1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

LUẬN văn THẠC sĩ VAI TRÒ của hệ THỐNG CHÍNH TRỊ cơ sở TRONG GIỮ gìn GIÁ TRỊ văn hóa xứ đoài ở THỊ xã sơn tây, THÀNH PHỐ hà nội HIỆN NAY

105 296 1

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 105
Dung lượng 1,03 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Mỗi dân tộc đều có bản sắc văn hóa riêng, bản sắc văn hóa dân tộc Việt nam được hình thành, phát triển gắn liền với lịch sử dựng nước, giữ nước và quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội. Bản sắc văn hóa đó thể hiện ở nhiều mặt, nhiều lĩnh vực, được bao thế hệ vun đắp, hun đúc, tạo nên sức sống giúp cho dân tộc ta vượt qua mọi khó khăn, thử thách để tồn tại, không ngừng lớn mạnh và phát triển bền vững. Đó là niềm tự hào của mọi người dân Việt Nam, là nguồn sức mạnh to lớn bảo đảm cho dân tộc Việt Nam trường tồn, phát triển trong mọi thời đại lịch sử. Giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc có vai trò đặc biệt quan trọng, là nền tảng, động lực căn bản của quá trình phát triển và là một trong những nhân tố cơ bản để nuôi dưỡng đào luyện con người trưởng thành về mọi mặt.

Trang 1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Mỗi dân tộc đều có bản sắc văn hóa riêng, bản sắc văn hóa dân tộcViệt nam được hình thành, phát triển gắn liền với lịch sử dựng nước, giữnước và quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội Bản sắc văn hóa đó thể hiện ởnhiều mặt, nhiều lĩnh vực, được bao thế hệ vun đắp, hun đúc, tạo nên sứcsống giúp cho dân tộc ta vượt qua mọi khó khăn, thử thách để tồn tại, khôngngừng lớn mạnh và phát triển bền vững Đó là niềm tự hào của mọi ngườidân Việt Nam, là nguồn sức mạnh to lớn bảo đảm cho dân tộc Việt Namtrường tồn, phát triển trong mọi thời đại lịch sử Giá trị văn hóa truyền thốngcủa dân tộc có vai trò đặc biệt quan trọng, là nền tảng, động lực căn bản củaquá trình phát triển và là một trong những nhân tố cơ bản để nuôi dưỡng đàoluyện con người trưởng thành về mọi mặt Tuy nhiên trong thời điểm hiệnnay cùng với quá trình đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa,toàn cầu hóa, quan hệ quốc tế có sự điều chỉnh sâu sắc, hội nhập giữa cácquốc gia, dân tộc ngày càng sâu rộng; bên cạnh những tác động tích cực cho

sự phát triển đất nước, Việt Nam cũng đang phải đối diện với không ít nhữngnhững khó khăn, thách thức trong công tác giữ gìn giá trị văn hóa dân tộc nóichung, giá trị văn hóa xứ Đoài nói riêng

Để góp phần phát huy giá trị văn hóa dân tộc trong sự nghiệp đổi mớiđất nước hiện nay, Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trungương khoá XI nêu rõ quan điểm xây dựng và phát triển văn hóa đó là vănhóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội Xây dựng nềnvăn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thống nhất trong đadạng của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, với các đặc trưng dân tộc, nhânvăn, dân chủ và khoa học Trong xây dựng văn hóa, trọng tâm là chăm loxây dựng con người có nhân cách, lối sống tốt đẹp, với các đặc tính cơ bảnyêu nước, nhân ái, nghĩa tình, trung thực, đoàn kết, cần cù, sáng tạo Pháttriển hài hòa giữa kinh tế và văn hóa; cần chú ý đầy đủ đến yếu tố văn hóa

và con người trong phát triển kinh tế

Trang 2

Thị xã Sơn Tây nằm ở phía Tây bắc Thủ đô Hà Nội là một trong nhữngtrung tâm của văn hóa xứ Đoài, kết tinh nên hệ giá trị văn hóa truyền thốngđặc sắc mang tính lịch sử tâm linh, thuần phong mỹ tục của dân tộc Việt Nam từthuở dựng nước, giữ nước Các di tích, công trình tôn giáo, cơ sở thờ tự tínngưỡng, hệ thống cổ vật, di vật, thư tịch, nhà cổ gắn liền với tên đất, tên ngườiSơn Tây và sản sinh ra những người con ưu tú của dân tộc Chính hệ giá trị vănhóa xứ Đoài đó đã tạo nên cốt cách, là động lực cho sự phát triển bền vững củaSơn Tây Từ khi thực hiện đường lối đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa

do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thị xãSơn Tây đã nhận thức và chú trọng giải quyết mối quan hệ giữa phát triển kinh tế

- xã hội với công tác giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài Giữ gìn, bảo tồn, phát triểngiá trị văn hóa là nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi phải có sự tham gia của các tổchức, các lực lượng và là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạocủa Đảng Hệ thống chính trị cơ sở ở thị xã Sơn Tây là một bộ phận quan trọngtrong hệ thống chính trị ở nước ta, có vai trò trực tiếp lãnh đạo, quản lý, tổ chứcthực hiện và tuyên truyền vận động quần chúng nhân dân thực hiện đường lối,chính sách của Đảng, Nhà nước; phát huy quyền làm chủ của nhân dân ở cơ sở,góp phần thực hiện giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài trên địa bàn…

Nhận rõ vai trò và tầm quan trọng đó, hệ thống chính trị cơ sở ở thị xãSơn Tây, thành phố Hà Nội những năm qua đã triển khai và thực hiện khắcphục những khó khăn, phát huy vai trò tổng hợp của từng bộ phận trong kếthừa, bảo tồn, quảng bá, phát huy giá trị văn hóa và đã đạt được những kếtquả nhất định Bên cạnh đó, quá trình thực hiện nhiệm vụ này vẫn còn tồn tạinhững hạn chế trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, vận động quần chúng nhândân Những hạn chế đó, nếu không kịp thời khắc phục sẽ ảnh hưởng xấu đếntất cả các lĩnh vực đời sống xã hội, làm phai nhạt giá trị bản sắc văn hóa củamột khu vực có nhiều công trình văn hóa của đất nước Vì vậy, nghiên cứu đề

tài “Vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong giữ gìn giá trị văn hóa xứ

Đoài ở thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội hiện nay” là vấn đề có ý nghĩa lý

luận và thực tiễn thiết thực

Trang 3

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

* Nhóm các công trình khoa học tiêu biểu nghiên cứu về hệ thống

chính trị và vai trò của hệ thống chính trị cơ sở

Võ Khánh Vinh (chủ nhiệm) (2015), Hệ thống chính trị ở cơ sở phục

vụ phát triển bền vững Tây Nguyên, Đề tài khoa học cấp nhà nước

TN3/X03, Bộ Khoa học và Công nghệ, Hà Nội; Nguyễn Quốc Phẩm (chủ

biên) (2002), Hệ thống chính trị cấp cơ sở và dân chủ hóa đời sống xã hội

nông dân miền núi vùng dân tộc thiểu số, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội;

Trần Đình Hoan (chủ biên) (2010), Quan điểm và nguyên tắc đổi mới hệ

thống chính trị ở Việt Nam giai đoạn 2005 - 2020, Nxb Chính trị quốc gia,

Hà Nội Các tác giả đã tập trung làm rõ đặc điểm, xu hướng, giải pháp gópphần xây dựng và phát huy vai trò của hệ thống chính trị cơ sở hiện nay.Đặc biệt trong cuốn sách của tác giả Trần Đình Hoan: Trên cơ sở lý luậnkhoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, kết hợp vớitổng kết thực tiễn đổi mới ở Việt Nam trong hơn hai mươi năm đổi mới; cáctác giả đã tập trung phân tích, làm rõ tính tất yếu khách quan của việc đổimới hệ thống chính trị ở nước ta hiện nay, nêu ra các mục tiêu, quan điểm

và nguyên tắc đổi mới hệ thống chính trị; đề xuất phương hướng và các giảipháp đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam giai đoạn 2005-2020

Nguyễn Thị Dung (2010), Nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ

thống chính trị cơ sở ở thị xã Sơn Tây trong giai đoạn hiện nay, Luận văn

thạc sĩ Triết học, Đại học Quốc gia, Hà Nội Đề tài đã tập trung nghiên cứu đặc điểm của HTCTCS, những nhân tố tác động đến HTCTCS, thực trạng hoạt động của HTCTCS và đề ra một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của HTCTCS thị xã trong giai đoạn hiện nay Phan Sỹ

Thanh (2014), Xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh trên địa bàn

Tây Nguyên hiện nay, Luận án tiến sĩ xây dựng Đảng và chính quyền

Nhà nước, Học viện Chính trị, Hà Nội Đề tài đã nghiên cứu HTCTCS

trên địa bàn Tây Nguyên; nêu lên thực trạng, nguyên nhân, kinh nghiệm

và đề xuất giải pháp tăng cường xây dựng HTCTCS vững mạnh trên địa

Trang 4

bàn tỉnh hiện nay.

Đặng Hữu Toàn (2006), “Toàn cầu hóa, “nguy cơ tha hóa” và vấn đề

định hướng giá trị văn hóa tinh thần”, Tạp chí Triết học, số (5); Vũ Thị Thủy

(2013), “Những khó khăn, bất cập và giải pháp xây dựng hệ thống chính trị

cơ sở”, Tạp chí Xây Dựng Đảng, số (4); các tác giả đã nêu rõ những tác động

của quá trình toàn cầu hóa đến đời sống văn hóa tinh thần và những chuyểnbiến tích cực, hạn chế, vướng mắc, nguyên nhân của hạn chế, vướng mắc vànhiệm vụ giải pháp xây dựng HTCTCS hiện nay

* Nhóm các công trình khoa học tiêu biểu nghiên cứu về văn hóa, giữ gìn giá trị văn hóa

Lê Quang Thiêm (1998), Văn hóa với sự phát triển của xã hội Việt

Nam theo định hướng xã hội chủ nghĩa, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; TS

Mai Thị Quý (2009), Toàn cầu hóa và vấn đề kể thừa một số giá trị truyền

thống của dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, Nxb Khoa học xã

hội, Hà Nội; Trần Văn Giàu (2011), Giá trị tinh thần truyền thống của dân

tộc Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội ; các tác giả từ góc độ nghiên

cứu khác nhau đã đưa ra những kiến giải sâu sắc về các giá trị truyền thốngđặc thù của dân tộc Việt Nam, về giá trị tinh thần, vật chất của dân tộc, ảnhhưởng của lịch sử đối với việc phát triển các giá trị truyền thống, phân tíchnhững đức tính tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, nêu ra phương hướng kế thừa,xây dựng, phát triển nền văn hóa dân tộc hiện nay

Phan Thị Thu Hương (2012), Bảo tồn, tôn tạo các di tích lịch sử

-văn hóa cấp Quốc gia trên địa bàn thị xã Sơn Tây, Luận -văn cao cấp lý luận

chính trị, Học viện Chính trị Khu vực I, Hà Nội Đề tài đã khẳng định sự

cần thiết phải bảo tồn, tôn tạo các di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia nói

chung, trên địa bàn thị xã Sơn Tây nói riêng, tác giả đã đưa ra được những

giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác quản lý và phát huy giá trị các di tích Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu mới chỉ tập trung luận giải về lý luận, chưa đi sâu phân tích làm rõ nguyên nhân, thực trạng và vai trò

Trang 5

của HTCTCS đối với việc giữ gìn giá trị văn hóa Hoàng Thị Hương

(2012), Mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với giữ gìn và phát huy bản

sắc văn hóa các dân tộc thiểu số ở miền núi phía Bắc nước ta hiện nay,

Luận án Tiến sĩ Triết học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà

Nội Tác giả đã đi sâu làm rõ thực trạng giải quyết mối quan hệ giữa pháttriển kinh tế với giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số ởmiền núi phía Bắc; đưa ra một số phương hướng cơ bản nhằm nâng cao hiệuquả giải quyết mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với giữ gìn, phát huy bảnsắc văn hóa các dân tộc thiểu số ở miền núi phía Bắc; đề xuất giải pháp chủyếu nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết mối quan hệ giữa phát triển kinh tếvới giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số ở miền núi phía

Bắc hiện nay Phùng Hữu Phú (2014), Định hướng phát triển văn hóa - Sức

mạnh nội sinh của dân tộc trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập

quốc tế, Đề tài khoa học cấp nhà nước, KX.04.14/11-15, Hà Nội Tác giả đã

nhận diện văn hóa với tư cách là hệ giá trị, là sức mạnh nội sinh của sự pháttriển; là sức mạnh nội sinh của dân tộc Việt Nam trong tiến trình lịch sử vàtrong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế; xử lý mối quan hệ biệnchứng giữa văn hóa với các thành tố cơ bản của đời sống xã hội - nguồn lực

và sức mạnh nội sinh của sự phát triển bền vững trong điều kiện kinh tế thịtrường và hội nhập quốc tế; đề xuất hoàn thiện quan điểm chỉ đạo, mục tiêu,nhiệm vụ và giải pháp phát triển văn hóa phục vụ phát triển bền vững đấtnước trong thời kỳ mới

Vũ Khiêu (1998), “Nội sinh và ngoại sinh trong giao lưu văn hóa ngày

nay”, Tạp chí Sinh hoạt lý luận, số (2); Nguyễn Ngọc Quyến (2004), “Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa và vấn đề bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc”,

Tạp chí Triết học, số (11); Đặng Hữu Toàn (2006), “Toàn cầu hóa, “nguy cơ

tha hóa” và vấn đề định hướng giá trị văn hóa tinh thần”, Tạp chí Triết học,

số (5) Các tác giả đều nhất quán khẳng định quan điểm, phương hướngnhiệm vụ xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc của Đảng,

Trang 6

tập trung phân tích làm rõ khái niệm, bản chất, cấu trúc, chức năng, nội dungcủa văn hóa; làm rõ mối quan hệ của văn hóa với phát triển kinh tế - xã hội,văn hóa với các vấn đề về chính trị, đạo đức, pháp luật, phân tích làm nổi bậtvai trò, giá trị của văn hóa, những yêu cầu đặt ra về phát triển văn hóa trongquá trình toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế Đây là cơ sở, nguồn tư liệu trực tiếp

để tác giả kế thừa, định hướng nội dung, sử dụng số liệu để thuyết minh chocác luận điểm trong đề tài và phục vụ qúa trình nghiên cứu

Các công trình tiêu biểu nêu trên đã nghiên cứu là những vấn đề lớn,phạm vi rộng của lĩnh vực văn hóa, xong chưa có công trình nào đề cập đếnvai trò của HTCTCS trong giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây,

Thành phố Hà Nội hiện nay Đây là vấn đề đặt ra vừa cơ bản, vừa bức thiết

trên cả phương diện lý luận và thực tiễn, cần được quan tâm đầu tư nghiên

cứu Vì vậy, đề tài tác giả chọn làm luận văn tốt nghiệp mang tính độc lập,không trùng lặp với các công trình khoa học đã được công bố

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ một số vấn đề lý luận về vai trò của HTCTCS trong giữ gìngiá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội hiện nay

- Đánh giá thực trạng về vai trò của HTCTCS trong giữ gìn giá trị vănhóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội hiện nay

- Đề xuất một số yêu cầu và giải pháp cơ bản phát huy vai trò củaHTCTCS trong giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, Thành phố

Hà Nội hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Trang 7

Vai trò của HTCTCS trong giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã SơnTây, Thành phố Hà Nội hiện nay

Hà Nội hiện nay

- Về phạm vi không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu vai trò củaHTCTCS trong giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài trên địa bàn ở thị xã Sơn Tây,Thành phố Hà Nội hiện nay và không nghiên cứu ở những địa bàn khác

- Về phạm vi thời gian: Các số liệu điều tra, khảo sát có liên quan đếnvấn đề nghiên cứu ở một số xã, phường ở thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nộitrong thời gian từ năm 2011 - 2016

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận

Luận văn dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về văn hóa; vai trò củaHTCTCS trong giữ gìn giá trị văn hóa

* Phương pháp nghiên cứu

Đề tài dựa trên phương pháp luận chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủnghĩa duy vật lịch sử của Mác - Lênin, đồng thời sử dụng các phương phápchuyên ngành và liên ngành như phân tích - tổng hợp, lịch sử - lôgic, so sánh,

Trang 8

điều tra xã hội học, thống kê, sử dụng chuyên gia…để làm rõ các nội dungnghiên cứu

6 Ý nghĩa của đề tài

Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần cung cấp luận cứ khoa họcmột số vấn đề lý luận về giá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, Thành phố

Hà Nội hiện nay

Đề xuất cho cấp ủy, chính quyền thị xã, cho HTCTCS trong lãnh đạo,chỉ đạo hoạt động quản lý giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài; luận văn cũng cóthể dùng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy một số chủ đề cóliên quan ở các trường trong quân đội và ngoài quân đội

7 Kết cấu của đề tài

Luận văn gồm phần mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tàiliệu tham khảo, phụ lục

Trang 9

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ CỦA

HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRONG GIỮ GÌN GIÁ TRỊ VĂN HÓA

XỨ ĐOÀI Ở THỊ XÃ SƠN TÂY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY 1.1 Một số vấn đề lý luận về vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội

1.1.1 Giá trị văn hóa xứ Đoài và giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội

* Giá trị văn hóa xứ Đoài

Văn hóa là một lĩnh vực rộng lớn của đời sống xã hội, với góc độ tiếp cậnkhác nhau, nên đã có rất nhiều công trình nghiên cứu, nhiều cách định nghĩa,nhiều cách hiểu khác nhau về văn hóa Chủ tịch Hồ Chí Minh, trên cơ sở phươngpháp luận mác xít đã khẳng định: “Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thứcsinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứngvới những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn” [58, tr.58]

Theo Từ điển tiếng Việt: Giá trị có nghĩa là “cái làm cho một vật cóích lợi, có ý nghĩa, là đáng quý về một mặt nào đó” [87, tr.501] Như vậy khinói đến giá trị văn hóa thường được hiểu là sản phẩm của các hình thái sinh hoạttinh thần trong điều kiện vật chất nhất định do xã hội tạo ra, gắn với phươngthức sản xuất nhất định trong lịch sử Khi nói giá trị văn hóa phải thỏa mãn cáctiêu chí như phản ánh đặc trưng cơ bản (sáng tạo, nhân văn) và chức năng ưutrội của văn hóa (phát triển nhân cách); nó là tổng thể những sản phẩm (vật chất

và tinh thần) phản ánh trình độ phát triển nhất định của xã hội; giá trị văn hóađược hình thành và được thể hiện trong hoạt động sáng tạo có ý nghĩa xã hội

của con người và cộng đồng người trong tiến trinh lịch sử Theo đó, giá trị văn

Trang 10

hóa là tổng hoà những thành tựu con người đạt được, thể hiện trình độ phát triển lực lượng bản chất người theo tiêu chí chân, thiện, mỹ của mỗi cá nhân và cộng đồng trong hoạt động sáng tạo có ý nghĩa xã hội

Xứ Đoài trong không gian văn hóa Việt Nam: Là một vùng đất rộnglớn ở phía Tây, Tây Bắc và Bắc của trung tâm châu thổ sông Hồng, bao gồm

Hòa, Mỹ Đức, Thường Tín, Thanh Oai, Chương Mỹ, Thanh Trì, Hà Đông,

Anh, Đan Phượng, Phúc Thọ, thị xã Sơn Tây, Ba Vì, Mê Linh, Sóc Sơn vànhững vùng phụ cận của tỉnh Hòa Bình, Vĩnh Phúc, Phú Thọ và Tuyên Quang.Tên xứ Đoài được bắt nguồn từ một câu “Đoài phương tĩnh nhất khu” chỉ vị tríphương Đoài nằm ở phía Tây Kinh Đô, nơi đây có kinh đô cổ Phong Châu củavua tổ Hùng Vương - người đã xây dựng Nhà nước Văn Lang Chính đặc điểm

về điều kiện tự nhiên cùng những điều kiện kinh tế - xã hội và con người nơiđây được bồi đắp qua nhiều thế hệ đã tạo nên giá trị văn hóa đặc trưng của vùngđồng bằng Bắc Bộ, điển hình là văn hóa xứ Đoài và được thể hiện qua những

sản phẩm văn hóa bao gồm cả văn hóa vật thể và phi vật thể đó là:

Văn hóa vật thể xứ Đoài mang đậm giá trị lịch sử, văn hóa tâm linh, thuần phong mỹ tục gắn liền với truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.

Xứ Đoài trầm tích một vùng văn hóa tâm linh Lạc Việt, không những

là nơi có núi sông kỳ thú thiên nhiên phong phú, đa dạng, cảnh trí lên thơ, cónhiều công trình kiến trúc văn hóa lịch sử nổi tiếng với vẻ đẹp kỳ vĩ mang giátrị lịch sử, văn hóa tâm linh của đền, chùa nổi tiếng như Đền Và, chùa Đậu,chùa Mía, chùa Tây Phương, chùa Hương Tích, chùa Thầy, chùa Trămgian mà ở đó giá trị lịch sử, văn hóa tâm linh được thể hiện đậm nét bởinhững kiến trúc của 18 tuyệt tác điêu khắc về các vị La Hán của chùa TâyPhương, với Nam Thiên đệ nhất động mang đậm sắc thái tâm linh của chùaHương Tích, với phong cảnh tú lệ và huyền tích về một trong Tam thánh của

Trang 11

dân tộc ở chùa Thầy Cùng với những ngôi đình nổi tiếng được xếp vào hàngkhuôn mẫu về kiến trúc cổ kính nhất Việt Nam như Đình Thụy Phiêu, đình So,đình Chu Quyến, đình Tây Đằng, đình Yên Sở Văn hóa vật thể xứ Đoài nócòn mang đậm giá trị lịch sử gắn liền với truyền thống dựng nước, giữ nước,chống giặc ngoại xâm của dân tộc được giữ gìn và trường tồn đến hiện nay nhưđền thờ Phùng Hưng, đền thờ và lăng Ngô Quyền, Thành cổ Sơn Tây, Thànhphủ Quảng Oai, Làng cổ Đường Lâm đã gắn với những sự kiện lịch sử củaPhùng Hưng, Ngô Quyền…trong đánh đuổi giặc ngoại xâm Trong đó di tíchlịch sử Thành cổ Sơn Tây, biểu tượng cho tinh thần dũng cảm, kiên cường, bấtkhuất trong chiến đấu chống giặc ngoại xâm của con người nơi đây

Giá trị văn hóa xứ Đoài là sự gắn kết cuộc sống của con người, đượcthể hiện đậm nét ở thần thoại, truyền thuyết, hệ thống thần linh, các nghi lễ

và lễ hội truyền thống, phong tục văn hóa và các sinh hoạt tín ngưỡng tronggia đình và dòng họ Xứ Đoài là nơi hợp thành của ba sông là sông Đà, sôngThao và sông Lô để tạo thành vùng châu thổ trù phú với một nền văn minhlúa nước qua sự tích bánh chưng, bánh dày từ thời Hùng Vương, ghi dấutruyền thống văn hóa, lịch sử dân tộc ta thời kỳ dựng nước Văn Lang; dưới tảngạn có ngọn núi Tam Đảo và hữu ngạn có ngọn núi Tản Viên hùng vĩ, đâykhông chỉ là ngọn núi huyền thoại trong truyền thuyết Sơn Tinh - Thủy Tinh,

mà còn là ngọn núi “linh thiêng” của xứ Đoài

Giá trị văn hóa xứ Đoài còn gắn liền với lịch sử đấu tranh kiên cườngbất khuất của dân tộc ta trong quá trình dựng nước Hiện nay, sử sách còn ghilại chiến công hiển hách với các cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng đánhquân xâm lược phương Bắc và Bố Cái Đại Vương, Ngô Quyền trong lịch sửđánh đuổi quân Nam Hán khai sinh nền độc lập đầu tiên cho nước nhà vàonăm 938 Giá trị văn hóa xứ Đoài còn mang đậm văn hóa tâm linh phản ánhquá trình đấu tranh chống thiên tai, để tồn tại của dân tộc Việt Nam trongnhững truyền thuyết như Sơn Tinh - Thủy Tinh, thần Tản Viên, một trong tứ

vị thần bất tử Việt Nam…và những lễ hội văn hóa thờ các vị anh hùng dân

Trang 12

tộc như Hai Bà Trưng, Nguyễn Trãi…mang đậm truyền thống văn hóa lịch

sử tâm linh, thuần phong mỹ tục của dân tộc, như: Lễ hội Hai Bà Trưng ởHát Môn gắn với nét đẹp làm bánh trôi dâng tiến, được bắt nguồn từ sự tích

bà lão làng Hát làm bánh trôi dâng tiến vua Trưng khi xưa Lễ hội về ThánhTản gắn với tục làm tiệc cá ở các làng ven sông Tích, vốn là một lệ tục cóliên quan đến sự tích thần núi Tản Viên dạy dân đánh cá thuở xưa Xứ Đoàicòn lưu giữ được những phong tục chất phác, mộc mạc, độc đáo nhất củangười Việt cổ, như phong tục ở xã Phù Lập huyện Bạch Hạc cũ, từ trước tớinay không hề thờ phật, hàng năm đến ngày trừ tịch không trồng nêu, tất cả vềmặt phong tục, kỵ hèm thường gắn liền với các lễ thức thờ thành hoàng làng.Những hoạt động văn hóa tinh thần đó đều mang đậm truyền thống văn hóalịch sử tâm linh, thuần phong mỹ tục của dân tộc Việt Nam từ thuở dựngnước, giữ nước mà bao đời nay nhân dân vẫn ngưỡng vọng nối kết và mangđậm giá trị văn hóa sức mạnh tâm linh lịch sử, có ý nghĩa giáo dục lớn về vănhóa truyền thống quê hương xứ Đoài

Giá trị văn hóa xứ Đoài còn mang đậm văn hóa làng nghề truyền thống phản ánh quá trình sản xuất của cộng đồng cư dân trên đất kinh kỳ.

Với đặc trưng cảnh quan, môi trường sinh thái nhân văn của xứ Đoài,

đã hình thành nên những làng nghề truyền thống nổi tiếng như gấm và lụavân Vạn Phúc; lụa, the, lĩnh La Khê; tiện gỗ Nhị Khê; thợ nề, thợ mộc làngChàng; thợ đá ở Hoàng Xá, gốm Phú Nhi, thêu ren thôn Ngọc Kiên, cơm phốMía, tương Mông Phụ, kẹo bột Đông Sàng, bánh tẻ Phú Nhi, nghề Đá ongĐường Lâm Do các nghề thủ công truyền thống ngày càng phát triển cả vềquy mô và cơ cấu đã góp phần hình thành các phường hội, các hiệp thợ thủcông, lập nghiệp trên đất Kinh Kỳ - Kẻ Chợ, tạo nên sự thịnh vượng củaThăng Long - Hà Nội Từ xa xưa, nghề đan lát và nghề gốm đã sớm xuất hiện

ở xứ Đoài, những mảnh đồ gốm thô cùng những hiện vật bằng đá đã tìm thấy

ở Phong Vân, Tôn Lập, Vạn Thắng (huyện Ba Vì) và khu vườn sau Điếm Hè,thôn Mông Phụ, xã Đường Lâm (thị xã Sơn Tây) có ý nghĩa giá trị văn hóa

Trang 13

về quá trình sản xuất của cộng đồng cư dân trên đất kinh kỳ… Nghề trồngdâu nuôi tằm, ươm tơ dệt lụa, trồng bông dệt vải cũng phát triển khá sớm ởnhiều nơi như làng Cổ Đô (Kẻ Mộc), Chu Quyến, Chu Chàng Nghề chạm

gỗ Chàng Thôn, Nhân Hiền, Chàng Sơn, Quốc Oai Nghề rối nước làng Gia,gốm Phú Nhi, nghề làm gạch đá ong Đường Lâm Bao nhiêu làng nghề làbấy nhiêu nét tài hoa cha ông gửi lại, giúp con cháu có cuộc sống no đủ, bìnhyên; hiện nay được kết tinh trong sản vật văn hóa và thực sự mang ý nghĩagiá trị tinh thần, phản ánh quá trình sản xuất của cộng đồng cư dân trên đấtkinh kỳ cần phải giữ gìn

Giá trị văn hóa xứ Đoài mang đậm yếu tố truyền thống và hiện đại.

Đó là sự kết hợp tinh túy của những tộc người, những vùng, là sự hội

tụ tinh túy văn hóa của người thành thị, nhưng đồng thời vẫn giữ được cốtcách của người nông dân đó là sự chất phác, mộc mạc, thực thà, khảng khái.Văn hóa xứ Đoài cũng mang yếu tố hiện đại, nhưng cũng phản ánh giá trịtruyền thống của chiều sâu lịch sử văn hóa như Thành cổ Sơn Tây là hình ảnhcủa hiện đại biểu tượng của ý chí kiên cường, bất khuất của nhân dân xứĐoài trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, nhưng đồng thờicũng là biểu tượng mang đậm yếu tố truyền thống của ý chí kiên cường, bấtkhuất của nhân dân xứ Đoài từ thuở lập nước; giá trị văn hóa đó còn thể hiện

ở hình ảnh chiếc gạy Trường Sơn (ra đời từ sự sáng tạo của một người línhcủa quê hương xứ Đoài) đây cũng là hình ảnh của hiện đại, là nhân chứng vềmột thời chiến tranh đã qua Nhưng hình ảnh đó cũng mang đậm giá trịtruyền thống yêu nước tốt đẹp của nhân dân trên địa bàn, bởi nó đã gợi nhớlại những chiến công hiển hách của Hai Bà Trưng, Phùng Hưng và NgôQuyền… trong lịch sử đánh đuổi giặc ngoại xâm và khai sinh nên nền độc lậpđầu tiên cho nước nhà

* Giá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội

Về đặc điểm lịch sử và địa lý: Thị xã Sơn Tây ở phía Tây Thủ đô Hà

Trang 14

bằng trung du Bắc Bộ; phía Bắc có sông Hồng là địa giới tự nhiên với tỉnhVĩnh Phúc, phía Tây giáp huyện Ba Vì, phía Đông giáp huyện Phúc Thọ vàphía Nam giáp huyện Thạch Thất Là vùng đất bán sơn địa, thuộc vùng trung

du, 3/4 diện tích là đồi, gò nối liền với vùng núi huyện Ba Vì; khu vực từ nộithị đến đê sông Hồng là vùng đồng bằng tương đối màu mỡ Có diện tích tự

hành chính (gồm 09 phường, 06 xã) với 141 thôn, tổ dân phố Về đặc điểmlịch sử: Trong quá trình hình thành và phát triển, qua nhiều lần tách, nhập,điều chỉnh địa giới hành chính; song nói đến Sơn Tây là nói đến vùng đấtgiàu truyền thống văn hiến, kiên cường trong đấu tranh cách mạng, cần cù,sáng tạo trong lao động sản xuất

Về kinh tế - xã hội: Kinh tế chủ yếu là nông nghiệp và buôn bán nhỏ,công nghiệp chậm phát triển Từ thế kỷ XV - XVI, Sơn Tây là trung tâm vănhóa, xã hội của khu vực; nay là 1 trong 5 đô thị vệ tinh của Thủ đô Hà Nội.Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, lịch sử đã tạo nên đặc trưng điển hìnhcủa giá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây

Có thể khái quát những giá trị văn hóa xứ Đoài trên địa bàn thị xã SơnTây theo những nét sau:

Thứ nhất, những giá trị văn hóa vật thể trên địa bàn thị xã Sơn Tây phản ánh giá trị văn hóa lịch sử tồn tại, phát triển của cộng đồng cư dân người Việt cổ mang đậm yếu tố tâm linh - lịch sử

Giá trị văn hóa vật thể phản ánh điều kiện tự nhiên hùng vĩ của nhữngcảnh quan như núi đồi, sông ngòi, Thành cổ Sơn Tây… vừa mang đậm giátrị văn hóa, vừa có ý nghĩa chiến lược quốc phòng an ninh như từng là phên

dậu che chở cho Thăng Long và cũng là bàn đạp để các triều đại phong

kiến có thể vươn xa ra vùng biên giới Sơn Tây có nhiều di tích lịch sử nổitiếng mà tên gọi gắn liền với tên đất và con người như Làng cổ ở ĐườngLâm được mệnh danh là vùng đất “đế vương”, nơi đây không chỉ có giá trị

là địa bàn cư trú, sự sinh sống, quần cư, sản xuất, mà còn mang đậm giá trị

Trang 15

tinh thần của nông thôn Việt Nam trong sinh hoạt tín ngưỡng của dòng họ,

ẩm thực với nhiều món ăn có nguồn gốc từ thực vật như rau, đậu, lạc Quầnthể đình chùa, miếu mạo như Đình Mông Phụ, Xích Hậu, Chùa Ón, chùaMía, đền Măng Sơn, đình Văn Khê, đình Thanh Vị, đình Phù Sa, chùa NgọcKiên đền thờ Phùng Hưng, đền thờ và lăng Ngô Quyền, đền phủ bà chúaMía…mang đậm yếu tố tâm linh tín ngưỡng của người Việt cổ như truyềnthuyết Sơn Tinh - Thủy Tinh, vừa phản ánh lịch sử chinh phục thiên nhiên,chống giặc ngoại xâm để sinh tồn của cộng đồng cư dân Việt cổ trở thànhgiá trị tinh thần của người dân thị xã Sơn Tây

Thứ hai, tinh thần kiên cường, bất khuất, đoàn kết, thủy chung trong chống giặc ngoại xâm và chinh phục thiên nhiên

Đây là hệ giá trị tiêu biểu của văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, là nộidung cốt lõi bao trùm nhất, hệ giá trị tiêu biểu, đặc sắc nhất, mang tính bềnvững và định hướng các giá trị khác, cũng như chi phối toàn bộ quá trình

phát triển của văn hóa xứ Đoài, qua những truyền thuyết Sơn Tinh - Thủy

Tinh, sự tích thần Tản Viên, di tích đền thờ Phùng Hưng, Lăng Ngô Quyền,Thành cổ Sơn Tây… mang ý nghĩa của giá trị văn hóa xứ Đoài đó là tinh thầnkiên cường, bất khuất chống giặc ngoại xâm, chinh phục thiên nhiên của con

người nơi đây Chính trong điều kiện chống xâm lược ấy, lòng tự tôn, tự hào

về truyền thống quê hương đã phát triển thành chủ nghĩa anh hùng cách mạng Ngày nay, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam trong tình hình mới tinh thần kiên cường, bất khuất của con người Sơn Tây đó cần được quảng bá, phát huy.

Tinh thần đoàn kết, thủy chung; xuất phát từ yêu cầu chinh phục thiênnhiên, chống giặc ngoại xâm để sinh tồn, trong hoàn cảnh ấy đã hun đúc, tôiluyện cố kết mọi người lại trong mối tương quan bền chặt giữa cá nhân - giađình - làng xã, triệu người như một, chung sức, chung lòng khắc phục khókhăn và giá trị văn hóa tốt đẹp này thường xuyên được bồi đắp qua các thế hệtrở thành bản lĩnh, ý chí, tôi luyện kết tinh thành đặc trưng riêng làm giàu

Trang 16

thêm cho văn hóa xứ Đoài và được lưu giữ đến ngày nay Hiện nay, tinh thần

ấy được thể hiện ở quyết tâm của cộng đồng các dân tộc nơi đây đưa thị xãSơn Tây ngày càng phát triển giàu đẹp, sánh vai cùng các địa phương khác

Thứ ba, lòng trung thực, cần cù, sáng tạo trong lao động

Đây cũng là đức tính tốt đẹp của con người Sơn Tây, thể hiện đậm nét trong điều kiện hoàn cảnh khó khăn chiến tranh, hoạn nạn và hiện nay trong nền kinh tế thị trường cần phải lưu giữ và phát huy những đức tính tốt đẹp ấy Do đặc điểm môi trường thiên nhiên khắc nghiệt đã đào luyện cho con người nơi đây có đức tính cần cù, chịu khó trong lao động sản xuất, tạo ra của cải vật chất, để duy trì sự sống, bảo đảm sự tồn tại và phát triển của bản thân cũng như cộng đồng Từ đó, đức tính cần cù, sáng tạo được hình thành, phát triển và trở thành giá trị cơ bản, cốt lõi trong giá trị văn hoá của con người xứ Đoài, được biểu hiện ở sự nhiệt tình, hăng say với nghề nghiệp; tình yêu lao động, tinh thần trách nhiệm với công việc, đạo đức lương tâm nghề nghiệp; đức tính kiên nhẫn, chịu khó tìm tòi, ham học hỏi để tạo ra phương thức lao động tốt nhất, nhằm đạt hiệu quả cao nhất, đáp ứng nhu cầu mọi mặt của con người Trong lao động cần cù, sáng tạo không chỉ đơn thuần để đáp ứng nhu cầu cuộc sống con người, mà còn bảo đảm mọi mặt cho công cuộc kháng chiến chống quân xâm lược.

Trên cơ sở phân tích trên, có thể quan niệm: Giá trị văn hóa xứ Đoài ở

thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội là tổng thể những giá trị văn hóa vật chất

và văn hóa tinh thần được hình thành qua quá trình hoạt động thực tiễn của nhân dân nơi đây trong các thời kỳ lịch sử trên cơ sở điều kiện tự nhiên, xã hội, được lưu truyền qua các thế hệ, là bản sắc, gốc nền cho sự phát triển hiện tại và định hướng tương lai của thị xã Sơn Tây.

* Giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội

hiện nay

Giữ gìn theo nghĩa thông dụng, chung nhất được hiểu là giữ cho được

Trang 17

nguyên vẹn, không bị mất mát, tổn hại Với văn hóa thì giữ gìn không chỉđơn thuần là giữ nguyên vẹn, không mất mát, tổn hại những giá trị đã có, màcòn bao hàm cả việc kế thừa, bảo tồn, tôn tạo, tiếp biến tinh hoa văn hóa bênngoài để bổ sung, quảng bá, phát huy, làm giàu giá trị văn hóa Cùng chungvới quan điểm đó trong cuốn “Thanh niên quân đội với việc giữ gìn bản sắcvăn hóa dân tộc trong hội nhập quốc tế hiện nay” hai tác giả TS Lưu NgọcKhải và TS Nguyễn Văn Tùng quan niệm: Thực chất giữ gìn văn hóa dân tộc

là hoạt động tự giác của chủ thể để bảo vệ, giữ gìn, bổ sung, phát triển vàquảng bá những giá trị văn hóa dân tộc, đồng thời tiếp thu một cách chọn lọctinh hoa văn hóa nhân loại xây dựng nền văn hóa dân tộc tiên tiến, đậm đãbản sắc Theo cách tiếp cận đó có thể quan niệm:

Giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội

là hoạt động có mục đích của chủ thể để kế thừa, bảo tồn, tôn tạo, quảng bá, phát huy giá trị văn hóa xứ Đoài, làm giàu thêm đời sống tinh thần của cộng đồng dân cư, huy động nó thành sức mạnh vật chất, tạo ra động lực thúc đẩy

sự phát triển bền vững của thị xã Sơn Tây.

Giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài bao hàm cả giá trị văn hóa vật chất vàgiá trị văn hóa tinh thần là trách nhiệm của nhiều lực lượng tham gia Giữ gìngiá trị văn hóa xứ Đoài không có nghĩa là đóng cửa văn hóa, cố lưu giữ vốn cổ,giữ cái không còn phù hợp; mà là hoạt động tự giác của con người (chủ thể lànhân dân sinh sống ở thị xã Sơn Tây) tổ chức hoạt động kế thừa, bảo tồn, quảng

bá, phát huy giá trị văn hóa đó cho phù hợp với điều kiện lịch sử mới Tuy nhiêntrong giao lưu, tiếp biến văn hóa cần phải tiếp nhận giá trị, làm giàu và nâng tầmgiá trị văn hóa xứ Đoài cho phù hợp với điều kiện lịch sử mới, tạo sức mạnh chothị xã Sơn Tây phát triển bền vững, đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Trên cơ sở nhận thức đúng đắn về giữgìn giá trị văn hóa xứ Đoài là cơ sở khoa học để xác định nội dung giữ gìn giá

trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội hiện nay:

Một là, bảo tồn, tôn tạo các giá trị văn hóa vật thể như đền, chùa, miếu

Trang 18

mạo, địa danh lịch sử như khu sinh thái Đồng Mô, các di tích lịch sử Thành

cổ Sơn Tây, Làng cổ ở Đường Lâm…

Hai là, tuyên truyền giáo dục, quảng bá các giá trị văn hóa xứ Đoài

trên địa bàn thị xã Sơn Tây như giá trị văn hóa vật thể, tinh thần kiên cườngbất khuất trong chống giặc ngoại xâm và chinh phục thiên nhiên, tinh thầnđoàn kết, thủy chung, lòng trung thực, cần cù, sáng tạo trong lao động

Ba là, quản lý chặt chẽ các hoạt động lễ hội truyền thống nhằm giữ

gìn, truyền bá, phát triển các giá trị văn hóa xứ Đoài như thành lập Ban tổ

chức quản lý lễ hội, quản lý vốn đầu tư xây dựng, ban hành quy chế quản

lý và thực hiện quản lý quy hoạch xây dựng các công trình phục vụ cho hoạt động lễ hội chặt chẽ… góp phần giữ gìn những giá trị văn hóa tốt đẹp

trong sinh hoạt của nhân dân xứ Đoài, giáo dục lòng biết ơn với các anh

hùng dân tộc trong lịch sử dựng nước giữ nước và tuyên truyền giá trị vănhóa của các làng nghề truyền thống trên địa bàn

Bốn là, kế thừa, phát triển giá trị văn hóa xứ Đoài tạo động lực cho

phát triển kinh tế - xã hội bền vững ở địa phương như kế thừa, phát triển giátrị văn hóa về tinh thần kiên cường bất khuất trong chống giặc ngoại xâm vàchinh phục thiên nhiên, tinh thần đoàn kết, thủy chung khắc phục khó khăn,lòng trung thực, cần cù, sáng tạo trong lao động của người xứ Đoài

Năm là, đấu tranh chống lại những hành vi, hoạt động phản văn hóa đi

ngược lại với giá trị văn hóa xứ Đoài tốt đẹp Đây là vấn đề cơ bản nhất,quyết định nhất của chiến lược “diễn biến hòa bình” nhằm chống phá cáchmạng nước ta Tập trung đấu tranh với những âm mưu, thủ đoạn lợi dụng vănhóa của các thế lực thù địch để chống phá cách mạng và những nhận thứclệch lạc, những hành vi, hoạt động phản văn hóa, phê phán lối sống thựcdụng, hưởng lạc của văn hóa phương Tây, góp phần giữ gìn giá trị văn hóa

xứ Đoài trên địa bàn

1.1.2 Biểu hiện vai trò của hệ thống chính trị cở sở trong giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội hiện nay

Trang 19

* Quan niệm về hệ thống chính tri cơ sở ở thị xã Sơn Tây

Hệ thống chính trị cơ sở ở nước ta: Trong Điều 110 Hiến pháp nước

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (bổ sung sửa đổi năm 2013) nêu rõ:Các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đượcphân định như sau: Nước chia thành tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương;Tỉnh chia thành huyện, thị xã và thành phố thuộc tỉnh; thành phố trực thuộcTrung ương chia thành quận, huyện, thị xã và đơn vị hành chính tươngđương; Huyện chia thành xã, thị trấn; thị xã và thành phố thuộc tỉnh chiathành phường và xã; quận chia thành phường Như vậy, bộ máy hành chínhnước ta có 4 cấp; trong đó, cấp (xã, phường, thị trấn) là cấp cơ sở, gồm các tổchức thiết chế chính trị như tổ chức Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc vàcác đoàn thể nhân dân, được tổ chức và hoạt động theo những nguyên tắcnhất định và gắn bó hữu cơ với nhau Mỗi bộ phận hợp thành trong HTCTCS

có vị trí, vai trò, chức năng khác nhau, song đều vận hành theo cơ chế Đảnglãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ

Đặc điểm HTCTCS ở thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội: Được tổ chức

theo quy định trong Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam,trong đó cấp xã, phường là cấp cơ sở, gồm các thành tố như tổ chức cơ sở đảng(chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở xã, phường); chính quyền cơ sở xã, phường (Hộiđồng nhân dân và ủy ban nhân dân xã, phường) và các tổ chức chính trị - xãhội (Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân,Hội Cựu chiến binh ở xã, phường) được tổ chức và hoạt động theo nhữngnguyên tắc nhất định và gắn bó hữu cơ với nhau Mỗi bộ phận hợp thànhHTCTCS ở thị xã Sơn Tây có vị trí, vai trò, chức năng khác nhau, song đềuvận hành theo cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ

Tổ chức cơ sở đảng xã, phường: Là nền tảng của Đảng, là hạt nhânchính trị ở cơ sở Đảng bộ xã, phường bao gồm nhiều chi bộ; thông thườngmỗi thôn, xóm, tổ dân phố có một chi bộ Có các chức năng chủ yếu lãnh đạothực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước ở cơ sở,

Trang 20

trong đó có giữ gìn giá trị văn hóa Xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch,vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức; thực hiện đúng nguyên tắc tậptrung dân chủ; nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, thực hiện tự phê bình vàphê bình, giữ gìn kỷ luật và tăng cường sự đoàn kết thống nhất trong Đảng,thường xuyên giáo dục, rèn luyện, quản lý cán bộ, đảng viên không ngừngnâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng, tính chiến đấu, trình độ kiến thức,năng lực công tác, làm công tác phát triển đảng viên Lãnh đạo xây dựngchính quyền, các tổ chức kinh tế, hành chính, sự nghiệp, quốc phòng, an ninh

và các đoàn thể chính trị - xã hội trong sạch, vững mạnh; chấp hành nghiêmpháp luật và phát huy quyền làm chủ của nhân dân

Chính quyền cơ sở xã, phường: Gồm có Hội đồng nhân dân và ủy bannhân dân; trong đó Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địaphương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, donhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và

cơ quan Nhà nước cấp trên Hội đồng nhân dân thực hiện những nhiệm vụ,quyền hạn của mình bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Trung ương đồngthời phát huy quyền chủ động sáng tạo của địa phương Hội đồng nhân dân cóhai chức năng cơ bản là quyết định và giám sát trên mọi lĩnh vực của đời sống

xã hội ở cơ sở Trong giữ gìn giá trị văn hóa, hội đồng nhân dân quyết định cácchủ trương, biện pháp chủ yếu thực hiện công tác giữ gìn giá trị văn hóa theoquy định của pháp luật Uỷ ban nhân dân là cơ quan chấp hành của Hội đồngnhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm chấphành Hiến pháp, pháp luật và các văn bản của cơ quan Nhà nước cấp trên, nghịquyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp Ủy ban nhân dân có chức năng nhiệm

vụ là thực hiện quản lý Nhà nước toàn diện trên địa bàn, tổ chức thực hiệnnhững nghị quyết và quyết định của Hội đồng nhân dân cùng cấp

Các tổ chức chính trị - xã hội xã, phường: Gồm có Uỷ ban Mặt trận Tổquốc, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh ở

cơ sở, có chức năng chủ yếu là tập hợp, củng cố, xây dựng khối đại đoàn kết

Trang 21

toàn dân, tạo sự nhất trí về chính trị, tinh thần của nhân dân; tuyên truyền vậnđộng nhân dân phát huy quyền làm chủ thực hiện đường lối, chủ trương, chínhsách của Đảng, Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước trên địa bàn; giám sát mọihoạt động của cơ quan Nhà nước ở cơ sở, các đại biểu dân cử và cán bộ côngchức; tập hợp những ý kiến và kiến nghị của nhân dân để phản ánh với Đảng

và Nhà nước; tham gia xây dựng và củng cố chính quyền nhân dân ở địaphương, chăm lo bảo vệ quyền lợi và nghĩa vụ chính đáng của nhân dân

Như vậy, HTCTCS ở thị xã Sơn Tây là cấp thấp nhất trong HTCT ở thị

xã, được tổ chức chặt chẽ và gắn bó hữu cơ với nhau, hoạt động theo nguyêntắc nhất định, nhằm bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của chínhquyền và phát huy quyền làm chủ của nhân dân

Về trình độ chuyên môn: Đội ngũ cán bộ hiện nay vẫn chưa được đàotạo cơ bản và đúng chuyên ngành, trình độ học vấn còn thấp, trong đó có cảnhững chức danh chủ chốt Theo số liệu thống kế ở thị xã vẫn còn 1,83% sốcán bộ chỉ mới có trình độ văn hóa cấp II Đội ngũ cán bộ trong HTCT vẫncòn 4,88% chưa qua đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ [Phụ lục 6]

Về nhiệm vụ của HTCTCS thị xã Sơn Tây: Cũng có nhiệm vụ như địa phương khác, nhưng với đặc thù riêng là vừa tập trung phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, giữ vững an ninh - quốc phòng, vừa giải quyết những vấn đề tôn giáo, đoàn kết quân dân phức tạp Địa bàn là khu vực phức tạp về an

ninh chính trị, có mật độ dân cư đông, thành phần dân cư không thuần nhất;

là nơi hợp cư của người dân từ nhiều tỉnh, thành đến cư trú, trong đó có nhiềuđối tượng tiền án tiền sự, đã làm cho các mối quan hệ xã hội đan xen Một bộphận nông dân, buôn bán nhỏ có trình độ dân trí thấp, việc làm thiếu ổn định,thu nhập bấp bênh, điều đó dẫn đến những hệ lụy phức tạp về tình hình anninh trật tự, gây ra nhiều, nhức nhối cho xã hội, ảnh hưởng tới môi trường xãhội, tới việc phát huy vai trò của HTCTCS trong giữ gìn giá trị văn hóa xứĐoài ở thị xã Sơn Tây Đây cũng là địa bàn có tình hình tôn giáo hoạt độngphức tạp, tập chung chủ yếu hai tôn giáo chính là Phật giáo và Thiên chúa

Trang 22

giáo; đây là thủ phủ của Thiên chúa giáo trong khu vực với 1 tòa giám mục,

11 nhà thờ sứ, 1 chủng viện, là nơi chỉ huy hoạt động của thiên chúa giáo 9tỉnh phía Bắc, tập trung ở khu vực xã Cổ Đông, phường Trung Sơn Trầm,phường Lê Lợi; với sự chỉ đạo của tổ chức thiên chúa giáo quốc tế và trongnước Hiện nay, trung bình mỗi tháng có hơn 3000 lượt người nước ngoàiđến địa bàn với nhiều mục đích khác nhau, gây khó khăn cho công tác quản

lý, bảo vệ chính trị nội bộ, phòng chống tội phạm, bảo vệ bí mật quân sự và

bí mật quốc gia, giải quyết vấn đề tôn giáo, giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài

Trên địa bàn, nhiều tệ nạn xã hội xuất hiện và có chiều hướng gia tăngnhư trộm cắp, cờ bạc, nghiện hút, ma túy, mại dâm, cá độ bóng đá… Một sốdịch vụ phi pháp như lô, đề, cầm cố, cho vay nặng lãi mọc lên quanh các đơn

vị quân đội Những cơ sở này coi các đơn vị quân đội là môi trường kinhdoanh, coi quân nhân là đối tượng “phục vụ” và làm ăn chính Theo số liệucung cấp từ Ban chỉ huy Quân sự thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội trên địabàn hiện nay có 35 đầu mối cơ quan, đơn vị, nhà trường quân đội, với hơn 5vạn quân nhân tại ngũ và quân nhân đã nghỉ hưu (trong tổng số trên 19 vạndân) Tình hình trên đã phản ánh tính phức tạp của địa bàn đòi hỏi HTCTCScần phải giải quyết những vấn đề nảy sinh góp phần giữ gìn giá trị văn hóa

xứ Đoài Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định, cán bộ là gốc củacông việc, còn gốc tốt hay xấu phụ thuộc vào cán bộ giỏi hay kém Điều đócòn đúng với người cán bộ chủ chốt cấp cơ sở cả nước nói chung và ở thị xãSơn Tây hiện nay nói riêng

Trên cơ sở các trình bày trên đây về HTCTCS, căn cứ đặc điểm ở thị

xã Sơn Tây, có thể đưa ra quan niệm: Hệ thống chính trị cơ sở thị xã Sơn Tây

là một bộ phận của hệ thống chính trị nước ta, một chỉnh thể thống nhất bao gồm toàn bộ các tổ chức chính trị và tổ chức chính trị - xã hội hợp pháp ở

xã, phường, các thiết chế quy định về tổ chức và hoạt động giữa các tổ chức

đó nhằm thực hiện sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý điều hành của Nhà nước, bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong thị xã ở cơ sở.

Trang 23

* Biểu hiện vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội hiện nay

Vai trò, theo từ điển tiếng Việt là “chức năng, tác dụng của cái gì hoặccủa ai trong sự vận động phát triển của nhóm, tập thể nói chung” [87, tr 1400].Theo cách hiểu như trên, có thể quan niệm vai trò của HTCTCS ở thị xã Sơn

Tây, Thành phố Hà Nội trong giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài hiện nay là sự

thể hiện chức năng của hệ thống chính trị cơ sở ở thị xã Sơn Tây (chức năng của tổ chức cơ sở đảng, chính quyền cơ sở và các tổ chức chính trị - xã hội) đối với việc kế thừa, bảo tồn, quảng bá, phát huy làm giàu giá trị văn hóa xứ Đoài trong cộng đồng ở khu dân cư, làm phong phú bản sắc văn hóa của dân tộc trong điều kiện lịch sử mới, huy động nó thành sức mạnh vật chất, tạo ra động lực bảo đảm sự ổn định, phát triển bền vững của thị xã Sơn Tây.

Hệ thống chính trị cơ sở là thiết chế quan trọng trong tổ chức thực hiệngiữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, biểu hiện ở một số nội dung

Hệ thống chính trị cơ sở là nhân tố trực tiếp trong việc lãnh đạo, chỉ đạo,tuyên truyền, giáo dục, quảng bá thực hiện giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài, vìHTCTCS là cầu nối trực tiếp giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân Hiệu quảhoạt động của nó phản ánh trực tiếp hiệu quả hoạt động của HTCT cấp trên,của Đảng, Nhà nước trong thực hiện chiến lược về xây dựng và phát triển văn

Trang 24

hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nướchiện nay Khi thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, quảng bá truyềnthống văn hóa dân tộc, của địa phương đến với nhân dân các dân tộc trên địabàn sẽ là nhân tố góp phần thúc đẩy phát triển đời sống kinh tế - xã hội, giữvững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, đẩy lùi các hiện tượng làm phainhạt giá trị văn hóa xứ Đoài

Hai là, lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp phối hợp với các lực lượng giữ gìn, bảo

vệ giá trị văn hóa xứ Đoài thông qua các hoạt động quản lý văn hóa

Đề cao hoạt động quản lý văn hóa, trong Văn kiện Đại hội XII củaĐảng đã chỉ rõ: “Tập trung đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhànước về văn hóa đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững Đẩy mạnh việc thể chếhóa, cụ thể hóa các quan điểm, đường lối của Đảng về văn hóa Chấn chỉnh vàquản lý tốt các hoạt động lễ hội Rà soát, phát triển hợp lý các thiết chế văn hóa”[28, tr 131] Để thực hiện tốt vai trò này, HTCTCS phải kết hợp chặt chẽ vớicác lực lượng như HTCT cấp trên, các đơn vị bộ đội và công an, công ty, xínghiệp, các chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức, chức sắc của các tôn giáo, các cơquan báo chí, phát thanh, truyền hình và nhân dân, đặc biệt là những người có

uy tín trong khu dân cư…, nhằm phát huy dân chủ XHCN, vai trò của nhân dân

trong bảo vệ, lưu giữ, kế thừa, phát huy, quảng bá giá trị văn hóa xứ Đoài

Nội dung phối hợp với các lực lực trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo,tuyên truyền vận động nhân dân, kiểm tra, giám sát, xử phạt, đấu tranh làmthất bại mọi âm mưu thủ đoạn của kẻ thù, phát triển kinh tế - xã hội trong

kế thừa, bảo tồn, tôn tạo, quảng bá, phát huy giá trị văn hóa xứ Đoài Vaitrò của HTCTCS là lực lượng trực tiếp phối hợp với các lực lượng, tổchức, giữ gìn, bảo vệ, tôn tạo giá trị văn hóa xứ Đoài thể hiện thông quavai trò của từng thành tố:

Tổ chức cơ sở đảng trực tiếp đề ra chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉđạo việc triển khai và phối hợp với các lực lượng tổ chức quản lý giữ gìn, bảo

vệ, tôn tạo giá trị văn hóa xứ Đoài ở địa phương theo chính sách, pháp luật của

Trang 25

Nhà nước, trong đó chú trọng đến việc tu bổ, tôn tạo, chưng cất nơi thờ tự cáccông trình công cộng, tôn giáo tín ngưỡng, hệ thống các ngôi nhà cổ và nhàthờ họ ; các hoạt động nghi lễ, lễ hội truyền thống, đề ra chủ trương, biệnpháp xử lý các vi phạm trong quá trình xây dựng và tu bổ các di tích văn hóa.

Chính quyền cơ sở trực tiếp tổ chức thực hiện chủ trương lãnh đạo của

tổ chức cơ sở đảng, phối hợp với các lực lượng, quản lý mọi hoạt động vănhóa theo pháp luật, nhằm tạo ra những điều kiện thuận lợi phát huy sự thamgia của nhân dân trong giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài; đồng thời ngăn chặnnhững hành vi vi phạm nguyên tắc quy định trong quá trình bảo tồn, tôn tạo

và sử dụng di tích lịch sử văn hóa

Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân ở cơ sở có vai trò tập hợp

toàn dân tham gia vào các hội đoàn, các tổ chức chính trị - xã hội của mình,thông qua đó mà vận động nhân dân, chấp hành nghiêm quy định trong giữ gìngiá trị văn hóa xứ Đoài của tổ chức đảng và chính quyền cơ sở ở địa phương

Ba là, lãnh đạo, chỉ đạo tạo điệu kiện khuyến khích phát triển các giá trị văn hóa lịch sử ở các làng nghề truyền thống

Đây là một nhiệm vụ quan trọng của HTCTCS trong thực hiện chủtrương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác giữ gìn giátrị văn hóa Tạo điều kiện cả về vật chất và tinh thần khuyến khích làm saocho các sản phẩm sản xuất ra ở các làng nghề truyền thống đó kết tinh đượctinh hoa của văn hóa xứ Đoài, đồng thời đảm bảo để các làng nghề vừa pháttriển kinh tế nâng cao đời sống của nhân dân, vừa giữ gìn, phát triển giá trịvăn hóa lịch sử, lưu giữ hồn cốt văn hóa của các làng nghề

Nội dung tạo điều kiện khuyến khích như tạo điều kiện thuận lợi vềmôi trường sản xuất kinh doanh: Về vốn, xây dựng cơ sở hạ tầng, thị trường,

áp dụng các tiến bộ khoa học, kỹ thuật và công nghệ xử lý trong bảo vệ môitrường; nâng cao trình độ dân trí, đời sống vật chất tinh thần cho nhân dân,tôn vinh những nghệ nhân, thợ giỏi trong các làng nghề để mở rộng pháttriển sản xuất kinh doanh Bằng nhiều hình thức, nhiều biện pháp thích hợp

Trang 26

thông qua chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo của tổ chức cơ sở đảng,hoạt động quản lý của chính quyền cơ sở, sức mạnh đoàn kết của nhân dân đểgóp phần hoàn thiện các thiết chế văn hóa ở cơ sở, tuyên truyền vận động,quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh trong các làng nghề truyền thống theonhư mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội mà HTCTCS địa phương đã đề ra,đảm bảo giữ vững ổn định tình hình chính trị - xã hội trên địa bàn; cùng các

cơ chế khen thưởng, cần chủ động và kiên quyết đấu tranh, xử lý với mọihành vi hủy hoại giá trị văn hóa gây mất trật tự an toàn xã hội Việc tạo điềukiện, khuyến khích phát triển các giá trị văn hóa lịch sử ở các làng nghềtruyền thống là cơ sở để khắc phục những mặt hạn chế trong công tác giữ gìngiá trị văn hóa và góp phần vào việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, tạo

ra động lực mạnh mẽ cho việc thực hiện thắng lợi sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Bốn là, trực tiếp lãnh đạo, tổ chức đấu tranh chống lại những hành vi phản giá trị văn hóa xứ Đoài tốt đẹp

Văn hóa tư tưởng là một trong những lĩnh vực luôn được kẻ thù xácđịnh là vấn đề cơ bản nhất, quyết định nhất của chiến lược “diễn biến hòabình” nhằm chống phá cách mạng nước ta Dựa vào hệ thống truyền thôngđại chúng với các phương tiện hiện đại, chủ nghĩa đế quốc và các thế lựcphản động đang ra sức truyền bá lối sống thực dụng, hưởng lạc của văn hóaphương Tây, làm xói mòn văn hóa truyền thống Bởi vậy, việc đấu tranhchống lại những hành vi phản văn hóa có vai trò rất quan trọng hiện nay.Đây là vấn đề thường xuyên, liên tục và lâu dài và phải dựa trên cơ sở pháthuy sức mạnh tổng hợp của tất cả các lực lượng, trong đó HTCTCS là lựclượng trung tâm

Tổ chức cơ sở đảng, đánh giá đúng âm mưu, thủ đoạn lợi dụng vănhóa cụ thể của các thế lực thù địch, những hoạt động phản văn hóa, thực

trạng công tác kế thừa, bảo tồn, tôn tạo, quảng bá, phát huy giá trị văn

hóa vật thể và phi vật thể trên địa bàn và đặc điểm trình độ nhận thức của

Trang 27

nhân dân địa phương trong giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài; trên cơ sở đó

đề ra nghị quyết cụ thể, tổ chức quán triệt đến mọi ngành, mọi tổ chức đềcao cảnh giác, đấu tranh có hiệu quả vạch trần mọi hành vi phản giá trịvăn hóa xứ Đoài tốt đẹp

Chính quyền cơ sở, quán triệt sâu sắc mọi chủ trương, biện pháp và kếhoạch của tổ chức cơ sở đảng từ đó xác định kế hoạch cụ thể, tỉ mỉ, phâncông các lực lượng Công an, Dân quân tự vệ, các hội viên, đoàn viên, Mặttrận đấu tranh, ngăn chặn những hành vi, hoạt động phản văn hóa

Các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở là lực lượng chủ yếu, trực tiếpnắm tình hình mọi mặt ở cơ sở, nắm chắc các hành vi phản văn hóa phá hoạicủa kẻ xấu, vạch rõ âm mưu xấu xa của kẻ thù, từ đó tuyên truyền, động viênđoàn viên, hội viên trong tổ chức của mình không ngừng nâng cao cảnh giác,vạch trần mọi âm mưu, thủ đoạn hoạt động lợi dụng văn hóa của các thế lựcthù địch Trên cơ sở đó tuyên truyền, giáo dục, giác ngộ quần chúng nhândân, hướng dẫn và tổ chức toàn dân đấu tranh làm vô hiệu hóa mọi hành viphản giá trị văn hóa xứ Đoài ngay từ cơ sở

Năm là, tham mưu, đề xuất, kiến nghị với hệ thống chính trị cấp trên

và Trung ương trong việc kế thừa, bảo tồn, quảng bá, phát huy giá trị văn

hóa xứ Đoài

Công tác tham mưu, đề xuất, kiến nghị của HTCTCS với HTCT cấptrên có vị trí đặc biệt quan trọng, là một trong những chức năng của HTCTCStrong giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài hiện nay

Nội dung: Lãnh đạo, chỉ đạo tham mưu, đề xuất, kiến nghị với HTCTcấp trên và Trung ương trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo; quản lý, tuyêntruyền vận động nhân dân trong hoạt động kế thừa, bảo tồn, quảng bá, pháthuy giá trị văn hóa xứ Đoài trong đời sống xã hội cộng đồng ở khu dân cư,huy động nó thành sức mạnh vật chất để phát triển địa phương

Nếu HTCTCS thực hiện tốt chức năng của mình, có những tham mưu,

đề xuất, kiến nghị sát với thực tế đặc điểm của địa phương, sẽ là cơ sở để

Trang 28

HTCT cấp trên và Trung ương ban hành các biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo;quản lý, tuyên truyền vận động nhân dân đúng đắn, tác động tích cực trong

hoạt động bảo vệ, lưu giữ, kế thừa, phát huy và quảng bá giá trị văn hóa xứ

Đoài được đúng hướng, sát thực tế, tránh dàn trải và đạt hiệu quả cao

Như vậy, vai trò của HTCTCS trong giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài ởthị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội được thể hiện thông qua vai trò của cácthành tố cấu thành HTCTCS và việc phát huy vai trò của từng thành tố theochức năng, nhiệm vụ và theo các quy định thông qua vai trò của các tổ chức,các bộ phận nhằm đảm bảo cho chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luậtcủa Nhà nước về công tác giữ gìn giá trị văn hóa được thực hiện trên thực tế

1.2 Thực trạng vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong giữ gìn

giá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội hiện nay và nguyên nhân

1.2.1 Những thành tựu vai trò hệ thống chính trị cơ

sở trong giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài ở thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội và nguyên nhân của nó

lớp nhân dân giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài

Các tổ chức trong HTCTCS thị xã Sơn Tây đã quán triệt kịp thời cácchủ trương, chính sách, nghị quyết của cấp trên, từ đó tổ chức cơ sở đảng đã

đề ra chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo sát với thức tế đặc điểm nhận

Trang 29

thức của nhân dân trên địa bàn; trên cơ sở đó chính quyền cơ sở đã kết hợpvới các lực lượng, quản lý, phân công cán bộ có uy tín, có năng lực và trình

độ chuyên môn tiến hành công tác tuyên truyền, giáo dục một cách sâu rộngtrong nhân dân Hệ thống dân vận từ thị xã đến cơ sở được củng cố, kiệntoàn, phương thức hoạt động được tiếp tục đổi mới, hiệu quả hoạt động đượcnâng lên rõ rệt, đã thành lập được 144/145 tổ dân vận ở các thôn, tổ dân phố

“Tổ chức mở 10 lớp đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho trên 1.500 lượt cán bộlàm công tác dân vận ở thị xã và cơ sở” [19, tr 26] “Từng bước kiện toàn độingũ cán bộ làm công tác văn hoá thông tin và du lịch của thị xã Đến nay,tổng số cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trực tiếp trong ngành là

110 người, có 05 người có trình độ thạc sĩ, 68 người có trình độ đại học, cònlại là trình độ cao đẳng, trung cấp và phổ thông” [88, tr 2]

Nội dung công tác tuyên truyền, giáo dục đã bám sát nhiệm vụ chínhtrị của Đảng, Nhà nước, bám sát nhiệm vụ của thị xã; tập trung tuyên truyền,giáo dục cho nhân dân nắm chắc chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luậtcủa Nhà nước về công tác giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài hiện nay Trong đóHTCTCS tập trung vào những nội dung tuyên truyền chủ yếu như Nghị quyết

số 33-NQ/TƯ ngày 09/6/2014 của Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp hành Trungương Đảng khóa XI về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Namđáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước; Luật Di sản văn hóa; Chỉ thị27/CT-TU của Thị uỷ Sơn Tây về việc “Tăng cường công tác quản lý di tích

lịch sử văn hoá, cơ sở tín ngưỡng, thờ tự trên địa bàn”; đề án “Bảo tồn và

phát huy những giá trị văn hóa Sơn Tây - xứ Đoài gắn với xây dựng người

Hà Nội thanh lịch, văn minh” giai đoạn 2013 - 2020 của thị xã Sơn Tây;những quy định của chính quyền địa phương về quản lý, kế thừa, quảng bá,phát huy giá trị văn hóa xứ Đoài về tinh thần kiên cường, bất khuất, đoàn kết,thủy chung trong chống giặc ngoại xâm, chinh phục thiên nhiên; lòng trungthực, cần cù, sáng tạo trong lao động cho nhân dân ở địa phương

Thông qua hiệu quả của hoạt động tuyên truyền của HTCTCS ở thị xã

Trang 30

Sơn Tây đã tạo được sự nhất trí về tư tưởng và hành động trong toàn Đảng bộ

và trong nhân dân địa phương, giữ vững ổn định chính trị, an ninh quốcphòng và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn, góp phần củng cố lòng tin, tráchnhiệm của cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân trong giữ gìn giá trị vănhóa xứ Đoài Đánh giá về hiệu quả của công tác tuyên truyền, trong Văn kiệnĐại hội Đại biểu Đảng bộ thị xã lần thứ XX cũng đã chỉ rõ: Công tác thôngtin, tuyên truyền được tăng cường, chất lượng hoạt động được nâng lên…góp phần quảng bá, giới thiệu hình ảnh, truyền thống lịch sử, văn hóa “SơnTây - xứ Đoài và người Hà Nội thanh lịch, văn minh” [19, tr 12-13] Kếtquả điều tra xã hội học cho thấy phần lớn các ý kiến đồng tình với nhận địnhnày, có tới 30% trả lời là rất tốt và 56,67% là tương đối tốt [Phụ lục 1, 2.2]

Do vậy, mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhànước, các chỉ thị, quyết định của địa phương đưa ra trong công tác giữ gìn giátrị văn hóa xứ Đoài đều được nhân dân đồng tình ủng hộ

Hình thức tuyên truyền, giáo dục của HTCTCS ở thị xã Sơn Tây đadạng và phong phú, thông qua hội họp tổ nhân dân, họp chi đoàn, chi hội,phổ biến trên loa truyền thanh địa phương, trên các xe lưu động… qua tài liệuhỏi - đáp của Ban tuyên giáo Thị ủy, tạo được sự quan tâm chú ý của các tầnglớp nhân dân Trong đó, chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục, quảng bábằng các tin bài trên trang thông tin điện tử của thị xã, trang thông tin điện tửcủa các báo đài Trung ương, địa phương, các công ty lữ hành về các di tíchtrên địa bàn; nhất là các di tích mang tầm cỡ quốc gia Lập trang Website đểgiới thiệu, quảng bá tới du khách trong nước và quốc tế Tổ chức các buổitriển lãm, trưng bày ảnh giới thiệu về giá trị của các di tích, cảnh quan của thị

xã Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về các di tích, danh nhân của thị xã tronghọc sinh và các tầng lớp nhân dân Xây dựng phong trào “Trường học thânthiện, học sinh tích cực” để tuyên truyền, giáo dục cho các em hiểu về danhnhân và di tích, từ đó mỗi em trở thành một tuyên truyền viên cho di tích

Đến nay, đã đạt được những kết quả đáng khích lệ với 100% các xã,

Trang 31

phường sử dụng hệ thống truyền thanh không dây, hàng năm xây dựngđược gần 300 chương trình, trên 2.000 tin bài phát thanh, 8 trang truyềnhình [19, tr.12] “Tổ chức các hoạt động tuyên truyền, cổ động trực quan qua

hệ thống băng zôn, khẩu hiệu, biểu ngữ… Trong 05 năm (2011 - 2015), đã

vạn tờ rơi, đĩa DVD giới thiệu về di sản văn hóa” [88, tr 3] Chính nhờ côngtác tuyên truyền, giáo dục mà các hiện tượng như vi phạm trong công tác giữgìn, bảo tồn di tích lịch sử văn hoá, cơ sở tín ngưỡng, thờ tự trên địa bàn…đều được quần chúng nhân dân phát hiện, báo cáo kịp thời cho chính quyềnđịa phương giải quyết; các hiện tượng tuyên truyền cổ xúy cho những hành

vi, hoạt động phản văn hóa đi ngược lại với giá trị văn hóa xứ Đoài như hiệntượng phá bỏ nhà cổ để xây nhà cao tầng ở xã Đường Lâm…, cũng đượcnhân dân phát hiện và ngăn chặn kịp thời

Hai là, hệ thống chính trị cơ sở thị xã Sơn Tây đã phát huy tốt vai trò phối hợp với các lực lượng, giữ gìn, bảo vệ giá trị văn hóa xứ Đoài thông qua các hoạt động quản lý văn hóa

Nhờ phát huy tốt vai trò phối hợp với các lực lượng, trực tiếp tổ chức,giữ gìn, bảo tồn giá trị văn hóa xứ Đoài thông qua các hoạt động quản lý vănhóa vật thể và phi vật thể của các tổ chức trong HTCTCS Những năm quađại bộ phận nhân dân chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng, phápluật của Nhà nước về công tác giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài theo đúng phápluật; hoạt động giữ gìn, quản lý văn hóa chặt chẽ hơn, không để xảy ra nhữngsai phạm lớn trong giữ gìn giá trị văn hóa, đánh giá về thực trạng này Đảng

bộ Thị xã đã chỉ rõ “Công tác bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa vậtthể và phi vật thể được quan tâm Xây dựng, triển khai Đề án bảo tồn và pháthuy văn hóa “xứ Đoài”… Công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tíchLàng cổ ở Đường Lâm bước đầu có hiệu quả, ý thức của cán bộ, nhân dântrong việc bảo tồn, tôn tạo di tích được nâng cao, nhiều di tích xuống cấpđược nhân dân đóng góp tu bổ” [19, tr 12] Xác định đúng vị trí, vai trò và

Trang 32

tầm quan trọng của việc thực hiện kế thừa, bảo tồn, quảng bá, phát huy giá trịvăn hóa xứ Đoài, HTCTCS ở thị xã Sơn Tây coi đây là một trong nhữngnhiệm vụ trung tâm, là trách nhiệm của cả HTCTCS dưới sự lãnh đạo trựctiếp của tổ chức cơ sở đảng, sự quản lý toàn diện của chính quyền, phát huycao độ vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, các đoàn thể quần chúng, tạonên sức mạnh tổng hợp, tổ chức và thực hiện tốt chủ trương, chính sách củaĐảng, pháp luật của Nhà nước về công tác giữ gìn giá trị văn hóa, nhờ đó đãđạt được những kết quả đáng kể, đó là.

Tổ chức cơ sở đảng trên cơ sở quán triệt các chỉ thị, nghị quyết của cấptrên, đã triển khai và lập kế hoạch tổ chức thực hiện kịp thời các chỉ thị, nghịquyết đó bằng những chủ trương, kế hoạch và biện pháp cụ thể, sát hợp vớiđiều kiện, hoàn cảnh cụ thể ở địa phương mình Chính vì vậy, tổ chức cơ sởĐảng đã thực hiện khá tốt cuộc vận động quần chúng nhân dân chấp hành vàthực hiện nghiêm túc, có chất lượng mọi chủ trương, đường lối của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên vànghị quyết cấp mình, từng bước củng cố và xây dựng được niềm tin của nhândân vào Đảng, vào chế độ XHCN; đáp ứng được nhu cầu và nguyện vọngchính đáng của nhân dân, tạo ra những điều kiện thuận lợi trong công tác giữgìn giá trị văn hóa xứ Đoài trên địa bàn

Chính quyền, Mặt trận, các đoàn thể, các ban ngành ở cơ sở đã pháthuy được sức mạnh tổng hợp của mình, dưới sự lãnh đạo tập trung, thốngnhất của tổ chức cơ sở đảng và sự quản lý của chính quyền địa phương, thựchiện nhất quán quan điểm “lấy dân làm gốc”, tôn trọng quyền làm chủ củanhân dân, thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, bảo đảm quyền chính đángcủa nhân dân Vì vậy, đã thu hút được lực lượng vũ trang đóng quân trên địabàn, các tổ chức, chức sắc tôn giáo và các chi bộ Đảng ở các xóm, khu phố,khu dân cư, các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trên địa bàn, đặc biệt làcác chuyên gia, nhà khoa học để nghiên cứu, khảo sát các di tích lịch sử vănhoá, cơ sở tín ngưỡng, thờ tự trên địa bàn từ đó có biện pháp nâng cao chất

Trang 33

lượng giữ gìn, bảo vệ giá trị văn hóa xứ Đoài

Uỷ ban nhân dân đã bám sát vào các nghị quyết, chỉ thị của trên, đề rađược các biện pháp sát thực có trọng tâm, trọng điểm phối hợp chặt chẽ vớilực lượng liên quan đứng chân trên địa bàn, với tổ công tác tuyên truyền,quảng bá của Ban Tuyên giáo, Ban Dân vận, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc,Phòng Văn hóa và Thông tin, Phòng Kinh tế, Phòng Tài nguyên - Môi trường,Ban Quản lý di tích Làng cổ ở Đường Lâm, Đài Truyền thanh ; thảo luận đónggóp hoàn thiện vào các văn bản, Nghị quyết của Đảng, trên cơ sở đó phát huyvai trò của nhân dân trong việc bảo vệ cổ vật, bảo vệ di tích, nét đẹp văn hóatrong hoạt động lễ hội Đã thành lập các ban quản lý để nâng cao chất lượng giữgìn, bảo tồn giá trị văn hóa xứ Đoài gồm “Có 86 ban quản lý, mỗi ban gồm 4 -

10 thành viên; riêng Ban Quản lý di tích đền Và có 15 thành viên Các ban đềuxây dựng quy chế hoạt động, thực hiện việc quản lý, trông coi di tích theo quyđịnh của pháp luật Có 31/86 ban đã được thực hiện chế độ chi trả trợ cấp chongười trông coi Việc thu chi tiền công đức ở các di tích do ban quản lý di tích

tự cân đối thu chi Ở những di tích lớn, tiền công đức tập trung vào việc tu sửanhững hạng mục nhỏ tại di tích Riêng đền Và, phường Trung Hưng, UBNDphường đã ra Quyết định thành lập tổ quản lý công đức, số tiền công đức thuđược nộp tại kho bạc nhà nước Sơn Tây và sử dụng theo quy định” [88, tr 4]

Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể quần chúng như Đoàn Thanh niên,Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân… đã đề ra được nội dung vàchương trình hành động trong công tác giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài, gắnliền với chương trình công tác và sát với chức năng, nhiệm vụ của mình Đổimới và mở rộng các hình thức hoạt động tập hợp quần chúng, thu hút đôngđảo lực lượng tham gia, thực hiện giữ gìn giá trị văn hóa trên địa bàn, làmcho “Ý thức của cán bộ, nhân dân trong việc bảo tồn, tôn tạo di tích đượcnâng cao, nhiều di tích xuống cấp được nhân dân đóng góp tu bổ… nhưThành cổ Sơn Tây, các ngôi nhà cổ tại di tích Làng cổ ở Đường Lâm, VănMiếu, đền và lăng Ngô Quyền, Nhà thờ Thám hoa Giang Văn Minh, đình

Trang 34

Cam Thịnh…với tổng kinh phí 140 tỷ đồng, trong đó 25 tỷ đồng từ nguồnkinh phí đóng góp của nhân dân” [19, tr 12]

Đã phối hợp với các lực lượng (bộ đội, công an; Công ty cổ phần Môitrường và công trình Đô thị Sơn Tây…) thực hiện tương đối tốt vai trò quản

lý, điều hành giữ gìn hoạt động văn hóa lễ hội truyền thống trên địa bàn nhưthành lập Ban tổ chức quản lý lễ hội, quản lý vốn đầu tư xây dựng, ban hànhquy chế quản lý và thực hiện quản lý quy hoạch xây dựng các công trìnhphục vụ cho hoạt động lễ hội chặt chẽ… điều đó đã góp phần giữ gìn, pháthuy giá trị văn hoá phi vật thể Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ thị xã lầnthứ XX cũng đã đánh giá hiệu quả của công tác phối hợp giữa HTCTCS vớicác lực lượng, đó là đã “Củng cố phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thốngchính trị…Triển khai nhiều phương án, kế hoạch bảo vệ tuyệt đối an toàn cácmục tiêu trọng điểm, các sự kiện chính trị - xã hội; hoạt động của các đồngchí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các dịp lễ, tết, hoạt động văn hóa lớn trên địabàn” [19, tr 17] Đánh giá vai trò của HTCTCS phối hợp với các lực lượng,trực tiếp tổ chức, giữ gìn, bảo vệ, tôn tạo giá trị văn hóa xứ Đoài, qua thực tếkhảo sát có tới có 86,67% trả lời là rất tốt và tương đối tốt [Phụ lục 1, 2.4]

Ba là, hệ thống chính trị cơ sở thị xã Sơn Tây luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo tạo điều kiện khuyến khích phát triển các giá trị văn hóa lịch sử ở các làng nghề truyền thống

Đây là vấn đề có ý nghĩa quyết định đến sự thành công của công cuộcđổi mới ở địa phương, quyết định đến kết quả giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài.Những năm qua, HTCTCS ở thị xã Sơn Tây luôn có những chương trình, kếhoạch xây dựng và phát triển kinh tế gắn với tạo điều kiện khuyến khíchphát triển các làng nghề truyền thống Trên cơ sở nắm chắc đặc điểm, tìnhhình, nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của nhân dân ở những làng nghềtruyền thống, HTCTCS đã giúp đỡ nhân dân chuyển dịch cơ cấu kinh tế,động viên nhân dân hăng hái tham gia lao động sản xuất, phát triển kinh tếgia đình, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh, từng bước

Trang 35

cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân Quan tâm đầu tư đến công tácxây dựng kết cấu hạ tầng cơ sở, tập trung phát triển mạng lưới giao thông,xây dựng các trung tâm chợ; hoàn thiện mạng lưới điện từ xã, phường đếncác thôn, xóm, khu phố và đến từng hộ gia đình phục vụ cho nhu cầu sinhhoạt và mở rộng sản xuất; tạo mọi điều kiện thuận lợi về thủ tục hànhchính cấp giấy phép kinh doanh cho nhân dân trong các làng nghề, chỉ đạotốt công tác giải phóng mặt bằng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụngđất , tính đến năm 2016, toàn thị xã “Trong 5 năm đã thực hiện giảiphóng mặt bằng 31 dự án, với diện tích thu hồi 177,04 ha…, bàn giao mặtbằng 16 dự án với tổng diện tích 142,54 ha…, Chú trọng công tác đấu giáquyền sử dụng đất, đã tổ chức đấu giá thu được 100 tỷ đồng để bổ sungthêm nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản” [19, tr 10]

Đặc biệt để các làng nghề duy trì, mở rộng sản xuất, HTCTCS đã quantâm tạo mọi điều kiện thuận lợi về vốn, hướng dẫn nhân dân đưa các tiến bộkhoa học, kỹ thuật, đầu tư công nghệ để xử lý bảo vệ môi trường ở các lĩnhvực như công nghiệp, chăn nuôi, trồng trọt Toàn thị xã đã có “có 1.152 đề tàinghiên cứu khoa học, sáng kiến cải tiến kỹ thuật trong lĩnh vực công nghiệp,nông nghiệp, du lịch, y tế được ứng dụng thực tiễn mang lại hiệu quả thiếtthực” đồng thời “Đã xây dựng và thực hiện Quy hoạch bảo vệ môi trườngtrên địa bàn thị xã đến năm 2015, định hướng đến năm 2020; Đề án bảo vệ vànâng cao chất lượng môi trường thị xã giai đoạn 2012 - 2016, định hướng đếnnăm 2020…Tiến hành thường xuyên công tác quan trắc hiện trạng môitrường; chú trọng công tác kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm, giải quyết tốtmột số bức xúc về ô nhiễm môi trường như: Bãi rác Xuân Sơn, các trang trạichăn nuôi…” [19, tr 11] Đây là điều kiện môi trường thuận lợi để phát huy,quảng bá các giá trị văn hóa lịch sử ở các làng nghề truyền thống

Cùng với cấp ủy, chính quyền; Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, đãtrực tiếp tham gia vận động nhân dân trong các làng nghề truyền thống tíchcực xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, tu sửa đường giao

Trang 36

thông nông thôn; giải quyết thêm nhiều việc làm tại chỗ cho người lao động;nâng cao đời sống của nhân dân ở làng nghề truyền thống như Gốm Phú Nhi,Thêu ren thôn Ngọc Kiên xã Cổ Đông Khôi phục được thêm các làng nghềtruyền thống cơm phố Mía, gà Mía, chè tươi Cam Lâm, tương Mông Phụ,kẹo bột Đông Sàng, bánh tẻ Phú Nhi; phát triển thêm được một số làngnghề mới thêu ren, sinh vật cảnh, mộc, đóng giầy, dệt tơ tằm… tập trung ởcác xã Cổ Đông, Trung Sơn Trầm, Sơn Đông, Đường Lâm, Phường XuânKhanh… Có 30 làng là thuần nông đang được phát triển thành làng nghềnhư nghề sản xuất đồ gỗ, may mặc là 17 làng; mây tre đan là 8 làng; cònlại là các nghề mỹ nghệ, thêu ren và làm tăm hương; chỉ tính trong 5 năm

từ năm 2010 - 2015 thị xã đã tổ chức dạy nghề cho 13.477 người, đạt107,81% kế hoạch, số người sau khi học nghề đã có việc làm ổn định tăngthu nhập đạt trên 70%; giải quyết việc làm cho 15.039 lao động, đạt100,26% kế hoạch, trong đó xuất khẩu lao động được 132 người, tỷ lệ laođộng qua đào tạo đạt 37,03% [19, tr 15], kết hợp với hộ trợ làng nghề mởrộng thị trường cho sản phẩm

Để góp phần tôn vinh giá trị văn hóa ở các làng nghề truyền thống,những năm qua HTCTCS ở thị xã Sơn Tây đã tạo điệu kiện khuyến khích cáchoạt động lễ hội mang ý nghĩa giá trị văn hóa lịch sử của làng nghề như lễhội đền Phủ (thôn Đông Sàng) ca ngợi công đức của bà Ngô Thị Ngọc Diệu,người con gái tài hoa, đã từng được chúa Trịnh rất yêu mến, có công dạy dânlàm nghề trồng mía, xây dựng chợ Mía, cảng Tân Hà được nhân dân tônvinh gọi bà là “Bà Chúa Mía”… Qua hoạt động lễ hội để giáo dục con cháucần phải biết quý trọng, giữ gìn và phát triển các đặc sản làng nghề và ý thức

rõ trách nhiệm của mình trong kế thừa, bảo tồn, quảng bá, phát huy giá trịvăn hóa lịch sử ở các làng nghề truyền thống

Kết quả điều tra xã hội học về vai trò của HTCTCS trong khuyến khíchphát triển các giá trị văn hóa lịch sử ở các làng nghề truyền thống hầu hết sốcán bộ được hỏi đều khẳng định thực hiện rất tốt và tương đối tốt, với 84% ý

Trang 37

kiến [Phụ lục 1, 2.6] Những kết quả ấn tượng đó cho thấy những năm quaHTCTCS ở thị xã Sơn Tây đã thực hiện tốt trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chứcnhân dân thực hiện chính sách kinh tế - xã hội nói chung và phát triển các giátrị văn hóa lịch sử ở các làng nghề truyền thống nói riêng

Bốn là, hệ thống chính trị cơ sở thị xã Sơn Tây đã thực hiện khá tốt công tác lãnh đạo, tổ chức đấu tranh chống lại những hành vi phản giá trị văn hóa xứ Đoài tốt đẹp

Hiện nay, do HTCTCS làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục các quanđiểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước tronggiữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài, cũng như sự quan tâm chăm lo nâng cao đời sốngvật chất, tinh thần của nhân dân ngày càng tốt hơn, tạo nên khối đại đoàn kết toàndân vững chắc trên địa bàn Đây là cơ sở để HTCTCS ở thị xã Sơn Tây nhữngnăm qua thực hiện tốt công tác tổ chức, lãnh đạo nhân dân đấu tranh chống mọi

âm mưu, thủ đoạn hoạt động phản văn hóa của kẻ thù và những hành vi làm tổnhại tới công tác kế thừa, bảo tồn các di tích lịch sử văn hóa xứ Đoài do sự thiếuhiểu biết của nhân dân trên địa bàn Quần chúng nhân dân trên địa bàn đã tin theoĐảng, Nhà nước và thấy rõ được bản chất, âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thùđịch lợi dụng lĩnh vực tôn giáo núp bóng văn hóa để chống phá cách mạng, nângcao tinh thần cảnh giác đấu tranh có hiệu quả góp phần giữ vững sự ổn định chínhtrị - xã hội, tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh Qua thực tế khảo sát chothấy có tới 70,67% ý kiến đánh giá HTCTCS trong thời gian qua đã rất coi trọng

và thường xuyên lãnh đạo, tổ chức đấu tranh chống lại những hành vi, hoạt độngphản văn hóa đi ngược lại với giá văn hóa xứ Đoài [Phụ lục 1, 2.7]

Trong đó, tổ chức cơ sở đảng, đã thực hiện tốt chức năng của mình,đánh giá đúng âm mưu, thủ đoạn lợi dụng văn hóa của các thế lực thù địch,

thực trạng công tác kế thừa, bảo tồn, quảng bá, phát huy giá trị văn hóa vật

thể và phi vật thể trên địa bàn; đề ra nghị quyết cụ thể tổ chức quán triệt hiệuquả đến mọi ngành, mọi tổ chức đề cao cảnh giác, đấu tranh vạch trần mọihoạt động phản văn hóa đi ngược lại với giá trị văn hóa xứ Đoài tốt đẹp

Chính quyền cơ sở, đã phát huy tốt vai trò của mình, thực hiện quán

Trang 38

triệt sâu sắc mọi chủ trương, biện pháp và kế hoạch của tổ chức cơ sở đảng,xác định rõ kế hoạch cụ thể, tỉ mỉ, phân công, phối hợp với các lực lượngCông an, Dân quân, các hội viên, đoàn viên, Mặt trận đấu tranh, ngăn chặnnhững hành vi, hoạt động phản văn hóa.

Các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở đã chủ động nắm tình hình mọimặt ở địa bàn, nắm chắc các hành vi phản văn hóa phá hoại của kẻ xấu, thựchiện tốt công tác tuyên truyền, động viên đoàn viên, hội viên trong tổ chứccủa mình vạch trần mọi âm mưu, thủ đoạn hoạt động lợi dụng văn hóa củacác thế lực thù địch và hành vi xâm hại văn hóa của nhân dân Làm tốt côngtác tuyên truyền, giáo dục, giác ngộ quần chúng nhân dân, hướng dẫn và tổchức toàn dân đấu tranh làm vô hiệu hóa mọi hoạt động phản văn hóa, hànhđộng sai trái của người dân ngay từ cơ sở

Vì vậy, công tác kế thừa, bảo tồn, quảng bá, phát huy giá trị văn hóa

xứ Đoài những năm gần đây đã hiệu quả hơn; từ năm 2012 đến nay trên địabàn thị xã, đặc biệt là ở Làng cổ Đường Lâm đã chấm dứt hiện tượng các hộ giađình xây nhà không phép, xây nhà sai quy định; nhiều hộ dân là chủ của nhữngngôi nhà cổ đã được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa đã tuân thủ các quyđịnh của Luật Di sản, không còn hiện tượng phá hoại di tích và sửa chữa tùy tiệnlàm phá vỡ cảnh quan của di tích như những năm trước, Văn kiện Đại hội Đạibiểu Đảng bộ Thị xã lần thứ XX cũng đã chỉ rõ “Công tác bảo tồn, phát huy giátrị các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể được quan tâm…; hoàn thành Quyhoạch bảo tồn và phát huy giá trị di tích Làng cổ ở Đường Lâm” [19, tr 12]

Năm là, hệ thống chính trị cơ sở thị xã Sơn Tây đã tích cực tham mưu,

đề xuất, kiến nghị với hệ thống chính trị cấp trên và Trung ương trong việc

kế thừa, bảo tồn, quảng bá, phát huy giá trị văn hóa xứ Đoài

Một trong những chức năng của HTCTCS trong giữ gìn giá trị văn hóa

xứ Đoài hiện nay là thực hiện công tác tham mưu, đề xuất, kiến nghị vớiHTCT cấp trên và Trung ương trong việc ban hành các văn bản pháp lý,Quyết định để chỉ đạo và hướng dẫn HTCTCS tổ chức, quản lý việc giữ gìn

Trang 39

giá trị văn hóa theo đúng các quy định của Nhà nước

Những năm qua, HTCTCS thị xã Sơn Tây đã tích cực phối hợp cùngvới Phòng Văn hóa và Thông tin thị xã và Ban quản lý di tích Làng cổĐường Lâm đã kịp thời tham mưu cho HTCT cấp trên trong công tác lãnhđạo, chỉ đạo, kiểm tra quản lý về văn hóa, giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoàitrên địa bàn Vì vậy, các chỉ thị, quyết định, quy định, quy chế, cùng cácvăn bản chỉ đạo và hướng dẫn xuống cơ sở của HTCT cấp trên đã sát thực

tế từng địa bàn như Quyết định số 68/2006/QĐ-UBND ngày 15/5/2006ban hành Quy định về việc quản lý, bảo tồn, tôn tạo và sử dụng di tích làng

cổ Đường Lâm; Quyết định số 181/2008/QĐ-UBND ngày 28/7/2008 vềban hành Quy chế tạm thời việc phối hợp quản lý và xử lý các vi phạm xâydựng, bổ sung cho Quy định về quản lý, bảo tồn, tôn tạo và sử dụng di tíchlàng cổ Đường Lâm, di tích lịch sử văn hoá, cơ sở tín ngưỡng, thờ tự trênđịa bàn Chỉ thị 27/CT-TU của Ban Thường vụ Thị uỷ Sơn Tây, Quy định

về quản lý, bảo tồn, tôn tạo và sử dụng di tích Làng cổ tới các tầng lớpnhân dân Đánh giá về hiệu quả của công tác tham mưu, qua thực tiễn khảosát có 61,33% ý kiến khẳng định HTCTCS trên địa bàn đã thực hiện tốtcông tác này [Phụ lục 1, 2.8]

Trong hoạt động giữ gìn giá trị văn hóa, HTCTCS còn tham mưu choHTCT cấp trên huy động nguồn lực từ nước ngoài “Ký kết hợp tác với tổchức hợp tác quốc tế Nhật Bản tại Việt Nam (JICA), trường Đại học NữChiêu Hoà, tổ chức hợp tác quốc tế vùng Idfrance - Cộng hòa Pháp để tranhthủ sự ủng hộ của các tổ chức Quốc tế trong việc quảng bá, giới thiệu di tíchlàng cổ ở Đường Lâm, sự giúp đỡ tư vấn về kỹ thuật trong công tác bảo tồn

và phát huy giá trị di tích” [88, tr 3]

Như vậy, những thành tựu đạt được trong giữ gìn giá trị văn hóa xứĐoài những năm qua đã cho thấy HTCTCS đã phát huy khá tốt vai trò củatừng bộ phận trong lãnh đạo, chỉ đạo, tuyên truyền vận động nhân dân tíchcực đấu tranh chống lại những hành vi phản văn hóa, góp phần kế thừa, bảo

Trang 40

tồn, quảng bá, phát huy giá trị văn hóa trên địa bàn Tuy nhiên vẫn còn không

ít những hạn chế, biểu hiện nhạt dần hoặc làm biến dạng giá trị văn hóa xứĐoài đang xảy ra trong nhiều lĩnh vực, hoạt động hàng ngày của người dânthị xã Sơn Tây

* Nguyên nhân của những thành tựu

Một là, do những thành tựu đạt được của công cuộc đổi mới đất nước,

sự phát triển của Thành phố Hà Nội và thị xã Sơn Tây cũng đã tạo điều kiện thuận lợi trong giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài

Những thành tựu kinh tế - xã hội của sự nghiệp đổi mới hơn 30 nămqua ở Việt Nam đã góp phần to lớn nâng cao đời sống vật chất, tinh thần chonhân dân Cùng với đó những năm qua Thành phố Hà Nội nội đã đạt được

những kết quả toàn diện trong phát triển kinh tế - xã hội góp phần thay đổi

diện mạo của Thủ đô; đời sống của nhân dân thị xã Sơn Tây không ngừngđược nâng lên Thị xã Sơn Tây trở thành đô thị vệ tinh của Thủ đô Hà Nội,đây là tiền đề phát triển trong giai đoạn mới; nhiều chủ trương, chính sáchcủa Đảng, Nhà nước đã đi vào cuộc sống của nhân dân Những thành tựuquan trọng đó đã củng cố lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng,Nhà nước, vào HTCT các cấp Đây là điều kiện thuận lợi để HTCTCS thị xãSơn Tây giữ được niềm tin tưởng của nhân dân trong quá trình lãnh đạo, chỉđạo, tổ chức quần chúng tham gia thực hiện giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài

Hai là, do có sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên và kịp thời của hệ thống chính trị cấp trên đối với hệ thống chính trị cơ sở ở thị xã Sơn

Tây trong quá trình thực hiện giữ gìn giá trị văn hóa xứ Đoài

Hệ thống chính trị cơ sở theo chức trách, nhiệm vụ đã luôn bám sát sựchỉ đạo của HTCT thành phố Hà Nội để kịp thời đề ra chủ trương, chính sáchđúng đắn, sát thực, đáp ứng những nhu cầu, nguyện vọng chính đáng củanhân dân trên địa bàn Nếu không có sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lí, kiểm tratrực tiếp, sâu sát của HTCT cấp trên thì HTCTCS cũng sẽ không thể lãnhđạo, chỉ đạo, tổ chức nhân dân thực hiện tốt việc giữ gìn giá trị văn hóa xứ

Ngày đăng: 19/08/2017, 19:34

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Hình thức - LUẬN văn THẠC sĩ   VAI TRÒ của hệ THỐNG CHÍNH TRỊ cơ sở TRONG GIỮ gìn GIÁ TRỊ văn hóa xứ đoài ở THỊ xã sơn tây, THÀNH PHỐ hà nội HIỆN NAY
Hình th ức (Trang 96)

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w