LUẬN văn THẠC sĩ văn hóa CHÍNH TRỊ của cán bộ cấp xã ở HUYỆN tân sơn, TỈNH PHÚ THỌ HIỆN NAY

Văn hoá chính trị là một phương diện của văn hóa, là sự thẩm thấu của văn hóa vào chính trị, do các chủ thể HĐCT sáng tạo, đấu tranh mà có. Thông qua hoạt động thực tiễn chính trị, các chủ thể tạo ra hệ thống các giá trị văn hóa, phản ánh đặc trưng bản chất VHCT của mình. Văn hóa chính trị có vai trò quan trọng trong điều chỉnh quan hệ giữa các chủ thể chính trị, giữa con người với tổ chức, cộng đồng xã hội trong đời sống chính trị và đời sống xã hội sao cho phù hợp với những giá trị chân, thiện, mỹ.

MỤC LỤC

Trang

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ

VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA CÁN BỘ CẤP XÃ Ở HUYỆN TÂN SƠN, TỈNH PHÚ THỌ HIỆN NAY 101.1 Một số vấn đề lý luận về văn hóa chính trị của cán bộ

1.2 Thực trạng văn hóa chính trị của cán bộ xã ở huyện

Chương 2 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO VĂN

HÓA CHÍNH TRỊ CỦA CÁN BỘ CẤP XÃ Ở HUYỆN TÂN SƠN, TỈNH PHÚ THỌ HIỆN NAY 512.1 Yêu cầu nâng cao văn hóa chính trị của cán bộ cấp

xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ hiện nay 512.2 Giải pháp cơ bản nâng cao văn hóa chính trị của cán

bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ hiện nay 56

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Văn hoá chính trị là một phương diện của văn hóa, là sự thẩm thấu củavăn hóa vào chính trị, do các chủ thể HĐCT sáng tạo, đấu tranh mà có Thôngqua hoạt động thực tiễn chính trị, các chủ thể tạo ra hệ thống các giá trị văn hóa,phản ánh đặc trưng bản chất VHCT của mình Văn hóa chính trị có vai trò quantrọng trong điều chỉnh quan hệ giữa các chủ thể chính trị, giữa con người với tổchức, cộng đồng xã hội trong đời sống chính trị và đời sống xã hội sao cho phùhợp với những giá trị chân, thiện, mỹ

Trong điều kiện thể chế chính trị ở Việt Nam, thì VHCT là nhân tố quyđịnh trình độ tư duy hành động và kỹ năng lãnh đạo, quản lý đối với đội ngũcán bộ các cấp Trong đó, đội ngũ cán bộ cấp xã là lực lượng trực tiếp quántriệt, cụ thể hóa, triển khai thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước ở địa phương mình Vì vậy, VHCT của cán bộcấp xã không chỉ là điều kiện để họ thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ theođúng địa phương phát triển, mà còn giúp họ nâng cao phẩm chất, năng lựccông tác đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đối mối HTCT ở nước ta

Tân Sơn là một huyện miền núi thuộc tỉnh Phú Thọ, được thành lậptheo Nghị định 61/2007/NĐ-CP ngày 09/04/2007 của Chính phủ Trong nhữngnăm qua, công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương đối vớinâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã nói chung, trình độ VHCT nói riêng

đã được quan tâm, chú trọng Đại đa số cán bộ cấp xã có tri thức chính trị, nănglực, hành vi chính trị chuẩn mực, góp phần xây dựng HTCT cơ sở vững mạnh vànâng cao đời sống mọi mặt ở địa phương Tuy nhiên, VHCT của một bộ phậncán bộ cấp xã còn nhiều mặt hạn chế Trình độ tri thức chính trị, tình cảm,niềm tin chính trị còn thấp, bản lĩnh chính trị và hành vi trong quan hệ chínhtrị còn thiếu chuẩn mực văn hóa Trong thực thi nhiệm vụ ở địa phương còn

có những biểu hiện chuyên quyền, quan liêu, sách nhiễu, xa dân, thiếu

trọng dân… Thực trạng đó, làm giảm lòng tin của nhân dân đối với cấp ủy,chính quyền, đoàn thể địa phương và chế độ

Hiện nay, nước ta đang bước vào giai đoạn mới Những thách thức đặt rađối với việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và nâng cao văn hóa trong HĐCT,kinh tế, xã hội là không hề nhỏ Trong Văn kiện Đại biểu toàn quốc lần thứXII của Đảng khẳng định: “Xây dựng văn hóa trong chính trị và kinh tế Chútrọng chăm lo xây dựng văn hóa trong Đảng, trong các cơ quan nhà nước vàđoàn thể; coi đây là nhân tố quan trọng để xây dựng hệ thống chính trị trongsạch, vững mạnh” [4, tr.128] Vì vậy, sự nghiệp xây dựng, phát triển KT - XH

ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ đã đặt ra yêu cầu phải nâng cao VHCT, nângcao tính văn hóa trong từng tổ chức và con người; trong đó VHCT của cán bộcấp xã cần được quan tâm, chú trọng Từ những lý do trên, tác giả chọn vấn đề:

“Văn hóa chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ hiện nay” làm luận văn tốt nghiệp có tính cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn hiện

nay

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

* Các công trình nghiên cứu về văn hóa chính trị

Từ các góc độ tiếp cận khác nhau các tác giả đã phân tích, làm rõ giá trịcủa VHCT theo quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minhđược thể hiện ở các công trình tiêu biểu sau đây:

Trong cuốn sách “Văn hóa chính trị và việc bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh

đạo ở nước ta hiện nay” [58] của tác giả Phạm Ngọc Quang đã nghiên cứu về

lĩnh vực VHCT ở Việt Nam Tác giả đã đề cập khá toàn diện khái niệm, cấu trúc,chức năng, đặc điểm của VHCT, đồng thời khái quát thực trạng VHCT ở ViệtNam, tác động của nó đối với vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ nước ta hiện nay

Trong cuốn sách:“Văn hóa chính trị Việt Nam truyền thống và hiện đại”

[55], của tác giả Nguyễn Hồng Phong đã tập trung nghiên cứu có tính chiếnlược của nhân tố nội sinh trong việc khai thác các nguồn lực ngoại sinh để

phát triển đất nước Tác giả làm rõ vị trí, vai trò của VHCT trong truyềnthống và hiện đại, nhất trong công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế; nhấn mạnhtầm quan trọng nâng cao VHCT cho đội ngũ cán bộ các cấp ở nước ta.

Cuốn sách: “Văn hóa chính trị Hồ Chí Minh với việc xây dựng văn hóa

chính trị Việt Nam” [40], của tác giả Nguyễn Minh Khoa đã giới thiệu về

nội dung tư tưởng VHCT Hồ Chí Minh và ý nghĩa lý luận và thực tiễn hiệnnay Tác giả khẳng định VHCT nước nhà đang phải đối mặt với nhữngthách thức, bất cập, hạn chế nảy sinh từ thực tiễn cuộc sống, nhất là sự thahóa xuống cấp về tư tưởng đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảngviên Trên cơ sở đó tác giả đề xuất những giải pháp nâng cao VHCT chođội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay

Trong cuốn sách “Sự tác động của văn hóa chính trị đến quản lý công ở

Việt Nam hiện nay” [15], của tác giả Nguyễn Thị Thu Hà đã trình bày những

vấn đề lý luận chung về VHCT, đánh giá về sự tác động tích cực và tiêu cực củaVHCT đến quản lý công ở Việt Nam; đánh giá thực trạng, chỉ ra các yêu cầu vàgiải pháp phát huy vai trò của VHCT đến quản lý công ở Việt Nam hiện nay

Nghiên cứu về VHCT của Hoa kỳ có cuốn sách: “Hoa Kỳ tiến trình văn

hóa chính trị” [3], của tác giả Đỗ Lộc Diệp (chủ biên) Tác giả bàn một số khía

cạnh bản sắc VHCT của Hoa Kỳ; môi trường VHCT, Quốc hội và tiến trình lậppháp, tổng thống và ngành hành pháp, bầu cử tổng thống và ngành tư pháp,đảng phái chính trị, chế độ liên bang Cuốn sách đã cung cấp những luận cứkhoa học chứng minh rằng vấn đề VHCT đó là nguyên tắc khách quan và quyluật tất yếu các quốc gia, giai cấp cầm quyền đều quan tâm đến VHCT

* Các công trình nghiên cứu về văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt các cấp trong hệ thống chính trị

Trong luận án tiến sĩ: “Văn hóa chính trị Hồ Chí Minh - Giá trị lý luận và

thực tiễn” [41], tác giả Nguyễn Hữu Lập đã trình bày về VHCT và VHCT

thời đại Hồ Chí Minh; đồng thời chỉ ra những giá trị và đặc trưng cơ bản của

VHCT Hồ Chí Minh Trong đó, đóng góp mới về mặt lý luận của luận án đãxây dựng quan niệm về VHCT Hồ Chí Minh, tác giả cho rằng: văn hóa chínhtrị Hồ Chí Minh, bao gồm tổng hòa các giá trị về tư tưởng và hành vi chính trịmang tính chân, thiện, mỹ mà Người sáng tạo ra trong suốt quá trình đấutranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng conngười trên lập trường giai cấp công nhân; là sự tích hợp, vận dụng, phát triểncác giá trị VHCT của dân tộc, nhân loại, và chủ nghĩa Mác - Lênin vào điềukiện cụ thể Việt Nam Từ đó, tác giả đề xuất định hướng xây dựng VHCT HồChí Minh cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Việt Nam hiện nay

Tác giả Nguyễn Thái Sinh trong đề tài “Phát triển văn hóa chính trị của

người sỹ quan biên phòng trong tình hình mới” [60], đã tiếp cận văn hóa xã hội

của người sỹ quan biên phòng ở phạm vi cấu trúc và các yếu tố tác động tới sựphát triển của VHCT Trên cơ sở đó, tác giả coi VHCT của người sỹ quan biênphòng là khâu cốt lõi để đấu tranh mặt trái của nền kinh tế thị trường, sự chốngphá quyết liệt của bọn phản động, bọn tội phạm và coi VHCT là lòng cốttrong nhân cách người sĩ quan biên phòng

Trong đề tài khoa học “Văn hoá chính trị và những phương hướng cơ

bản nhằm bồi dưỡng văn hoá chính trị cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo ở nước ta hiện nay”, Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Quang đưa ra quan niệm về VHCT:

Văn hoá chính trị là một phương diện của văn hoá; nó nói lên tri thức, nănglực sáng tạo trong HĐCT dựa trên sự nhận thức sâu sắc các quan hệ chính trịhiện thực, cùng những thiết chế chính trị tiến bộ được lập ra để thực hiện lợiích chính trị cơ bản của giai cấp hay của nhân dân phù hợp với sự phát triểnlịch sử [58 tr.74]

Trong luận văn thạc sĩ:“Văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp

huyện ở tỉnh Kon Tum hiện nay” [13], tác giả Nguyễn Minh Đức đã đưa ra khái

niệm VHCT của cán bộ chủ chốt huyện ở tỉnh Kon Tum; đồng thời, chỉ rathực trạng và đề xuất những phương hướng, giải pháp cơ bản nâng cao VHCT

của cán bộ chủ chốt ở tỉnh Kon Tum hiện nay

Ngoài ra còn có khá nhiều bài viết đã công bố trên các báo, tạp chí,

kỷ yếu hội thảo khoa học có liên quan đến VHCT như: Bài “Phát huy ưu

thế của nền văn hoá chính trị Việt Nam tạo động lực cho công cuộc đổi mới” của tác giả Trần Ngọc Hiên [17] Bài: “Văn hóa và văn hoá chính trị

từ cách tiếp cận của triết học chính trị mácxít”, của Nguyễn Văn Huyên

[18] Bài: “Văn hóa Đảng - nhận thức và vấn đề đặt ra”, của Đỗ Nguyên

Phương [56]

Qua phân tích kết quả nghiên cứu của các công trình trên cho thấy, cáctác giả đã bàn đến VHCT với nhiều góc độ, phương diện khác nhau, có nhiềukhái niệm khác nhau về VHCT nhưng về cơ bản đều thống nhất với nhau ởphương pháp tiếp cận VHCT; sự đề cao tính trí tuệ, sáng tạo, nhân văn và mụcđích cuối là giá trị chân, thiện, mỹ trong HĐCT của các chủ thể Các công trìnhkhoa học cũng khẳng định VHCT được nghiên cứu và ứng dụng ở Việt Nambước đầu đã đem lại hiệu quả thiết thực; việc nghiên cứu và ứng dụng chủ yếu ởkhía cạnh văn hoá Đảng, văn hoá lãnh đạo, quản lý Đồng thời, các công trìnhnghiên cứu trên đã chỉ ra ở Việt Nam hiện nay, chính trị đang trở thành côngviệc của nhân dân; VHCT phải hình thành, phát triển cùng tư tưởng, hành vi củamọi người dân và có vai trò quan trọng để mỗi người dân trở thành chủ thể thựcthụ của Nhà nước “của dân, do dân, vì dân”

Như vậy, các công trình khoa học trên đây đã bàn đến VHCT, với nhiềugóc độ, phương diện khác nhau, chỉ ra quan niệm, cấu trúc, nội dung cơ bảncủa VHCT; vai trò của VHCT trong xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ, xâydựng HTCT ở nước ta hiện nay Tuy nhiên, chưa có công trình nào bàn đếnVHCT của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ một cách hệ thống,

chuyên sâu Vì thế, vấn đề: “Văn hóa chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện

Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ hiện nay” mà tác giả lựa chọn làm đề tài nghiên cứu là

một công trình khoa học độc lập không hề trùng lặp với các công trình đãcông bố.

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Làm rõ một số vấn đề lý luận, thực tiễn về VHCT của cán bộ cấp xã ởhuyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ; trên cơ sở đó, đề xuất những yêu cầu và giảipháp nhằm nâng cao VHCT của đội ngũ cán bộ này hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ một số vấn đề lý luận về VHCT của cán bộ cấp xã ở huyệnTân Sơn, tỉnh Phú Thọ

- Đánh giá thực trạng VHCT của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnhPhú Thọ hiện nay

- Đề xuất một số yêu cầu, giải pháp cơ bản nhằm nâng cao VHCT củacán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Văn hóa chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ

* Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu VHCT của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh PhúThọ, bao gồm: Bí thư, Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch, Phó Chủ tịch ủy ban nhândân, Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổquốc Việt Nam, Bí thư Đoàn thanh niên, Chủ tịch Hội phụ nữ, Chủ tịch Hội nôngdân, Chủ tịch Hội cựu chiến binh Các số liệu được sử dụng từ năm 2012 đến nay

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận

Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm, đường lối, chủ trương của ĐảngCộng sản Việt Nam về văn hóa, chính trị, cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộcủa Đảng

* Cơ sở thực tiễn

Luận văn được thực hiện dựa vào thực tiễn VHCT của cán bộ cấp xã ởhuyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ thông qua các báo cáo, sơ kết, tổng kết, nhữngđánh giá trong nghị quyết của các Đảng ủy và chính quyền cấp xã, huyện; kếtquả điều tra xã hội học của tác giả về VHCT của cán bộ cấp xã ở huyện TânSơn, tỉnh Phú Thọ Ngoài ra, luận văn còn kế thừa những kết quả nghiên cứucủa các công trình có nội dung liên quan.

* Phương pháp nghiên cứu

Luận văn được nghiên cứu dựa vào phương pháp luận duy vật biệnchứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin; sử dụng các phươngpháp nghiên cứu cụ thể như: lôgic - lịch sử, phân tích và tổng hợp, khảo sátđiều tra xã hội học và phương pháp chuyên gia để làm rõ vấn đề nghiên cứu

6 Ý nghĩa của đề tài

- Kết quả nghiên cứu của luận văn còn là tài liệu tham khảo trong côngtác nghiên cứu khoa học, giảng dạy các môn học có liên quan ở các trườngđào tạo cao đẳng, đại học hiện nay

7 Kết cấu của đề tài

Phần mở đầu, 2 chương, 4 tiết, kết luận, công trình đã công bố liên quanđến đề tài, danh mục tài liệu tham khảo và phục lục

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA CÁN BỘ CẤP XÃ Ở HUYỆN TÂN SƠN, TỈNH PHÚ THỌ HIỆN NAY 1.1 Một số vấn đề lý luận về văn hóa chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ

1.1.1 Văn hóa chính trị

Văn hoá là một khái niệm có nội hàm rộng, đã có nhiều tác giả quan tâm,

điều tra nghiên cứu Từ giữa thế kỷ XIX đến nay, nhiều ngành khoa học mới rađời và bằng cách tiếp cận khác nhau người ta đưa ra rất nhiều định nghĩa về vănhoá Năm 2002, UNESCO đã đưa ra định nghĩa về văn hoá: “Văn hoá nên được

đề cập đến như là một tập hợp của những đặc trưng về tâm hồn, vật chất, trí thức

và xúc cảm của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội và nó chứa đựng,ngoài văn học và nghệ thuật, cả cách sống, phương thức chung sống, hệ thống

giá trị, truyền thống và đức tin” [66, tr.132 ] Trong Từ điển Triết học, văn hoá được định nghĩa: “Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con

người sáng tạo ra trong quá trình thực tiễn xã hội - lịch sử và tiêu biểu cho trình

độ đạt được trong lịch sử phát triển xã hội” [67, tr.656]

Văn hoá có nghĩa là cái đẹp, cái có giá trị và giá trị vĩnh hằng của văn hóa

là chân, thiện, mỹ Văn hoá thể hiện khát vọng sống của con người hướng tớinhững giá trị nhân văn, nhân đạo Bản chất của văn hoá là sáng tạo và nhân văn.Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu ra định nghĩa về văn hóa: “Vì lẽ sinh tồn cũng nhưmục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữviết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụcho sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộnhững sáng tạo và phát minh đó tức là văn hoá” [52, tr.458]

Mặc dù có nhiều cách tiếp cận khác nhau về văn hóa và có nhiều cáchđịnh nghĩa khác nhau về văn hóa, nhưng chung quy lại thì các định nghĩa vềvăn hóa đều coi văn hóa là sự sáng tạo của con người Trong văn hóa, chúng ta

tìm thấy được những giá trị vật chất và giá trị tinh thần của xã hội trong tiến trìnhphát triển của lịch sử qua các thời kỳ khác nhau Hiện nay, vấn đề văn hóa đượctiếp cận một cách đa dạng, đa diện, phản ánh các góc độ, chiều cạnh khác nhau.Tiếp cận theo loại hình văn hóa thì có: văn hóa vật chất, văn hóa tư tưởng, vănhóa vật thể và văn hóa phi vật thể Theo chủ thể sáng tạo văn hóa, thì có văn hóa

cá nhân, văn hóa cộng đồng, dân tộc, giai cấp Theo lĩnh vực thì có: văn hóa tưtưởng, văn hóa dân chủ, văn hóa ứng xử, văn hóa giao thông và VHCT

* Văn hóa chính trị

Chính trị, là một lĩnh vực của đời sống xã hội kể từ khi xã hội phân

chia giai cấp và tổ chức ra nhà nước, là lĩnh vực hoạt động rộng lớn và quantrọng của con người V.I.Lê nin đã chỉ rõ: “Chính trị là lý luận và thực tiễn,khoa học và nghệ thuật giành giữ và thực thi quyền lực chính trị, thực hiện lợiích giai cấp, dân tộc và quốc gia” [14, tr.23] Bản chất giai cấp của HĐCT làhoạt động thực hiện lợi ích giai cấp Những lợi ích giai cấp khác nhau thì mụctiêu chính trị cũng khác nhau Theo V.I Lênin: “Chính trị có tính logic kháchquan của nó, không phụ thuộc vào những dự tính của cá nhân này hay cá nhânkhác, của Đảng này hay Đảng khác” [43, tr.134] Luận điểm trên cho thấy,chính trị không phải hình thành theo ý muốn của mỗi chủ thể, mà là gắn vớiđiều kiện lịch sử cụ thể nhất định Chính trị là toàn bộ những hoạt động có liênquan đến các mối quan hệ giữa các giai cấp và tầng lớp xã hội, các dân tộc vàquốc gia mà cốt lõi của nó là vấn đề giành chính quyền, duy trì và sử dụngquyền lực nhà nước, sự xác định hình thức tổ chức, nhiệm vụ, nội dung hoạt

động và sự tham gia của nhân dân vào công việc của nhà nước Theo đó,

chính trị là hiện tượng lịch sử, gắn liền với xã hội loài người khi xuất hiện giai

cấp và nhà nước, phản ánh mối quan hệ lợi ích, địa vị kinh tế giữa các giai cấp

và nhà nước, thông qua việc chi phối và thực thi quyền lực chính trị, mà quyềnlực nhà nước là chủ yếu nhất, để cai trị, quản lý xã hội, duy trì sự tồn tại và pháttriển của xã hội theo ý chí của giai cấp thống trị

Chủ thể của chính trị là con người trong xã hội có giai cấp, do đóchính trị cũng là sản phẩm của văn hóa Hệ thống chính trị, thiết chế chínhtrị, cơ chế chính trị và chủ thể chính trị trong một giai đoạn nhất định đều

là sản phẩm của trình độ phát triển văn hóa Văn hóa chính trị là mộtphương diện của văn hóa dưới góc độ chính trị Văn hóa chính trị phản ánhtrên tất cả các mặt, các lĩnh vực của đời sống chính trị, nó thể hiện thôngqua đường lối, quan điểm, thể chế chính trị hiện hành và hành vi chính trịcủa các chủ thể

Văn hóa với chính trị có mối liên hệ chặt chẽ, tác động qua lại với

nhau Văn hóa phục vụ chính trị, văn hóa đi vào chính trị với tính cách là

động lực và mục tiêu của HĐCT; chính trị lãnh đạo văn hóa, chính trị gắnliền với văn hoá và sự tồn tại của chính trị khi nó còn là mặt hợp lý trongvăn hoá; văn hóa và chính trị thống nhất hữu cơ với nhau và tác động qualại lẫn nhau

Theo lôgic của tiếp cận lý luận và thực tiễn xã hội thì VHCT là giá trị

chân, thiện, mỹ tồn tại trong hệ tư tưởng, đường lối, chính sách, trình độ tổ chức và vận hành thiết chế, thực tiễn chính trị, thể hiện trình độ tri thức chính trị, tình cảm, thái độ, bản lĩnh, hành vi của chủ thể chính trị trong thực hiện

sứ mệnh lịch sử giai cấp, mục tiêu chính trị cá nhân đáp ứng đòi hỏi của sự phát triển xã hội.

Văn hóa chính trị là một phương diện của văn hóa trong xã hội có giaicấp và nhà nước, nhưng điều đó không có nghĩa VHCT là phép cộng giản đơngiữa văn hóa với chính trị, mà đó là sự thẩm thấu, xâm nhập vào nhau giữavăn hóa với chính trị, chính trị với văn hóa Nghiên cứu VHCT phải đứngvững trên lập trường của giai cấp công nhân để thấy rõ các phương diện tồntại của văn hoá trong lĩnh vực chính trị, cần vận dụng bản chất cách mạng vàkhoa học, tính nhân văn và nhân đạo của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng

Hồ Chí Minh để làm rõ VHCT từ bản chất, nội dung của nó

* Cấu trúc của văn hóa chính trị

Thứ nhất, chất lượng tổng hòa của tri thức chính trị

Chính trị là một lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm, đòi hỏi con người khitham gia vào đời sống chính trị, HĐCT phải có những tri thức và sự hiểu biếttoàn diện, đúng đắn và sâu sắc về nó V.I.Lênin quan niệm: “người không biếtchữ là người đứng ngoài chính trị” [46, tr.218] Trên cơ sở những tri thức và

sự hiểu biết về chính trị, các chủ thể chính trị mới có thể giác ngộ về lậptrường, quan điểm giai cấp đúng đắn, qua đó xác định đúng mục tiêu, thái độ

và động cơ chính trị, phát huy tính tự giác, quyết tâm, sáng tạo cả trong hoạtđộng thực tiễn cũng như ở hành vi chính trị V.I.Lênin nhấn mạnh: “Chừngnào người ta chưa biết phân biệt được lợi ích của giai cấp này hay giai cấpkhác, ẩn đằng sau bất kỳ những câu nói, những lời tuyên bố và những lời hứahẹn nào có tính chất đạo đức, tôn giáo, chính trị và xã hội, thì trước sau baogiờ người ta vẫn là những kẻ ngốc nghếch, bị người khác lừa bịp và tự lừa bịpmình về chính trị” [46, tr.57]

Tri thức chính trị với tư cách là nhân tố cấu thành của VHCT phải là sựthống nhất hữu cơ giữa tri thức lý luận với tri thức kinh nghiệm Tri thức lýluận đóng vai trò khái quát kinh nghiệm chính trị thực tiễn, để nâng nó lên tầmcái có tính phổ biến, vạch ra được bản chất và quy luật ẩn dấu đằng sau nhữngtri thức kinh nghiệm chính trị đã được tích luỹ giúp cho các chủ thể nhận thứcđược bản chất các quá trình chính trị, các quy luật chính trị, các lợi ích chínhtrị; đằng sau những biến cố, sự kiện chính trị ồn ào, đa dạng và phức tạp Trithức kinh nghiệm sẽ củng cố, làm tăng sức mạnh cho tri thức lý luận Tri thức

lý luận cũng như tri thức kinh nghiệm đều thống nhất trong một mục tiêuchung là nâng cao nhận thức chính trị cho chủ thể, nâng cao khả năng đánh giá

và khả năng ứng xử nhạy bén của chủ thể V.L.Lênin đã chỉ ra: “Không có lýluận cách mạng thì không có phong trào cách mạng” [45, tr.30] Theo đó, lýluận phải bắt nguồn từ thực tiễn, gắn với thực tiễn Những kinh nghiệm thựctiễn phải được tổng kết, nâng lên thành lý luận, phải được tri thức lý luận soiđường mới phát huy được hiệu quả tích cực trong thực tiễn chính trị

Đối với nền chính trị của nước ta, hệ thống tri thức là lý luận chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối quan điểm của Đảng Sựhiểu biết có hệ thống sâu sắc về lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh và qua điểm, đường lối của Đảng là cơ sở cho hình thành, phát triển

tư duy chính trị, năng lực giải quyết những vấn đề phức tạp nảy sinh trongHĐCT, bảo đảm cho các chủ thể hoàn thành tốt nhiệm vụ mà Đảng, nhân dângiao cho Để thực hiện hoá nội dung trên đòi hỏi tất cả các chủ thể chính trịphải nỗ lực rất lớn, phải vươn lên chiếm lĩnh cho được các thành tựu của trithức ngang tầm với những yêu cầu của thời đại mới Chỉ lúc đó nền chính trị

vô sản mới thực sự là nơi biểu hiện tập trung của những giá trị văn hoá.V.I.Lênin đã chỉ ra rằng: “Những vấn đề của chủ nghĩa xã hội chỉ có thể đượcthực hiện trên một nền học vấn hiện đại và nếu không có nền học vấn đó, thìchủ nghĩa cộng sản vẫn chỉ là một nguyện vọng mà thôi” [45, tr.365]

Thứ hai, tình cảm, thái độ chính trị.

Tình cảm chính trị là yếu tố cơ bản cấu thành VHCT, đó là những cảmxúc chính trị được thể hiện thông qua quan điểm hành vi của chủ thể đối vớithể chế chính trị hiện hành Trên cơ sở tình cảm tích cực sẽ tạo ra động cơđúng đắn, thôi thúc chủ thể HĐCT hành động vì Đảng, vì dân, đồng thời luôn

cổ vũ họ khát khao cống hiến dù đứng trước khó khăn nào, bất cứ trong hoàncảnh nào, gian khổ đến đâu cũng luôn tỏ ý chí bền bỉ để đạt được mục tiêuchính trị đã xác định Khi chủ thể HĐCT có tình cảm, niềm tin luôn có thái độkiên quyết đấu tranh chống lại mọi hành vi vi phạm lợi ích giai cấp, luôn thểhiện được tinh thần của Đảng, của giai cấp, khơi dậy toàn bộ sinh lực của mìnhvào HĐCT V.I.Lênin dạy rằng: “Không có sự xúc động, xúc cảm của conngười thì xưa nay không có và không thể có sự tìm tòi chân lý” [44, tr.447].Tình cảm chính trị là nội dung quan trọng của chủ thể HĐCT, nếu không cótình cảm chính trị thì mất niềm tin vào hệ tưởng của giai cấp; dẫn đến daođộng, bế tắc và đổ vỡ khi hoàn cảnh thay đổi, thậm chí đưa con người đến chỗ

cơ hội, phản bội khi gặp khó khăn, thất bại tạm thời hoặc kết quả không nhưmong muốn Tình cảm, niềm tin và sự thuyết phục chính trị được hình thành

từ con đường khoa học tự giác, hoàn toàn xa lạ với sự áp đặt cưỡng bức sẽmang tính ổn định, vững chắc

Thái độ là biểu hiện bên ngoài của suy nghĩ, tình cảm đối với ai hay việc

gì thông qua nét mặt, cử chỉ, lời nói, hành động Thái độ là cách thức, cáchnhìn nhận, đánh giá và hành động theo một hướng nào đó trước sự vật, hiệntượng của chủ thể chính trị Thái độ chính trị là phản ứng đúng hay khôngđúng; kiên quyết, dứt khoát hay nửa vời, chập chừng, do dự; nghiêm túc haykhông nghiêm túc… có ảnh hưởng rất lớn đến việc thực hiện nhiệm vụ chínhtrị của chủ thể HĐCT

Thứ ba, bản lĩnh chính trị.

Bản lĩnh chính trị là một nội dung cơ bản trong VHCT, đó là sự vững vàng,kiên định trong quan điểm lập trường, không dao động trước bất cứ tác động bênngoài nào Đặc tính này phải được thể hiện trong suốt quá trình phấn đấu, rènluyện lâu dài của mỗi cá nhân và được chứng minh, thử thách trong những hoàncảnh khó khăn, gay go, phức tạp, những thời khắc kịch tính, trong đời sống chínhtrị Bản lĩnh chính trị còn biểu hiện trước những diễn biến nhanh chóng, nhữngthay đổi mạng tính bước ngoặt, bất ngờ mà khắc phục vượt qua, bên cạnh tínhkiên định, vững vàng còn nhất thiết phải có sự năng động, sáng tạo, tầm nhìn xatrông rộng và những kinh nghiệm xử lý tình huống đã được tích lỹ trước

Sự đúng đắn, độc lập, sáng tạo trong cách giải quyết các vấn đề nảy sinh:trong mọi tình huống khó khăn, bao giờ cũng tồn tại rất nhiều cách ứng xử khácnhau Nêu không có bản lĩnh chính trị thì không đánh giá đúng bản chất sự vật,không hiểu rõ những quy luật vận động khách quan và phân biệt chính xác giữahiện tượng với bản chất, giữa hình thức với nội dung… thì không thể làm chủđược tình hình và khó có thể đưa ra đối sách phù hợp

Để hình thành bản lĩnh chính trị, phải có nhiều yếu tố điều kiện khách quan

và chủ quan, đặc biệt là trình độ tri thức chính trị thông qua hành động, trải

nghiệm thực tiễn và các cơ hội được thử thách và rèn luyện trong môi trườngHĐCT và đời sống chính trị, thời khắc đặc thù, mang tính cao trào kịch tính, khicon người phải huy động tối đa mọi nội lực: từ phẩm chất đạo đức, năng lực trình

độ, khả năng quyết đoán, nhạy bén, tính kiên trì, lòng tin… để xử lý các tình hống

cụ thể

Thứ tư, hành vi chính trị.

Hành vi là toàn bộ những phản ứng, cách cư xử, biểu hiện ra bên ngoàicủa con người trong một hoàn cảnh thời gian nhất định Hành vi chính trị làhành động mang tính chính trị, như tiên phong, gương mẫu trong công tác, laođộng, học tập, sinh hoạt; đi đầu trong thực hiện đường lối, chủ trương củaĐảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực tuyên truyền, vận độngnhân dân; kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực về chính trị…

Như vậy, VHCT có một cấu trúc phong phú, đa dạng, là một tổng thể những

yếu tố có quan hệ biện chứng với nhau như: hệ thống tri thức, tình cảm, bản lĩnhchính trị, thái độ và hành vi chính trị trong HĐCT Tri thức chính trị là tiền đề,

cơ sở quan trọng để chủ thể chính trị xây dựng tình cảm, bản lĩnh chính trị, thái

độ, hành vi chính trị trong HĐCT Ngược lại, HĐCT tích cực sẽ góp phần nâng

cao tri thức, bồi dưỡng tình cảm, nâng cao bản lĩnh, thái độ, hành vi chính trị ở

mức cao hơn Quá trình đó liên tục tiếp diễn sẽ làm cho VHCT của chủ thểHĐCT ngày càng cao hơn và hướng tới giá trị đức thực chân, thiện, mỹ

1.1.2 Đặc điểm, quan niệm và vai trò văn hóa chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ

* Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội và đội ngũ cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ hiện nay

Về điều kiện tự nhiên, huyện Tân Sơn là một huyện miền núi thuộc tỉnh

Phú Thọ được thành lập theo Nghị định số 61/2007/NĐ-CP ngày 9 tháng 4năm 2007 của Chính phủ Việt Nam trên cơ sở điều chỉnh địa giới hành chínhhuyện Thanh Sơn để thành lập 2 huyện: Huyện Thanh Sơn mới và huyện TânSơn Tân Sơn có vị trí chiến lược về an ninh - quốc phòng, tài nguyên khoáng

sản phong phú và là nơi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống HuyệnTân Sơn có 17 đơn vị hành chính, phía Bắc giáp với huyện Yên Lập, phíaĐông giáp huyện Thanh Sơn của tỉnh Phú Thọ, phía Nam giáp huyện Đà Bắccủa tỉnh Hòa Bình, phía Tây giáp huyện Văn Chấn của tỉnh Yên Bái và huyện

Phù Yên của tỉnh Sơn La [Phụ lục 3]

Huyện Tân Sơn có địa hình núi chia cắt bởi các dãy núi cao, xen kẽ là

những gò đồi bát úp thấp, sông suối và các thung lũng Độ cao trung bình sovới mặt nước biển 150m - 200m và thấp dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam.Ngoài sông Bứa và một số chi lưu của nó, trên địa bàn còn có nhất nhiều khelạnh, ngòi (suối) nhỏ nằm rải rác trên địa bàn 17 xã, nước chảy quanh năm,thuận lợi cho việc canh tác nông nghiệp Đặc điểm thổ nhưỡng đất có tầngdày, màu mỡ, thuận lợi cho việc phát triển cây chè, cây lâm nghiệp và câylương thực Một phần diện tích đất tích tụ ở ven sông, suối phù hợp với sinhtrưởng và phát triển cây lúa và rau màu Khí hậu của huyện mang đặc trưngcủa khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm, có hai mùa rõ rệt; phù hợp cho cây trồngsinh trưởng và phát triển Tuy nhiên, hạn hán, rét đậm, rét hại thường xảy ravào mùa khô đã gây ra rất nhiều khó khăn với sản xuất và đời sống của nhân

dân Về khoáng sản, một số loại quặng đang được khảo sát, thăm dò là Sắt,

Than, Chì, Đá xây dựng, cát sỏi chủ yếu ở các xã Thu Cúc, Thu Ngạc, ĐồngSơn, Long Cốc, Thanh Kiệt, Tân Phú, Mỹ Thuận và Văn Luông [38]

Về kinh tế, huyện Tân Sơn là huyện nghèo nhất của tỉnh Phú Thọ được

hưởng chính sách “hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững dành cho 62 huyệnnghèo trong cả nước” theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP của Chính phủ Hiệnnay, còn 14 xã/17 xã đặc biệt khó khăn nằm trong Chương trình 135 giai đoạn IIcủa Chính phủ Do điều kiện địa lý không thuận lợi gây nhiều trở ngại trongphát triển KT - XH

Về chính trị, ngay sau khi tái lập huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ đã tập

trung sắp xếp bộ máy, ổn định tổ chức, bố trí đội ngũ cán bộ, kiện toàn từng

bước HTCT; nội dung, phương thức lãnh đạo, quản lý của cấp uỷ đảng, chínhquyền từng bước đổi mới Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, đặc biệt

là người đứng đầu đủ số lượng, cơ cấu hợp lý, bảo đảm chất lượng có sựchuyển tiếp liên tục giữa các thế hệ cán bộ Dân chủ cơ sở được phát huy trênmọi lĩnh vực của đời sống xã hội, môi trường văn hoá dân chủ được tạo lập,đoàn kết toàn dân được thống nhất; an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hộiđược giữ vững

Về văn hóa - xã hội, là huyện miền núi với hơn 82% dân cư là người

dân tộc thiểu số [Phụ lục 3], Tân Sơn có nhiều loại hình văn hóa độc đáo nhưmua Mỡ, hát Ví, hát Rang, lễ hội xuống đồng, nghề dệt thổ cẩm truyền thốngngười Mường; lễ lập tĩnh, tết nhảy của người Dao, các bài thuốc dân gian,cách chế biến món ăn truyền thống của người Mường, Dao, Mông Đặc biệt

có đặc trưng về di tích lịch sử văn hóa, di tích lịch sử kháng chiến chống Pháp

có giá trị về mặt kiến trúc lịch sử, mang đậm bản sắc văn hóa của dân tộc

Đặc điểm cơ bản của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ hiện nay

Luật cán bộ, công chức Nhà nước Việt Nam đã được xác định rõ kháiniệm cán bộ cấp xã: “Cán bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấpxã) là công dân Việt Nam, được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trongthường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó Bí thư Đảng

ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội [42, tr.22] Theo đó, cán bộ cấp

xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ là công dân Việt Nam, được bầu cử, bổ

nhiệm bố trí vào các chức vụ Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy; Chủ tịch, Phó Chủtịch Hội đồng nhân dân; Chủ tịch, phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân; Chủ tịch

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc; Bí thư Đoàn Thanh niên; Chủ tịch Hội Liên hiệpPhụ nữ; Chủ tịch Hội Nông dân và Chủ tịch Hội Cựu chiến binh ở các xã trênđịa bàn của huyện Tân Sơn

Với quy định này, địa vị pháp lý của cán bộ cấp xã được xác định rõràng; quyền hạn và trách nhiệm của họ được quy định chặt chẽ và yêu cầu phẩmchất và năng lực của họ cũng cao hơn để đủ sức đảm đương trách nhiệm doĐảng, Nhà nước và nhân dân giao phó Cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnhPhú Thọ ngoài những đặc trưng chung, còn có những nét riêng, được thể hiện ởnhững đặc điểm cơ bản sau:

Thứ nhất, cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ chủ yếu là những người dân tộc thiểu số có hộ khẩu thường trú và trưởng thành từ thực tiễn hoạt động chính trị ở địa phương.

Đặc điểm này cho thấy, nguồn tuyển chọn của đội ngũ cán bộ cấp xã ởhuyện Tân Sơn tuyệt đại đa số là con em đồng bào dân tộc thiểu số làm nông

nghiệp, xuất phát từ nông dân và gắn bó lâu đời ở địa phương Một bộ phận

cán bộ là bộ đội phục viên, nghỉ hưu, chuyển ngành về tham gia công tác, giữcác vị trí trong tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể địa phương Họ là nhữngngười có năng lực, uy tín, được bồi dưỡng, đào tạo lựa chọn xắp xếp vào cáccông việc thích hợp; có lập trường, tư tưởng vững vàng, dễ tạo được uy tín và

sự tin tưởng của nhân dân

Do đội ngũ cán bộ cấp xã chủ yếu là người dân tộc tiểu số ở địa phươngnên họ biết tiếng dân tộc, cần cù, chịu khó, thật thà và thân thiện, am hiểu về tìnhhình địa bàn, nắm chắc nhiệm vụ phát triển KT - XH ở địa phương và được sựủng hộ của nhân dân, tạo nhiều thuận lợi trong triển khai thực hiện các nhiệm vụ.Tuy nhiên, khả năng giao tiếp, tính nhạy bén, năng động còn hạn chế Mặt khác,còn có tư tưởng tâm lý dòng họ, dòng tộc, dễ dẫn đến tình trạng chia bè, kếtcánh, mất đoàn kết nội bộ, suy yếu bộ máy ở địa phương

Thứ hai, cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ được xây dựng, phát triển thông qua cơ chế bầu cử trong Đảng, bầu cử Hội đồng nhân dân

và tuyển dụng theo đề án 600 ở địa phương.

Việc bầu cử và tuyển chọn đội ngũ cán bộ ở huyện Tân Sơn trongnhững năm qua luôn thực hiện một cách công khai, dân chủ, bảo đảm đúng

nguyên tắc Đây là cơ sở để lựa chọn những cán bộ có đủ phẩm chất và năng lựcvào trong bộ máy lãnh đạo của Đảng và chính quyền ở các xã trong toàn huyện.Nguồn cán bộ, công chức xã của huyện chủ yếu hình thành từ tuyển dụng Trongnhững năm qua, tỉnh Phú Thọ duy trì hai hình thức tuyển dụng: Từ năm 2012 trở

về trước áp dụng hình thức xét tuyển; từ 2013 áp dụng hình thức thi tuyển đốivới cán bộ, công chức xã Một bộ phận là được xét tuyển từ cán bộ thuộc các tổchức Đảng, chính quyền, đoàn thể ở thôn và xã, một bộ phận được xét tuyển, thituyển từ sinh viên đã tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng và một số từ cửtuyển tạo nguồn cán bộ ở địa phương Đồng thời, có một số ít xét tuyển theo đề

án 600 của Bộ Nội vụ “về việc tuyển chọn trí thức trẻ tình nguyện về các xã khókhăn tham gia phát triển nông thôn miền núi giai đoạn 2013 - 2020” [Phụ lục 9].Qua đó, cho thấy chất lượng của đội ngũ cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn đangđược trẻ hóa từng bước đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ trong tình hình mới

Thứ ba, đội ngũ cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ có tuổi đời, tuổi nghề, kinh nghiệm công tác, trình độ học vấn không đều nhau

Về giới tính phân bố tương đối đều ở các chức danh, trừ chức danh chủtịch Hội Cựu chiến binh ra thì tất cả các chức danh còn lại đều có cán bộ nữ Tuynhiên, tỷ lệ cán bộ nữ giữa các xã không đều nhau Một số xã, ngoài chức danhchủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ thì không có cán bộ chủ chốt là nữ Về độ tuổi, độingũ cán bộ các xã có cơ cấu các độ tuổi chưa thật hợp lý Về thâm niên và kinh

nghiêm công tác, số cán bộ có thời gian dưới 5 năm và dưới 15 năm có tỉ lệ thấp

hơn 30 năm chiếm tỉ lệ rất thấp [Phụ lục 8]

Về trình độ học vấn, đội ngũ cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn đều đã

tốt nghiệp trung học phổ thông Trước khi vào làm việc trong HTCT cấp xãphần lớn được đào tạo chuyên môn ở các trình độ sơ cấp, trung cấp, đại học

Một số ít vào công tác tại xã được cử đi đào tạo chuyên môn Về trình độ

chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ cấp xã nhìn chung đạt ở mức

trung bình khá Về lý luận chính trị, cơ bản đội ngũ cán bộ cấp xã ở huyện Tân

Sơn chủ yếu đã qua đào tạo sơ cấp lý luận chính trị và số ít qua trung cấp lý luận

chính trị Về trình độ quản lý nhà nước của đại đa số cán bộ chưa đáp ứng được

yêu cầu Trình độ tin học mặc dù đã được tập huấn hàng năm song còn rất hạnchế [Phụ lục 7]

Thứ tư, cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ bị tác động bởi văn hóa tâm lý tộc người; trình độ chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị còn thấp và không đồng đều.

Đặc điểm trên cho thấy cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ

có nhiều thành phần dân tộc khác nhau trong bộ máy chính quyền Đây cũng

là thế mạnh để cán bộ cấp xã giữ gìn, bảo vệ, phát triển các giá trị văn hóa củadân tộc mình Đồng thời, thuận lợi trong thực hiện nhiệm vụ như: tuyêntruyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số thực hiện chính sách của Đảng,Pháp luật Nhà nước và tập hợp đoàn kết các tộc người trên địa bàn mỗi xã.Song bên cạnh đó, những hủ tục, lạc hậu, thoi quen tâm lý văn hóa của từngdân tộc đã tác động nhiều tới họ về phát triển nhân cách, về trình độ VHCT…

Đội ngũ cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn có trình độ chuyên môn, lýluận chính trị còn thấp và chưa đồng đều Hầu như họ chưa chủ động trongviệc học tập phục vụ công tác mà chủ yếu do trên cử đi học lớp bồi dưỡngchuyên môn, lý luận chính trị ngắn hạn dẫn đến việc chuẩn hóa tri thức chínhtrị còn thấp chưa đồng đều Số cán bộ trẻ được đào đạo cơ bản, nhưng kinhnghiệm trong công tác lãnh đạo, điều hành quản lý còn ít; khả năng tập hợpvận động dân tộc thiểu số còn hạn chế Bên cạnh đó, cán bộ già và cán bộ trẻ

có sự khác nhau về tư duy đổi mới phát triển KT - XH ở địa phương Nhữngvấn đề đó đang tác động đến VHCT và nâng cao VHCT của cán bộ cấp xãtrước những yêu cầu mới đặt ra hiện nay

Thứ năm, cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ thực hiện chức năng, nhiệm vụ trên một địa bàn không thuận lợi, trình độ dân trí thấp, phong tục tập quán còn nhiều biểu hiện lạc hậu.

Đội ngũ cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn là lực lượng giữ vị trí nòngcốt, điều hành hoạt động của bộ máy tổ chức cấp xã Song, cán bộ cấp xã ở

huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ thực hiện nhiệm vụ, chức trách trong điều kiệnkhó khăn, công dân sinh sống ở địa phương chủ yếu là dân tộc tiểu số Cácbản, thôn cách xa xã, mật độ dân cư thưa, trình độ văn hóa của nhân dân cònthấp; công tác tuyên truyền, vận động nhân dân bỏ phong tục, tập quán lạchậu đặt ra nhiều khó khăn cho đội ngũ cán bộ cấp xã Tư tưởng chủ quan,trông chờ ỉ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước còn tồn tại ở một bộ phận trongcán bộ, đảng viên và nhân dân Những thách thức, khó khăn trên đang đặt racho đội ngũ cán bộ cấp xã trong việc nâng cao năng lực, triển khai thực hiệnnhiệm vụ và tập hợp nhân dân ở địa phương.

Những đặc điểm trên, đã tác động không nhỏ đến trình độ tri thức, tìnhcảm, thái độ, bản lĩnh chính trị của đội ngũ cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn,tỉnh Phú Thọ hiện nay

* Quan niệm về văn hóa chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ

Văn hóa chính trị của của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ làVHCT cá nhân phản ánh giá trị chính trị thông qua HĐCT ở địa phương mà có.Những giá trị chính trị theo chuẩn mực chân, thiện, mỹ được xuất phát từ nhữngnhân cách văn hóa hòa quện nhân cách người đảng viên Đảng Cộng sản ViệtNam Văn hóa chính trị không phải sự cộng lại giản đơn của văn hóa và chínhtrị, mà là chính trị đạt tới trình độ văn hóa, phản ánh đầy đủ sâu sắc các giá trịvăn hóa Toàn bộ những hệ thống tri thức cơ bản, thái độ, tình cảm, bản lĩnh,hành vi chính trị thông qua các quan hệ chính trị, HĐCT đều thể hiện tính khoahọc, cách mạng, sáng tạo và nhân văn

Văn hóa chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ là sảnphẩm của những điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan Theo quan điểmcủa chủ nghĩa duy vật lịch sử, trong mối quan hệ giữa kinh tế và chính trị thìnhân tố kinh tế là nhân tố xét đến cùng quyết định nguồn gốc, bản chất, nộidung và sự vận động, biến đổi của chính trị Trình độ phát triển KT - XH của

huyện Tân Sơn còn thấp, nên chi phối đến trình độ chính trị, văn hóa của nhândân nói chung, đội ngũ cán bộ cấp xã nói riêng Trong khi đó, cán bộ cấp xã đều

là người bản địa theo đó, trình độ VHCT của họ phản ánh điều kiện KT - XH ởđịa phương là vấn đề lôgic bản chất của kinh tế - vật chất và chính trị - xã hội.Tính chất và trạng thái của nền kinh tế huyện Tân Sơn nó sẽ quy định tínhchất và trạng thái VHCT Một nền kinh tế tự cung, tự cấp phụ thuộc hoàn toànngân sách Nhà nước thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến những suy nghĩ, thói quen,tập quán hủ tục là tất yếu sẽ dẫn đến những suy nghĩ lạc hậu, bảo thủ trongHĐCT, đánh giá các hiện tượng chính trị chủ yếu dựa trên kinh nghiệm,mang tính chủ quan, cục bộ dòng họ

Sự hình thành VHCT của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn tùy thuộc không nhỏ vào truyền thống địa phương Là một địa phương khó khăn nhất trong tỉnh,

nhưng người dân nơi đây có truyền thống yêu nước, yêu quê hương thể hiện rõhai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ Không chỉ cần cùsáng tạo trong lao động sản xuất, người dân Tân Sơn còn rất sáng tạo trong laođộng nghệ thuật, trong sáng tác, giữ gìn và phát triển văn hóa dân gian phản ánhnhững giá trị văn hóa bản địa cội nguồn đất tổ vua Hùng Những hình thức sinhhoạt văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần của đồng bào, của dân tộc thiểu sốcùng với sinh hoạt văn hóa của những người kinh làm nên một bức tranh vănhóa thống nhất trong đa dạng, mang đậm bản sắc vùng miền; trong đó có sự tíchhợp những giá trị văn hóa tiến bộ, hiện đại từ thành quả công cuộc đổi mới đấtnước và địa phương Những giá trị văn hóa ấy luân chuyển sự chi phối củanhững quan điểm, tư tưởng, chính sách của Đảng, Nhà nước Mặt khác, nhữnggiá trị văn hóa bản địa ấy xâm nhập, hòa quện vào những yếu tố chính trị ở địaphương, mà trực tiếp nhất là cán bộ cấp xã Điều đó cho thấy, VHCT của cán bộcấp xã chịu sự chi phối, tác động của tính tích cực và tiêu cực văn hóa bản địa

Họ không thể có trình độ VHCT cao khi trình độ văn hóa bản địa còn thấp Vì,

văn hoá được biểu hiện bởi học vấn, tri thức, kinh nghiệm sống trực tiếp mà cá

nhân tích luỹ được qua học tập và hoạt động thực tiễn

Con đường để hình thành nên mức độ VHCT của đội ngũ cán bộ cấp

xã, suy cho cùng là mức độ hoàn thiện nhân cách cán bộ Trong đó, những

chuẩn mực đạo đức xã hội, đạo đức cách mạng là cơ sở, là nền tảng để hìnhthành và phát triển năng lực, đảm bảo cho năng lực phát huy được tác dụngtích cực của nó Khi năng lực và phẩm chất của cán bộ cấp xã phù hợp vàđáp ứng được yêu cầu của địa phương thì sẽ trở thành động lực thúc đẩytính tích cực chính trị của công dân; đề ra được chủ trương, biện pháp phùhợp với nguyện vọng đại đa số quần chúng nhân dân để đưa Tân Sơn đi lênphù hợp với xu thế phát triển chung của tỉnh và đất nước Những yếu tốnhư: Đạo đức, lối sống, văn hóa cá nhân của cán bộ cấp xã là điều kiệnthường trực để họ tiếp nhận, nhập thân, chọn lọc những giá trị chính trị,đảm bảo cho họ tính đảng, tính giai cấp, tính nhân dân trong quá trình hìnhthành mức độ VHCT của họ Văn hóa chính trị của cán bộ cấp xã khôngthể và không bao giờ được gieo mầm và nảy nở trên những “mảnh đất” -nhân cách thiếu chuẩn mực văn hóa, đạo đức, lối sống tiêu cực, lạc hậu

Khả năng giác ngộ chính trị là điều kiện quan trọng trực tiếp tạo nên mức

độ VHCT của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ Đó là khả năng

tiếp nhận, nắm bắt quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Hiến pháp,pháp luật Nhà nước; khả năng tiếp nhận, nắm bắt các phương pháp “nghệthuật” trong qua hệ chính trị và HĐCT ở địa phương của từng cán bộ Vănhóa chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ được hìnhthành, phát triển qua những thông qua những mối quan hệ biện chứng giữađiều kiện khách quan và chủ quan trong quá trình hoạt động kinh tế, chính trị,văn hóa, xã hội, trong đó HĐCT là con đường cơ bản, có ý nghĩa quyết định.Mỗi cán bộ cấp xã là một nhân cách văn hóa, nhưng không đơn thuần là những

cá nhân gương mẫu, có tri thức, thái độ, tình cảm, bản lĩnh chính trị vững vàng,

mà những nhân cách VHCT ấy phải biết hiến những giá trị chính trị của mình đểhiện thực hóa mục tiêu, lý tưởng của Đảng, chính sách của Nhà nước mang lạilợi ích cho nhân dân địa phương và phấn đấu cho mục tiêu: Dân giàu, nướcmạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

Từ những luận giải về văn hóa và VHCT, về cán bộ cấp xã ở huyện

Tân Sơn, có thể quan niệm: Văn hóa chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân

Sơn, tỉnh Phú Thọ là sự kết tinh tổng hòa những giá trị văn hóa trong hệ thống tri thức, tình cảm, thái độ, bản lĩnh, hành vi chính trị được hình thành, phát triển thể hiện trong quá trình hoạt động chính trị mang lại lợi ích cho nhân dân, địa phương mình trong những điều kiện lịch sử nhất định.

Với quan niệm trên, VHCT của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh PhúThọ là một bộ phận của văn hóa XHCN của giai cấp công nhân và nhân dân laođộng, là văn hóa trong chính trị và HTCT cơ sở được thể hiện ở những nội dung

cơ bản sau:

Tri thức chính trị Nói đến VHCT, trước hết là hệ thống tri thức chính trị

với tính cách là giá trị văn hóa, bao gồm cả hệ thống tri thức lý luận và trithức kinh nghiệm Đây là thước đo để khẳng định trình độ VHCT của cán bộcấp xã ở mức nào, cao hay thấp, bề rộng, hay chiều sâu Tri thức chính trị là

hệ thống các kiến thức lý luận chính trị và kinh nghiệm chính trị được đúc rút

từ thực tiễn HĐCT, phản ánh lập trường, quan điểm của giai cấp công nhân,

là nền tảng tinh thần, trí tuệ của chủ thể chính trị có vai trò định hướng, điềuchỉnh hành vi, hành động trong hoạt động thực tiễn nhằm thực hiện mục tiêuchính trị của Đảng, Nhà nước và lợi ích của nhân dân

Tri thức lý luận chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn là hệ thống

lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về những chuẩn mực vănhóa trong hệ thống tri thức ấy Hệ thống lý luận chính trị ấy là thế giới quan,phương pháp luận khoa học, hình thành nhân sinh quan cách mạng cho cán bộ cấp

xã giữ vai trò định hướng, điều chỉnh hành vi HĐCT của họ

Kinh nghiệm chính trị của cán bộ cấp xã là những tri thức được đút rút

từ thực tiễn HĐCT, đạt tới những giá trị văn hóa, trong nhân cách mỗi người.Tri thức kinh nghiệm chính trị của mỗi cán bộ cấp xã là sự hiểu biết, năng lựctiếp thu những kinh nghiệm trong đời sống hằng ngày thông qua các HĐCT ởđịa phương Đó là những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn quán triệt, triểnkhai chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, nghị quyết củađảng, kế hoạch, chủ trương hành động của chính quyền các cấp Kinh nghiệmtrong xử trí các mối quan hệ chính trị - xã hội ở địa phương đạt tới nhữngchuẩn mực văn hóa, thể hiện tính khoa học, sáng tạo và nhân văn Những kinhnghiệm chính trị được tích lũy dần dần trong quá trình thực tiễn HĐCTcủacán bộ cấp xã, có kế thừa “lọc bỏ” để trở thành những tri thức phục vụ choviệc thực hiện chức trách, nhiệm vụ Tri thức lý luận chính trị và tri thức kinhnghiệm có mối quan hệ chặt chẽ với nhau tạo thành sức mạnh chính trị cho họHĐCT ở địa phương Tri thức chính trị chỉ thực bền vững khi thực tiễn kiểmnghiệm đảm cho mỗi cán bộ cấp xã tự tin, bản lĩnh vững vàng trước mọi biến

cố của thực tiễn chính trị

Tình cảm, thái độ chính trị Là tình cảm của cán bộ xã đối với lịch sử

đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, truyền thống anh dũng ở địaphương trong kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ; tình yêu quêhương, đất nước, chế độ XHCN và con người Niềm tin thắng lợi vào sựnghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc dưới sự lãnh đạo của Đảng, sựquản lý của Nhà nước; các cấp lãnh đạo, điều hành của chính quyền tỉnh,huyện, xã Đây là biểu hiện quan trọng VHCT của cán bộ cấp xã ở huyện TânSơn Chỉ có tình cảm cách mạng trong sáng, tình yêu đồng chí giai cấp, tìnhyêu đất nước, quê hương, con người, lòng tự hào truyền thống dân tộc, địaphương mới có được tình cảm chân chính đối với Đảng, Nhà nước và chế độ,nguyện đem hết khả năng của mình thực hiện mục tiêu lý tưởng của Đảng,phục vụ nhân dân, vì sự tiên bộ phát triển của địa phương

Thái độ chính trị của cán bộ cấp xã, là những cảm xúc, thể hiện của cán

bộ đối với những vấn đề chính trị - xã hội diễn ra trong đời sống chính trị ởhuyện Tân Sơn Là sự biểu hiện ra bên ngoài của họ, là căn cứ để nhận thức

và đánh giá nội dung, tính chất, trình độ VHCT của họ Thông qua việc xemxét, đánh giá thái độ, hành vi chính trị của họ có thể đánh giá được tri thức,tình cảm, bản lĩnh chính trị của họ

Bản lĩnh chính trị của cán bộ cấp xã Bản lĩnh chính trị là một phẩm chất

cơ bản tổng hợp của cán bộ cấp xã, bảo đảm cho họ làm chủ trong đời sốngchính trị và HĐCT, vững vàng trước mọi khó khăn thử thách, kiên quyết đạtđược mục đích chính trị đã xác định Bản lĩnh chính trị của họ được hìnhthành, phát triển trong quá trình rèn luyện và được thử thách trong các tìnhhuống khó khăn, phức tạp của đời sống thực tiễn chính trị Bản lĩnh chính trịluôn ổn định, bền vững, khoa học, sáng tạo và nhân văn, trở thành bản lĩnh

văn hóa của cán bộ cấp xã Đó là sự vững vàng, kiên định trong quan điểm

lập trường, không dao động trước bất cứ tác động nào từ bên ngoài Bản lĩnhcủa cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn còn được biểu hiện ý chí đấu tranh, thái

độ kiên quyết, rõ ràng bảo vệ cái đúng, cái tốt, cái đẹp để đạt được giá trịchân, thiện, mỹ trong HĐCT Trong những thử thách, khó khăn họ luôn có ýchí, nghị lực vượt qua, không sợ hy sinh, gian khổ, hăng hái trong công việc,dám nghĩ, dám làm, dám chị trách nhiệm trước Đảng và nhân dân Bản lĩnhchính trị của họ được hình thành và phát triển trên cơ sở không ngừng củng

cố những tri thức chính trị, bồi dưỡng tình cảm chính trị trong công tác, họctập và rèn luyện Khi bản lĩnh chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơnthẩm thấu đạt tới giá trị văn hóa thì sẽ tạo ra sức đề kháng ổn định, bền vững

và khả năng tự miễn dịch mạnh hơn, khó dẫn đến “tự diễn biến”, “tự chuyểnhóa” trước âm mưu chống phá của kẻ thù

Hành vi chính trị Hành vi chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn,

tỉnh Phú thọ là tất cả những cử chỉ, lời nói, thái độ, hành động của họ trong

đời sống chính trị - xã hội, HĐCT và quan hệ chính trị ở địa phương mình.Thông qua đó, đánh giá về hành vi chính trị trong mỗi quan hệ các đặc trưngcủa VHCT phải được thể hiện những hành vi chuẩn mực, “thấu tình, đạt lý”trong thực tiễn HĐCT ở địa phương Hành vi chính trị của họ phải phản ánhđược giá trị văn hóa trong HTCT, trong mối quan hệ với nhân dân, cấp trên vàđạt được mục tiêu chính trị của Đảng, Nhà nước vì dân giàu, nước mạnh, dânchủ, công bằng, văn minh Hành vi chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện TânSơn còn được biểu hiện ở việc kiên quyết đấu tranh với những quan điểm saitrái, phi chính trị, phi văn hóa; thể hiện chuẩn mực trong giải quyết những vấn

đề nảy sinh giữa cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể xã hội với nhân dân Mộtmặt, phải chấp hành nghiêm chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật củaNhà nước, quy định của chính quyền địa phương; mặt khác, phải tôn trọngnhân cách con người, nhân cách công dân, giải quyết thỏa đáng những bứcxúc của nhân dân

Tóm lại, văn hóa chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú

Thọ được thể hiện trong việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ của họ ở địaphương theo nguyên tắc lãnh đạo của Đảng, quy định pháp luật Nhà nước; thôngqua kết quả công tác của cá nhân và sự phát triển mọi mặt đời sống xã hội

* Vai trò VHCT của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ đối

với sự phát triển địa phương hiện nay

Thứ nhất, văn hóa chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ có vai trò quan trọng trong xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh toàn diện và giữ vững ổn định chính trị - xã hội trên địa bàn.

Vai trò này thể hiện là chủ thể VHCT quyết định trực tiếp đến chấtlượng của HTCT cơ sở Xét về thực chất, do HTCT cơ sở chưa được hoànthiện cho nên hiệu quả hoạt động của HTCT cấp xã phụ thuộc vào trình độ,năng lực, giá trị nhân cách của cán bộ cấp xã Họ vừa là linh hồn, bộ não,đầu tàu của HTCT cơ sở, vừa là người quản lý, điều hành tổ chức thực

hiện, đảm bảo cho bộ máy hoạt động đồng bộ, thông suốt, hiệu lực và hiệuquả, làm cho đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước đi vào cuộc sống.Mọi biểu hiện thiếu hụt về tri thức chính trị, tình cảm, bản lĩnh chính trị;hành vi chính trị thiếu chuần mực văn hóa đều ảnh hưởng tiêu cực đến xâydựng HTCT vững mạnh, là một nguyên nhân dẫn đến sự yếu kém của độingũ cán bộ cơ sở

Vai trò của VHCT của cán bộ cấp xã còn thể hiện trong giữ vững ổnđịnh CT - XH Có VHCT cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn mới vận dụng giá trịtri thức chính trị vào xây dựng và hoàn thiện hệ thống các quy chế, quy định,mối quan hệ công tác giữa các tổ chức trong HTCT cấp xã Nếu thiếu VHCThoặc có nhưng không đầy đủ sẽ không thể định hình nhân cách hành động đúngđắn trong giải quyết những nghiệt lý, mâu thuẫn trong từng tổ chức và các tổchức chính trị - xã hội với nhau; trong giải quyết các mâu thuẫn, xung đột,điểm nóng xảy ra ở địa phương Họ là người thiết lập sự lãnh đạo, quản lýthống nhất để giải quyết tình huống, duy trì quyền lực của HTCT cơ sở nơixảy ra mâu thuẫn, xung đột, điểm nóng

Thứ hai, văn hóa chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ là cơ sở để phát huy dân chủ, tăng cường mối quan hệ giữa đảng và chính quyền với nhân dân Cán bộ cấp xã là những người giữ vị trí quan trọng

trong hệ thống thiết chế dân chủ ở cơ sở Họ là những người đại diện cho ýchí quyền lực và lợi ích của nhân dân Chất lượng thực hiện quy chế dân chủ

ở cấp cơ sở, tùy thuộc vào trình độ VHCT của đội ngũ cán bộ này Một trongnhững biểu hiện gia trưởng, độc đoán, hách dịch là thiếu văn hóa dân chủ; khichủ thể có văn hóa trong HĐCT thì quy chế dân chủ mới được phát huy.Đồng thời, cán bộ cấp xã có VHCT cao, thì có nhiều cách sáng tạo mang lạigiá trị thúc đẩy quyền làm chủ thực sự của đồng bào địa phương Do vậy, đểxây dựng chính quyền địa phương thực sự của dân, do dân, vì dân và phát huy

quyền làm chủ của quần chúng nhân dân phần lớn phụ thuộc vào trình độVHCT của họ

Văn hóa chính trị của họ còn góp phần vào tập hợp, tổ chức giáo dụcthiết phục nhân dân, thúc đẩy họ tích cực tham gia vào phong trào cách mạng,đem tài dân, sức dân để phục vụ dân, làm lợi và mưu cầu hạnh phúc cho dân;VHCT còn là cầu nối trực tiếp giữa đảng và dân, thắt chặc mối quan hệ giữaHTCT với dân, củng cố niềm tin của dân đối với Đảng và chế độ XHCN.Thông qua đó, ý chí, nguyện vọng của dân được phản ánh đầy đủ với Đảng,Nhà nước để xây dựng chủ trương, chính sách phù hợp với sự phát triển KT -

XH ở huyện Tân Sơn

Thứ ba, văn hóa chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ là nhân tố tạo nên nền tảng chính trị thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương Có tri thức chính trị, cán bộ cấp xã mới hình thành nên

những chủ trương, giải pháp phát triển KT - XH đúng đắn, phù hợp với đặcđiểm, tình hình ở địa phương; kịp thời tháo gỡ những vướng mắc của nhândân, đồng bào dân tộc thiểu số trong phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo,

ổn định cuộc sống Đồng thời, khơi dậy và phát huy tiềm năng, thế mạnhcủa địa phương, giúp nhân dân thoát nghèo, vươn lên làm giàu; biết xâydựng kế hoạch, mục tiêu phát triển KT - XH của địa phương, mở rộng thịtrường tiêu thụ sản phẩm; biết vượt qua mọi khó khăn để đổi mới tư duy,hoạch định các chủ trương, giải pháp phát triển KT - XH Văn hóa chính trịgiúp cán bộ cấp xã có tầm nhìn, khả năng dự báo và am hiểu thị trường để tìmhướng đi cho địa phương phát triển kinh tế Chính nền kinh tế thị trường luônđặt ra yêu cầu mới, đòi hỏi cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ phảibiết phát huy vai trò của VHCT để phát triển KT - XH ở địa phương

Thứ tư, văn hóa chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ có vai trò quan trọng trong giữ gìn, phát triển các giá trị văn hóa địa phương Thực chất đây là mối quan hệ giữa VHCT và văn hóa truyền thống

bản địa Cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ vừa là chủ thể sáng tạo

các giá trị văn hóa trong HĐCT, vừa là chủ thể tổ chức, triển khai phát triểnđời sống văn hóa cộng đồng nhằm đáp ứng nhu cầu văn hóa của nhân dân.Mặt khác, họ là lực lượng củng cố và hoàn thiện những thiết chế văn hóa đãcó; đầu tư nâng cấp các thiết chế văn hóa mới; nâng cao chất lượng kiến trúccảnh quan môi trường; giáo dục truyền thống cách mạng, nâng cao lòng yêunước, tự hào dân tộc cho quần chúng nhân dân; phát huy truyền thống tốt đẹpcủa địa phương về tinh thần yêu nước, yêu quê hương, cần cù, chịu khó, trongxây dựng VHCT của cán bộ cấp xã là trận địa “bức tường thành” ngăn chặn

và loại trừ những biểu hiện văn hóa độc hại, phản giá trị; quảng bá những sảnphẩm văn hóa có giá trị trong cộng đồng; bảo vệ các di sản văn hóa ở địaphương Đồng thời, tiếp nhận các giá trị văn hóa mới của nhân loại; nâng caotrình độ dân trí, ý thức chính trị, pháp luật, đạo đức của người dân; tích cựcxây dựng phong trào nếp sống văn minh, gia đình văn hóa, làng, xã văn hóa ởhuyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ

1.2 Thực trạng văn hóa chính trị của cán bộ xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ hiện nay

1.2.1 Thành tựu và nguyên nhân

* Thành tựu

Đa số cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn có tri thức chính trị nhất định, từng bước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng hệ thống chính trị và phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương Nhận thức rõ vị trí, vai trò của tri thức

chính trị các cấp ủy, các tổ chức Đảng ở địa phương đã coi trọng công tácgiáo dục chính trị tư tưởng, nâng cao nhận thức về chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh; về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, phápluật của Nhà nước cho đội ngũ cán bộ cấp xã Huyện ủy đã ban hành nhiều vănbản lãnh đạo, chỉ đạo và có cơ chế khuyến khích, hỗ trợ công tác đào tạo, bồidưỡng lý luận chính trị, trình độ chuyên môn đối với cán bộ Qua đào tạo, nhâncách của cán bộ cấp xã ngày càng khẳng định những giá trị tích cực, tương xứng

với bồi dưỡng lý luận chính trị Nhiều cán bộ sau ra trường trên các cương vịcông tác đã khẳng định rõ nhân cách, hoàn thành tốt nhiệm vụ và chuẩn mực

về văn hóa lãnh đạo Chính từ trong môi trường thuận lợi như vậy, đội ngũcán bộ cấp xã đã và đang tự tạo ra những giá trị VHCT cho chính mình

Tri thức chính trị của cán bộ cấp xã ngày càng được khẳng đinh, nắmchắc chức năng, nhiệm vụ của họ trong HTCT cấp cơ sở; nhận thức về bảnchất giai cấp của Đảng, về mục tiêu, lý tưởng của CNXH Tri thức lý luận, trithức kinh nghiệm không ngừng nâng cao, nó thể hiện ở kết quả HĐCT của họ.Thực trạng này được biểu hiện đại đa số cán bộ cấp xã đã có nhận thức đúng vềcấu trúc VHCT Kết quả điều tra xã hội học cho thấy có 90,83% số ý kiến cán

bộ, công chức xã được hỏi trả lời VHCT của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn,tỉnh Phú Thọ gồm các yếu tố: tri thức chính trị, tình cảm, thái độ, bản lĩnh chínhtrị, hành vi chính trị [Phụ lục 1, C 2]

Cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ ý thức được tầm quantrọng của VHCT được biểu hiện: phần lớn bản thân đã nhận thức đúng đắn lýluận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm củaĐảng Cộng sản Việt Nam; trình độ tư duy lý luận của của họ đã được nânglên và vận dụng trong thực hiện nhiệm vụ chính trị năm sau cao hơn nămtrước Đồng thời, qua từng năm công tác ở địa phương họ đã đút rút được trithức kinh nghiệm về HĐCT Khi tiếp xúc, trao đổi với cán bộ chủ chốt huyệnhầu hết đều có nhận định chung: cơ bản cán bộ cấp xã có nhận thức được vềVHCT, có phẩm chất đạo đức tốt, được nhân dân đánh giá có trách nhiệmtrong HĐCT Sự nhận thức biện chứng về đời sống hiện thực, sự kết hợpgiữa lý luận và thực tiễn, sự phân tích vấn đề trong bối cảnh tình hình lịch sử -

cụ thể được quán triệt hơn; kết quả kiểm tra chính trị hàng năm đều đạt khá vàgiỏi Qua điều tra xã hội học cho thấy, có 92,83% số ý kiến cán bộ, công chức

xã được hỏi trả lời tầm quan trọng VHCT đối với cán bộ cấp xã ở huyện Tân

Sơn, tỉnh Phú Thọ [Phụ lục 1, C 1] Như vậy, họ đã có nhận thức được tầmquan trọng của vai trò của VHCT trong HĐCT ở địa phương mình.

Thực tiễn cho thấy, tri thức chính trị của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn,tỉnh Phú Thọ ngày càng có chuyển biến về chất lượng Từng bước được tri thứchoá, thực sự là đội ngũ tiên tiến, xung kích đi đầu trong sự nghiệp đổi mới, pháttriển KT - XH, xây dựng HTCT của đia phương

Cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ cơ bản thể hiện thái độ, tình cảm, niềm tin chính trị tích cực đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta Mặc dù có số đông cán bộ là dân tộc tiểu số, đới sống

kinh tế còn nhiều khó khăn, thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao trongđiều kiện cơ sở vật chất còn thiếu thồn…Song đại đa số cán bộ cấp xã có thái

độ, tình cảm, niềm tin tuyệt đối vững chắc sự lãnh đạo của Đảng, công cuộcđổi mới, mục tiêu, con đường đi lên CNXH ở nước ta Đó là động cơ, thái độđúng đắn trong quá trình công tác; tích cực học tập trình độ lý luận chính trị,chuyên môn nghiệp vụ vì mục đích hoàn thiện phẩm chất đạo đức, nhân cáchngười cán bộ để phục vụ nhân dân

Tình cảm chính trị đúng đắn của cán bộ cấp xã còn được thể hiện sựgắn bó, yêu thương, giúp đỡ đồng nghiệp trong cơ quan; luôn gắn bó với côngtác ở địa phương, vì đồng bào sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn để trực tiếpđến từng bản, từng hộ gia đình động viên, giúp đỡ nhân dân lao động sảnxuất, xây dựng đời sống văn hóa cho đồng bào Tình cảm chính trị của cán bộcấp xã được thể hiện trong thực tiễn HĐCT ở địa phương Phần lớn họ đềuphát huy tốt tinh thần, trách nhiệm trong công tác, công tâm trong thực thicông vụ, quyết tâm thực hiện nhiệm vụ chính trị không vì mục đích nào khác,ngoài lợi ích vì nhân dân Khi được hỏi về về thái độ, ý thức của đội ngũ cán

bộ cấp xã trong thực thi công vụ có tới 90,4% nhân dân trả lời có thái độ nhiệt

tình, không hách dịch và cửa quyền [Phụ lục 2, C2] Thực trạng này được

biểu hiện, đa số cán bộ, công chức đã nhận thức đúng đắn vai trò của VHCTđối với HĐCT

Đa số cán bộ cấp xã không có hiện tượng suy thoái về chính trị, tưtưởng, đạo đức và lối sống; không dao động về lý tưởng, luôn nhận thức tốt

về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Có niềm tin vào CNXH,đường lối của Đảng, có ý thức tổ chức kỷ luật, phê bình và tự phê bình Quatiếp xúc, trao đổi với một số đồng bào dân tộc tiểu số họ luôn thể hiện lòngbiết ơn sâu sắc đối với Đảng, Nhà nước với cuộc sống hôm nay; từ đó chothấy tình cảm, niêm tin chính trị không chỉ ở cán bộ cấp xã mà được họ truyềnthẩm thấu vào nhân dân để trở thành “thế trận lòng dân” với khẩu hiệu củađồng bào dân tộc luôn biết “ơn Đảng, ơn chính phủ” mới có được cuộc sốngnhư ngày nay

Tình cảm, niềm tin, phẩm chất chính trị, đạo đức, nhân cách cán bộ cấp xã

ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ ngày một hoàn thiện, phát triển qua từng năm

Đó là kết quả của sự cố gắng nỗ nực phấn đấu rèn luyện, tu dưỡng của bản thân

họ và sự quan tâm lãnh đạo của các chủ thể trong nâng cao tình cảm, niêm tinchính trị là cơ sở hình thành VHCT Kết quả điều tra của tác giả có 86,15% ýkiến cho rằng, tiêu chí muốn đạt tới của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnhPhú Thọ là có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức liêm, chính, kiệm, cần,không ngại gian khổ, hy sinh, luôn hoàn thành nhiệm vụ; có 90 % gần gũi quầnchúng, gắn bó, hết lòng giúp đỡ nhân dân và 89 % có tri thức tổng hợp trênnhiều lĩnh vực, giỏi chuyên môn, nghiệp vụ [Phụ lục 1, C14] Từ đó cho thấy từnhận thức của cán bộ trong HĐCT là hướng tới giá trị nhân cách của người cán

bộ cách mạng hết lòng phục vụ, hiến kế cho Đảng, Tổ quốc và nhân dân

Trong quá trình hoạt động chính trị cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ có bản lĩnh chính trị luôn vững vàng, dám nghĩ, dám làm để đưa địa phương ngày càng tiến lên Đó là sự vững vàng, kiên định về chủ

nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, con đường đi lên CNXH và

đường lối đổi mới của Đảng ta Họ không dao động trước bất cứ tác độngbên ngoài nào trong suốt quá trình phấn đấu, rèn luyện lâu dài của mình;trước những thử thách, những hoàn cảnh khó khăn, gay go, phức tạp trongcông tác và cuộc sống Luôn tin vào sức mạnh của bản thân, vào tính đúngđắn công việc của mình đang tiến hành, quyết tâm thực hiện bằng đượcnhiệm vụ chính trị được tổ chức giao Trong đánh giá nhiệm vụ chính trịcủa Huyện ủy: “Đội ngũ cán bộ cấp xã có bản lĩnh chính trị tốt, luôn pháthuy tinh thần trách nhiệm vượt qua khó khăn, có cách làm mới, quyết đoán,sát thực tế hợp lòng dân; vừa bảo đảm phát triển kinh tế, vừa giữ được ổnđịnh chính trị, tạo đồng thuận trong nhân dân, khơi dậy và phát huy ý chí,nguồn lực của địa phương, tích cực giúp đỡ nhân dân lao động sản xuất vàxóa đói giảm nghèo” [23].

Tính tích cực trong bản lĩnh chính trị của cán bộ cấp xã được biểu hiện

ở sự độc lập, chủ động, sáng tạo, sự lỗ lực cố gắng huy động mọi tiềm năngcủa mình trong HĐCT nhằm thực hiện mục đích xây dựng HTCT vững mạnh,

tổ chức đảng trong sạch vững mạnh; giả quyết tốt mối phối hợp giữa các tổchức Đảng và tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương; nhiệt tình, trách nhiệmgiúp đỡ nhân dân xây dưng nông thôn mới; đông viên đồng bào dân tộc thiểu

số bỏ phong tục, tập quán lạc hậu; vận động nhân dân tích cực tham gia cáchoạt động chính trị - xã hội ở địa phương, của đất nước Kết quả điều tra củacông dân địa phương cho rằng: về tinh thần trách nhiệm của cán bộ cấp xã đốivới nhân dân là rất tốt chiếm 59.5%; tương đối tốt là 41.4%; trung bình có 9%[Phụ lục 2, C4] Điều đó minh chứng giá trị trong HĐCT của họ được ngườidân đánh giá có uy tín

Bản lĩnh chính trị của họ thể hiện ở đấu tranh, bảo vệ cái đúng, bảo vệquan điểm, chính kiến của bản thân vì lợi ích chung của tập thể, của cộngđồng và của đất nước; giải quyết tốt những vụ việc vi phạm pháp luật, các quyđịnh ở địa phương, giải quyết chính xác những vấn đề vướng mắc của nhân

dân, tích cực đấu tranh biểu hiện tiêu cự hiện nay Khi được hỏi về về hiệntượng tiêu cực xã hội (nhũng nhiễu dân, xa dân, quan cách, tham ô, thamnhũng) có: 94.6% cán bộ, công chức nhận thức là vi phạm đạo đức, lối sống;89.3% là vi phạm pháp luật và 85.3% là thiếu bản lĩnh, mất uy tín của Đảng;phải đẩy lui, đâu tranh là 96% [phụ lục 1, C6] Qua điều tra xã hội học vềđánh giá quá trình giải quyết thủ tục hành chính của cán bộ thì có 84.8% côngdân địa phương trả lời không gây khó khăn, phiền hà cho nhân dân [Phụ lục 2,C4] So sánh giữa hai đối tượng điều tra của tác giả thì kết quả cho thấy trước

sự tác động nền kinh tế thị trường, đơi sống còn khó khăn nhưng cán bộ cấp

xã vẫn giữ vững bản lĩnh chính trị, phẩm chất cách mạng

Trong các quan hệ chính trị và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị

ở địa phương, cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ đã giữ vững nguyên tắc, tổ chức, hoạt động theo chuẩn mực văn hóa, tạo ra môi trường chính trị trong sạch, lành mạnh, nhân văn Phần lớn cán bộ cấp xã có tinh

thần trách nhiệm, tích cực tham gia các HĐCT và đều nhận thức đúng đắnvai trò lãnh đạo của tổ chức đảng tại địa phương; họ đều tham gia vào cấp

ủy, nhiều đồng chí kiêm nhiệm Bí thư, phó Bí thư Đảng ủy xã nhưng trêncương vị đảng hay chính quyền họ luôn theo nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cánhân phụ trách và chịu trách nhiệm trước cấp ủy đảng và nhân dân Họ luôngiữ gìn hệ thống giá trị nhân văn, yêu thương sâu sắc với con người, nhất

là người nghèo khổ, bất hạnh; có tình cảm trong sáng, nồng thắm, gắn bóthiết tha với gia đình, với người thân, với bạn bè, quê hương, đất nước

Trong quan hệ với đảng, chính quyền, đoàn thể chính trị - xã hội vànhân dân, họ có ý thức tổ chức, tính kỷ luật và văn hóa chuẩn mực Thể hiện

ở việc tổ chức, thực hiện nhiệm vụ của cán bộ các xã đều đảm bảo đúng quyđịnh của đảng, theo luật định, quy định của cấp huyện, tỉnh Luôn có thái độtôn trọng dân, nhiệt tình, không hách dịch, nhũng nhiễu dân, từ đó tạo ra môitrường văn hóa lành mạnh Báo cáo tổng kết thực hiện cuộc vận động học tập

và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của huyện Tân Sơn đã khẳngđịnh: “Phong cách, trách nhiệm, lề lối làm việc của cán bộ, có sự chuyển biếntích cực theo hướng sát dân, phục vụ nhân dân, từng bước khắc phục tìnhtrạng sách nhiễu, phiền hà nhân dân Công tác tiếp công dân và giải quyết đơnthư khiếu nại, tố cáo của công dân đạt tỷ lệ cao” [25].

Tuyệt đa số cán bộ cấp xã có ý thức cao trong xây dựng chínhquyền, đoàn thể xã hội Họ cùng với cấp cấp ủy điều chỉnh, bổ sung quychế làm việc, quy định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng tổ chức và cánhân lãnh đạo; tôn trọng tính độc lập hoạt động theo pháp luật Nhà nước,điều lệ của đoàn thể Việc cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết, kế hoạchcủa cấp ủy và Hội đồng nhân dân được cán bộ cấp xã triển khai, tổ chứctương đối kịp thời, cơ bản sát với tình hình thực tế và yêu cầu phát triểncủa địa phương

* Nguyên nhân của thành tựu

Thứ nhất, thành tựu to lớn của công cuộc đổi mới đất nước nói chung, thành tựu phát triển KT - XH địa phương nói riêng tạo ra thuận lợi cho sự hình thành VHCT của cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ

Sau 30 năm thực hiện đường lối đổi mới toàn diện đất nước theo địnhhướng XHCN, nền kinh tế nước ta đã vượt qua nhiều khó khăn, thách thức,kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, duy trì được tốc độ tăng trưởng khá, tiềm lực vàquy mô kinh tế tăng lên, nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển; giáo dục vàđào tạo, khoa học và công nghệ, văn hóa và các lĩnh vực xã hội có tiến bộ, đờisống của nhân dân được nâng lên; dân chủ XHCN có tiến bộ, sức mạnh đạiđoàn kết toàn dân tộc được củng cố; việc xây dựng Nhà nước pháp quyềnXHCN được đẩy mạnh, hiệu lực và hiệu quả được nâng lên; công tác xâydựng Đảng được tăng cường, đạt kết quả tích cực

Những thành tựu to lớn đó là nguồn cổ vũ hết sức to lớn về mặt tinhthần đối với toàn thể cán bộ, đảng viên và mọi tầng lớp nhân dân nói chung

và với cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ nói riêng Báo cáo chínhtrị Đảng bộ huyện khẳng định: “Đảng bộ và nhân dân huyện Tân Sơn thựcnhiệm vụ chính trị trong điều kiện thuận lợi, tình hình chính trị ổn định, kinh

tế trong nước và tỉnh vẫn duy trì mức độ tăng trưởng, trật tự xã hội được giữvững, chính sách an sinh xã hội, giảm nghèo được triển khai đồng bộ; qua đócác chỉ tiêu về kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh, xây dựng hệthống chính trị cơ bản đã hoàn thành” [24] Những thuận lợi đó đã trực tiếpgóp phần xây dựng và củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và chế độ;giúp họ nhận thức ngày càng rõ hơn về tính tất yếu và khả năng thực hiệnthắng lợi con đường quá độ lên CNXH ở nước ta Đó là cơ sở thực tiễn quantrọng để họ nhận thức một cách sâu sắc lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luậtcủa Nhà nước Đây cũng là nguyên nhân quan trọng, là cơ sở cho sự hìnhthành VHCT của cán bộ cấp xã

Thứ hai, cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp thường xuyên quan tâm đến trình độ văn hóa chính trị của cán bộ cấp xã

Những năm qua, quán triệt sâu sắc Nghị quyết của Đảng về cán bộ vàcông tác cán bộ, xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ của huyện, Tỉnh ủy Phú Thọ

và Huyện ủy Tân Sơn đã đề ra nhiều chủ trương, biện pháp thực hiện công táccán bộ đúng đắn, phù hợp Các chủ thể đã quan tâm nhiều hơn đến việc xâydựng văn hóa trong chính trị và kinh tế, nhất nâng cao văn hóa trong HTCT;

đã quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng VHCT cho cán bộ cấp xã ở huyệnTân Sơn, tỉnh Phú Thọ

Tỉnh ủy Phú Thọ đã tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan chứcnăng giúp đỡ Huyện ủy Tân Sơn đổi mới công tác cán bộ Tăng cường lãnhđạo, chỉ đạo điều chỉnh, bổ sung biên chế kịp thời cán bộ cho HTCT cấp xãbảo đảng số lượng và chất lượng Luôn chú trọng kiện toàn cấp ủy, chínhquyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội, các cơ quan chức

năng, gắn điều động bổ nhiệm cán bộ, điều chỉnh quy hoạch cán bộ Qúa trình

đó, hình thành giáo dục chính trị tư tưởng, giác ngộ tính đảng, tính giai cấp,nâng cao nhân cách cho cán bộ cho cán bộ cấp xã

Huyện ủy Tân Sơn, Đảng ủy các xã thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạonghiêm túc, hiệu quả công tác lãnh đạo của đảng Cấp ủy các cấp đã pháthuy tốt vai trò, trách nhiệm trong việc đề ra chủ trương, biện pháp lãnhđạo, chỉ đạo việc giáo dục chính trị; luôn quan tâm đề nghị trên đào tạo lýluận chính trị, trình độ quản lý nhà nước cho cán bộ Qua đó xây dựng lậptrường giai cấp công nhân, giá trị văn hóa chủ nghĩa Mác - Lênin và vănhóa lãnh đạo cho cán bộ cấp xã Huyện ủy, Ủy ban nhân dân và các cơquan chức năng trong huyện có nhận thức đúng vai trò trách nhiệm trongquản lý, rèn luyện, kiểm tra, chấn chỉnh kịp thời những hành vi chính trịkhông đúng trong HĐCT Thông qua đó, VHCT của cán bộ cấp xã ở huyệnTân Sơn không ngừng được nâng lên Khi được hỏi nguyên nhân đạt đượckết quả về VHCT của cán bộ cấp xã, có tới 92% cán bộ, công chức trả lời

là do sự quan tâm, lãnh đạo đúng đắn của cấp Huyện ủy và sự quản lý của

Ủy ban nhân dân huyện [Phụ lục 1, C6]

Đảng ủy các xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ đã phát huy tốt vai trò

là chủ thể tích cực trong lãnh đạo xây dựng VHCT cho đội ngũ cán bộ cấp xã

Đây là nguyên nhân chủ quan và đồng thời là nguyên nhân chủ yếu quyết

định đến chất lượng của xây dựng VHCT cho đội ngũ cán bộ cấp xã trên địabàn toàn huyện Vì, cho dù tổ chức đảng cấp trên có quan tâm, song nếu Đảng

ủy các xã - chủ thể trực tiếp trong xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã mà khôngnhận thức đầy đủ; thì cũng không xác định chủ trương và tìm biện pháp xâydựng VHCT cho cán bộ sát với xã mình Chính nhận thức sâu sắc được vaitrò, tầm quan trọng của VHCT đối với quá trình xây dựng nông thôn mới, xâydựng địa phương mà trong những năm qua, Đảng ủy các xã đã lãnh đạo, thực

hiện tốt nhiệm vụ giáo dục chính trị, xây dựng VHCT cho cán bộ, đã: “Quántriệt, triển khai thực hiện nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Tỉnh

ủy, Huyện ủy và xã Tăng cường các biện pháp nắm, quản lý, giải quyết kịpthời tư tưởng; nâng cao giác ngộ, bồi dưỡng niềm tin, lòng yêu nước, tự hàodân tộc; nêu cao tinh thần cảnh giác cách mạng, kiên quyết đấu tranh chốngnhững quan điểm sai trái, “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” [37]

Trong bối cảnh hiện nay, khi đội ngũ cán bộ cấp xã đang phải chịu áplực lớn từ công việc và những tác động của mặt trái cơ chế thị trường thì vấnđền phát huy vai trò lãnh của Đảng ủy xã trong công tác xây dựng đảng, xâydựng đội ngũ cán bộ đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ phát triển KT - XH,nhiệm vụ chính trị ở địa phương lại càng được khẳng định Được minh chứng

ở kế quả đánh giá chất lượng tổ chức đảng hàng năm của Huyện ủy về khối

xã [phụ luc 6] và kết quả xếp loại cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Huyện

ủy quản lý khối xã [phụ lục 5]

Thứ ba, trình độ dân trí, văn hóa dân chủ của nhân dân ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ ngày càng được nâng lên

Trong những năm qua cấp ủy, chính quyền địa phương đã chú trọng, quantâm lãnh đạo các cơ quan chức năng đột phá vào đổi mới phương pháp, nội dunggiảng dạy ở huyện Tân Sơn sát với yêu cầu đặt ra, phù hợp với trình độ dân trícủa nhân dân và đồng bào dân tộc các xã Đồng thời, yêu tiên tuyển chọn độingũ giáo viên có khả năng làm nhiệm vụ giảng dạy và giúp đỡ các dân tộc thiểu

số phổ cập giáo dục tại các xã còn khó khăn; tăng cường cơ sở vật chất phục vụcho nhân dân sinh hoạt văn hóa tinh thần; nhất là các dân tộc thiểu số ở các thôn,bản để có điều kiện hưởng thụ văn hóa tinh thần Đội ngũ cán bộ các cấp đã pháthuy được vai trò giúp nhân dân phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, từngbước nâng cao trình độ dân trí, xây dựng đời sống văn hóa cho nhân dân ở địaphương Như vậy, trước sự tác động của những nội dung trên ngày càng làm cho

trình độ văn hóa, nhận thức chính trị, phát huy dân chủ của nhân dân được pháttriển theo sự phát triển KT - XH ở địa phương.

Thứ tư, phần đông cán bộ cấp xã đã nhận thức được vai trò, trách nhiệm của bản thân và thường xuyên học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ văn hóa chính trị.

Sự nỗ lực cố gắng phấn đấu tự giác học tập, rèn luyện của đội ngũ cán

bộ cấp xã là một những nguyên nhân chủ yếu của những thành tựu, ưu điểmtrong VHCT của cán bộ cấp xã huyện Tân Sơn Trong bất kỳ sự phát triểnnào, những nguyên nhân bên ngoài dù quan trọng đến đâu, cũng chỉ là điềukiện phát triển, nguyên nhân bên trong mới là động lực của sự phát triển.Trong điều kiện còn gặp rất nhiều khó khăn về kinh tế; nhưng không ít cán bộkiên trì tích cực học tập, không ngừng nâng cao phẩm chất, năng lực, tácphong công tác; luôn tự ý thức được trách nhiệm, nghĩa vụ chính trị của mình,

đã không ngừng phấn đấu, tu dưỡng, rèn luyện và học tập nâng cao trình độ,đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đổi mới đất nước, phát triển KT - XH ở địaphương Khi được hỏi về để phát triển lên cương vị cao hơn thì phải làm gì:

có 95.9% cán bộ, công chức trả lời tích cực học tập, rèn luyện tu dưỡng; có94.5% là có uy tín với quần chúng và nhân dân [Phụ lục 1, C15] Qua đó, thấyđược nhận thức chính trị tích cực của họ bằng con đường phấn đấu, rèn luyện

và sự tín nhiệm của nhân dân Kết quả đánh giá chất lượng cán bộ cấp xã củaPhòng Nội vụ cũng cho thấy phản ánh đúng nguyên nhân thành tựu trình độVHCT của cán bộ cấp xã trong thời gian qua [Phụ lục 7]

1.2.2 Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế

* Hạn chế

Trình độ tri thức chính trị của một số cán bộ cấp xã ở huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ chưa đáp ứng chức trách, nhiệm vụ và sự phát triển địa phương.

Trình độ hiểu biết, vận dụng những tri thức lý luận chính trị vào giải quyết các

mối quan hệ xã hội của một số cán bộ cấp xã còn hạn chế Hệ thống trình độ tri