọc và gạchchân các câu điều kiện xuất hiện trong bài Ngoài ra GV có thể thiết kế dạngbài đọc trả lời câu hỏi có chứa cấu trúc If.
2.1.4 Tích hợp kỹ năng nghe và nhận biết câu điều kiện
Hoạt động này có thể được thiết kế dưới dạng như sau:
GV có thể sử dụng một bài hát đơn giản có sử dụng cấu trúc câu điềukiện và thiết kế thành các bài tập như nghe và điền từ vào chỗ trống, nối 2mệnh đề của một câu điều kiện Tuy nhiên, GV cần chú ý: kỹ năng nghe vốnđược coi là kỹ năng khó đối với HS vùng nông thôn, vì thế, việc thiết kế bàitập cần ở mức độ dễ để HS có thế làm được Nếu cần thiết, GV cần hướngdẫn HS một số từ vựng trước khi nghe
HS có thế hoạt động theo cặp, nhóm Tuy nhiên, với dạng hoạt độngnày, hình thức làm việc cá nhân sẽ phù hợp nhất Sau khi nghe, HS có thể traođổi kết quả với nhau
Ví dụ: GV chọn bài hát “My Valentine”, yêu cầu HS nghe và điền các
cụm từ còn thiếu
If there were no words, no way to speak, I would still hear you
If there were no tears, no way to feel inside, I'd still feel for you
And even if the sun refused to shine, even if romance ran out of rhyme, you would still have my heart
Until the end of time You're all I need My love, my valentine
All of my life, I have been waiting for all you give to me
You've opened my eyes and showed me how to love unselfishly
I've dreamed of this a thousand times before
In my dreams I couldnt love you more
I will give you my heart until the end of time
You're all I need My love, my valentine
La da da Da da da da
And even if the sun refused to shine, Even if romance ran out of rhyme
Trang 17You would still have my heart until the end of time
Cuz all I need is you, my valentine
You're all I need My love, my valentine
2.1.5 Thiết kế dưới dạng trò chơi.
GV có thể sử dụng nhiều dạng trò chơi khác nhau để tổ chức cho HSnhằm tạo ra không khí sôi nổi cho HS Mỗi dạng trò chơi đều có ưu điểm vàhạn chế Tuy nhiên, việc lựa chọn các trò chơi phải phụ thuộc vào khả năngcủa GV, quy mô lớp học, cơ sở vật chất và các điều kiện khác Việc thiết kếhoạt động trò chơi còn phải phụ thuộc vào mục đích dạy học Với mục đíchgiúp HS nhận biết, nhận dạng, GV cần thiết kế các trò chơi thật đơn giản; nộidung kiến thức phải rõ ràng Dưới đây là một số ví dụ về trò chơi nhận dạngcấu trúc câu điệu kiện
* Ví dụ: Trò chơi ghép câu
Chia lớp thành các nhóm gồm 4 – 6 HS GV chuẩn bị handout và phátcho HS Handout gồm 2 phần: Phần mệnh đề If và phần mệnh đề chính Cácmệnh đề được trình bày trong các mảnh giấy riêng biệt Nhiệm vụ của cácnhóm là thảo luận và ghép các mệnh đề thành câu điều kiện hoàn chỉnh, có ýnghĩa trong một khoảng thời gian nhất định Sau khi hết thời gian, đội nàoghép được nhiều nhất các câu đúng sẽ là đội chiến thắng
Do việc dạy câu điều kiện cơ bản được tách từng loại câu nên ở hoạtđộng này HS chỉ cần ghép đúng về ý nghĩa
Chú ý:
Dù thực hiện giảng dạy theo hình thức đọc hiểu, nghe hay trò chơi thìsau khi HS hoàn thành các yêu cầu bài tập, HS cần phải thảo luận và nêu rađược cấu trúc của câu điều kiện Đồng thời, với sự hướng dẫn của GV, HSnghiên cứu ngữ cảnh để nêu được ý nghĩa sử dụng của câu điều kiện
2.2 Các hoạt động giúp HS luyện tập cấu trúc câu điều kiện
Việc thiết kế hoạt động luyện tập cho HS cần phải được chuẩn bị chuđáo để HS có thể nắm vững các cấu trúc và ý nghĩa sử dụng của các loại câu
Trang 18điều kiện Đồng thời, nếu sử dụng các bài tập trong sách giáo khoa, GV cần
cố gắng hạn chế tối đa việc chép đáp án trong sách tham khảo của HS bằngcác biện pháp khác nhau Bên cạnh đó, GV có thể thiết kế các dạng bài tập,các hoạt động thực hành khác nhằm tạo điều kiện cho HS thực hành và ápdụng các kiến thức HS đã được học ở phần lý thuyết
Các dạng bài tập, hoạt động thực hành về ngữ pháp câu điều kiện rấtphong phú và đa dạng Tuy nhiên, GV cần cân nhắc kỹ trước khi lựa chọn để
có thể thiết kế các hoạt động phù hợp với đặc điểm HS và các điều kiện khác.Sau đây là một số dạng hoạt động phù hợp với quy mô tổ chức tại lớp học
2.2.1 Tổ chức dưới dạng cuộc thi
Để tổ chức hoạt động này, GV cần thiết kế các bộ câu hỏi (trắc nghiệmhoặc tự luận) Các thiết bị hỗ trợ bao gồm: máy chiếu, máy tính, bảng phụ cánhân loại nhỏ, bút dạ
Về hình thức tổ chức: có thể tổ chức theo 2 hình thức sau:
1 – Thi theo nhóm: GV có thể chia lớp thành các nhóm nhỏ gồm 4-6 HS.Mỗi nhóm có một bút dạ và bảng phụ GV sẽ chiếu từng câu hỏi, nhóm thảoluận trong khoảng thời gian quy định, ghi đáp án ra bảng phụ Khi hết giờ, cácnhóm phải giơ bảng và GV sẽ chấm và ghi điểm Sau khi kết thúc cuộc thi,nhóm nào có tổng điểm cao nhất sẽ chiến thắng
2 – Thi cá nhân: GV có thể tổ chức theo hình thức của cuộc thi rungchuông vàng GV cũng chiếu lần lượt từng câu hỏi HS trả lời vào bảng phụ
HS trả lời sai ở câu hỏi nào thì sẽ bị loại khỏi cuộc thi Những HS trả lời đúngđến câu hỏi cuối cùng sẽ chiến thắng
Hình thức tổ chức thi sẽ thu hút HS tham gia sôi nổi, có tính cạnh tranhlành mạnh Đồng thời, do trong quá trình soạn câu hỏi, GV cũng sắp xếp cáccâu hỏi theo thứ tự từ dễ đến khó nên GV có thể kiểm tra được mức độ hiểucủa HS Tuy nhiên, việc kiểm soát HS và điều khiển cuộc thi trong lớp họccũng đòi hỏi GV các kỹ năng tổ chức tốt Hơn nữa, nếu GV tổ chức cuộc thinhưng nội dung chỉ gồm 1 loại câu điều kiện, thì GV cần thiết kế các bộ câu
Trang 19hỏi gồm nhiều dạng bài tập khác nhau để HS không nhàm chán Ngoài ra,điều đó sẽ giúp GV có thể đánh giá, kiểm tra HS chính xác hơn.
2.2.2 Tổ chức hoạt động thực hành theo nhóm dưới hình thức trò chơi.
GV có thể sử dụng nhiều trò chơi khác nhau để giúp HS thực hành cấutrúc câu điều kiện
Trong quá trình giảng dạy, tôi đã thử nghiệm và thu được nhiều kết quả
tốt với dạng hoạt động Trò chơi cá ngựa (Đính kèm ở phụ lục 01)
Ở trò chơi này, GV thiết kế các ô gồm các cụm động từ gợi ý cả 2 mệnh
đề HS chơi theo nhóm gồm 4 – 6 HS Do không có đủ quân xúc xắc nên GV
có thể thiết kế dưới dạng lá thăm có in số từ 1 đến 5 HS bốc được lá thăm cóchứa số nào thì sẽ di chuyển theo thứ tự để tìm ô gợi ý của mình Sau đó, HSphải nói được thành câu điều kiện hoàn chỉnh sử dụng các cụm từ gợi ý đó.(Luật chơi giống như chơi cá ngựa) HS nào hoàn thành và về đích trước sẽgiành chiến thắng Trò chơi này không những thu hút HS mà còn giúp khắcphục được tình trạng HS ỷ lại vào các thành viên khác trong nhóm Trong quátrình tổ chức, tôi đã quan sát và nhận thấy, HS rất hào hứng khi đến lượt chơicủa mình Tất cả HS trong lớp đều phải thực hành khi đến lượt Đồng thời,khi một thành viên trong nhóm đặt câu chưa đúng cấu trúc, các thành viênkhác có thể hỗ trợ và sửa giúp bạn ngay Điều này đã giúp cải thiện đáng kểhiệu quả của hoạt động nhóm
2.2.3 Tổ chức dưới dạng làm bài tập nhóm.
Sau khi hoàn thành phần lý thuyết, GV có thể tổ chức cho HS làm bàitập theo nhóm GV thiết kế các dạng bài tập theo mức độ từ dễ đến khó, vớicác dạng bài tập khác nhau Chia lớp thành các nhóm gồm 5 – 7 HS GVchuyển handout tới các nhóm và yêu cầu HS hoàn thành bài tập này trongkhoảng thời gian nhất định Việc triển khai bài tập này, GV có thể sử dụngcác kỹ thuật dạy học khác nhau tùy theo khả năng, điều kiện của GV và HS.Sau khi kết thúc phần làm việc nhóm, GV sẽ hoán đổi kết quả các nhóm đểcác nhóm kiểm tra chéo nhau Với những câu mà nhóm kiểm tra cho là chưa
Trang 20chính xác, nhóm phải sửa cho nhóm bạn bằng bút khác màu Hoạt động kiểmtra chéo sẽ giúp cho HS có cơ hội so sánh kết quả của nhóm mình với nhómbạn, học hỏi phần bài làm của nhóm bạn nếu nhóm mình chưa hoàn thànhxong Kết thúc việc kiểm tra chéo, GV sẽ là người kiểm tra, chốt đáp án vàgiải thích thêm nếu cần thiết.
2.3 Các hoạt động vận dụng câu điều kiện
Các hoạt động này được tổ chức nhằm giúp HS vận dụng các kiến thức
về câu điều kiện cơ bản Có nhiều cách thiết kế và tổ chức khác nhau Tuynhiên, qua những lần tổ chức hoạt động vận dụng, tôi nhận thấy 2 dạng hoạtđộng sau rất phù hợp để tổ chức trong lớp học
2.3.1 Hoạt động: Hoàn thành tiếp câu
GV có thể tổ chức cho HS chơi theo nhóm nhỏ (4 – 6 HS) Mỗi nhóm /
HS sẽ phải hoàn thành được một câu điều kiện mà mệnh đề If của nhóm /mình chính là mệnh đề chính của nhóm / HS khác Câu điều kiện đó phải đảmbảo đúng cấu trúc và có nghĩa
Ví dụ 1: Tổ chức chơi theo nhóm
Các nhóm sẽ bốc thăm giành quyền đặt câu điều kiện trước Giả sử rằngnhóm 1 giành quyền chơi trước Các thành viên nhóm 1 sẽ phải thảo luận vàđưa ra một câu điều kiện Ví dụ: “If I study hard, I will pass the final exam”.Khi đó, nhóm 2 sẽ phải thảo luận để đưa ra một câu điều kiện mà mệnh đề If
là cụm “pass the final exam”, “If I pass the final exam, ……” Tương tự cácnhóm 3 sẽ phải đưa ra câu điều kiện mà mệnh đề If sử dụng cụm động từ củamệnh đề chính của nhóm 2… Lần lượt chơi đến khi tất cả các đội hoàn thành.Mỗi nhóm sẽ có thời gian suy nghĩ trong 15 giây Nếu nhóm nào không trả lờiđược thì sẽ bị loại và nhóm tiếp theo sẽ làm tiếp phần của nhóm bị loại đó.Hoạt động này yêu cầu HS tất cả các nhóm đều phải tập trung vào câu của cácnhóm khác, giúp rèn luyện tinh thần làm việc nhóm của HS
Ví dụ 2: Tổ chức chơi theo hình thức cá nhân
Trang 21Luật chơi cũng tương tự như chơi theo nhóm Chia lớp thành nhóm 5 – 7
HS Gv có thể chỉ định một HS ở mỗi nhóm là người bắt đầu trò chơi Ví dụ:
HS A đưa ra một câu điều kiện “If I study hard, I will pass the final exam”.Khi đó, Hs B sẽ phải thảo luận để đưa ra một câu điều kiện mà mệnh đề If làcụm “pass the final exam”, “If I pass the final exam, ……” Tương tự HS C
sẽ phải đưa ra câu điều kiện mà mệnh đề If sử dụng cụm động từ của mệnh đềchính của HS B… Lần lượt chơi đến khi tất cả HS hoàn thành Mỗi HS sẽ cóthời gian suy nghĩ trong 15 giây Nếu Hs nào không trả lời được thì sẽ bị loại
và HS tiếp theo sẽ làm tiếp phần của HS bị loại đó
2.3.2 Dạng viết câu dựa theo tình huống
Ở hoạt động này, GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân hoặcnhóm Chia lớp thành các nhóm nhỏ gồm 4 - 6 HS
Nếu hoạt động theo đơn vị nhóm: Mỗi nhóm sẽ có một cơ hội đưa ra tìnhhuống của nhóm mình Các nhóm còn lại sẽ phải thảo luận và viết câu điềukiện dựa theo tình huống của nhóm bạn Kết thúc lượt chơi, nhóm nào viếtđược nhiều câu đúng nhất sẽ giành chiến thắng Trong hoạt động này, GV sẽ
là người quan sát và là trọng tài để đánh giá kết quả của các đội
Nếu hoạt động cá nhân: Trong từng nhóm, mỗi HS sẽ có cơ hội đưa ramột tình huống Các thành viên khác sẽ phải viết câu điều kiện vào giấy A4
và cho các thành viên khác xem Tuy nhiên, khi hoạt động theo cá nhânnhóm, GV sẽ gặp khó khăn trong việc đánh giá tính chính xác của các câu mà
HS đưa ra Việc đánh giá câu mà các HS trong nhóm đưa ra chủ yếu phụthuộc vào khả năng và trách nhiệm của các thành viên khác trong nhóm đó
Do đó, GV cần cân nhắc kỹ khi lựa chọn hình thức tổ chức này và chú ý kỹhơn đến quá trình hoạt động của HS