LUẬN văn THẠC sĩ VAI TRÒ của hệ THỐNG CHÍNH TRỊ cơ sở THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH AN SINH xã hội ở HUYỆN ỨNG hòa, THÀNH PHỐ hà nội HIỆN NAY

An sinh xã hội có một vị trí, vai trò rất quan trọng trong đời sống của mỗi con người và các tổ chức chính trị xã hội. Ở nước ta, ASXH được hiểu là một hệ thống các cơ chế, chính sách, các biện pháp công cộng nhằm giúp cho các cá nhận, tổ chức và mọi thành viên trong xã hội đối phó với các rủi ro, hiểm nguy do các nguyên nhân kinh tế, xã hội và môi trường tự nhiên mang đến cho con người, gây ra những hậu quả tiêu cực làm mất an toàn đối với cuộc sống của họ và sự phát triển bền vững của xã hội

Hệ thống chính trị bao gồm toàn bộ các tổ chức chính trị, các tổ chứcchính trị - xã hội được lập ra để thực hiện quyền lực chung của xã hội - quyền lựcchính trị Hệ thống chính trị cả nước nói chung và HTCT cơ sở của huyện Ứng Hòanói riêng có vị trí, vai trò rất quan trọng trong tập hợp, tuyên truyền, động viên nhândân tham tham gia thực hiện chính sách ASXH của Đảng và Nhà nước; huy độngmọi lực lượng, mọi nguồn lực cùng với cấp ủy đảng, chính quyền và các tổ chứcchính trị - xã hội, đảm bảo ASXH cho nhân dân, góp phần làm ổn định xã hội, pháthuy tình đoàn kết cộng đồng, phát triển bền vững kinh tế - xã hội.

Ứng Hòa là một huyện thuần nông của tỉnh Hà Tây cũ được sáp nhập vàoThành phố Hà Nội năm 2008 càng cần phải coi trọng thực hiện ASXH Trong nhữngnăm qua, cùng với sự cố gắng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân, đời sống kinh

tế - xã hội của toàn huyện Ứng Hòa đã có những bước phát triển mạnh mẽ tạo điềukiện vật chất thuận lợi cho việc thực hiện chính sách ASXH trên địa bàn, góp phầnvào sự ổn định và phát triển của huyện trong thời kỳ mới Các chương trình xóa đóigiảm nghèo của HTCT cơ sở đã thu hút được những kết quả rất tốt đẹp, được dư luận

thừa nhận và đánh giá cao, nhất là công tác xóa đói giảm nghèo cho nông dân, pháttriển giáo dục, chăm lo sức khỏe cộng đồng, thực hiện bảo hiểm y tế cho người dân,khám chữa bệnh cho người nghèo, chăm sóc các bà mẹ và trẻ em, cũng như những

nỗ lực giải quyết việc làm, cải thiện đời sống và điều kiện sống cho nhân dân, cứu trợ

xã hội và thực hiện phúc lợi xã hội, quan tâm tới các đối tượng yếu thế

Bên cạnh những ưu điểm, hoạt động của HTCT cơ sở của huyện ỨngHòa trong thực hiện ASXH vẫn còn tồn tại những hạn chế, yếu kém, nhất lànhận thức về các chính sách ASXH, về vai trò của HTCT cơ sở trong thực hiệnASXH của đội ngũ cán bộ còn hạn chế; các chương trình hành động của HTCT cơ

sơ trong thực hiện ASXH còn ít, có mặt hiệu quả chưa cao, nội dung, biện phápthực hiện còn đơn điệu, chưa thực sự đa dạng và có sức lôi cuốn; công tác tập hợp,vận động quần chúng thực hiện ASXH có mặt còn hạn chế; công tác kiểm tra, giámsát của Ban thanh tra nhân dân, Ủy ban kiểm tra cũng như đội ngũ cán bộ chưa thậthiệu quả, còn mang tính hình thức… Từ những hạn chế, yếu kém trên đã tác độngtrực tiếp, làm suy giảm vai trò của Hệ thống chính trị cơ sở trong thực hiện ASXH

ở huyện Ứng Hòa thời gian qua Đây chính là yêu cầu mới đặt ra đối với các cấp ủyđảng, chính quyền huyện Ứng Hòa cần quan tâm và tạo điều kiện cho Hệ thốngchính trị cơ sở phát huy cao độ trong tập hợp, động viên các thành viên, toàn thểnhân dân tham gia thực hiện chính sách ASXH, góp phần vào sự ổn định xã hội,phát triển kinh tế - xã hội của huyện Ứng Hòa Thành phố Hà Nội trong thời kỳcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Với những lý do trên, tác giả chọn đề tài “Vai trò của hệ thống chính trị cơ sở thực hiện ASXH ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội hiện nay” làm

luận văn tốt nghiệp thạc sĩ

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Liên quan đến tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị, vai trò của

hệ thống chính trị, vai trò của HTCT cơ sở luôn được Đảng, Nhà nước, cácnhà khoa học, nhà quản lý hoạch định chính sách ở nước ta quan tâm nghiêncứu ở các góc độ khác nhau:

* Các công trình nghiên cứu về hệ thống chính trị và hệ thống chính trị cơ sở

Vũ Hoàng Công (2002), Hệ thống chính trị cơ sở - Đặc điểm, xu hướng

và giải pháp, Học viện CTQG, Hồ Chí Minh, Hà Nội

Chu Văn Thành (2004), Hệ thống chính trị cơ sở - Thực trạng và một

số giải pháp đổi mớ, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

Hoàng Chí Bảo (2004), Hệ thống chính trị cơ sở nông thôn nước ta hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

Nguyễn Duy Quý (2008), Hệ thống chính trị nước ta trong thời kỳ đổi mới”, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

Lê Minh Thông (2008), Cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb

Chính tri Quốc gia, Hà Nội

Nguyễn Hữu Đổng (2010), Đảng và các tổ chức chính trị - xã hội trong

hệ thống chính trị Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

Với nhiều cách tiếp cận, các công trình nghiên cứu đã đi sâu vào phântích làm rõ những vấn đề lý luận của HTCT, HTCTCS, trong đó luận giải vàlàm rõ một số vấn đề cơ bản đó là:

Thứ nhất, các nhà khoa học đã đưa ra những định nghĩa theo

nghĩa rộng hoặc nghĩa hẹp hệ thống chính trị Những dấu hiệu cơ bảncủa khái niệm hệ thống chính trị Khái niệm HTCT thể hiện sự nhậnthức về HTCT ngày càng sâu sắc, mang tính toàn diện hơn, góp phầnvào chỉ đạo hiệu quả việc đổi mới, hoàn thiện HTCT ở nước ta tronggiai đoạn hiện nay

Thứ hai, các nhà khoa học đã tập trung đi sâu vào phân tích đặc điểm,

cấu trúc, các nhân tố tác động và vị trí, vai trò của HTCT trên thế giới nóichung; những nét đặc thù của HTCT và HTCT cơ sở nước ta nói riêng Trên

cơ sở đó, giúp chúng ta tiếp thu những giá trị hợp lý về mô hình tổ chức và

hoạt động của HTCT các nước trên thế giới làm cơ sở, tiền đề cho tổ chức vàhoạt động của HTCT cơ sở của nước ta hiệu quả hơn.

Thứ ba, các nhà khoa học đã phân tích, khảo sát thực trạng HTCT Việt

Nam hiện nay, đánh giá những tích cực, hạn chế, bất cập, những bức xúc nổi lên

và nguyên nhân của nó làm cơ sở khoa học và những luận cứ Các công trìnhkhoa học cũng đã đề xuất những phương hướng cơ bản và giải pháp chủ yếunhằm củng cố, đổi mới và hoàn thiện HTCT Việt Nam hiện nay đáp ứng nhữngyêu cầu của sự nghiệp đổi mới đất nước

Thứ tư, các tác giả xác định những phương hướng và giải pháp đổi mới,

nâng cao chất lượng HTCT ở các địa bàn; pháp huy vai trò của HTCT trong thựchiện các nhiệm vụ kinh tế, xã hội, quốc phòng và an ninh hiện nay

* Các công trình khoa học nghiên cứu về An sinh xã hội:

Sách chuyên khảo về lý luận chung và hệ thống chính sách ASXHcủa nhóm tác giả: Phạm Văn Sáng, Ngô Quang Minh, Bùi Văn Huyền

và Nguyễn Anh Dũng (2009), Lý thuyết và mô hình ASXH, Nxb Chính

trị Quốc gia, Hà Nội

Mai Ngọc Cường (2009), Xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách ASXH ở Việt Nam, Nxb CTQG, Hà Nội

Nguyễn Hữu Dũng (2012), Cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng và thực hiện hệ thống chính sách ASXH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, Nxb CTQG, Hà Nội.

Nguyễn Trọng Đàm, “Vấn đề cấu trúc, mô hình và cách vận dụng các

trụ cột của hệ thống an sinh xã hội ở VIệt Nam hiện nay”, Tạp chí Cộng sản,

(Số 860 tháng 6/2014, tr.56)

Các nhà khoa học đã đưa ra khái quát cao về mô hình ASXH củamột số nước được vận dụng vào Việt Nam một cách phù hợp Phần lớn cáctác giả đều nhận định: Hệ thống chính sách ASXH ở Việt Nam phát triểnchưa đầy đủ, toàn diện, thiếu sự tính liên kết và hỗ trợ nhau giữa các chínhsách, trong một số trường hợp còn chồng chéo Tính bao phủ của các chính

sách ASXH mặc dù tăng nhanh nhưng chưa cao, chỉ tập trung chủ yếu ở cácthành phố lớn, các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội Hệ thống chính sáchBHXH, trợ giúp việc làm, xóa đói giảm nghèo… chậm được kết nối vào hệthống tổng thể về ASXH dẫn tới sự rời rạc, chưa đáp ứng được yêu cầu.Nguồn lực phục vụ cho ASXH chủ yếu tập trung ở khu vực Nhà nước, việchuy động đa dạng hóa các nguồn lực từ ngoài còn hạn chế, thiếu chế tài buộccác doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ tài chính trong đảm bảo ASXH

* Nhóm các công trình nghiên cứu về thực hiện ASXH

Đặng Cảnh Khanh (1994), Vấn đề trợ giúp xã hội trong chính sách bảo đảm xã hội ở Việt Nam, đề tài KX 04- 05.

Mai Ngọc Cường (2001), Vấn đề đổi mới bảo hiểm xã hội, Chương VIII.

Sách Kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam

Bùi Văn Hồng (2002), Nghiên cứu mở rộng đối tượng tham gia BHXH đối với người lao động tự tạo việc làm và thu nhập, đề tài cấp Bộ năm 2002 Mai Ngọc Cường (2006), Chính sách xã hội nông thôn: kinh nghiệm CHLB Đức và thực tiễn Việt Nam, Nxb Lý luận chính trị, Hà nội

Công Tuấn (2008), “Hệ thống ASXH của EU và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam”, Nxb Khoa học xã hội, Hà nội

Mai Ngọc Anh (2010), ASXH đối với nông dân trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam, Nxb CTQG, Hà Nội

TS Lưu Ngọc Khải (2011), Nội dung, phương thức vận dụng quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về ASXH trong giảng dạy chủ nghĩa xã hội khoa học ở Học viện Chính trị hiện nay, Đề tài cấp học viện

Trần Hoàng Hải và Lê Thị Thuý Hương (2011), Pháp luật ASXH - Kinh nghiệm của một số nước đối với Việt Nam, Nxb CTQG, Hà Nội.

Nguyễn Tấn Dũng (2010), “Bảo đảm ngày càng tốt hơn ASXH và phúclợi xã hội là một nội dung chủ yếu của Chiến lược phát triển kinh tế xã hội

2011 -2020”, Tạp chí Cộng sản, Số 815.

Các công trình đã khẳng định được ASXH là vấn đề xã hội phức tạp, mangtính toàn cầu liên quan đến sự ổn định, phát triển bền vững của tất cả các quốc gia,đòi hỏi phải phát huy tất cả các nguồn lực trong và ngoài nước, sự hợp tác giữa cácquốc gia dân tộc để giải quyết có hiệu quả.

Ở nước ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quan tâm của Nhà nước chínhsách ASXH ngày càng được mở rộng và hoàn thiện với nhiều tầng, nấc, tiếntới bao phủ toàn xã hội và mọi người dân

Trong sự phát triển của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế của đấtnước, sự tác động của biến đổi khí hậu và cả một hệ quả nặng nề do chiếntranh để lại Đối tượng chính sách ASXH ở nước ta hiện nay còn nhiều, trong

đó đáng chú ý là người nông dân, thương bệnh binh, gia đình liệt sỹ, người cócông với cách mạng Do vậy, thực hiện ASXH phải động viên sức mạnh của

cả hệ thống chính trị, của các cấp, các ngành và toàn nhân dân tham gia Đồngthời, tiếp tục xây dựng và hoàn thiện chiến lược ASXH ở Việt Nam đến năm2020; phát triển kinh tế gắn với công bằng xã hội và tiến bộ xã hội

Kết quả nghiên cứu các công trình khoa học trên được tác giả kế thừa cóchọn lọc trong quá trình triển khai thực hiện đề tài Tuy nhiên, do giới hạn vềđối tượng và phạm vi nghiên cứu, đến nay chưa có công trình khoa học nào đi

sâu nghiên cứu một cách hệ thống về “Vai trò của hệ thống chính trị cơ sở thực hiện ASXH ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội hiện nay” Vì vậy, đề

tài mà tác giả lựa chọn không trùng lặp với các luận văn, luận án và công trìnhkhoa học đã được công bố

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích:

Làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn HTCT cơ sở, đề xuất yêu cầu

và giải pháp chủ yếu nhằm phát huy vai trò của HTCT cơ sở thực hiện ASXH

ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội hiện nay

* Nhiệm vụ:

- Làm rõ cơ sở lý luận về vai trò của HTCT cơ sở thực hiện ASXH ởhuyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội hiện nay.

- Đánh giá thực trạng vai trò của HTCT cơ sở thực hiện ASXH ở huyệnỨng Hòa, Thành phố Hà Nội hiện nay

- Đề xuất yêu cầu và một số giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò của

hệ thống chính trị cơ sở thực hiện ASXH ở huyện Ứng Hòa, Thành phố HàNội hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu: Vai trò của hệ thống chính trị cơ sở thực hiện

ASXH ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội

* Phạm vi nghiên cứu:

Phạm vi nghiên cứu tiếp cận ASXH theo chính sách của Nhà nước tatrên 3 trụ cột chính: BHXH, các loại dịch vụ và trợ giúp xã hội; khảo sát thựctrạng hoạt động của các tổ chức trong HTCT cơ sở huyện Ứng Hòa như: Chínhquyền (HĐND, UBND), tổ chức cơ sở đảng, và các tổ chức chính trị - xã hội(MTTQ, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hội liên hiệp phụ nữ, Hộinông dân, Hội cựu chiến binh, Công đoàn) trong thực hiện ASXH, thời gian từnăm 2012 đến nay

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận:

Đề tài dựa trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về ASXH và vaitrò của HTCT cơ sở trong giải quyết những vấn đề xã hội

của các công trình khoa học đã được công bố có liên quan và kết quảnghiên cứu, điều tra, khảo sát của tác giả

* Phương pháp nghiên cứu:

Dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủnghĩa duy vật lịch sử đồng thời sử dụng tổng hợp các phương pháp khoa họcliên ngành như: phân tích, tổng hợp, lịch sử - lôgíc, thống kê tài liệu, điều tra

xã hội học và phương pháp chuyên gia

6 Ý nghĩa của đề tài

Đề tài góp phần làm rõ một số vấn đề lý luận, thực tiễn và đề xuất giảipháp cơ bản cho cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể chính trị - xã hội huyệnỨng Hòa nhằm phát huy vai trò của HTCT cơ sở thực hiện ASXH ở huyệnỨng Hòa, Thành phố Hà Nội hiện nay

Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảotrong nghiên cứu, giảng dạy môn Chủ nghĩa xã hội khoa học ở các học viện,nhà trường quân đội

7 Kết cấu của đề tài

Đề tài gồm: Phần mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệutham khảo và phụ lục

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ CỦA

HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ THỰC HIỆN AN SINH XÃ HỘI

Ở HUYỆN ỨNG HÒA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY

1.1 Một số vấn đề lý luận về vai trò của hệ thống chính trị cơ sở thực hiện an sinh xã hội ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội hiện nay

1.1.1 Quan niệm về an sinh xã hội và an sinh xã hội ở Việt Nam hiện nay

* Quan niệm về an sinh xã hội

Thuật ngữ ASXH (Social Security) xuất hiện vào khoảng cuối những năm

40, đầu những năm 50 thế kỷ XX Tuy nhiên, khái niệm ASXH chỉ được chínhthức ra đời đầu tiên trong một đạo luật của Mỹ năm 1935-Luật về An sinh xãhội Song đạo Luật này cũng mới chỉ đề cập đến những người gặp rủi ro như:già yếu cô đơn, chết, tàn tật, thất nghiệp Năm 1938, khái niệm ASXH đượcxuất hiện trong một đạo luật của New Zealand, về đối tượng ASXH giốngnhư Luật ASXH của Mỹ nhưng có thêm một khoản trợ cấp mới (trợ cấp giađình) Trong Công ước số 102, ngày 28 tháng 6 năm 1952 của Tổ chức Laođộng quốc tế (ILO): “Công ước về quy phạm tối thiểu về an toàn xã hội” đã sửdụng thuật ngữ ASXH

Hiện nay, còn nhiều cách diễn giải về ASXH Định nghĩa được sửdụng phổ biến nhất là định nghĩa của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO):

“ASXH là một hình thức bảo trợ xã hội mà xã hội dành cho các thành viêncủa mình thông qua nhiều biện pháp được áp dụng rộng rãi để đương đầuvới những khó khăn, các cú sốc về kinh tế và xã hội hoặc làm mất đi hoặcsuy giảm nghiêm trọng nguồn thu nhập do ốm đau, thai sản, thương tật dolao động, mất sức lao động hay tử vong; những dịch vụ về chăm sóc y tế vànhững quy định về hỗ trợ đối với những gia đình có con nhỏ gặp phải khókhăn trong cuộc sống”[48, tr.4]

Như vậy, có nhiều cách hiểu và sử dụng thuật ngữ về ASXH khác nhaunhưng về cơ bản ASXH được hiểu theo hai nghĩa sau

Theo nghĩa rộng, ASXH là sự đảm bảo thực hiện các quyền của conngười được sống trong hoà bình, được tự do làm ăn, cư trú, di chuyển, phátbiểu chính kiến trong khuôn khổ luật pháp; được bảo vệ và bình đẳng trướcpháp luật; được học tập, được có việc làm, có nhà ở; được đảm bảo thu nhập đểthoả mãn những nhu cầu sinh sống thiết yếu khi gặp rủi ro, tai nạn, tuổi già Theo nghĩa hẹp, ASXH được hiểu là sự bảo đảm thu nhập và một số điềukiện sinh sống thiết yếu khác cho người lao động và gia đình họ khi bị giảmhoặc mất thu nhập do bị giảm hoặc mất khả năng lao động hoặc mất việc làm;cho những người già cả, cô đơn, trẻ em mồ côi, người tàn tật, những ngườinghèo đói và những người bị thiên tai, địch họa

Tiếp cận quan niệm ASXH theo nghĩa rộng, được thế giới nhìn nhận trênmột bình diện mới: “An sinh xã hội là sự bảo vệ mà xã hội cung cấp cho cácthành viên trong cộng đồng không may lâm vào hoàn cảnh yếu thế trong xãhội thông qua các biện pháp phân phối tiền bạc và dịch vụ xã hội”

C.Mác và Ph.Ăngghen chưa đưa ra một quan niệm hoàn chỉnh vềASXH nhưng những tư tưởng của Mác và Ăngghen về xã hội, xã hội chủnghĩa đã thể hiện đậm nét quyền con người, tính lịch sử, tính gia cấp, tính dântộc, tính nhân văn, nhân đạo, công khai, dân chủ và công bằng xã hội, các ông

đã khẳng định: “Xóa bỏ chế độ tư hữu ở đây chính là xóa bỏ sự áp bức bóc lộtbất công của chế độ người bóc lột người; xây dựng một xã hội ấm no, tự do,hạnh phúc, một xã hội mà “nguyên tắc cơ bản là mọi cá nhân đều được pháttriển đầy đủ và tự do” [49, tr.835]

Có thể nói rằng nguồn gốc, bản chất của ASXH là vấn đề con người, bảođảm quyền con người cho mọi người An sinh xã hội lấy con người làm trungtâm, vì sự ấm no, tự do, hạnh phúc của con người; lấy mục tiêu ổn định và pháttriển xã hội, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội là mục tiêu chủ yếu

Kế thừa những thành tựu và các công trình nghiên cứu của các nhà khoa

học đi trước, tác giả có thể quan niệm: An sinh xã hội là sự bảo vệ, trợ giúp của Nhà nước và cộng đồng bằng các biện pháp khác nhau nhằm hỗ trợ cho các đối tượng khi họ bị suy giảm khả năng lao động, giảm sút thu nhập hoặc gặp rủi ro, bất hạnh, rơi vào tình trạng nghèo đói, hoặc ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, mất sức lao động, già yếu, động viên và khuyến khích con người tự lực vươn lên giải quyết vấn đề của chính họ

và hòa nhập với cộng đồng xã hội.

Khái niệm trên cho thấy, về mặt bản chất, ASXH là vấn đề mang tínhcộng đồng, tính xã hội, tính lịch sử và tính nhân văn sâu sắc Bởi vì, nótạo ra sự “an toàn” cho cuộc sống của mọi thành viên trong xã hội, gópphần bảo đảm đời sống và thu nhập cho mọi người trong xã hội vớiphương thức hoạt động chủ yếu là thông qua các biện pháp công Về môhình của ASXH bao gồm chín chế độ chủ yếu sau: chăm sóc y tế, trợ cấp

ốm đau, trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp tuổi già, trợ cấp tai nạn lao động,bệnh nghề nghiệp, trợ cấp gia đình, trợ cấp thai sản, trợ cấp tàn tật, trợcấp tử tuất Đây chính là mô hình ASXH đã được hầu hết các quốc giatrên thế giới trong đó có Việt Nam thừa nhận Song, việc thực hiện đầy đủcác chế độ an sinh trên còn tùy thuộc vào nhu cầu điều kiện về kinh tế -

xã hội của mỗi quốc gia, theo xu hướng chung trên thế giới, ASXH sẽđược mở rộng dần về số lượng với những cách thức cách tiếp cận khácnhau của từng nước

Trong thực tế, ASXH là một lĩnh vực rộng lớn, đa dạng, phức tạp khó cóthể đưa ra một định nghĩa để đáp ứng được tất cả các nội dung trong điều kiệnkinh tế, văn hóa, xã hội, chính trị, truyền thống dân tộc, tôn giáo ở mỗi nước

và từng giai đoạn lịch sử khác nhau Vì vậy, quan niệm của tác giả chỉ là bướcnghiên cứu ban đầu theo mô hình ASXH ở một số nước phát triển và của Tổchức Lao động quốc tế

* Hệ thống ASXH ở Việt Nam

Đối với nước ta thuật ngữ “an sinh xã hội” xuất hiện vào những năm 70 củathế kỷ XX Cùng với sự phát triển của đất nước, bảo đảm ngày càng tốt hơn ansinh xã hội là một chủ trương, nhiệm vụ lớn của Đảng và Nhà nước, thể hiện bảnchất tốt đẹp của chế độ ta và có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự ổn định chínhtrị - xã hội và phát triển bền vững của đất nước Tuy nhiên trong nhiều thập kỷqua, trên cơ sở phát triển kinh tế - xã hội, cùng với việc không ngừng cải tiến chế

độ tiền lương, tiền công và nâng cao thu nhập cho người lao động, Đảng và Nhànước rất quan tâm chăm lo đến ASXH và phúc lợi xã hội cho nhân dân

Ngay từ Đại hội lần thứ III, Đảng ta đã xác định: Cải thiện đời sống vậtchất và văn hoá của nhân dân thêm một bước, làm cho nhân dân ta được ăn nomặc ấm, tăng thêm sức khoẻ, có thêm nhà ở và được học tập, mở mang sựnghiệp phúc lợi công cộng, xây dựng đời sống mới ở nông thôn và thành thị.Những năm sau đó, mặc dù trong điều kiện còn hết sức khó khăn, thiếu thốn,nhưng Đảng và Nhà nước vẫn luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến công tácbảo đảm ASXH và phúc lợi xã hội Nhận thức, quan điểm và cơ chế chínhsách phát triển hệ thống ASXH và phúc lợi xã hội được hoàn thiện dần quacác kỳ đại hội của Đảng

Đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, Đảng ta đưa ra chủ trương đổimới toàn diện đất nước, khơi dậy mọi nguồn lực, tiềm năng, thế mạnh trongnước để phát triển, tạo ra bước ngoặt cho sự phát triển hệ thống ASXH Đảngxác định, ASXH là một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế -

xã hội của đất nước Vì thế, Đảng ta đã phân tích sâu sắc mối quan hệ biệnchứng giữa ASXH và phát triển kinh tế trong mặt thống nhất của phát triển xãhội Sự phát triển của nền kinh tế thị trường, một mặt đem lại sự tăng trưởngnhanh về kinh tế, nhưng mặt trái của nó cũng đặt ra nhiều rủi ro cho con ngườitrong cuộc sống Như vậy, đảm bảo ASXH là điều kiện để đảm bảo định hướngXHCN cho sự phát triển của nền kinh tế thị trường Xây dựng nền kinh tế thịtrường định hướng XHCN là đảm bảo những điều kiện thực hiện ASXH

Chính vì đó, trong mỗi chính sách phát triển kinh tế phải đảm bảo ASXH; cácchính sách xã hội phải đặt ngang tầm với các chính sách kinh tế, gắn với cácchương trình kinh tế - xã hội vì mục tiêu phát triển con người, phát huy tối đanguồn lực con người Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ VII đã chỉ rõ: “Mục tiêucủa chính sách xã hội thống nhất với mục tiêu phát triển kinh tế, đều nhằm pháthuy nhân tố con người, vì con người Kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tếvới phát triển văn hóa, xã hội; giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội; giữađời sống vật chất và tinh thần của nhân dân”[21, tr.219].

Đại hội IX của Đảng chủ trương này trở thành một định hướng chiến lược

để phát triển bền vững đất nước: “Tăng trưởng kinh tế đi liền với phát triển vănhoá, từng bước cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, thực hiệntiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ và cải thiện môi trường…”[23, tr.89]

Đến Đại hội X của Đảng tiếp tục xác định “Xây dựng hệ thống ASXH đadạng; phát triển mạnh hệ thống bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, tiến tới bảohiểm y tế toàn dân”, “Từng bước mở rộng và cải thiện hệ thống ASXH để đápứng ngày càng tốt hơn yêu cầu đa dạng của mọi tầng lớp nhân dân trong xãhội, nhất là nhóm đối tượng chính sách, đối tượng nghèo”[24, tr.102]

Đại hội lần thứ XI, quan điểm của Đảng về ASXH đã được bổ sung, pháttriển sâu sắc và hoàn thiện hơn Đảng xác định giải quyết tốt vấn đề ASXHmột cách toàn diện, có hệ thống, trong từng bước, từng chính sách phát triển,

ở cả phương diện vĩ mô, trên cả nước đến các vấn đề cụ thể, gắn với từngngành, từng địa phương Đặc biệt, tại Đại hội lần thứ XI, Đảng ta xác định

“hoàn thiện hệ thống chính sách và cơ chế cung ứng dịch vụ công cộng thíchứng với kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” [26, tr.125]; “hoànthiện hệ thống chính sách, kết hợp chặt chẽ các mục tiêu, chính sách kinh tếvới các mục tiêu chính sách xã hội” [26, tr.124] nhằm “đảm bảo ASXH trongtừng bước và từng chính sách phát triển” [26, tr.227]

Đại hội lần thứ XII, Đảng ta tiếp tục xác định: “bảo đảm an sinh xã hội,nâng cao phúc lợi xã hội; thực hiện tốt chính sách với người có công; nâng

cao chất lượng chăm sóc sức khoẻ nhân dân, chất lượng dân số, chất lượngcuộc sống của nhân dân; thực hiện tốt chính sách lao động, việc làm, thunhập; xây dựng môi trường sống lành mạnh, văn minh, an toàn”.[27, tr78]Điều 34, Hiến pháp năm 2013 chỉ rõ: “Công dân có quyền được bảo đảm

an sinh xã hội” Đây là một quyền mới mà các bản Hiến pháp trước đâykhông quy định Trong điều kiện của nền kinh tế thị trường định hướngXHCN thì quyền được bảo đảm ASXH của công dân là một tất yếu Bởi,ASXH là một hệ thống duy trì thu nhập do Nhà nước quản lý nhằm tránh chomọi người khỏi rơi vào tình trạng nghèo hoặc cứ nghèo mãi

Hiện nay, Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về an sinh xãhội, trong đó có Chiến lược phát triển an sinh xã hội giai đoạn 2011 - 2020.Song, hệ thống ASXH mang tính chất rộng lớn, tác giả chỉ tập trung đi sâuvào ba vấn đề chủ yếu cơ bản sau:

Một là, Bảo hiểm xã hội: Đây chính là trụ cột cơ bản, cần thiết cho sựbảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bịgiảm hoặc mất thu nhập khi ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghềnghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹBHXH" (Điều 3 Luật BHXH)) Bảo hiểm xã hội là xương sống của hệ thốngASXH Chỉ khi có một hệ thống BHXH hoạt động có hiệu quả thì mới có thể cómột nền ASXH vững mạnh BHXH dựa trên sự đóng góp của các bên tham gia,gồm người lao động, người sử dụng lao động và Nhà nước trong một số trườnghợp Thông qua các trợ cấp BHXH, người lao động có được một khoản thu nhập

bù đắp hoặc thay thế cho những khoản thu nhập bị giảm hoặc mất trong nhữngtrường hợp họ bị giảm hoặc mất khả năng lao động hoặc mất việc làm

Hai là, các loại cung cấp dịch vụ như: y tế, hỗ trợ tài chính trong thờigian thất nghiệp, bệnh tật, hoặc nghỉ hưu, chăm sóc sức khỏe cho người laođộng và các thành viên gia đình họ, nhằm bảo đảm cho họ tái tạo được sứclao động, duy trì và phát triển nền sản xuất xã hội, đồng thời phát triển mọimặt cuộc sống của con người, kể cả phát triển bản thân con người

Ba là, các loại trợ giúp xã hội (cung cấp tiền, hiện vật…) cho những người

có rất ít hoặc không có tài sản (người nghèo khó), những người cần sự giúp đỡ đặcbiệt cho các gánh nặng gia đình… ASXH cũng khuyến khích, thậm chí bao quát

cả những loại trợ giúp như miễn giảm thuế, trợ cấp về ăn, ở, dịch vụ đi lại…

Để bảo đảm việc thực hiện quyền này, khoản 2 Điều 29 Hiến pháp năm

2013 ghi rõ: “Nhà nước tạo bình đẳng về cơ hội để công dân thụ hưởng phúclợi xã hội, phát triển hệ thống an sinh xã hội”

Có thể nhận định, An sinh xã hội là một vấn đề xã hội quan trọng trongchủ trương, chính sách kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước ta, thể hiệnđược tính ưu việt, tính nhân văn và tính nhân đạo sâu sắc Thực hiện ASXH làmột biện pháp quan trọng để bảo vệ và tạo điều kiện để con người phát triểnmột cách toàn diện Trước những tác động tiêu cực của mặt trái nền kinh tếthị trường dẫn đến tình trạng phân hoá giàu nghèo ngày càng tăng, tệ tham ô,quan liêu, tham nhũng chưa được khắc phục…thì việc thực hiện ASXH càng

có ý nghĩa quan trọng hơn bao giờ hết Cho nên, thực hiện tốt ASXH khôngchỉ góp phần ổn định xã hội, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội mà còn tạođộng lực mạnh mẽ cho công cuộc đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnước theo định hướng XHCN

* Cấu trúc hệ thống ASXH

Về cấu trúc của hệ thống ASXH: có nhiều quan điểm và cách thức tiếpcận khác nhau Theo tổ chức quốc tế, thì một hệ thống ASXH phải có tốithiểu 3 hợp phần cơ bản tương ứng với 3 chức năng chính của ASXH, gồm:

Thứ nhất, những chính sách, chương trình phòng ngừa rủi ro Đây làtầng trên cùng của hệ thống ASXH Với chức năng chính là hướng tới canthiệp, bao phủ toàn bộ dân cư; giúp cho mọi tầng lớp dân cư có được việclàm, thu nhập, có được năng lực vật chất cần thiết để đối phó tốt nhất với rủi

ro Trụ cột cơ bản của tầng này là những chính sách, chương trình về thịtrường lao động tích cực như đào tạo nghề; hỗ trợ người tìm việc, tự tạo việclàm hoặc đào tạo nâng cao kỹ năng cho người lao động

Thứ hai, những chính sách, chương trình giảm thiểu rủi ro Đây là tầngthứ hai, gồm các chiến lược giảm thiểu thiệt hại do rủi ro của hệ thống an sinh xãhội, có vai trò đặc biệt quan trọng Nội dung quan trọng nhất trong tầng này làcác hình thức bảo hiểm, dựa trên nguyên tắc đóng - hưởng như: bảo hiểm xã hội,bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, … Nhóm chính sách này rất nhạy cảm, nếuphù hợp sẽ thúc đẩy sự tham gia tích cực của người dân, tiết kiệm nguồn lực chonhà nước, tăng độ bao phủ hệ thống Ngược lại, nếu chính sách không phù hợp,người dân sẽ không tham gia hoặc chính sách sẽ bị lạm dụng.

Thứ ba, những chính sách, chương trình khắc phục rủi ro, bao gồm các chínhsách, chương trình về cứu trợ và trợ giúp xã hội Đây là tầng cuối cùng của hệ thốngASXH với chức năng bảo đảm an toàn cho các thành viên xã hội khi họ gặp phảirủi ro mà bản thân không tự khắc phục được như: thất nghiệp, người thiếu việc làm,người có thu nhập thấp, người già, người tàn tật, trẻ em mồ côi, người nghèo…

* Vai trò của ASXH đối với sự ổn định và phát triển xã hội nước ta Thứ nhất, ASXH góp phần đảm bảo ổn định đời sống kinh tế - xã hội

Thực hiện ASXH là quá trình tiến hành trên nhiều lĩnh vực, bằng nhiềubiện pháp, trong đó có các chính sách, biện pháp như: giảm nghèo, đào tạonghề, giải quyết việc làm, bảo hiểm xã hội, ưu đãi người có công với nước, trợgiúp xã hội, mở rộng các dịch vụ xã hội công cộng, tạo điều kiện cho ngườinghèo, cận nghèo, và các đối tượng chính sách xã hội được tiếp cận thuận lợicác dịch vụ xã hội cơ bản về văn hoá, y tế, giáo dục Mặt khác, trọng tâm củaASXH là tập trung chỉ đạo thực hiện nhiều chương trình, dự án, chính sách vàhuy động nguồn lực của toàn xã hội để trợ giúp người nghèo, vùng nghèo vượtqua khó khăn, vươn lên thoát nghèo bền vững Đồng thời, chú trọng phát triển

hệ thống bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế với nội dung và hình thức ngày càngphong phú, nhằm chia sẻ rủi ro và trợ giúp thiết thực cho những người thamgia, nhất là người nghèo, cận nghèo, đối tượng chính sách xã hội Hơn nữa, quátrình thực hiện ASXH Nhà nước có nhiều chính sách định hướng phát triển

kinh tế - xã hội, tăng trưởng kinh tế kết hợp hài hoà với tiến bộ và công bằng

xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân; phát triển hệ thống ASXH

đa dạng, ngày càng mở rộng và hiệu quả, tạo cơ hội bình đẳng về hưởng thụcác dịch vụ cơ bản, các phúc lợi xã hội…Qua đó góp phần nâng cao đời sốngvật chất và tinh thần của người dân; thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội củagia đình, địa phương và xã hội, đảm bảo ổn định đời sống kinh tế của xã hội

Thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội (2011 - 2020) Đảng taxác định: Tăng trưởng kinh tế kết hợp hài hòa với tiến bộ và công bằng xã hội,nâng cao không ngừng chất lượng cuộc sống của nhân dân; phát triển hệ thốngASXH đa dạng, ngày càng mở rộng và hiệu quả Chiến lược tổng thể về ansinh xã hội đã đưa ra 6 mục tiêu lớn:

Mục tiêu 1: Tăng cường tính bình đẳng trong thị trường lao động thôngqua hỗ trợ tốt hơn người nghèo và các đối tượng dễ bị tổn thương tham giađào tạo, có việc làm, nâng cao điều kiện làm việc và cải thiện cuộc sống, mởrộng tỷ lệ tham gia bảo hiểm tự nguyện

Mục tiêu 2: Phát triển hệ thống bảo hiểm xã hội tiên tiến, mở rộngphạm vi, đối tượng tham gia vào bảo hiểm xã hội tự nguyện, quỹ bảo hiểm xãhội được bảo đảm an toàn và phát triển, mức hưởng được cải thiện

Mục tiêu 3: Tăng cường hiệu quả chăm sóc y tế công Thực hiện mụctiêu bảo hiểm y tế toàn dân từ năm 2014, cải thiện hoạt động chăm sóc y tế đểmọi người dân, đặc biệt là vùng sâu, vùng dân tộc, miền núi dễ dàng tiếp cậnvới các dịch vụ chăm sóc sức khỏe

Mục tiêu 4: Phát triển hệ thống trợ giúp xã hội linh hoạt, ứng phó kịpthời với các biến cố, rủi ro Mở rộng các nhóm đối tượng thụ hưởng đến toàn

bộ các nhóm dân cư dễ bị tổn thương

Mục tiêu 5: Thực hiện giảm nghèo bền vững, ngăn chặn gia tăng bấtbình đẳng Kiểm soát bất bình đẳng giữa các nhóm dân cư, vùng về thu nhập

và cơ hội tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản, hưởng lợi từ các chương trình đầu tư

phát triển, giảm nghèo trong từng vùng, từng khu vực Bảo vệ có hiệu quả cáctrẻ em và phụ nữ nghèo, dễ bị tổn thương, bị lạm dụng.

Mục tiêu 6: Nâng cao chất lượng và hiệu quả của các dịch vụ xã hội tạicác vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc Tăng cường tiếp cận củangười di dân đến dịch vụ xã hội tại các đô thị

Thứ hai, ASXH thúc đẩy tính tích cực xã hội trong mỗi con người, xây

dựng tinh thần đoàn kết, nhân ái và tính đồng thuận xã hội

Tham gia ASXH là đảm bảo cho cuộc sống người lao động nói riêng vàcộng đồng nói chung được chăm sóc, bảo vệ khi rơi vào hoàn cảnh khó khăn;giúp cho những người bất hạnh có thêm những điều kiện cần thiết để khắcphục những “rủi ro”, có cơ hội để phát triển và hoà nhập với mọi người Ansinh xã hội với các chức năng chính của mình, thúc đẩy tính tích cực xã hộitrong mỗi con người, xây dựng tinh thần đoàn kết, nhân ái, tạo cho mỗi conngười xích lại gần nhau hơn, hướng hành động của con người tới những điềucao đẹp trong cuộc sống, gắn kết hoà đồng mọi người không phân biệt dântộc, tôn giáo, giới tính vào một xã hội mang tính nhân ái, công bằng chomọi thành viên ASXH thể hiện truyền thống đạo lý tốt đẹp, đoàn kết, giúp đỡlẫn nhau, tương thân tương ái giữa những con người trong xã hội

Thứ ba, ASXH một phương thức cơ bản để tập hợp, huy động các

nguồn lực vào giải quyết các vấn đề xã hội

Thực hiện ASXH dựa trên nguyên tắc san sẻ, công bằng xã hội vớinhiều hình thức, phương thức và biện pháp khác nhau Về mặt xã hội, ASXH

là một công cụ để cải thiện các điều kiện sống của các tầng lớp dân cư, đặcbiệt là những người nghèo khó, những nhóm dân cư yếu thế trong xã hội.Thực hiện tốt vấn đề này không chỉ là một cá nhân, một nhóm người mà đòihỏi phải có sự tập hợp, huy động mọi nguồn lực trong xã hội cùng thực hiện.Mặt khác, ASXH là công cụ phân phối lại thu nhập giữa các thành viên trongcộng đồng bằng các chính sách bảo trợ xã hội, trợ giúp việc làm, tiếp cận các

dịch vụ công cộng …nâng cao được đời sống vật chất, tinh thần cho xã hội,qua đó hạn chế được sự nghèo nàn lạc hậu, các tệ nạn xã hội, khắc phục đượcphân hóa giàu nghèo, đây là những vấn đề mà xã hội đang tập trung giảiquyết Vì vậy, xây dựng được hệ thống ASXH tốt sẽ giải quyết tốt các vấn đề

xã hội, góp phần tạo sự ổn định và phát triển xã hội, làm cho xã hội tốt đẹphơn, văn minh hơn Mặt khác, thực hiện tốt ASXH là một phương thức cơ bản

để huy động và tập trung các nguồn lực vào giải quyết tốt các vấn đề xã hội.Ngày nay, trong sự ổn định và phát triển bền vững của xã hội hiện đại, ASXHngày càng được củng cố và hoàn thiện để trở thành một chính sách quantrọng, thiết yếu của Nhà nước đối với mỗi người dân Nó có chức năng tổnghợp và tập trung các nguồn lực vào việc ổn định và phát triển xã hội, đem lạihạnh phúc, ấn no cho người dân

Quán triệt tốt vấn đề đó, thời gian qua, mặc dù còn gặp nhiều khó khănsong HTCT cơ sở huyện Ứng Hòa đã dành sự quan tâm đặc biệt cho công tácASXH, thể hiện qua nhiều hoạt động thiết thực, việc làm cụ thể như: chăm lođời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, nhất là các đối tượng chính sách,người có công với cách mạng, người nghèo, người tàn tật, người neo đơn…Qua đó đã góp phần đảm bảo ổn định xã hội, từng bước nâng cao đời sốngcủa nhân dân, tạo đà cho phát triển bền vững Nhờ đó, hoạt động đào tạo nghềtiếp tục được tăng cường cả về quy mô và chất lượng, từng bước đáp ứng yêucầu phát triển kinh tế - xã hội và phục vụ các chương trình, dự án trọng điểmcủa huyện nhà Năm 2016, số lao động được tạo việc làm trên địa bàn toànhuyện là 3.774/3.500 lao động, đạt 107,8% so với kết hoạch; trong đó xuấtkhẩu lao động là 162 người [39, tr.8]

Thứ tư, ASXH đóng một vai trò quan trọng đối với sự ổn định chính trị

- xã hội của đất nước, thúc đẩy tiến bộ xã hội

Tình hình kinh tế - xã hội của đất nước ổn định, vững mạnh là điều kiệncho sự ổn định chính trị bền vững Mặt khác, trong cuộc sống của người lao

động thường xuyên bị đe dọa với những thiếu thốn do ốm đau, do thất nghiệp,

do già yếu, do tai nạn cũng tác động sâu sắc đến tình hình chính trị - xã hội.Thực tế những “điểm nóng” ở nhiều nước trên thế giới đã cho thấy, một trongnhững nguyên nhân dẫn đến biểu tình, thậm chí xung đột xã hội là do chínhphủ không đáp ứng đủ về trợ cấp cho công nhân khi ốm đau, khi bị thấtnghiệp hoặc giảm sút thu nhập Vì thế, ASXH đóng một vai trò rất quan trọngtrong thúc đẩy tiến bộ xã hội và giữ vững ổn định chính trị - xã hội của đấtnước Mục tiêu chiến lược phát triển của đất nước ta là nhằm đảm bảo và đemlại lợi ích cho mọi người Bằng những biện pháp của mình, ASXH tạo ra mạng

“lưới chắn” với nhiều tầng, nhiều lớp để bảo vệ cho mọi thành viên trong cộngđồng khi bị giảm, mất thu nhập hoặc phải tăng chi phí đột xuất do nhiềunguyên nhân khác nhau - gọi chung là những “rủi ro trong xã hội”

Thực hiện an sinh xã hội không những có ý nghĩa đối với sự ổn định vàphát triển của nước ta mà còn có ý nghĩa mang tính quốc tế Ngoài quyền conngười, thực hiện tốt các chính sách ASXH còn là sự biểu hiện trình độ vănminh tiến bộ của mỗi quốc gia và thế giới, ASXH còn là vấn đề mang tínhtoàn cầu, nhất là các vấn đề nghèo đói, các loại dịch vụ, cứu trợ xã hội,BHXH… do đó cần phải có sự hợp tác, chung sức, chung lòng của tất cả cácquốc gia vì một thế giới hoà bình, ổn định, phát triển và tiến bộ xã hội

1.1.2 Quan niệm và biểu hiện vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong thực hiện an sinh xã hội ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội hiện nay

* Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội hiện nay

Về điều kiện địa lý

Ứng Hòa là huyện phía Nam của Hà Nội, phía Bắc giáp huyệnChương Mỹ và Thanh Oai, phía Nam giáp huyện Duy Tiên và Kim Bảng(Hà Nam), phía Tây giáp huyện Mỹ Đức, phía Đông giáp huyện PhúXuyên Diện tích tự nhiên của huyện là 183.72 km2 Dân số khoảng

179.900 người Huyện Ứng Hòa có 29 đơn vị hành chính: 01 thị trấn và

28 xã, là huyện đồng bằng nằm trong vùng thuộc nền văn minh lúa nướcsông Hồng Năm 2008, Ứng Hòa chính thức sáp nhập và trở thành mộttrong 29 quận, huyện của Thành phố Hà Nội Hệ thống giao thông củahuyện Ứng Hòa có hai trục đường chính là quốc lộ 21B và tỉnh lộ 75, cácđường liên tỉnh, liên huyện, liên xã, thôn đan chéo nhau tạo điều kiệnthuận lợi cho việc phát triển kinh tế xã hội

Về điều kiện kinh tế

Là huyện thuần nông, điểm xuất phát thấp, Ứng Hòa đã tập trungchuyển đổi cơ cấu kinh tế, nâng cao hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp kếthợp với khôi phục ngành nghề truyền thống và phát triển nghề mới Trongcông cuộc đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, cán bộ và nhân dân Ứng Hòatích cực đổi mới về nhận thức, tư duy để phát triển kinh tế - xã hội nên đờisống nhân dân trong huyện ngày càng được cải thiện rõ rệt

Hiện nay, định hướng phát triển của huyện Ứng Hòa là chuyển hướngnhanh cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển nông, lâm nghiệp ổn định; côngnghiệp, tiểu thủ công nghiệp phát triển mạnh với tốc độ nhanh Tuy nhiên,công nghiệp của huyện chưa có nhiều dự án lớn, song tiểu thủ công nghiệpđang được đầu tư và phát triển mạnh trong đó tập trung vào các nghề truyềnthống như nghề may, nghề làm Bún, nghề làm đàn, nghề khảm trai, mây tređan … Nhờ chọn đúng mục tiêu, xác định bước đi và cách làm phù hợp, chỉđạo cụ thể, đồng bộ, kinh tế của huyện đã có nhiều khởi sắc Diện mạo nôngthôn ngày càng đổi mới

Về văn hóa - xã hội

Cùng với việc phát triển kinh tế, văn hoá - xã hội của huyện Ứng Hòacũng đã có sự phát triển mạnh mẽ Công tác giáo dục đào tạo ngày càng đượcnâng cao, trang thiết bị được đầu tư và nâng cấp, cảnh quan, môi trường của

các trường học được đảm bảo Hiện nay, tính đến năm 2016 trên địa bàn toànhuyện đã có 50/90 trường đạt chuẩn Quốc gia.

Bên cạnh công tác giáo dục đào tạo, công tác văn hóa - thông tin vàthể thao, y tế… cũng được quan tâm đầu tư phát triển Công tác đảm bảothông tin liên lạc, thể dục thể thao phục vụ nhân dân, đáp ứng nhiệm vụphát triển kinh tế xã hội của huyện cũng ngày càng phát triển Đặc biệt làcông tác ASXH cũng đã được các cấp, các ngành trong huyện quan tâm vàthực hiện ngày càng có hiệu quả, nhất là tổ chức dạy nghề cho nhân dân,xóa đói, giảm nghèo, hỗ trợ xây, sửa nhà cho hộ nghèo, nhà tình nghĩacho người có công, chăm sóc sức khỏe nhân dân, công tác dân số, gia đình

và trẻ em…Những bước phát triển mạnh mẽ về kinh tế - xã hội của Đảng

bộ, chính quyền và nhân dân huyện Ứng Hòa những năm qua đã tạo ranhững điều kiện vật chất thuận lợi cho việc thực hiện ASXH trên địa bàn,góp phần vào sự ổn định và phát triển của huyện

Về tổ chức hành chính:

Hiện nay toàn huyện Ứng Hòa có 29 đơn vị hành chính cấp cơ sở gồm

28 xã và 01 thị trấn (Thị trấn Vân Đình), với 147 thôn và 03 tổ dân phố.Huyện Ứng Hòa có 29 Đảng bộ cơ sở Có 29 HĐND, tương ứng có 29 UBNDcấp xã; mỗi thôn và tổ dân phố đều có tổ đại biểu HĐND; mỗi xã, thị trấntrong huyện đều được thành lập MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội; ởmỗi thôn và tổ dân phố đều có ban công tác Mặt trận, Chi đoàn Thanh niên,Chi hội phụ nữ, Hội nông dân, Hội Cựu chiến binh Đồng thời, hàng nămUBND xã tổ chức cho đại diện nhân dân bầu trực tiếp trưởng thôn và tổtrưởng tổ dân phố, để quản lý, điều hành… Hệ thống chính trị cơ sở cấp xã

và thị trấn có 232 cán bộ chuyên trách và 203 cán bộ không chuyên trách.Đây là những người trực tiếp thực hiện và đưa chủ trương, đường lối, nghịquyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước tới nhân dân, tuyêntruyền, vận động và tổ chức nhân dân thực hiện ASXH Các tổ chức trong

HTCT cơ sở được bố trí theo hệ thống dọc từ trên xuống dưới, mỗi tổ chứcđều có chức năng, nhiệm vụ riêng; đội ngũ cán bộ hiện nay tạm đủ, có trình

độ chuyên môn, lý luận chính trị và năng lực để thực hiện các nhiệm vụ đượcgiao, góp phần nâng cao các mặt công tác, khơi dậy nguồn lực của nhân dân,nâng cao trình độ dân sinh, dân trí, dân chủ ở cơ sở, đời sống nhân dân đượcnâng lên đáng kể, đảm bảo an ninh, chính trị, quốc phòng trên địa bàn các xã

* Quan niệm về vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong thực hiện an sinh xã hội ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội hiện nay

- Hệ thống chính trị

Nghiên cứu về HTCT của một nước, C.Mác và Ph.Ăngghen trong cáctác phẩm của mình khi đề cập đến các thiết chế chính trị và cách thức tổ chứccủa một xã hội, các ông chưa dùng thuật ngữ “ hệ thống chính trị” mà thườngdùng các thuật ngữ “hệ thống hành chính cai trị”, “cơ cấu chính quyền”, “hìnhthức chính trị”, “thiết chế xã hội chủ nghĩa và chính quyền” V.I.Lênin cũngchưa sử dụng khái niện “hệ thống chính trị” mà dùng khái niệm “hệ thốngchuyên chính vô sản”, các ông nhấn mạnh: trong xã hội có giai cấp bất cứ giaicấp cầm quyền nào cũng tổ chức ra bộ máy nhà nước để duy trì sự thống trịcủa mình đối với xã hội Khi đó, giai cấp công nhân tiến hành cách mạng vôsản giành thắng lợi tất yếu, sẽ tổ chức ra hệ thống quyền lực của mình đối với

xã hội đó là hệ thống chuyên chính vô sản Đối với nước ta, khái niệmHTCT lần đầu tiên được sử dụng trong Văn kiện Hội nghị lần thứ sáu BanChấp hành Trung ương khoá VI (năm 1990) Trong đó khẳng định: Hệthống chính trị là một chỉnh thể bao gồm toàn bộ những tổ chức chính trị -

xã hội (Đảng Cộng sản Việt Nam, Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa ViệtNam, các đoàn thể nhân dân), hoạt động hợp pháp cùng với cơ chế chínhtrị đảm bảo quyền lực thực tế của nhân dân lao động Đồng thời chỉ rõ: Hệthống chính trị XHCN là toàn bộ những thiết chế, cơ chế của chế độ dânchủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân lao động, doĐảng cộng sản lãnh đạo thực hiện chức năng cơ bản là xây dựng và từng

bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa bảo đảm quyền lực thuộc

về nhân dân trên tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội

Hiện nay thuật ngữ HTCT đã được sử dụng phổ biến: Hệ thống chínhtrị là một bộ phận của kiến trúc thượng tầng xã hội, bao gồm các tổ chức, cácthiết chế có quan hệ với nhau về mặt mục đích, chức năng trong việc thựchiện, tham gia thực hiện quyền lực chính trị hoặc đưa ra các quyết định chínhtrị Hệ thống chính trị trong chủ nghĩa xã hội là một chỉnh thể bao gồm nhiều

tổ chức chính trị, trong đó có nhà nước XHCN (nhà nước chuyên chính vôsản), đảng cộng sản (có thể một số đảng chính trị khác ủng hộ đảng cộng sản),cùng các tổ chức chính trị - xã hội hợp pháp và mối quan hệ qua lại giữa cácyếu tố đó nhằm bảo đảm quyền lực của nhân dân

- Hệ thống chính trị cơ sở huyện Ứng Hòa

Hệ thống chính trị cơ sở, còn được gọi là hệ thống chính trị xã, phường,thị trấn là cấp thấp nhất, nơi trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và tổ chứcthực hiện các chỉ tiêu, kế hoạch, nhiệm vụ trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị,văn hoá, xã hội, quốc phòng - an ninh

Về cấu trúc, HTCTCS là một chỉnh thể thống nhất bao gồm các thiết chếchính trị như: Hệ thống tổ chức cơ sở đảng, chính quyền cơ sở, MTTQ và cácđoàn thể chính trị - xã hội Mỗi tổ chức trong HTCTCS có một vị trí, vai trò,chức năng khác nhau Song, có quan hệ gắn bó hữu cơ với nhau vận hành theo

cơ chế Đảng lãnh đạo, chính quyền điều hành, quản lý, nhân dân làm chủ

Tổ chức cơ sở đảng (đảng bộ, chi bộ cơ sở), là nền tảng, hạt nhân chính

trị ở cơ sở, lực lượng lãnh đạo trực tiếp, toàn diện trên các lĩnh vực của đờisống xã hội ở địa phương

Chính quyền cơ sở, bao gồm: HĐND và UBND xã, phường, thị trấn Hội

đồng nhân dân là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí,nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra,chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên

Hội đồng nhân dân có ba chức năng cơ bản là quyết định nhữngvấn đề quan trọng; thực hiện quyền giám sát đối với hoạt động trên mọilĩnh vực của đời sống xã hội ở cơ sở và thực hiện nghị quyết của Hộiđồng nhân dân cấp mình Hội đồng nhân dân có những nhiệm vụ, quyềnhạn theo quy định của Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm sự lãnh đạo thốngnhất của Trung ương

Ủy ban nhân dân là cơ quan chấp hành của HĐND, cơ quan hành chínhnhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, pháp luật vàcác văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên, nghị quyết của HĐND cùng cấp

Ủy ban nhân dân có chức năng nhiệm vụ quản lý nhà nước toàn diện trên địabàn, tổ chức thực hiện những nghị quyết và quyết định của HĐND cùng cấp

Các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở, bao gồm: Mặt trận Tổ quốc,

ĐTNCS Hồ Chí Minh, Hội phụ nữ, Hội nông dân, Hội cựu chiến binh,…cóvai trò rất quan trọng trong tập hợp, củng cố, xây dựng khối đại đoàn kếttoàn dân, tạo sự nhất trí về chính trị - tinh thần trong nhân dân; tuyêntruyền vận động nhân dân phát huy quyền làm chủ thực sự của mình trongthực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Hiến pháp và phápluật của Nhà nước trên địa bàn; bảo vệ, đại diện cho quyền lợi và ý chí củaquần chúng, đại diện cho họ trong việc tham gia xây dựng và giám sátđảng, chính quyền, tập hợp những kiến nghị của nhân dân để phản ánh vớiđảng và cơ quan nhà nước cấp trên; chăm lo, bảo vệ quyền lợi và nghĩa vụchính đáng của nhân dân

Từ sự phân tích về cấu trúc của HTCTCS có thể quan niệm: hệ thống chính trị cơ sở là cấp thấp nhất trong hệ thống chính trị ở nước ta, bao gồm: tổ chức cơ sở đảng (đảng bộ, chi bộ cơ sở), chính quyền cơ sở (HĐND, UBND)

và các tổ chức chính trị - xã hội cơ sở như: Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, được tổ chức chặt chẽ và gắn bó mật thiết với nhau, hoạt động theo

nguyên tắc, nhằm bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của chính quyền

và phát huy quyền làm chủ của nhân dân.

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề cơ bản về ASXH và phân tích đặc điểmđịa lý, kinh tế, văn hóa, xã hội huyện Ứng Hòa; đặc điểm tổ chức, nhiệm vụ

và hoạt động của HTCT cơ sở thực hiện ASXH ở huyện Ứng Hòa, thành phố

Hà Nội hiện nay, có thể quan niệm: Vai trò của HTCT cơ sở thực hiện ASXH

ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội là tổng thể hoạt động của các cấp, các ngành và các tổ chức chính trị - xã hội trong HTCTCS của huyện Ứng Hòa nhằm tập hợp, tuyên truyền, phát huy vai trò của các tổ chức, lực lượng, các nguồn lực thực hiện ASXH nhằm bảo đảm và thực hiện thắng lợi những lợi ích vật chất, tinh thần cho nhân dân, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế -

xã hội và giữ vững ổn định chính trị - xã hội trên địa bàn.

* Biểu hiện vai trò của hệ thống chính trị cơ sở thực hiện ASXH ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội hiện nay

Một là, HTCTCS là lực lượng tổ chức tuyên truyền, tập hợp nhân dân thực hiện chính sách ASXH của Đảng và Nhà nước tới mọi người dân.

Là một thiết chế chính trị ở cơ sở, HTCT cơ sở của huyện Ứng Hòađóng một vai trò to lớn trong tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiệnđường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về ASXH Với đặc điểm là tổ chứctập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân, HTCT cơ sở là nơi trực tiếp tuyêntruyền, giáo dục đối với mỗi người dân nhận thức rõ đường lối, chính sách củaĐảng, Pháp luật Nhà nước và chính sách ASXH Qua đó, làm cho các tổ chức,thành viên, hội viên tích cực tham gia đóng góp vào thực hiện chính sách ASXHtrên địa bàn, nhất là các chương trình hành động “đền ơn, đáp nghĩa”, ‘ngày vìngười nghèo”, “nhà tình nghĩa”…Ngoài ra, động viên nhân dân tham gia tích cựcBHXH, BHYT, chăm sóc, giáo dục sức khỏe cộng đồng cho những người yếu thế

Với chức năng, nhiệm vụ của mình việc thực hiện các chính sách,chương trình ASXH của Đảng, chính sách của Nhà nước nói chung và của

Đảng bộ, chính quyền huyện Ứng Hòa nói riêng, HTCT cơ sở thường xuyên

có tiếp xúc, lắng nghe, tập hợp những ý kiến của nhân dân, từ đó phản ánh vớichính quyền các cấp trong huyện về những hạn chế, thiếu sót, bất cập trong thựchiện chính sách ASXH ở địa phương của mình từ đó làm cho các chính sáchASXH được thực hiện tốt và hiệu quả hơn Hệ thống chính trị cơ sở mà trực tiếp

là các ban thanh tra nhân dân tiến hành các hoạt động giám sát chính quyền cáccấp, các cơ quan chức năng trong thực hiện ASXH, nhất là việc sử dụng các quỹ,nguồn vốn hỗ trợ an sinh do cộng đồng đóng góp… cùng với Đảng bộ, chínhquyền và nhân dân đấu tranh ngăn chặn những hành vi tham ô, tham nhũng, lãngphí của cán bộ công chức trong thực hiện chính sách ASXH, góp phần tăng thêmtính đồng thuận xã hội, sự gắn kết cộng đồng và ổn định xã hội ở địa phương

Thực tế cho thấy ở huyện Ứng Hòa các đối tượng ASXH đều là nhữngngười có địa vị thấp trong xã hội, tiếng nói của họ không cao, sự hiểu biết vềpháp luật, quyền và lợi ích chính đáng được pháp luật còn hạn chế, vì vậy đểtồn tại họ phải dựa vào sự trợ giúp của Nhà nước, của cộng đồng Cho nên,những người này rất cần sự trợ giúp, giáo dục, tư vấn về pháp luật của chínhquyền, đoàn thể trong đó vai trò quan trọng của HTCT cơ sở Đặc biệt, chínhcác tổ chức, thành viên trong HTCT như: MTTQ, Hội phụ nữ, Đoàn thanhniên, Hội cựu chiến binh, Hội nông dân…là những tổ chức gắn liền với cuộcsống của người dân, qua các hoạt động của hội, chi hội mà những người yếuthế phản ánh những tâm tư, tình cảm, nguyện vọng và vướng mắc, bức xúc

của họ để được che chở, bảo vệ một cách chính đáng

Hai là, đoàn kết các cấp, các ngành và các tổ chức chính trị - xã hội và toàn thể nhân dân giúp đỡ những người gặp hoàn cảnh khó khăn, yếu thế trong xã hội

Hệ thống chính trị cơ sở huyện Ứng Hòa là nơi các tổ chức liên kết vớinhau như một nhu cầu sống, tồn tại, phát triển trong mối quan hệ gắn bó hữu cơvới nhau giữa cá nhân với gia đình, thôn xóm và cộng đồng Hệ thống chính trị

cơ sở là cấp thấp nhất, gần gũi nhất, đoàn kết rộng rãi nhất với các tổ chức

Thông qua các hình thức sinh hoạt cộng đồng, các chương trình hành động,HTCTCS tập hợp, đoàn kết tất cả các tổ chức cùng toàn thể nhân dân để cùnggiúp đỡ, sẻ chia những rủi ro, bất hạnh, khó khăn Chính thông qua những hoạtđộng của HTCTCS, những người gặp khó khăn, yếu thế được sống trong mộtmôi trường của cộng đồng nhân ái, họ được động viên, giúp đỡ của cả cộng đồng

để vượt qua những khó khăn trong cuộc sống mà họ gặp phải; động viên, khuyếnkhích họ vươn lên hòa nhập với cộng đồng, tạo cho họ một cảm giác “an toàn”khi sống trong một cộng đồng mà họ phải nương tựa vào nhau, nhờ cậy sự chechở, giúp đỡ về vật chất và tinh thần để cho cuộc sống của họ có ích hơn trong sựphát triển chung của toàn xã hội

Cũng như các huyện thuần nông khác của Thành phố Hà Nội, bên cạnhnhững thuận lợi, nền kinh tế thị trường luôn luôn tiềm ẩn những rủi ro, nhất làđối với nền sản xuất nông nghiệp khi còn phụ thuộc nặng nề vào thời tiết, khíhậu… đã tác động không nhỏ vào một bộ phận người nông dân làm giảm sút vềthu nhập trở thành những người yếu thế trong xã hội Thông qua các chươngtrình hành động ASXH của HTCT cơ sở, một mặt làm cho cuộc sống của nôngdân bớt khó khăn hơn, sự gắn kết cộng đồng dân cư ổn định hơn, khoảng cáchgiàu nghèo được giảm hơn Mặt khác, các thành viên, hội viên và nhân dânngày càng coi HTCT là chỗ dựa tin cậy của mình, nơi mà họ được phản ánhnhững tâm tư, tình cảm, yêu cầu và nguyện vọng, lợi ích chính đáng của mình

Ba là, HTCTCS thường xuyên tham mưu, đề xuất, kiến nghị với các cấp trong huy động các nguồn lực để thực hiện các chính sách an sinh xã hội.

Hệ thống chính trị cơ sở huyện Ứng Hòa có vai trò to lớn trong tham mưu,

đề xuất và kiến nghị với các cấp việc huy động các nguồn lực của xã hội cùngvới Nhà nước giải quyết những vấn đề ASXH, nhất là vấn đề khắc phục hậu quả

do chiến tranh để lại, xóa đói, giảm nghèo, bảo đảm y tế, chăm sóc sức khỏe chonhững người yếu thế trong xã hội

Vai trò HTCT cơ sở huyện Ứng Hòa trong huy động các nguồn lực thựchiện ASXH trên địa bàn huyện thể hiện ở việc thông qua các hình thức, biệnpháp thực hiện các chương trình hành động để vận động các thành viên, hộiviên tích cực tham gia các phong trào xã hội, hoạt động nhân đạo, từ thiện, trợgiúp những gia đình chính sách, gia đình có công với cách mạng, những ngườigià, cô đơn, các đối tượng dễ bị tổn thương, đặc biệt là những trẻ em có hoàncảnh khó khăn trong từng thôn, xóm, khu dân cư.

Tiêu biểu trong những năm qua, trên địa bàn huyện Ứng Hòa có rấtnhiều tổ chức, thành viên trong HTCT đã huy động các nguồn lực để thựchiện chính sách ASXH như:

Tổ chức cơ sở đảng, (chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở) là hạt nhân chính trị

ở cơ sở, nơi trực tiếp đề ra chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo việc triểnkhai và tổ chức quản lý mọi hoạt động ở địa phương theo chính sách củaĐảng, pháp luật của Nhà nước, trong đó chú trọng đến việc thực hiện chínhsách ASXH đạt hiệu quả cao nhất Vì thế, Đảng lãnh đạo chính quyền, các tổchức kinh tế, hành chính, sự nghiệp, quốc phòng - an ninh và các đoàn thểchính trị - xã hội trên địa bàn tập trung xây dựng, huy động tối đa các nguồnlực hiện có, các chương trình của Chính phủ vào đẩy mạnh ASXH; chấp hànhnghiêm pháp luật và phát huy quyền làm chủ của nhân dân Liên hệ mật thiếtvới nhân dân, chăm lo tới đời sống vật chất, tinh thần và bảo vệ lợi ích chínhđáng của nhân dân; lãnh đạo nhân dân tham gia xây dựng, thực hiện đường lối,chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Kiểm tra việc thực hiện, bảo đảmcác nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của Nhà nước được chấp hành nghiêmchỉnh các chính sách thực hiện ASXH tại địa phương Tổ chức cơ sở đảng có vaitrò rất quan trọng trong lãnh đạo huy động các nguồn lực để thực hiện các chínhsách an sinh xã hội

Chính quyền cơ sở, Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước

ở địa phương, Ủy ban nhân dân cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ

quan hành chính nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng vàquyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra, chịu tráchnhiệm trước nhân dân thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn theo quy địnhcủa Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Trung ươngđồng thời phát huy quyền chủ động sáng tạo của địa phương, nơi trực tiếp tổchức thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước,quản lý và điều hành mọi hoạt động ASXH theo đúng pháp luật Theo đó, việctập hợp, huy động các nguồn lực để thực hiện các chính sách an sinh xã hội điềuhành quản lý của chính quyền cơ sở có vai trò rất quan trọng.

Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, xây dựng các

chương trình hành động, tạo sự nhất trí về chính trị, tinh thần của nhân dân;tuyên truyền vận động nhân dân phát huy quyền làm chủ thực hiện đường lối,chủ trương, chính sách của Đảng, Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước trênđịa bàn; giám sát mọi hoạt động của cơ quan Nhà nước ở cơ sở, các đại biểudân cử và cán bộ công chức; tập hợp những ý kiến và kiến nghị của nhân dân

để phán ánh với Đảng và Nhà nước cấp trên; tham gia xây dựng và củng cốchính quyền nhân dân ở địa phương; vận động nhân dân, thực hiện tốt ASXHcủa Đảng, Nhà nước ở địa phương

Bốn là, HTCTCS là thiết chế thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát thực hiện các chính sách ASXH có hiệu quả

Công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện trong xuốt quá trìnhnhằm giúp cơ quan quản lý nhà nước, người đứng đầu cơ quan, tổ chức,đơn vị thực hiện quy định pháp luật về ASXH và cơ quan, tổ chức thựchiện việc vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp

tự nguyện hỗ trợ nhân dân Vì thế, việc kiểm tra này nhằm nắm bắt kịp

thời những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện; phòng ngừa viphạm pháp luật và xem xét, đánh giá hiệu quả thực hiện quy định pháp

luật về ASXH Ngoài ra, việc thực hiện quy định pháp luật về ASXH cũng

chịu sự giám sát của các cơ quan quản lý nhà nước, Mặt trận tổ quốc cáccấp và các tổ chức thành viên, tổ chức xã hội, cơ quan truyền thông, báochí và người dân.

Như vậy, HTCT cơ sở có vai trò hết sức quan trọng trong thực hiệnASXH Hệ thống chính trị cơ sở là cầu nối, nơi trực tiếp tuyên truyền giáodục, quản lý, điều hành, tổ chức và phát huy khối đại đoàn kết toàn dân thựchiện công cuộc xây dựng địa phương vững mạnh Phát huy vai trò của HTCT

cơ sở nói chung, HTCTcơ sở của huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội nóiriêng trong thực hiện ASXH là một vấn đề cấp thiết hiện nay

1.2 Thực trạng vai trò của hệ thống chính trị cơ sở thực hiện an sinh xã hội ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội hiện nay - nguyên nhân

và một số kinh nghiệm

1.2.1 Ưu điểm và hạn chế về vai trò của hệ thống chính trị cơ sở thực hiện an sinh xã hội ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội hiện nay

* Ưu điểm

Thứ nhất, HTCT cơ sở ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội đã làm tốt

công tác tuyên truyền, vận động mọi tầng lớp nhân dân trong thực hiện chủ trương chính sách ASXH của Đảng và Nhà nước.

Hệ thống chính trị cơ sở ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội đã làm tốtcông tác tuyên truyền và tổ chức nhiều chương trình hoạt động thiết thực trong thựchiện ASXH ở địa phương như: cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đờisống văn hóa ở khu dân cư”, “Ngày vì người nghèo”, “Đền ơn đáp nghĩa… Thôngqua báo cáo của HTCT cơ sở trong huyện và thực tế điều tra của tác giả về thựchiện ASXH trong huyện cho thấy, chỉ tính riêng năm 2016, Thường trựcHĐND huyện đã có 7 hướng dẫn và 6 kế hoạch chỉ đạo về công tác tuyêntruyền Hệ thống chính trị cơ sở trong toàn huyện đã tổ chức 395 hội nghịtriển khai các nội dung hướng dẫn kế hoạch tuyên truyền, với 30.431 lượtngười tham gia đã phát huy được tính dân chủ trong nhân dân [39, tr.9] Hệthống chính trị cơ sở đã chủ động xây dựng kế hoạch phối hợp chặt chẽ với

các tổ chức, ban ngành, đoàn thể của xã đẩy mạnh công tác tuyên truyềnvề: Phòng chống dịch bệnh, vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm,đảm bảo trật tự giao thông, phòng chống ma túy, thực hiện nếp sống vănminh nơi công cộng, đặc biệt trong việc cưới, việc tang, lễ hội, đẩy mạnhsản xuất phát triển kinh tế, tổ chức thăm hỏi, động viên, tặng quà các đốitượng chính sách xã hội, người có công, người nghèo

Trong dịp tết Nguyên đán Bính Thân năm 2016 vừa qua hệ thống chính trị

cơ sở đã phối hợp với các cơ quan, ban ngành của huyện tặng quà cho 425 hộnghèo với số tiền lên tới 760 triệu đồng [39, tr.8]

Hệ thống chính trị cơ sở trong huyện đã triển khai, cụ thể hóa và đẩymạnh tuyên truyền, vận động chấp hành pháp luật trong cộng đồng dân cư tạicác xã, thị trấn Thường trực HĐND huyện đã chủ động phối hợp với UBNDhuyện xây dựng kế hoạch và chỉ đạo, hướng dẫn các xã, thị trấn tổ chức hộinghị đại biểu nhân dân, ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc Thông qua kếtquả điều tra xã hội học nhận thức về vai trò của HTCT cơ sở thực hiện ASXH

có 70% ý kiến cho rằng rất quan trọng, sẽ nâng cao được hiệu quả công tácASXH góp phần cải thiện đời sống cho người dân.[PL3, 3.1] Điều tra xã hộihọc về hiệu quả hoạt động của HTCT cơ sở trong việc tuyên truyền, vận độngnhân dân tham gia thực hiện ASXH cho thấy, có 61,33% số người được hỏiđánh giá tốt; có 29,33 % đánh giá khá; có 9,33% đánh giá trung bình [PL3,3.2] Những đánh giá trên đã khẳng định những nỗ lực của HTCT cơ sở ởhuyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội trong công tác tuyên truyền, vận độngmọi người, mọi tầng lớp nhân dân tham gia và hưởng ứng trong thực hiện chủtrương, chính sách ASXH của huyện là khá tốt

Thứ hai, HTCT cơ sở ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội đã tổ chức

nhiều chương trình hành động thiết thực, hiệu quả trong thực hiện ASXH.

Những năm qua, công tác thực hiện ASXH ở HTCT cơ sở huyện ỨngHòa tành phố Hà Nội đã đạt được nhiều kết quả quan trọng Hệ thống ASXH

ngày càng đồng bộ và hoàn thiện hơn Đời sống vật chất tinh thần của nhândân không ngừng được cải thiện An sinh xã hội đã trở thành chỗ dựa vữngchắc cho nhiều gia đình, nhiều đối tượng dễ bị tổn thương.

Thiết thực hưởng ứng các chương trình, kế hoạch hoạt động của các cấp,trong những năm qua, HTCT cơ sở huyện Ứng Hòa đã tổ chức nhiều cuộc vậnđộng lớn, nhiều việc làm có ý nghĩa thiết thực đối với việc thực hiện ASXH ởđịa phương, trong đó nổi lên như cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựngđờỉ sống văn hóa”; “phong trào ngày vì người nghèo”, phong trào “Đền ơn đápnghĩa”, trong đó chú trọng vận động nhân dân thực hiện nếp sống văn minhtrong tiệc cưới, việc tang và lễ hội Thực hiện tốt công tác bảo trợ xã hội;phòng chống tệ nạn xã hội; làm tốt công tác bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tếtoàn dân; tỷ lệ người dân tham gia bảo y tế hiện nay là 75% [39, tr.8]

Với phương châm dân chủ, thiết thực, HTCT cơ sở trong huyện đã tổchức nhiều hội nghị đại biểu nhân dân, bàn biện pháp xây dựng đời sống vănhóa ở khu dân cư, cùng nhau bàn bạc các chỉ tiêu, biện pháp cụ thể để xâydựng văn hóa khi giao tiếp, khi tham gia giao thông, tham gia xây dựng nôngthôn mới, công tác phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội tại địa phương…Trong Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khudân cư, toàn dân tham gia thực hiện ASXH”, HTCT cơ sở đã tổ chức hội nghịnhân dân tại 147 thôn và cụm dân cư trên tổng số 28 xã và một thị trấn với30.683 đại biểu dự họp, có 2.158 lượt ý kiến đóng góp vào chương trình hànhđộng Tính đến hết tháng 11/2016, trên địa bàn huyện đã có 112/147 thôn, tổdân phố đạt và giữ danh hiệu văn hóa và thực hiện tốt chương trình ASXH (đạttỷ lệ 78,3%), trong đó có 33 làng, thôn đạt danh hiệu văn hóa cấp thành phố, có

21 làng được công nhận văn hóa cấp huyện lần thứ 3 [39, tr.5] Phong trào xâydựng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa cũng được các cơ quan,ban ngành, đoàn thể trên địa bàn tích cực hưởng ứng tham gia Nhận thức đượctầm quan trọng của việc xây dựng đời sống văn hóa, đặc biệt là văn hóa văn

minh nơi công sở, thúc đẩy phong trào thi đua lao động sáng tạo, nâng cao chấtlượng hiệu quả trong sản xuất, công tác, thực hiện nhiệm vụ chính trị và thựchiện ASXH Nhiều đơn vị đã gắn phong trào “ Xây dựng đời sống văn hóa, xâydựng cơ quan văn hóa” với thực hiện ASXH tốt Toàn huyện đã có 77/151 cơquan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa, và thực hiện tốt chương trìnhASXH chiếm tỷ lệ 51% Trên 90% gia đình công nhân viên chức lao động đạtGia đình văn hóa, 85% công đoàn cơ sở đạt tiêu chuẩn vững mạnh và vữngmạnh xuất sắc; 100% cơ quan, đơn vị đăng ký thực hiện xây dựng cơ quan,đơn vị văn hóa, xanh - sạch - đẹp, đảm bảo an toàn vệ sinh lao động, 100% đơn

vị đăng ký đạt tiêu chuẩn xây dựng tốt đời sống văn hóa cơ sở và thực hiện tốtchương trình ASXH [39, tr.5] Kết quả thực hiện, cuộc vận động đã đạt đượcnhững kết quả quan trọng, được thể hiện trong các lĩnh vực: Đoàn kết giúp đỡlẫn nhau phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo; xây dựng đời sống vănhóa, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; phát huy dân chủ, giữ gìn kỷcương; xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh; tương trợ, giúp đỡ nhau trongcộng đồng Năm 2016, đã vận động được quỹ đền ơn đáp nghĩa là 644 triệuđồng, đạt 107,3% kế hoạch; quỹ được sử dụng vào các hoạt động ý nghĩa như:tặng sổ tiết kiệm tình nghĩa cho người có công; hỗ trợ tu sửa, xây mới nhà chongười có công; tu sửa đài tưởng niệm và nghĩa trang liệt sỹ [39, tr.8]

Trong cuộc vận động “xây dựng nông thôn mới, ngày vì người nghèo”,HTCT cơ sở các xã đã tổ chức 30 Hội nghị với 5.430 người tham dự, 350 ýkiến tham gia đóng góp vào biện pháp xây dựng xây dựng nông thôn mới,giảm thiểu hộ nghèo Đặc biệt là việc tổ chức huy động các nguồn lực trongnhân dân đóng góp xây dựng các công trình hạ tầng ở nông thôn Phong

trào "Toàn dân chung sức xây dựng Nông thôn mới, giảm tỷ lệ nghèo" trên địa

bàn huyện đã thu được nhiều kết quả tích cực sau hơn 4 năm thực hiệnChương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (2011-2015) Nhậnthức của các tầng lớp nhân dân được nâng lên, an ninh trật tự được giữ vững,

đời sống vật chất và tinh thần của người dân từng bước được nâng cao, bộmặt nông thôn đang khởi sắc từng ngày Các cấp, các ngành cùng với Mặttrận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội từ huyện đến cơ sở đã làm tốtcông tác tuyên truyền và phát động nhiều phong trào, nhiều mô hình hiệu quả

như: Phong trào “Toàn dân chung sức xây dựng nông thôn mới, ngày vì người nghèo”, mô hình “Nhà sạch, vườn đẹp” và nhiều chương trình đóng

góp sức người, sức của để xây dựng nông thôn mới; chỉnh trang nhà ở; hỗ trợgiống vốn phát triển sản xuất cho hộ nghèo và cận nghèo, cho hội viên đoànviên Đã huy động được 720 tỷ 580 triệu đồng từ ngân sách của thành phố,huyện và xã cho xây dựng nông thôn mới; vận động nhân dân đóng góp 117tỷ 214 triệu đồng và huy động hàng ngàn ngày công tham gia vệ sinh môitrường, xây dựng đường làng, ngõ xóm, nạo vét kênh mương nội đồng phục

vụ sản xuất nông nghiệp Toàn huyện đã thực hiện bê tông hóa được 76 kmđường trục xã, 48,8 km đường trục thôn, 120 km đường ngõ xóm [39, tr.4]

Trong công tác “xóa đói giảm nghèo”, hưởng ứng cuộc vận động

“Ngày vì người nghèo” của Thành phố Hà Nội, HTCT cơ sở trong toàn huyện

đã chủ động tham mưu, phối hợp cùng với các cấp chính quyền, đoàn thể vậnđộng các cá nhân có lòng hảo tâm tích cực tham gia giúp đỡ cho người nghèotrên địa bàn huyện Theo kết quả tổng điều tra hộ nghèo đầu năm 2016, toànhuyện có 3.693 hộ nghèo, chiếm 6,55% và 2.761 hộ cận nghèo, chiếm 4,9%.Hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống 1,5% vào năm 2020, Ứng Hòađang tập trung huy động các nguồn lực xã hội ưu tiên cho công tác giảmnghèo Trong đó duy trì các chính sách hỗ trợ sản xuất, dạy nghề, tạo việclàm, xuất khẩu lao động tăng thu nhập cho người nghèo, huyện tiếp tục lồngghép tín dụng chính sách thông qua các dự án khuyến nông, dự án tiếp cậndịch vụ xã hội cơ bản [PL6]

Trong cuộc vận động “Đền ơn đáp nghĩa” nhân kỷ niệm 69 năm ngàyThương binh liệt sỹ (27/7/1947 - 27/7/2016), HTCT cơ sở trong huyện đã

phối hợp với các tổ chức thành viên làm tốt công tác tuyên truyền, thăm hỏi,chăm lo giúp đỡ các gia đình chính sách, gia đình có công với cách mạng, tổchức lễ trao tặng Danh hiệu vinh danh Nhà nước Bà mẹ Việt Nam anh hùngcho 12 mẹ; triển khai kế hoạch điều tra thu thập thông tin về liệt sỹ, mộ liệt

sỹ, nghĩa trang liệt sỹ và nhiều hoạt động “đền ơn đáp nghĩa” Quan tâm chăm

lo Tết cho cán bộ, công chức và nhân dân; tổ chức các đoàn của huyện đithăm và tặng quà các đối tượng chính sách, hộ nghèo trong huyện, tổng trị giáquà trên 8 tỷ đồng [39, tr.8]

Năm 2016 MTTQ huyện đã phối hợp với tổ chức Đoàn Thanh niên Cộngsản Hồ Chí Minh huyện chỉ đạo các cơ sở đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị

tư tưởng đạo đức lối sống cho Đoàn viên Thanh niên, phát động các phong trào

“Chiến dịch mùa hè Thanh niên Tình nguyện” hưởng ứng ngày “Môi trường thếgiới”, “Tuổi trẻ huyện Ứng Hòa chung tay xây dựng nông thôn mới” “Tuổi trẻtham gia thực hiện chương trình ASXH” đạt chất lượng tốt

Thứ ba, các cấp, các ngành và các tổ chức chính trị - xã hội trong huyện

đã huy động nhiều nguồn lực thực hiện an sinh xã hội hiệu quả.

Thực hiện chương trình của Thành ủy Hà Nội về “Phát triển nông nghiệp,xây dựng nông thôn mới, từng bước nâng cáo đời sống nông dân” giai đoạn

2011 - 2015, Ứng Hòa đã huy động nhân dân và doanh nghiệp đóng góp hơn

167 tỷ đồng cùng với nguồn kinh phí hơn 539 tỷ đồng từ ngân sách thành phố,huyện và xã để hỗ trợ phát triển nông nghiệp, đầu tư xây dựng các công trình.Quá trình thực hiện Ứng Hòa có 03 xã công nhận xã nông thôn mới; 05 xã đạt và

cơ bản đạt 17 - 19 tiêu chí; 15 xã đạt và cơ bản đạt 14 - 16 tiêu chí; 05 xã đạt và

cơ bản đạt 10 - 13 tiêu chí [13, tr.23]

Cùng với sự chỉ đạo sâu sát, thiết thực của các cấp, các ngành, trong đóphải kể đến vai trò của HTCT cơ sở đã góp phần vào thực hiện ASXH cho cácđối tượng đặc biệt là chăm lo giúp đỡ các hội viên gặp khó khăn, rủi ro trongcuộc sống tiêu biểu như:

Hội Nông dân tập thể các xã trong huyện đã có các chương trình hànhđộng thi đua sản xuất kinh doanh giỏi; đoàn kết giúp nhau trong phát triển kinh

tế thực hiện mục tiêu tăng hộ giàu, giảm hộ nghèo; thực hiện tốt Nghị quyết Đạihội đại biểu lần thứ XII của Đảng về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp,nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới, tích cực tuyên truyền vận độngnhân dân tham gia xây dựng nông thôn mới

Hội liên hiệp phụ nữ xã, thôn đã phát động các phong trào thi đua phụ nữ

“Trung hậu, sáng tạo, đảm đang, thanh lịch”, “nuôi con khỏe, dạy con ngoan”…Thông qua đó biểu dương những tấm gương phụ nữ điển hình về vượt khó, xóa đóigiảm nghèo, đồng thời động viên lòng nhân ái giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống;bảo vệ quyền bình đẳng giới của người phụ nữ; xây dựng gia đình ấm no hạnh phúc

và tham gia xây dựng nông thôn mới, thực hiện ASXH và bảo vệ môi trường…

Hội Cựu chiến binh các xã cũng có rất nhiều mô hình an sinh hiệu quả,đặc biệt nổi bật nhất là mô hình “Đền ơn đáp nghĩa”, thương binh ‘tàn nhưngkhông phế”… chăm sóc, giúp đỡ thương bệnh binh, phát huy bản chất tốt đẹp,truyền thống của “Bộ đội Cụ Hồ”, tham gia xây dựng Đảng bộ, bảo vệ chínhquyền, bảo vệ nhân dân, giữ gìn an ninh trật tự an toàn xã hội trên địa bàn

Thứ tư, HTCT cơ sở ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội đã tích cực

thực hiện tốt công tác thanh tra, giám sát các chương trình an sinh xã hội.

Đối với công tác thanh tra, giám sát đây là một chức năng quan trọngcủa HTCT cơ sở, chính vì vậy trong những năm qua, Thường trực HĐNDhuyện Ứng Hòa đã chủ động phối hợp chương trình hoạt động thanh tra, giámsát với UBND, Viện Kiểm sát, các tổ chức đoàn thể trong thực hiện chính sáchASXH Hệ thống chính trị cơ sở đã chủ động xây dựng triển khai kế hoạchphối hợp công tác với Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cùngcấp, với Viện kiểm sát, Công an, Thanh tra huyện Chú trọng công tác tổ chức,kiện toàn HTCT cơ sở, tiến hành tổ chức hội nghị tại cơ sở, lắng nghe ý kiến thamgia đóng góp về hoạt động của HTCT cơ sở tại các xã, thị trấn Năm 2015 Thường

trực HĐND huyện xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát HTCT cơ sở ở 15 đơn vị

xã, thị trấn thông qua kiểm tra đã có kết luận, khắc phục những điểm hạn chế, tồntại để hoạt động của HTCT cơ sở đạt hiệu quả tốt hơn trong thời gian tới Điểm nổibật nhất là việc tham gia vào đoàn giám sát của UBND huyện về công tác tư pháp,giáo dục, y tế, giám sát việc triển khai thực hiện Nghị quyết của HĐND, xây dựngnông thôn mới, giám sát đầu tư cộng đồng, sử dụng các quỹ ASXH

Theo báo cáo của huyện ủy Ứng Hòa, trong năm 2016, về hoạt độngthanh tra, kiểm tra đối với nhiều ngành, lĩnh vực, nhất là thanh tra công vụ đốivới việc thực thi nhiệm vụ của thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, qua đó đã kịpthời phát hiện, ngăn ngừa và xử lý các sai phạm Trong năm đã tiến hành 17cuộc thanh tra tại 53 đơn vị phát hiện vi phạm về tiền là hơn 1.432 tỷ [39,tr.9] Qua kết quả điều tra xã hội học về công tác kiểm tra, giám sát củaHTCT cơ sở cho thấy, có 78,66% số người được hỏi đánh giá tốt; 18,66% sốngười được hỏi đánh giá khá; 2,66% số người được hỏi đánh giá trung bình[PL3, 3.5] Như vậy, thông qua kết quả hoạt động trên của HTCT cơ sở trongtoàn huyện đã tạo được niềm tin, phấn khởi của nhân dân đối với Đảng, chínhquyền và các tổ chức chính trị - xã hội trong huyện, đồng thời khẳng địnhHTCT cơ sở thực sự là chỗ dựa đáng tin cậy của nhân dân

* Hạn chế, yếu kém về vai trò của hệ thống chính trị cơ sở thực hiện an sinh xã hội ở huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà nội hiện nay

Một là, công tác tuyên truyền, vận động quần chúng của HTCT cơ sở thực hiện ASXH có lúc, có nơi chưa đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ; hình thức, nội dung vận động còn mang tính hình thức, chưa thật đa dạng, tính thuyết phục không cao.

Đối với những hạn chế trong công tác tuyên truyền, vận động nhân dânthực hiện các chính sách ASXH trên địa bàn, Báo cáo tổng kết công tác củaHuyện Ủy năm 2016 đã chỉ rõ: “Công tác tuyên truyền, vận động nhân dâncủa HTCT cơ sở và các tổ chức chính trị - xã hội chưa thật sâu sát, kịp thời,

hiệu quả còn hạn chế; một số nội dung tuyên truyền, vận động còn mang nặng

về hình thức, tính thuyết phục không cao, chưa tạo ra sự chuyển biến rõ néttrong các tầng lớp nhân dân” [39, tr.9]

Vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong tham mưu, đề xuất các nộidung, biện pháp tuyên truyền thực hiện ASXH ở địa phương có mặt còn hạnchế; các phong trào còn mang tính thời vụ, chưa tiến hành một cách thườngxuyên, liên tục nhằm đáp ứng với những vấn đề thực tiễn nảy sinh Việc phốihợp, thống nhất giữa các tổ chức trong HTCT cơ sở để tiến hành tuyên truyềnvận động quần chúng thực hiện ASXH có lúc, có nơi chưa thật tốt Kết quả điềutra xã hội học cho thấy có 52,66% nhận định về HTCT cơ sở chưa tích cực, chủđộng tham mưu, đề xuất các nội dung, biện pháp để huy động nguồn lực trongthực hiện ASXH ở mức trung bình [PL3, 3.6]

Hai là, một số chương trình thực hiện ASXH chất lượng hiệu quả còn thấp

Cụ thể trong 2 năm (2014-2015) HTCT huyện Ứng Hòa thực hiện công tácvận động ủng hộ quỹ “vì người nghèo” của Thành phố không đạt chỉ tiêu do cấptrên giao Cụ thể, năm 2014 kết quả vận động quỹ “vì người nghèo” thu được 780triệu (đạt 78%), năm 2015 thu được 635 triệu (đạt 63,5%), giảm so với năm trước,trong khi đó quỹ HTCT cơ sở chỉ thu được 88 triệu [39, tr.8] Năm 2016 tổ chứclớp dạy nghề; thẩm định, giải quyết vốn vay cho các hộ, tạo việc làm cho nhiềungười lao động, dự kiến tạo việc làm cho 1.449 người lao động trong đó chỉ thu hút

690 người Như vậy tỷ lệ đưa ra trong năm 2016 không đạt được mục tiêu [28, tr.8].Kết quả điều tra xã hội học cho thấy có 58% nhận định một số chương trình thựchiện ASXH chất lượng hiệu quả còn thấp.[PL4, 4.1]

Ba là, hoạt động của các cấp, các ngành, các tổ chức chính trị - xã hội trong huy động nguồn lực thực hiện chính sách ASXH còn chưa thật tích cực chủ động, có mặt hiệu quả còn hạn chế

Trong thực hiện chính sách ASXH, tổ chức chính trị - xã hội thiếu tínhchủ động đối với các chương trình hành động, huy động nguồn lực vốn cho các

hộ phát triển các ngành, nghề nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân

dân chưa mang tính chủ động Theo báo cáo của Huyện Ủy năm 2016 đã tổchức đào tạo dạy nghề được 1.520 người nhưng số người thu hút đạt số lượng

690 người Hầu hết các hoạt động thực hiện an sinh chỉ mang tính hưởng ứngcác phong trào do UBND Thành phố phát động Vai trò của Thường trựcHĐND cấp xã trong việc triển khai, tổ chức hoạt động của HTCT cơ sở chưathật sự được phát huy, đôi lúc còn mang nặng tính hành chính, đại diện Đốivới hoạt động của các chi hội trưởng ở các thôn, tổ dân phố như: Hội Nông dântập thể, Hội Phụ nữ, chi đoàn thanh niên… trong thực hiện ASXH chưa đượcthường xuyên, thậm chí còn một bộ phận cán bộ hội nhận thức vấn đề an sinhcòn giản đơn, thiếu nhiệt tình trách nhiệm, hình thức hoạt động chưa phongphú, đa dạng dẫn đến hiệu quả còn thấp Việc nắm bắt các đối tượng hội viênđược thụ hưởng chính sách ASXH của các chi hội, cán bộ hội còn chưa thậtsâu sát, nhất là việc tập hợp những ý kiến thắc mắc, kiến nghị, đóng góp củanhân dân có lúc, có nơi chưa được kịp thời Đặc biệt, “việc triển khai thực hiệnnhiệm vụ, các phong trào thi đua, các cuộc vận động chưa đồng bộ, thiếu sựphối hợp chặt chẽ chủ động trong công việc” [39, tr.7]

Trong khai thác, huy động các nguồn lực vào thực hiện ASXH của HTCT

cơ sở tính chủ động còn hạn chế, kinh phí đảm bảo cho an sinh vẫn chủ yếu dựavào ngân sách của chính quyền và sự đóng góp của nhân dân, thiếu vắng sựtham gia của các nhà hảo tâm, các doanh nghiệp đóng trên địa bàn

Vai trò của HTCT cơ sở đối với BHYT, chăm sóc sức khỏe cho nhândân, bảo vệ quyền, lợi ích của các hội viên chưa được chú trọng đúng mức,chủ yếu vẫn là công việc của cơ quan, ban ngành chuyên môn Việc thăm hỏi,động viên, giúp đỡ người có công, người tàn tật, người già yếu không nơinương tựa, thương bệnh binh, trẻ em mồ côi… của các chi hội, cán bộ hội cólúc chưa thường xuyên, chủ yếu vẫn là vào các dịp lễ, tết… Số người đượchưởng chính an sinh vẫn còn thấp so với tổng số đối tượng ASXH tronghuyện, mức trợ cấp an sinh còn thấp chưa đáp ứng được nhu cầu tối thiểu cho