LUẬN văn THẠC sĩ VAI TRÒ của bộ đội BIÊN PHÒNG THAM GIA xây DỰNG hệ THỐNG CHÍNH TRỊ cơ sở TỈNH THANH hóa HIỆN NAY

Hệ thống chính trị cơ sở có vị trí, vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN hiện nay, là cơ sở để tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tăng cường đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy động mọi khả năng phát triển KT XH, củng cố quốc phòng, an ninh, tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cư. Xây dựng HTCTCS vững mạnh toàn diện là vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với cách mạng nước ta, là nhiệm vụ cơ bản, thường xuyên và cấp bách hiện nay, là trách nhiệm của các cấp, các ngành, các đoàn thể xã hội và mỗi người dân.

MỤC LỤC

Trang

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

VỀ VAI TRÒ BỘ ĐỘI BIÊN PHÒNG THAM GIA XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ

1.1 Hệ thống chính trị cơ sở và vai trò Bộ đội Biên

phòng tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ở

1.2 Thực trạng về vai trò Bộ đội Biên phòng tham gia xây

dựng hệ thống chính trị cơ sở ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay 31

Chương 2 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN PHÁT HUY

VAI TRÒ BỘ ĐỘI BIÊN PHÒNG THAM GIA XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ Ở

2.1 Yêu cầu phát huy vai trò Bộ đội Biên phòng tham gia

xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ở tỉnh Thanh Hóa

2.2 Một số giải pháp cơ bản phát huy vai trò Bộ đội Biên

phòng tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ở

ta, là nhiệm vụ cơ bản, thường xuyên và cấp bách hiện nay, là trách nhiệmcủa các cấp, các ngành, các đoàn thể xã hội và mỗi người dân.

Thanh Hóa là tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm của khu vực BắcTrung Bộ, là vùng đất giàu tiềm năng, có vị trí chiến lược quan trọng về kinh

tế, chính trị, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh Trong những năm qua,HTCTCS cùng nhân dân trong tỉnh đã nỗ lực phấn đấu vượt qua nhiều khókhăn, tích cực phát triển KT - XH, giữ vững ổn định chính trị, tăng cườngquốc phòng, an ninh, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần củanhân dân Tuy nhiên, trước yêu cầu mới của sự nghiệp cách mạng, HTCTCStỉnh Thanh Hóa còn bộc lộ không ít bất cập, nhất là khu vực biên giới miềnnúi cần được khắc phục với sự chung tay, góp sức của các cấp, các ngành, cáclực lượng chính trị, xã hội và toàn thể nhân dân

Là một bộ phận trong lực lượng vũ trang cách mạng của Đảng và Nhànước đứng chân trên địa bàn, có quan hệ gắn bó với Đảng bộ, chính quyền, đoànthể và nhân dân địa phương, BĐBP Thanh Hóa có vai trò và trách nhiệm to lớntrong tham gia xây dựng HTCTCS; xây dựng địa phương vững mạnh về kinh tế,chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh Đó là sự thể hiện bản chất,truyền thống tốt đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”, đồng thời cũng là cơ sở để BĐBP tỉnhhoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia

Nhận thức rõ vị trí, vai trò của mình trong việc tham gia xây dựngHTCTCS, thực hiện tốt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Quân đội,

Bộ tư lệnh BĐBP, Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân Tỉnh, trong những năm quaBĐBP Thanh Hóa cơ bản đã phát huy tốt vai trò của mình cùng với cấp ủy,chính quyền địa phương góp phần xây dựng, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạtđộng của cấp ủy, chính quyền và các tổ chức CT - XH Tuy nhiên, việc phát huyvai trò của BĐBP trong tham gia xây dựng HTCTCS ở tỉnh Thanh Hóa vẫn cònnhững hạn chế, bất cập cần phải khắc phục Đó là những hạn chế trong thammưu, đề xuất xây dựng và nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức quầnchúng; chất lượng tham gia phát triển KT - XH trên địa bàn của một số đơn vịchưa cao; công tác phối hợp với các lực lượng đứng chân trên địa bàn chưathống nhất, rõ ràng; hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động nhân dân còn hạnchế… Trước yêu cầu xây dựng HTCTCS vững mạnh toàn diện ở khu vực biêngiới miền núi hiện nay, đòi hỏi BĐBP cần tiếp tục phát huy hơn nữa vai trò củamình nhằm góp phần xây dựng HTCTCS đủ sức hoàn thành nhiệm vụ lãnh đạo,

tổ chức xây dựng địa phương vững về chính trị, mạnh về kinh tế, bảo vệ vữngchắc chủ quyền an ninh biên giới quốc gia

Với các lý do trên, tác giả chọn đề tài: “Vai trò Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay” làm luận

văn tốt nghiệp là vấn đề có ý nghĩa quan trọng, cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

* Nhóm công trình khoa học nghiên cứu về hệ thống chính trị cơ sở

Mấy thập kỷ nay, việc nghiên cứu về hệ thống chính trị cơ sở đã thu hút sựquan tâm của đông đảo các nhà khoa học, tiêu biểu như: Nguyễn Quốc Phẩm

(chủ biên), “Hệ thống chính trị cấp cơ sở và dân chủ hóa đời sống xã hội nông

thôn miền núi, vùng dân tộc thiểu số ở các tỉnh miền núi phía Bắc nước ta”,

Nxb CTQG, H, 2000 Trong đó, các tác giả đi sâu phân tích những nhân tố tácđộng đến tổ chức và hoạt động của HTCTCS vùng dân tộc thiểu số ở các tỉnhmiền núi, vùng cao phía Bắc nước ta hiện nay; đánh giá những nhân tố tác

động từ thiết chế хã hội truyền thống tộc người Các tác giả đã rút ra nguyênnhân, bài học kinh nghiệm, đề xuất giải pháp chủ yếu nhằm đổi mới tổ chức vàphương thức hoạt động của HTCT, thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở vùngnông thôn miền núi, vùng dân tộc thiểu số các tính phía Bắc nước ta hiện nay.

Tác giả Vũ Hoàng Công với công trình: “ Hệ thống chính trị cơ sở: đặc

điểm, xu hướng và giải pháp”, Nxb CTQG, Hà Nội, 2002, đã đi sâu phân tích

khái niệm, quy luật hình thành HTCT; chỉ ra đặc điểm của HTCT Việt Nam

và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về đổi mới hệ thống chính trịcũng như thực tiễn đổi mới hệ thống chính trị ở tầm vĩ mô và sự tác động của

nó đến hệ thống chính trị cơ sở; từ đó, chỉ ra những xu hướng phát triển của

hệ thống chính trị cơ sở và đề xuất những giải pháp củng cố, nâng cao hiệuquả của hệ thống chính trị cơ sở

Trong các tác phẩm: “Hệ thống chính trị cơ sở, thực trạng và một số

giải pháp đổi mới”, Chu Văn Thành (chủ biên), Nxb CTQG, Hà Nội, 2004;

“Hệ thống chính trị ở cơ sở nông thôn nước ta hiện nay”, Hoàng Chí Bảo

(chủ biên), Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2005, các tác giả đã đi sâunghiên cứu dưới những góc độ khác nhau của HTCTCS và bước đầu làm rõkhái niệm, đặc điểm, cấu trúc, vai trò của HTCTCS, chỉ ra những xu hướngvận động chủ yếu và đề xuất những giải pháp cơ bản xây dựng và phát huyvai trò của HTCTCS trên một số lĩnh vực của đời sống xã hội

Bên cạnh đó, còn có một số công trình khoa học, luận văn, luận án cũng

đã quan tâm nghiên cứu về hệ thống chính trị cơ sở ở từng địa bàn cụ thể như:

“Vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng nông thôn mới ở tỉnh

Bình Dương hiện nay”, Luận văn thạc sĩ Triết học, Nguyễn Văn Thuận, Hà

Nội, 2012; “Phát huy vai trò của hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Gia Lai trong

đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” hiện nay”, Luận văn thạc sĩ Triết học,

Phan Xuân Phương, Hà Nội, 2012; “Vai trò hệ thống chính trị cơ sở trong

thực hiện chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước ở tỉnh Lâm Đồng hiện nay”, Luận văn thạc sĩ Chủ nghĩa xã hội khoa học, Vũ Thư, Hà Nội, 2014;

… Trên cơ sở làm rõ quan niệm, vai trò của hệ thống chính trị, các tác giả đãphân tích cấu trúc, phương thức hoạt động của các thành tố trong hệ thốngchính trị; khảo sát thực trạng và đề xuất các giải pháp đổi mới tổ chức và hoạtđộng, cũng như phát huy vai trò của các thành tố trong hệ thống chính trị và

hệ thống chính trị cơ sở trong các nhiệm vụ cụ thể ở một số địa bàn

* Nhóm công trình nghiên cứu đề cập đến vai trò của Quân đội trong tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở.

Đề cập đến vai trò của quân đội trong tham gia xây dựng hệ thống chính trị

cơ sở có công trình khoa học: “ Bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng tham gia xây

dựng cơ sở chính trị xã, phường vững mạnh trong giai đoạn hiện nay”, Luận văn

thạc sĩ khoa học chính trị, Nguyễn Tiến Dũng, Hà Nội, 2005 Tác giả đã khẳngđịnh bộ đội địa phương tỉnh Lâm Đồng trong những năm qua đã quán triệt vàthực hiện tốt các nghị quyết, chỉ thị, của Đảng, Nhà nước, Quân đội, nghị quyếtcủa đảng bộ tỉnh và Hội đồng nhân dân các cấp về xây dựng cơ sở chính trị xã,phường vững mạnh, đã đạt được những kết quả nhất định, góp phần giữ vững sự

ổn định về an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội ở địa phương

Đáng kể hơn cả là công trình “Quân đội tham gia xây dựng hệ thống chính

trị ở cơ sở vùng dân tộc, tôn giáo trên địa bàn Tây Nguyên trong điều kiện mới”

của Tổng cục Chính trị, Nxb QĐND, Hà Nội, 2006 Công trình đã khẳng định vịtrí, vai trò quan trọng của hệ thống chính trị ở cơ sở vùng dân tộc, tôn giáo trênđịa bàn Tây Nguyên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Từ phân tíchsâu sắc thực trạng HTCTCS vùng dân tộc, tôn giáo nơi đây, công trình đã khẳngđịnh: “Vận động quần chúng, tham gia xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở làtruyền thống, chức năng, nhiệm vụ của quân đội ta” [63, tr.174]

Vấn đề quân đội tham gia xây dựng HTCTCS đã được nhiều luận văn, luận

án quan tâm, như: “Phát huy vai trò bộ đội địa phương trong xây dựng hệ thống

chính trị cơ sở làm thất bại chiến lược diễn biến hoà bình của địch trên địa bàn Tây Nguyên hiện nay” của tác giả Nguyễn Trường Sơn, Luận án tiến sĩ Triết

học, Học viện Chính trị, Hà Nội, 2009; “Bộ đội địa phương tỉnh Cà Mau tham

gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở hiện nay”, Luận văn thạc sĩ Triết học,

Đặng Thanh Nam, Hà Nội, 2010; “Bộ đội địa phương Đà Nẵng tham gia xây

dựng cơ sở chính trị - xã hội trên địa bàn hiện nay”, Luận văn thạc sĩ Chủ nghĩa

xã hội khoa học, Huỳnh Trường Sơn, Hà Nội, 2014; vv… Các công trình, đề tàinày đã tập trung làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn vấn đề vai trò, phát huy vaitrò và các hoạt động cụ thể của quân đội trong xây dựng hệ thống chính trị cơ

sở vững mạnh, đấu tranh làm thất bại chiến lược diễn biến hoà bình của cácthế lực thù địch, lợi dụng vấn đề tôn giáo để truyền đạo trái phép, từ đó đềxuất những giải pháp phát huy vai trò đó trong tình hình hiện nay

* Nhóm công trình nghiên cứu đề cập đến vai trò của Bộ đội Biên phòng trong tham gia xây dựng, củng cố cơ sở chính trị - xã hội và hệ thống chính trị cơ sở.

Các công trình đề cập đến vai trò của Bộ đội Biên phòng trong tham gia

xây dựng cơ sở chính trị - xã hội và hệ thống chính trị cơ sở tiêu biểu như:“Bộ

đội Biên phòng Lào Cai tham gia xây dựng cơ sở chính trị - xã hội ở các xã, phường biên giới hiện nay”, Luận văn thạc sĩ Triết học, Nguyễn Xuân Bách,

Hà Nội, 2008 Tác giả đã luận giải những vấn đề lý luận và thực tiễn về cơ sởchính trị - xã hội ở các xã, phường biên giới các tỉnh Lào Cai và thực chất Bộđội Biên phòng tham gia xây dựng cơ sở chính trị - xã hội ở các xã biên giớihiện nay Từ việc đánh giá khách quan thực trạng tham gia xây dựng cơ sởchính trị - xã hội ở các xã, phường biên giới, tác giả đã đề xuất một số phươnghướng và giải pháp cơ bản để Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng cơ sởchính trị - xã hội ở các xã, phường biên giới hiện nay có hiệu quả hơn

Trong đề tài:“Vai trò của cán bộ Biên phòng tăng cường cho các xã biên

giới tỉnh Lai Châu trong xây dựng hệ thống chính trị cơ sở hiện nay”, Luận

văn thạc sĩ Chủ nghĩa xã hội khoa học, Nguyễn Ngọc Dung, Hà Nội, 2013; tácgiả đã làm rõ vai trò của cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giớitrong xây dựng HTCTCS; chỉ ra những nhân tố bảo đảm cho việc phát huy vaitrò của cán bộ tăng cường, đánh giá đúng vai trò của cán bộ biên phòng tăngcường trong thực tiễn xây dựng HTCTCS hiện nay

Đề cập đến vai trò của Bộ đội Biên phòng trong tham gia xây dựng cơ

sở chính trị - xã hội và hệ thống chính trị cơ sở còn có các bài viết: “Phát huy

vai trò của Bộ đội Biên phòng tham gia củng cố, xây dựng tổ chức đảng ở các

xã, phường biên giới, biển đảo góp phần giữ vững ổn định chính trị trên địa bàn khu vực biên giới”, Trương Viết Tý, Tạp chí Khoa học quân sự, số

12/2007; “Vai trò của cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới

trong xây dựng hệ thống chính trị cơ sở hiện nay”, Nguyễn Ngọc Dung, Tạp

chí Khoa học Giáo dục Biên phòng, số 28, 9/2012… Các bài viết đã khẳngđịnh vị trí, vai trò của Bộ đội Biên phòng trong tham gia xây dựng cơ sởchính trị, hệ thống chính trị cơ sở ở khu vực biên giới, hải đảo Trên cơ sởđánh giá thực trạng và nhận thức rõ yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới,các tác giả đã đề xuất một số giải pháp cơ bản để phát huy hơn nữa vai tròcũng như hoạt động cụ thể của Bộ đội Biên phòng trong tham gia xây dựng,củng cố cơ sở chính trị và hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn đứng chân

Như vậy, các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài rất phongphú, đa dạng Tuy nhiên, theo tổng quan của chúng tôi, hiện chưa có mộtcông trình nào đi sâu nghiên cứu đầy đủ, có hệ thống về hệ thống chính trị cơ

sở và vai trò của Bộ đội Biên phòng trong tham gia xây dựng hệ thống chínhtrị cơ sở ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về vai trò Bộ độiBiên phòng tham gia xây dựng HTCTCS ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay, luận vănxác định yêu cầu và đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò Bộđội Biên phòng tham gia xây dựng HTCTCS ở tỉnh Thanh Hóa thời gian tới

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ một số vấn đề lý luận về vai trò BĐBP tham gia xây dựng hệthống chính trị cơ sở ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay

- Đánh giá thực trạng vai trò Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựngHTCTCS ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay và rút ra những nguyên nhân

- Xác định yêu cầu và đề xuất một số giải pháp chủ yếu phát huy vai trò

Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng HTCTCS ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Vai trò Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng HTCTCS ở tỉnh ThanhHóa hiện nay

* Phạm vi nghiên cứu

Vai trò Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng HTCTCS trên địa bànbiên giới miền núi của tỉnh Thanh Hóa (tập trung nghiên cứu, khảo sát cácđồn Biên phòng Bát Mọt, Yên Khương, Trung Lý, Na Mèo) Thời gian khảosát và đánh giá của luận văn từ năm 2010 đến nay

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận: Luận văn dựa trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác

-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng về HTCT, về bản chất,chức năng, yêu cầu của quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân; các nghịquyết, chỉ thị, hướng dẫn của Đảng, Nhà nước, quân đội, Bộ tư lệnh BĐBP vềcông tác vận động quần chúng, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở

* Cơ sở thực tiễn: Thực trạng phát huy vai trò Bộ đội Biên phòng

tham gia xây dựng HTCTCS ở tỉnh Thanh Hóa, thông qua các báo cáo tổngkết của BĐBP Thanh Hóa, các báo cáo hàng năm của Tỉnh ủy, UBND tỉnh,các số liệu điều tra khảo sát về công tác tham gia xây dựng HTCTCS ở cácđồn biên phòng tỉnh và kết quả điều tra thực tế của tác giả là cơ sở thựctiễn của luận văn

* Phương pháp nghiên cứu: Luận văn dựa trên cơ sở phương pháp luận

duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; đồng thời, sử dụng tổng hợp cácphương pháp của khoa học chuyên ngành, liên ngành: phương pháp phân tích,tổng hợp, lôgíc - lịch sử, hệ thống, so sánh, khảo sát, điều tra xã hội học, tổngkết thực tiễn và phương pháp chuyên gia

6 Ý nghĩa của đề tài

Luận văn góp phần làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về vai tròcủa Bộ đội Biên phòng trong tham gia xây dựng HTCTCS ở tỉnh Thanh Hóathời gian qua cũng như hiện nay; đồng thời cung cấp cơ sở lý luận, thực tiễn

để các cấp uỷ Đảng, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội ở địaphương, trực tiếp là Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa tham khảo, vận dụng

trong quá trình lãnh đạo, tổ chức thực hiện phát huy tốt hơn nữa vai trò của

mình trong tham gia xây dựng HTCTCS thời gian tới

Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu,giảng dạy các vấn đề liên quan ở các học viện, nhà trường trong Quân đội,làm tài liệu tham khảo cho đội ngũ cán bộ cơ sở hiện nay

7 Kết cấu của đề tài

Luận văn gồm: phần mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tàiliệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ BỘ ĐỘI BIÊN PHÒNG THAM GIA XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ

Ở TỈNH THANH HÓA HIỆN NAY 1.1 Hệ thống chính trị cơ sở và vai trò Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay

1.1.1 Hệ thống chính trị cơ sở và quan niệm về xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay

* Hệ thống chính trị cơ sở ở nước ta

Hệ thống chính trị là hệ thống các tổ chức, các thiết chế CT - XH và cácmối quan hệ giữa chúng với nhau, hợp thành cơ chế chính trị của một chế độ

Cơ chế đó bảo đảm việc thực thi quyền lực chính trị của giai cấp cầm quyềntrong quan hệ với các giai cấp, tầng lớp và các nhóm xã hội khác [38, tr.31].Đối với nước ta, khái niệm HTCT lần đầu tiên được sử dụng trong Văn kiệnHội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa VI (năm 1990) Theo

đó, HTCT XHCN ở nước ta bao gồm: Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nướcCộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và các tổ chức CT - XH như: Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên Cộngsản Hồ Chí Minh, Hội Nông dân… và cơ chế hoạt động của các tổ chức đónhằm từng bước xây dựng, phát triển và hoàn thiện nền dân chủ XHCN, bảođảm mọi quyền lực thuộc về nhân dân và thực hiện mục tiêu dân giàu, nướcmạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

Điều 110 Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (bổ sungsửa đổi năm 2013) nêu rõ: “Các đơn vị hành chính của nước Cộng hoà xã hộichủ nghĩa Việt Nam được phân định như sau: Nước chia thành tỉnh, thành phố

trực thuộc trung ương; tỉnh chia thành huyện, thị xã và thành phố thuộc

tỉnh; thành phố trực thuộc trung ương chia thành quận, huyện, thị xã và đơn vị

hành chính tương đương; huyện chia thành xã, thị trấn; thị xã và thành phố

thuộc tỉnh chia thành phường và xã; quận chia thành phường ” [37, tr.12]

Theo đó, xã, phường, thị trấn là đơn vị hành chính cấp cơ sở của Nước Cộnghoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; có những cộng đồng dân cư liên kết với nhautrong các hình thức sinh hoạt vật chất và tinh thần trên một địa bàn cố định;

có hệ thống tổ chức hành chính ổn định hoạt động theo Hiến pháp và phápluật, tương ứng với cơ cấu phân cấp về hành chính

Nói đến HTCTCS là nói đến hệ thống tổ chức, bộ máy, nội dung vàphương thức hoạt động của các tổ chức đảng, chính quyền và các đoàn thể CT

- XH của quần chúng ở cơ sở (xã, phường, thị trấn) HTCTCS có vai trò rấtquan trọng trong việc tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối,chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tăng cường khối đại đoàn kếttoàn dân tộc, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy động mọi khả năngphát triển KT - XH, tổ chức cuộc sống của cộng đồng cư dân Chủ tịch HồChí Minh đã chỉ rõ: “Về mặt hành chính, cấp xã là gần gũi dân nhất, là nềntảng của hành chính, cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi”[41, tr.371] HTCTCS ở nước ta vận hành theo cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhànước quản lý, nhân dân làm chủ, đảm bảo “Toàn bộ tổ chức và hoạt động củaHTCT nước ta trong giai đoạn mới là nhằm xây dựng và từng bước hoànthiện nền dân chủ XHCN, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân” [25, tr.19]Xét về mặt cấu trúc, HTCTCS là một chỉnh thế thống nhất bao gồm cácthiết chế, tổ chức chính trị như: Tổ chức cơ sở đảng (chi bộ cơ sở, đảng bộ cơsở), chính quyền cơ sở (HĐND, UBND xã, phường, thị trấn) và các tổ chức

CT - XH (Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân,Hội Cựu chiến binh …) Các tổ chức này được tổ chức và hoạt động theonhững nguyên tắc nhất định và có quan hệ gắn bó hữu cơ với nhau Mỗi thành

tố trong HTCTCS có vị trí, vai trò, chức năng khác nhau, song đều vận hànhtheo cơ chế Đảng lãnh đạo, chính quyền điều hành, quản lý, phát huy vai tròcủa các tổ chức CT - XH và quyền làm chủ của nhân dân

Hệ thống chính trị cơ sở có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN; là đơn vị ở cấp dưới

cùng, có vai trò trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và tổ chức thực hiện các chỉtiêu, kế hoạch, nhiệm vụ trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội,quốc phòng, an ninh…

* Quan niệm và đặc điểm hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Thanh Hóa

Khái quát tình hình tỉnh Thanh Hóa

Một là, Thanh Hóa là một tỉnh thuộc lưu vực sông Mã, cách Hà Nội 150

km về phía Nam, phía Bắc giáp với ba tỉnh Sơn La, Hòa Bình và Ninh Bình,phía Nam giáp với tỉnh Nghệ An, phía Tây giáp với tỉnh Hủa Phăn nước Lào vớiđường biên giới 192 km, phía Đông giáp với Vịnh Bắc Bộ có bờ biển dài 120

km Thanh Hóa là tỉnh có sự đa dạng về địa hình bao gồm cả đồng bằng venbiển, trung du, miền núi; diện tích tự nhiên là 11.114,65 km2, dân số 3.514.173người, mật độ dân cư 316 người/km2 Địa bàn hành chính của tỉnh có 01 thànhphố, 02 thị xã, 24 huyện, với tổng số 577 xã, 30 phường và 28 thị trấn [19, tr.23]

Hai là, trong những năm qua, kinh tế tỉnh Thanh Hóa có sự chuyển dịch cơ

cấu mạnh mẽ, tốc độ phát triển khá nhanh, toàn diện và đã đạt được những kếtquả quan trọng Từ một tỉnh nông nghiệp, sau hơn mười năm nay, cơ cấu kinh tếcủa Thanh Hóa đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng công nghiệp, dịch vụ,

du lịch Tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (GRDP) năm 2016 theo giá so sánhnăm 2010 tăng 9,05%; trong đó ngành nông, lâm nghiệp và thuỷ sản tăng2,52%; ngành công nghiệp, xây dựng tăng 11,96%; các ngành dịch vụ tăng8,83% GRDP bình quân đầu người năm 2016 đạt 1.620 USD [68, tr.1]

Ba là, Trong những năm qua, HTCT các cấp ở tỉnh Thanh Hóa thường

xuyên được quan tâm củng cố và xây dựng, đảm bảo giữ vững ổn định chính trịtrên địa bàn Đảng bộ Tỉnh hiện có 34 đảng bộ trực thuộc, có 1.724 tổ chức cơ

sở đảng, với 217.918 đảng viên (đứng thứ hai cả nước, sau thành phố Hà Nội).Các tổ chức Đảng đã nghiêm túc quán triệt các chỉ thị, nghị quyết về công tác

tư tưởng, tổ chức, cán bộ, bảo vệ chính trị nội bộ, công tác kiểm tra giám sát,

kỷ luật Đảng; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Nghị quyết TW4 (khóa XI),Nghị quyết TW4 (khóa XII), Chỉ thị 05/CT-TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết

Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII Đảng bộ tỉnh luôn tiến hành có hiệu quảcông tác bồi dưỡng, nâng cao trình độ lý luận chính trị và đạo đức cho cán bộ,đảng viên; giáo dục lịch sử và truyền thống cách mạng cho cán bộ, đảng viên

và nhân dân Tỉnh luôn đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng và phát huy vai trò quản

lý của Nhà nước trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội; quan tâm lãnh đạo, chỉđạo đổi mới và nâng cao chất lượng của HTCT trước yêu cầu mới, khắc phục

tổ chức cơ sở đảng yếu kém

Bốn là, lĩnh vực văn hóa, xã hội của Thanh Hóa đã có những bước phát

triển mang tính toàn diện Công tác giáo dục luôn có bước phát triển khá, đạtchuẩn quốc gia và phổ cập bậc học trung học Cơ sở vật chất phục vụ dạy vàhọc được tăng cường theo hướng chuẩn quốc gia Chất lượng giáo dục toàndiện, giáo dục mũi nhọn được giữ vững; tỷ lệ học sinh được công nhận tốtnghiệp THPT năm 2016 đạt 96,89%, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia là56,2% Các lĩnh vực chăm sóc sức khỏe nhân dân, dân số, gia đình và trẻ em,thể dục thể thao thường xuyên được quan tâm Toàn tỉnh có thêm 94 xã đạttiêu chí quốc gia về y tế, nâng tỷ lệ chung cả tỉnh lên 60% [68, tr.5]

Đến năm 2016, xây dựng nông thôn mới trong tỉnh đạt kết quả tích cực,bình quân mỗi xã đạt 14,2 tiêu chí Toàn tỉnh hiện có 1 huyện, 158 xã, 300thôn, bản đạt chuẩn nông thôn mới [62, tr.1] Phong trào “Toàn dân đoàn kếtxây dựng đời sống văn hóa gắn với xây dựng nông thôn mới” ngày càng pháttriển và đi vào chiều sâu Tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm 2,5% so với đầu năm,xuống còn 11%, khu vực miền núi còn dưới 14%, khu vực 7 huyện nghèothuộc chương trình 30a giảm còn dưới 20% [68, tr.5]

Năm là, Thanh Hóa là tỉnh có sự đa dạng về dân tộc, tôn giáo, còn tiểm ẩn

nhiều yếu tố phức tạp Trên địa bàn tỉnh có nhiều thành phần dân tộc sinh sống,chủ yếu có 7 dân tộc: Kinh, Thái, Mông, Mường, Dao, Thổ, Khơ Mú Những nămgần đây, tình trạng di cư tự do ở một số vùng đồng bào các dân tộc thiểu số đã vàđang diễn ra phức tạp, gây không ít khó khăn cho công tác quản lý của chínhquyền địa phương và các lực lượng chức năng, ảnh hưởng đến việc triển khai

chính sách đầu tư phát triển KT - XH, ổn định cuộc sống của nhân dân, gây mất

ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn biên giới miền núi

Hoạt động tôn giáo trên địa bàn tỉnh có những diễn biến phức tạp Cáctrưởng đạo tích cực liên hệ với các tổ chức, hệ phái tôn giáo để nhờ giúp đỡkinh phí; vận động, lôi kéo, thu nạp tín đồ, vận động quyên góp, tùy tiện xâycất nhà nguyện, nhà thờ; truyền và học đạo trái pháp luật … Hiện nay, sốngười theo các tôn giáo trên địa bàn tỉnh có ở tất cả các địa phương trong tỉnh,trong đó có các tôn giáo như: Công giáo, Tin lành, Phật giáo…

Sáu là, công tác quốc phòng an ninh của tỉnh ngày càng được củng cố

và xây dựng vững chắc, nhất là những địa bàn trọng yếu, khu vực biên giới,biển đảo Quán triệt quan điểm của Đảng, toàn tỉnh đã và đang thực hiệntốt phương châm kết hợp phát triển KT - XH với tăng cường tiềm lực quốcphòng, an ninh; tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng đối với lực lượng

vũ trang Phong trào quần chúng bảo vệ Tổ quốc được đẩy mạnh, đạt hiệuquả thiết thực Các lực lượng vũ trang trong tỉnh được củng cố, chất lượngtổng hợp, khả năng sẵn sàng và sức chiến đấu được nâng lên; chủ độngphối hợp kịp thời, đấu tranh có hiệu quả với âm mưu, hoạt động của các thếlực thù địch, không để xảy ra bất ngờ Lực lượng vũ trang thường xuyênnắm chắc tình hình, chủ động tham mưu giải quyết các tình huống, không

để xảy ra đột xuất; tích cực tham gia phòng, chống, khắc phục hậu quảthiên tai và cứu hộ, cứu nạn; bảo đảm an toàn tuyệt đối cho các sự kiệnquan trọng của tỉnh

Từ những trình bày trên đây về HTCTCS và tình hình tỉnh Thanh Hóa, có

thể đưa ra quan niệm như sau: Hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Thanh Hóa là một

bộ phận của hệ thống chính trị ở nước ta, một chỉnh thể thống nhất bao gồm toàn bộ các tổ chức chính trị và tổ chức chính trị - xã hội hợp pháp ở xã, phường, thị trấn, các thiết chế quy định về tổ chức và hoạt động giữa các tổ chức đó nhằm thực hiện sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý điều hành của Nhà nước, bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong tỉnh ở cơ sở.

Hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Thanh Hóa là cấp trực tiếp tổ chức thực hiệnchủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và HTCT cấp trên; là cầunối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân Hiệu quả, hiệu lực trong lãnh đạo, quản

lý, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ của HTCTCS là thực tiễn sinh động để Đảng,Nhà nước tổng kết kinh nghiệm, bổ sung cho đường lối, chính sách, pháp luậtngày càng hoàn thiện hơn, nhằm đáp ứng đúng nhu cầu, nguyện vọng của nhândân; đồng thời, đó là thước đo khẳng định tính đúng đắn của chủ trương, đườnglối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước và HTCT cấp trên

Cũng như tình hình cả nước, chức năng chủ yếu của HTCTCS tỉnhThanh Hóa là phát triển KT - XH, xây dựng và hoàn thiện nền dân chủXHCN, bảo đảm quyền làm chủ thuộc về nhân dân, trấn áp mọi âm mưu, thủđoạn chống phá của các thế lực trên địa bàn; thực hiện sự nghiệp đổi mới, xâydựng và bảo vệ tổ quốc XHCN Hệ thống đó vận hành theo nguyên tắc: tổchức cơ sở đảng lãnh đạo, chính quyền cơ sở quản lý, nhân dân các dân tộcanh em địa phương làm chủ HTCTCS tỉnh Thanh Hóa có vai trò đặc biệtquan trọng trong việc tổ chức và vận động nhân dân địa phương thực hiệnđường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước và HTCTcấp trên, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy quyền làm chủcủa nhân dân, huy động mọi nguồn lực phát triển KT - XH, tổ chức cuộc sốngcủa cộng đồng dân cư

Hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Thanh Hóa có đầy đủ đặc điểm và cấu trúccủa HTCTCS nói chung, song do đặc thù điều kiện tự nhiên, KT - XH có nhữngnét riêng biệt nên HTCTCS Thanh Hóa mang những đặc điểm nổi bật đó là:

Thứ nhất, hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Thanh Hóa được tổ chức, hoạt động trên địa bàn rộng lớn, phong phú, đa dạng

Đây là đặc điểm đặc thù của HTCTCS tỉnh Thanh Hóa so với các địaphương khác bởi Thanh Hóa là tỉnh có diện tích rộng lớn, sự đa dạng về địahình, có cả 3 vùng sinh thái: đồng bằng ven biển, trung du, miền núi Khu vựcmiền núi có 11 huyện, chiếm 2/3 diện tích tự nhiên, là khu vực có điều kiện

thuận lợi để phát triển các ngành nông - lâm nghiệp với các loại cây lâm sản

và các cây như đậu, chè, lạc, mía… Vùng đồng bằng của Thanh Hóa có diệntích lớn nhất miền Trung và thứ ba của cả nước, có đầy đủ tính chất của mộtđồng bằng châu thổ, là vùng tập trung dân số đông, có thế mạnh về nguồnnhân lực và thuận lợi cho phát triển nông nghiệp Vùng ven biển bao gồm 6huyện, thị xã chạy dọc theo bờ biển gồm vùng sình lầy ở huyện Nga Sơn vàcác cửa sông Hoạt, sông Mã, sông Yên và sông Bạng, là nơi thuận lợi chokhai thác và nuôi trồng thủy - hải sản

Địa hình của Thanh Hoá rất phong phú, đa dạng, là điều kiện để ThanhHoá phát triển các ngành nông - lâm - thủy sản toàn diện và cho phép chuyểndịch cơ cấu dễ dàng trong nội bộ từng ngành Nhiều cảnh quan đẹp kết hợpgiữa rừng - biển - đồng bằng là điều kiện để phát triển du lịch, dịch vụ Độcao chênh lệch giữa các vùng miền núi, trung du, đồng bằng với nhiều hệthống sông suối, tạo ra tiềm năng thuỷ điện khá phong phú… Nhưng, với địahình rộng lớn, phong phú, đa dạng, đặc biệt là địa bàn miền núi tương đốiphức tạp, hiểm trở, dân cư thưa thớt, nhiều xã địa bàn rộng, cơ sở hạ tầng thấpkém, giao thông đi lại khó khăn, nhiều xã vùng sâu, vùng xa, vùng cao miềnnúi còn đặc biệt khó khăn, làm ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả hoạt độngcủa HTCTCS tỉnh Thanh Hóa

Thứ hai, hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo nền kinh tế có

cơ cấu đặc trưng cả nông - lâm - thủy sản, công nghiệp, dịch vụ và du lịch.

Với đặc điểm địa bàn rộng lớn, phong phú, đa dạng về điều kiện tự nhiên,Tỉnh ủy và chính quyền tỉnh Thanh Hóa xác định cơ cấu kinh tế của địaphương là nông - lâm - thủy sản, công nghiệp, dịch vụ và du lịch; coi sản xuấtnông nghiệp là ngành kinh tế trọng yếu, sản xuất thuỷ sản là thế mạnh và mũinhọn trong phát triển kinh tế của địa phương Vì vậy, lĩnh vực nông nghiệp -nông thôn ở tỉnh Thanh Hóa giữ vai trò trọng yếu trong phát triển KT - XH củatỉnh Đồng thời, để phát triển kinh tế một cách bền vững và có hiệu quả, tỉnhquy hoạch vùng kinh tế của tỉnh thành vùng kinh tế nội địa, vùng kinh tế ven

biển và vùng kinh tế biển Nông thôn ở Thanh Hóa nằm trong vùng kinh tế nộiđịa của tỉnh, chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản

Trong sản xuất nông nghiệp, toàn tỉnh đã chuyển đổi được 6.248 ha câytrồng kém hiệu quả sang trồng các cây khác có hiệu quả và giá trị kinh tế caohơn Hiện tổng sản lượng lương thực đạt 1,72 triệu tấn Chăn nuôi ổn định,tổng đàn có xu hướng tăng lên so với cùng kỳ [68, tr.2]

Bên cạnh đó, HTCTCS tỉnh Thanh Hóa đã quan tâm chỉ đạo phát triểnlâm nghiệp, thúc đẩy sản xuất công nghiệp và các ngành dịch vụ, du lịch Từ

đó, đã đạt được những kết quả tích cực, như: giá trị sản xuất lâm nghiệp tăng13,6%; giá trị sản xuất thủy sản tăng 6,2%; giá trị sản xuất công nghiệp tăng9,9%; các ngành dịch vụ tăng 16%; hoạt động du lịch tăng 21,2% [68, tr.3]

Thứ ba, hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Thanh Hóa quản lý và điều hành

bộ phận dân cư đa dạng, phân tán, dân số đông.

Thanh Hoá là tỉnh có số dân đông thứ ba trong cả nước, đông dân nhất

so với sáu tỉnh Bắc Trung Bộ, đồng thời là tỉnh có nhiều đơn vị hành chínhnhất cả nước Đặc điểm hành chính thể hiện tiềm năng to lớn về mặt xã hộicủa tỉnh, song cũng có không ít khó khăn, phức tạp cho việc quản lý KT - XHtrên địa bàn Dân cư phân bố không đồng đều, chủ yếu tập trung đông ở thànhphố, thị xã, thị trấn ven biển, ven sông và thưa thớt ở các vùng núi Nhữngnguyên nhân chính của sự phân bố dân cư không đồng đều phải kể đến sựphân bố tài nguyên thiên nhiên, hệ thống các cơ sở KT - XH, hệ thống cơ sở

hạ tầng phục vụ đời sống và cả lịch sử cư trú

Thanh Hóa là địa phương có nhiều thành phần dân tộc sinh sống, cơ bản

là dân cư tại chỗ, ít có dân di cư tự do từ các địa phương khác đến, trong đóngười Kinh chiếm tỷ lệ lớn nhất (84,4%), người Mường (8,7%), người Thái(6%) Các dân tộc thiểu số khác như Mông, Dao, Tày, Sán Dìu, Hoa, CaoLan, Thổ chiếm tỷ lệ không đáng kể (gần 1%) Tính đa dạng và phân tán vềthành phần cư dân là lợi thế cho sự phát triển văn hóa, du lịch, song sự khácbiệt về phong tục tập quán và các mối quan hệ dân tộc đa dạng, và điều đó

cũng đặt ra cho HTCTCS ở đây nhiều vấn đề khó khăn, phức tạp trong giảiquyết vấn đề dân tộc và thực hiện đại đoàn kết dân tộc cũng như sự phát triểnđồng đều giữa các vùng miền trong tỉnh Bên cạnh đó, trình độ phát triểnkhông đồng đều giữa miền núi, đồng bằng và đô thị, giữa các thành phần dântộc; đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều thiếuthốn, trình độ dân trí thấp, tỷ lệ nghèo đói ở mức cao, làm ảnh hưởng khôngnhỏ đến kết quả hoạt động của HTCTCS tỉnh Thanh Hóa.

Thứ tư, hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Thanh Hóa hoạt động trong điều kiện chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở ngày càng được nâng lên cả về trình độ văn hóa, trình độ lý luận và chuyên môn nghiệp vụ.

Những năm gần đây, với sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền các cấp,trình độ mọi mặt của đội ngũ cán bộ chủ trì xã, phường, thị trấn ở tỉnh ThanhHóa không ngừng được nâng lên Hiện 100% Bí thư đảng uỷ xã, phường, thịtrấn đã tốt nghiệp trung học phổ thông, trong đó gần 10% có trình độ thạc sĩ,64% có trình độ đại học, 21% có trình độ cao đẳng, 5% có trình độ trung họcchuyên nghiệp; 100% chủ tịch UBND xã, phường, thị trấn ở tỉnh Thanh Hóa đãtốt nghiệp trung học phổ thông, có 89,14% có trình độ đại học, 5,04% có trình

độ cao đẳng, 5,82% có trình độ trung học chuyên nghiệp [phụ lục 13]

Tuy nhiên, chất lượng đội ngũ cán bộ HTCTCS tỉnh Thanh Hóakhông đồng đều giữa miền núi và đồng bằng, giữa nông thôn và đô thị.Trình độ chung của đội ngũ cán bộ cơ sở khu vực miền núi còn thấp vềchất lượng, số lượng, cơ cấu tổ chức có nhiều mặt chưa ngang tầm vớinhiệm vụ Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ trong HTCTCS tỉnh Thanh Hóacòn những biến động nhất định, bởi đội ngũ này do nhân dân địa phươngtrực tiếp bầu lên thông qua bầu cử, nếu trúng cử thì trở thành cán bộ, nếukhông thì họ lại trở về làm công dân bình thường Mặt khác, quá trìnhthực hiện quy định luân chuyển công tác đối với cán bộ chuyên trách,công chức cấp xã, phường, thị trấn cũng đã tạo nên tính biến động trongđội ngũ cán bộ cơ sở Tính biến động này ảnh hưởng không nhỏ đến kếtquả thực hiện nhiệm vụ của HTCTCS

Thứ năm, hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Thanh Hóa hoạt động trong điều kiện địa bàn còn tiềm ẩn những yếu tố phức tạp.

Thanh Hóa là tỉnh có địa bàn rộng lớn, đa dạng; có biên giới trên đất liền

và biên giới trên biển; đồng thời là địa phương có tính đa dạng về dân tộc, tôngiáo, nên trên địa bàn tỉnh còn tiềm ẩn những phức tạp, ảnh hưởng đến hoạtđộng của HTCTCS

Thời gian gần đây, trên địa bàn các huyện miền núi Tây Thanh Hóatiếp tục xuất hiện những biểu hiệu liên quan đến hoạt động tuyên truyền,lôi kéo thành lập “Nhà nước Mông” như: lưu truyền băng đĩa, nghe đàiphát thanh tiếng Mông từ Manila (Philippin) có nội dung tuyên truyền vềthành lập “Nhà nước Mông” và các luận điệu mê tín, dị đoan… Nhữnghoạt động này tập trung trên địa bàn các huyện vùng cao biên giới, vùngđồng bào Mông sinh sống như Quan Hóa, Bá Thước, Quan Sơn Kéo theo

đó là hoạt động buôn bán vũ khí và chất ma túy trái phép Việc truyền vàhọc đạo trái pháp luật vẫn còn diễn biến phức tạp, các trưởng đạo (tựphong) trong đồng bào dân tộc thiểu số (đồng bào Mông) tăng cường hoạtđộng, thường xuyên đi đến địa bàn các huyện miền núi để tuyên truyền,vận động, lôi kéo, thu nạp tín đồ, vận động quyên góp, tùy tiện xây cấtnhà nguyện, nhà thờ

Bên cạnh đó, các thế lực thù địch còn triệt để khai thác những hạn chế trongnhận thức, những khó khăn trong đời sống và tình trạng đói nghèo của nhân dânvùng dân tộc thiểu số, vùng đồng bào có đạo trong tỉnh để tiến hành “diễn biếnhòa bình” nhằm gây mất đoàn kết, mâu thuẫn, xung đột giữa các dân tộc, tôn giáo;nói xấu Đảng, chính quyền và cán bộ đảng viên, hòng tách quần chúng ra khỏi sựlãnh đạo của Đảng, làm suy yếu bộ máy chính quyền cơ sở

Như vậy, Thanh Hóa là một trong những tỉnh có vị trí chiến lược vềnhiều mặt ở Bắc Trung Bộ nước ta HTCTCS tỉnh Thanh Hóa ngoài nhữngđặc điểm chung của HTCTCS cả nước, còn mang những đặc điểm đặc thù dobối cảnh lịch sử, điều kiện tự nhiên và KT - XH chi phối

* Quan niệm về xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ở Thanh Hóa hiện nay

Từ những trình bày về HTCTCS và đặc điểm HTCTCS ở Thanh Hóa hiệnnay, trước yêu cầu và đòi hỏi của sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổquốc XHCN, việc tăng cường, nâng cao chất lượng xây dựng HTCTCS ở ThanhHóa là nhiệm vụ thường xuyên và rất quan trọng Theo đó, chúng ta có thể quan

niệm: Xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ở tỉnh Thanh Hóa là tổng hòa các hoạt

động có mục đích của các tổ chức, các lực lượng và quần chúng nhân dân dưới

sự lãnh đạo của các tổ chức Đảng, sự điều hành của chính quyền địa phương, tập trung hoàn thiện bộ máy, nội dung phương thức hoạt động, bồi dưỡng rèn luyện đội ngũ cán bộ đảng viên, củng cố và tăng cường các mối quan hệ giữa các thành tố của của HTCTCS nhằm đảm bảo nâng cao năng lực, hiệu lực của HTCTCS vững mạnh, thực hiện quyền làm chủ của nhân dân, góp phần giữ vững sự ổn định và phát triển trên địa bàn.

Xây dựng HTCTCS ở tỉnh Thanh Hóa là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước

và nhân dân, trong đó chủ thể trực tiếp là các tổ chức cơ sở đảng, chính quyền

cơ sở, các tổ chức CT - XH, nhân dân và các lực lượng đứng chân trên địa bàntỉnh mà BĐBP tỉnh Thanh Hóa là một lực lượng Việc xây dựng HTCTCS ở

tỉnh Thanh Hóa hiện nay tập trung vào những nội dung cơ bản sau:

Củng cố, kiện toàn tổ chức, bộ máy của HTCTCS, trong đó tập trung xâydựng, củng cố, kiện toàn các tổ chức cơ sở đảng, chính quyền và các tổ chức

cần tập trung vào những nội dung: Phát triển KT - XH, xóa đói giảm nghèo, ansinh xã hội và giải quyết các vấn đề bức xúc ở địa phương; xây dựng cơ sởchính trị - tinh thần trong nhân dân, thế trận lòng dân, niềm tin của nhân dânđối với HTCTCS, phát huy quyền làm chủ của nhân dân; tuyên truyền vậnđộng nhân dân đấu tranh chống các âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch.

Xây dựng HTCTCS ở tỉnh Thanh Hóa phải tuân thủ một số yêu cầu sau:

Bám sát và thực hiện đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách vàpháp luật của Nhà nước, bám sát tình hình đặc điểm địa bàn và thực trạngHTCTCS trong tỉnh hiện nay

Xây dựng HTCTCS phải đặt dưới sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyềncác cấp Đây là nhiệm vụ chung của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể các cấp vàcác lực lượng đứng chân trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa

Cần tăng cường phối hợp giữa các lực lượng đứng chân trên địa bàn vớicấp ủy, chính quyền địa phương; các cơ quan, ban, ngành và nhân dân địaphương nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong tham giaxây dựng HTCTCS

1.1.2 Nội dung vai trò bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay

* Đặc điểm của Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa

Về tổ chức, biên chế

Hiện nay, BĐBP tỉnh Thanh Hóa được tổ chức biên chế thành 1 Bộchỉ huy, gồm: 17 đồn biên phòng, 1 tiểu đoàn huấn luyện, 1 hải đội, 1 độicông tác và các cơ quan trực thuộc Bộ chỉ huy; đặt dưới sự lãnh đạo củaTỉnh uỷ, Đảng uỷ Bộ Tư lệnh BĐBP và trực tiếp là Đảng uỷ Biên phòngTỉnh Đội ngũ cán bộ BĐBP tỉnh được đào tạo ở các nhà trường trong vàngoài quân đội, có trình độ từ sơ cấp trở lên Hạ sĩ quan, chiến sĩ củaBĐBP tỉnh Thanh Hóa được tuyển chọn từ các thanh niên ưu tú trongcộng đồng dân cư tỉnh Thanh Hóa để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ biên giớiquốc gia mà Đảng, Nhà nước, Quân đội giao cho

Trên cương vị công tác, từng cá nhân cán bộ, chiến sĩ BĐBP được tổchức, biên chế trong các đơn vị với những nhiệm vụ, chức trách, chuyên mônkhác nhau, song đây là lực lượng có vai trò quan trọng trong tham gia xâydựng HTCTCS Đồng thời, đây cũng là nguồn cán bộ cho lực lượng biênphòng và HTCTCS tỉnh Thanh Hóa.

Về chức năng, nhiệm vụ của Bộ đội Biên phòng Thanh Hóa

Bộ đội Biên phòng nói chung và BĐBP Thanh Hóa nói riêng là lựclượng vũ trang cách mạng của Đảng và Nhà nước, là một thành phần củaQuân đội nhân dân Việt Nam, được xác định có chức năng: “Làm nòng cốt,chuyên trách quản lý, bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia theo nhiệm

vụ quyền hạn được giao; đồng thời là lực lượng thành viên của các khu vựcphòng thủ tỉnh, huyện biên giới" [27, tr.2]

Sự nghiệp bảo vệ biên giới quốc gia là nhiệm vụ chung của toàn Đảng,toàn dân, của các cấp, các ngành, các đoàn thể xã hội, trong đó BĐBP là lựclượng trực tiếp, nòng cốt Nghị quyết 11/NQ-TW ngày 08/8/1995 của BộChính trị đã chỉ rõ: “Nhiệm vụ biên phòng rất toàn diện và phức tạp, bao gồmbảo vệ biên giới trên bộ, trên biển đảo, bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ củađất nước, bảo vệ an ninh trật tự xã hội, chống vượt biên trái phép, chống buônlậu qua biên giới, bảo vệ tài nguyên môi trường và lợi ích quốc gia” [27, tr.3] Nhiệm vụ trọng tâm của BĐBP Thanh Hóa là bảo vệ vững chắc chủ quyền,

an ninh biên giới quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội trên địa bàn phụ trách,phối hợp với các lực lượng khác sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi bảo

vệ Tổ quốc, giữ vững ổn định chính trị, quốc phòng, an ninh ở khu vực biêngiới; đồng thời, tuyên truyền vận động quần chúng nhân dân vùng biên giới, tăngcường đoàn kết dân tộc, thực hiện các chủ trương và chương trình KT - XH củaĐảng và Nhà nước, tích cực xây dựng, củng cố cơ sở chính trị

Nghị quyết số 24/NQ-ĐU, ngày 20/12/1998 của Đảng ủy Bộ Tư lệnh

BĐBP Về Bộ độ Biên phòng tham gia phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực

biên giới trong tình hình mới đã xác dịnh việc tham gia xây dựng, củng cố

HTCTCS, phát triển KT - XH ở khu vực biên giới là nhiệm vụ chính trị quantrọng, thường xuyên, lâu dài của lực lượng BĐBP Như vậy, tham gia xâydựng HTCTCS là một trong những nhiệm vụ của BĐBP Thanh Hóa

* Quan niệm về vai trò Bộ đội Biên phòng Thanh Hóa tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở

Theo Từ điển bách khoa Việt Nam: “Vai trò là chức năng, tác dụng của

cái gì hoặc của ai, trong sự vận động của nhóm, của tập thể nói chung” [65,

tr.653] Theo đó, với chức năng, nhiệm vụ của mình, BĐBP Thanh Hóa cũngnhư các tổ chức CT - XH, các lực lượng khác đều có vai trò nhất định trongthực hiện các nhiệm vụ chính trị ở địa phương và trong xây dựng HTCTCStrên địa bàn Trên cơ sở đó, chúng ta có thể quan niệm:

Vai trò BĐBP tham gia xây dựng HTCTCS ở tỉnh Thanh Hóa là chức năng, tác dụng của BĐBP trên địa bàn tỉnh cùng với các lực lượng khác, thực hiện củng cố, kiện toàn và nâng cao năng lực hoạt động của HTCTCS, làm cho HTCTCS vững mạnh về mọi mặt, góp phần vào sự phát triển toàn diện và vững chắc của địa phương.

Như chúng ta đã biết, mỗi tổ chức, lực lượng có vị trí, vai trò và nhiệm

vụ khác nhau trong xây dựng HTCTCS Việc xác định đúng vị trí, nhiệm vụcủa từng chủ thể có ý nghĩa rất quan trọng, nhằm phát huy tốt vai trò trongthực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ xây dựng HTCTCS

Bộ đội Biên phòng Thanh Hóa là lực lượng quan trọng tham gia xâydựng HTCTCS theo chức năng, nhiệm vụ, đặt dưới sự lãnh đạo chỉ đạo củacấp ủy Đảng, chính quyền địa phương trong tỉnh, của Bộ Tư lệnh BĐBP, BộQuốc phòng Việc phát huy tốt vai trò đó của BĐBP tỉnh là trách nhiệm củacác cấp ủy, chỉ huy, các tổ chức trong Bộ chỉ huy BĐBP Thanh Hóa

Xây dựng HTCTCS ở tỉnh Thanh Hóa là trách nhiệm của Đảng, Nhànước, toàn quân và toàn dân, trước hết là trách nhiệm của đảng bộ, chínhquyền, quân và nhân dân các dân tộc tỉnh Thanh Hóa, trong đó BĐBP có vai

trò rất quan trọng Vai trò đó được biểu hiện trên những điểm chính sau:

Một là, tham mưu, đề xuất kiện toàn, củng cố các tổ chức đảng, tổ chức chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội cho cấp ủy đảng, chính quyền địa phương.

Đây là nội dung cơ bản, có tính chất then chốt thể hiện vai trò tham giaxây dựng HTCTCS ở tỉnh Thanh Hóa của BĐBP Vai trò tham mưu xây dựngcác tổ chức đảng, chính quyền, các tổ chức CT - XH của BĐBP Thanh Hóathể hiện rất cụ thể và đa dạng trong hoạt động của từng đơn vị, trên từng địabàn Tuy nhiên, có những nội dung mang tính chất chung nhất mà các đơn vịBĐBP Thanh Hóa tập trung làm:

Tham mưu, đề xuất với cấp ủy địa phương thường xuyên quan tâm chăm

lo kiện toàn các tổ chức đảng ở các thôn, bản, bảo đảm cho thôn, bản nàotrong địa bàn cũng có chi bộ hoặc tổ đảng; đề xuất nội dung lãnh đạo, cải tiếnphương pháp sinh hoạt, tham gia giúp cấp ủy, chi bộ, đảng bộ cơ sở nâng caohiệu quả phổ biến, quán triệt nghị quyết cho nhân dân

Tham mưu cho Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân định hướng pháttriển KT - XH phù hợp với quy hoạch, định hướng của trên và thực hiện đúngchức năng quản lý nhà nước tại địa phương; nghiên cứu đề xuất kế hoạch pháttriển cơ sở hạ tầng một cách hợp lý, nhằm phục vụ đời sống của nhân dân;đồng thời tạo điều kiện để chính quyền nắm chắc và gắn bó với nhân dân Tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền địa phương củng cố kiện toàn Mặttrận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiếnbinh Giúp đỡ các tổ chức này xây dựng nội dung, hình thức hoạt động phongphú, thiết thực, hấp dẫn để tập hợp, giáo dục quần chúng nhân dân

Hai là, trực tiếp tham gia xây dựng, củng cố, kiện toàn hệ thống chính trị

cơ sở vững mạnh; tích cực tuyên truyền vận động nhân dân, xây dựng lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, hệ thống chính trị cơ sở Trực tiếp tham gia xây dựng, củng cố, kiện toàn HTCTCS

Bộ đội Biên phòng phối hợp với cấp ủy địa phương, kiện toàn tổ chứcđảng cơ sở, làm cho Đảng bộ cấp cơ sở vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng

và tổ chức; chăm lo xây dựng và nâng cao năng lực tổ chức, quản lý, lãnh đạocủa cán bộ chủ chốt, quan tâm củng cố cơ sở Đảng từ chi bộ đến đảng bộ

Củng cố, kiện toàn tổ chức cơ sở Đảng làm cho tổ chức Đảng có khả năngquán triệt sâu sắc đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, các chỉ thị, nghịquyết của cấp trên Tập trung nâng cao kiến thức, năng lực lãnh đạo, khắc phụccác hiện tượng tiêu cực, các mặt còn yếu kém; khôi phục và nâng cao uy tín củaĐảng trong nhân dân, xây dựng chi bộ, đảng bộ trong sạch vững mạnh cả vềchính trị, tư tưởng, tổ chức Vận động nhân dân thực hiện các chủ trương, chínhsách của Đảng được cụ thể hoá ở địa phương, giữ gìn uy tín cho Đảng, chống sựxuyên tạc phá hoại của của các loại đối tượng Tham gia với cấp uỷ, chi bộ địaphương trong bồi dưỡng, kết nạp đảng viên mới, tạo nguồn cán bộ…

Củng cố, kiện toàn chính quyền cơ sở, tham gia giúp địa phương củng

cố, kiện toàn Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân, đội ngũ cán bộ xã,phường, thôn, bản Tham gia cùng địa phương quản lý, điều hành các hoạtđộng ở địa phương, qua đó nâng cao năng lực mọi mặt của chính quyền địaphương; tham gia xây dựng kế hoạch, biện pháp ngăn chặn xử lý các vụ việcxảy ra ở địa phương, giải quyết các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân

Các đơn vị BĐBP chủ động cùng cấp ủy Đảng, chính quyền địa phươngtham gia xây dựng, củng cố, kiện toàn các đoàn thể quần chúng và tổ chức CT

- XH; giúp đỡ nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các tổ chức đótrong xây dựng và bảo vệ HTCTCS Trong đó, BĐBP trực tiếp giúp cấp uỷ,chính quyền địa phương xây dựng, củng cố các đoàn thể quần chúng vữngmạnh hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ của từng tổ chức

Tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia xây dựng HTCTCS, xây dựng lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, HTCTCS

Điều 10 Pháp lệnh BĐBP quy định: “Bộ đội Biên phòng có nhiệm vụtuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chính sách dân tộc, chính sách tôngiáo của Đảng và Nhà nước, tham gia xây dựng cơ sở chính trị, phát triểnkinh tế - xã hội, văn hoá, giáo dục, xây dựng nền biên phòng toàn dân, thếtrận biên phòng toàn dân vững mạnh trong thế trận quốc phòng toàn dân vàthế trận an ninh nhân dân ở khu vực biên giới” [69, tr.3]

Bộ đội Biên phòng đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao

ý thức chính trị, giác ngộ cách mạng chính là xây dựng cơ sở chính trị ở cơsở; là xây dựng, củng cố trận địa chính trị, tư tưởng, niềm tin của nhân dân.Đây là điều kiện tiên quyết cho sự thắng lợi của nhiệm vụ xây dựngHTCTCS, là điểm tựa để BĐBP thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựngHTCTCS và bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia

Tích cực tuyên truyền phòng, chống sự kích động, chia rẽ mối quan hệquần chúng với Đảng, chia rẽ quân dân, gia tăng đạo trái pháp luật, tuyêntruyền mê tín dị đoan, lôi kéo và cài cắm cơ sở ngầm, đưa tranh ảnh, sáchbáo, tài liệu phản động và những tệ nạn xã hội… vào đời sống nhân dân

Bộ đội Biên phòng Thanh Hóa là đội quân công tác thường xuyên thamgia tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện tốt quan điểm, đường lối củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chủ trương phát triển KT - XH vàcác mặt hoạt động của địa phương; xây dựng lòng tin của nhân dân vào sự lãnhđạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và chính quyền địa phương BĐBP tỉnh làcầu nối giữa Đảng, Nhà nước, chính quyền địa phương, quân đội và nhân dân

Đó là cơ sở để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, thế trận lòng dân, xâydựng và bảo vệ HTCTCS, hoàn thành chức năng, nhiệm vụ của BĐBP

Ba là, Bộ đội Biên phòng góp phần bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở có phẩm chất và năng lực ngày càng toàn diện

Cùng với tính chất đa dạng của các mặt hoạt động ở địa phương, đội ngũcán bộ, viên chức thuộc HTCTCS tỉnh Thanh Hóa rất đa dạng Song, chấtlượng đội ngũ cán bộ cơ sở hiện nay vẫn còn bất cập Từ thực tế đó, Tỉnh uỷ và

Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa, cũng như các huyện đã thực hiện phươngchâm vừa làm vừa phải bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cả về phẩm chất và năng lực

Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đứng chân trên địa bàn miền biển,miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, ở xa trung tâm hành chínhtỉnh, nơi có đội ngũ cán bộ cơ sở còn nhiều bất cập, hạn chế Nhận thức đượcđặc điểm đó, Bộ chỉ huy BĐBP tỉnh đã chỉ đạo các lực lượng tham gia nhiệm

vụ phải chú trọng bồi dưỡng kiến thức và năng lực cần thiết cho đội ngũ cán bộ

ở địa bàn Với phương châm kết hợp công tác biên phòng với xây dựng

HTCTCS, bước đầu đã đạt được kết quả to lớn trong xây dựng đội ngũ cán bộ

Bộ đội Biên phòng tham gia phát triển KT - XH ở địa bàn vừa góp phầnquan trọng xây dựng địa phương vững mạnh toàn diện, nâng cao đời sống chonhân dân, vừa tạo thế trận lòng dân, thế trận biên phòng toàn dân vững chắc, giữyên biên giới Sự phát triển KT - XH sẽ góp phần nâng cao đời sống vật chất,tinh thần cho nhân dân, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhànước, từ đó phát huy tính tích cực tham gia xây dựng HTCTCS

Năm là, BĐBP Thanh Hóa đóng vai trò quan trọng trong đấu tranh phòng, chống âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, bảo vệ và giữ vững

ổn định chính trị - xã hội, thực hiện đoàn kết dân tộc, tôn giáo trên địa bàn.

Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, các thế lực thùđịch luôn tìm mọi cách lợi dụng khó khăn về đời sống, trình độ dân trí thấpcủa nhân dân và những hạn chế, thiếu sót của các cấp, các ngành trong thựchiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là ở khu vực biêngiới miền núi để kích động, chia rẽ các dân tộc nhằm gây mất ổn định chínhtrị, gây rối trật tự xã hội Vì vậy, việc đấu tranh phòng, chống âm mưu, hoạtđộng của các thế lực thù địch là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toànquân, của cả HTCT, trong đó, lực lượng BĐBP đóng vai trò quan trọng.

Vai trò đó của BĐBP được thể hiện trong tuyên truyền, giáo dục chínhsách dân tộc, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước cho mọi cán bộ, đảngviên và nhân dân ở địa phương; phổ biến pháp luật và giáo dục ý thức chấphành pháp luật của Nhà nước cho nhân dân; khơi dậy trong nhân dân lòng tựtôn, tự hào dân tộc và truyền thống đoàn kết trong sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc Thường xuyên tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức cảnhgiác cách mạng cho nhân dân, làm cho nhân dân hiểu rõ âm mưu, thủ đoạnchia rẽ dân tộc của các thế lực thù địch, không để chúng lừa gạt, lôi kéo, kíchđộng, tăng cường xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, bảo

vệ chủ quyền, an ninh biên giới của Tổ quốc

Bên cạnh đó, BĐBP Thanh Hóa còn tham gia giải quyết các mối quan hệ

CT - XH, giai cấp, dân tộc, tôn giáo trên địa bàn Các đơn vị BĐBP tỉnh đãtích cực đấu tranh làm thất bại những âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôngiáo, góp phần củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết giữa các dân tộc, tôngiáo, đoàn kết quân dân; xây dựng, củng cố sự đồng thuận xã hội ở cơ sở

* Hình thức thực hiện vai trò Bộ đội Biên phòng trong tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay

Cử tổ, đội công tác xuống cơ sở Đây là một hình thức cơ bản giữ vị trí

rất quan trọng trong công tác vận động quần chúng của BĐBP Thanh Hóa.Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của cấp uỷ, ban chỉ huy các Đồn Biên phòng, các tổ,đội công tác nắm vững mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ, đi sâu tìm hiểu, nắmvững tình hình địa bàn Từ đó, xây dựng chương trình hoạt động cho phù hợp

với điều kiện cụ thể của từng xã, phường, thôn, bản Các tổ, đội công tác phâncông các thành viên đi vào từng mặt, từng tổ chức; giúp đỡ về hoạt động lãnhđạo, sinh hoạt của đảng bộ, chi bộ, công tác bồi dưỡng phát triển đảng viên;giúp đỡ xây dựng các tổ chức Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ , Hội Nông dân,Hội Cựu chiến binh và tổ chức dân quân tự vệ

Tổ chức kết nghĩa giữa đơn vị với địa phương Đây là hình thức quan

trọng trong công tác tham gia xây dựng HTCTCS của BĐBP Thanh Hóa CácĐồn Biên phòng dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Bộ chỉ huy Biên phòngtỉnh phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương có kế hoạch thốngnhất triển khai thực hiện kết nghĩa, giao lưu với các xã, phường, thôn, bản; vớicác cơ quan, trường học… để tạo ra sức mạnh tổng hợp xây dựng HTCTCS

Tăng cường cán bộ xuống cơ sở Đây là hình thức đặc trưng của BĐBP

trong thực hiện chức năng đội quân công tác Đó là việc lựa chọn một số cán

bộ, sĩ quan đưa xuống cơ sở, bổ nhiệm chức vụ Phó bí thư Đảng ủy xã làmnhiệm vụ xây dựng HTCTCS về tổ chức, phát triển đảng viên, tham mưu chocấp ủy, chính quyền địa phương về công tác lãnh đạo, chỉ đạo phát triển KT -

XH, củng cố quốc phòng, an ninh ở địa phương; là cầu nối giữa cấp ủy, chínhquyền địa phương với các Đồn Biên phòng

* Phương pháp thực hiện vai trò Bộ đội Biên phòng trong tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ở tỉnh Thanh Hóa

Quá trình phát huy vai trò của mình trong tham gia xây dựng HTCTCS ở tỉnhThanh Hóa, BĐBP thường tiến hành các phương pháp cơ bản sau:

Tham mưu, đề xuất: Các đơn vị BĐBP Thanh Hóa gián tiếp tham gia

vào quá trình xây dựng HTCTCS ở địa phương thông qua tham mưu, đề xuấtkiện toàn tổ chức và hoạt động của các tổ chức chính trị và đoàn thể CT - XH;tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương về quy hoạch đào tạo, bồidưỡng đội ngũ cán bộ, công tác phát triển đảng viên; các chủ trương, kếhoạch phát triển KT - XH với cấp ủy Đảng, chính quyền cơ sở

Trực tiếp tham gia: Đó là phương pháp các đơn vị BĐBP Thanh Hóa

trực tiếp tham gia thực hiện các nội dung, nhiệm vụ xây dựng HTCTCS ở địa

bàn thông qua các hoạt động, như: Trực tiếp tuyên truyền giáo dục nhân dânnâng cao nhận thức chính trị, chấp hành và thực hiện nghiêm đường lối, chủtrương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các quy định của địaphương Giáo dục nâng cao tinh thần cảnh giác trước âm mưu “diễn biến hòabình” của các thế lực thù địch, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự antoàn xã hội trên địa bàn, bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốcgia Trực tiếp tham gia phát triển KT - XH, xây dựng cơ sở hạ tầng, xây dựngcác điểm sáng văn hóa, nếp sống văn hóa, xây dựng cụm dân cư, thôn, bản,gia đình văn hóa, động viên trẻ em trong độ tuổi đi học đến trường, trực tiếpdạy học và khám chữa bệnh cho nhân dân…

Phối kết hợp công tác: Các tổ chức trong HTCT ở cơ sở đóng vai trò

nòng cốt trong xây dựng HTCTCS, trực tiếp quyết định đến chất lượngHTCTCS ở tỉnh Thanh Hóa Do đó, BĐBP thường xuyên phối kết hợp cùngcác tổ chức của HTCTCS và các lực lượng khác để xây dựng, củng cố, nângcao chất lượng HTCTCS trên địa bàn BĐBP đã phối kết hợp với các lựclượng để thực hiện những nội dung với những phạm vi thuộc chức năng củamình, không “lấn sân” vào chức năng của các tổ chức khác, của các cấp uỷđảng và chính quyền địa phương

Đây là phương pháp BĐBP phối kết hợp cùng các ban, ngành, tổ chứcquần chúng của địa phương và các lực lượng đứng chân trên địa bàn tạo nênsức mạnh tổng hợp tham gia xây dựng HTCTCS Để phát huy sức mạnh tổnghợp, lực lượng BĐBP đã căn cứ vào tình hình thực tế ở khu vực và nhiệm vụchính trị ở địa phương, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng ở địa bàn theo quychế phối hợp để cùng tham gia hiệu quả vào xây dựng HTCTCS

1.2 Thực trạng về vai trò Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay

1.2.1 Những ưu điểm và nguyên nhân

* Những ưu điểm

Một là, Bộ đội Biên phòng Thanh Hóa đã làm tốt công tác tham mưu, đề xuất kiện toàn, củng cố các tổ chức trong HTCTCS ngày càng trong sạch, vững mạnh.

Quán triệt và thực hiện nghiêm túc các nghị quyết của Đảng (nhất lànghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về đổimới, nâng cao chất lượng HTCT ở cơ sở), chỉ thị của Bộ Quốc phòng, Bộ Tưlệnh BĐBP, sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ Tỉnh, các đơn vị BĐBPThanh Hóa đã thực hiện tốt vai trò tham mưu cho địa phương trong xây dựngHTCTCS BĐBP thường xuyên chủ động tiến hành khảo sát, nắm tình hình cóliên quan trên địa bàn, nhất là tình hình hoạt động của các tổ chức trongHTCTCS để tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương những chủ trương,giải pháp kiện toàn, củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức cơ

sở đảng, tổ chức chính quyền và các tổ chức CT - XH Khảo sát thực tế chothấy, 100% cán bộ, chiến sĩ được hỏi cho biết đơn vị của họ đã thực hiện rất tốtcông tác tham mưu, đề xuất kiện toàn, củng cố tổ chức cơ sở đảng, chính quyền

và các tổ chức CT - XH [Phụ lục 14] Cụ thể:

Trong xây dựng, củng cố tổ chức cơ sở đảng, BĐBP đã cùng với Ban

Thường vụ, Đảng ủy xã tập trung khảo sát đánh giá chất lượng hoạt động củacác chi bộ, đảng bộ cơ sở, từ đó làm tốt công tác tham mưu kiện toàn cấp ủy,chỉ đạo duy trì nền nếp và từng bước nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộtheo tinh thần Chỉ thị số 10/CT-TW của Ban chấp hành Trung ương về nângcao chất lượng sinh hoạt chi bộ

Các đơn vị BĐBP Thanh Hóa đã tham mưu cho cấp ủy đảng ở địaphương xây dựng đảng bộ, chi bộ vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổchức, xem đây là một trong những vấn đề cốt lõi để nâng cao năng lực lãnhđạo, sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở đảng ở địa phương

Đồng thời, tham mưu cho các cấp ủy đảng ở cơ sở tiến hành xây dựngcấp ủy, đổi mới và nâng cao chất lượng sự hoạt đảng như: Tham mưu xâydựng quy chế làm việc; tham mưu cho các cấp ủy đảng đề ra các chế độ sinhhoạt phù hợp; hướng dẫn các cấp ủy đảng cách ra nghị quyết lãnh đạo và cáchtiến hành một buổi sinh hoạt đảng đạt chất lượng cao…

Trong xây dựng, củng cố Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân ở cơ

sở, các đơn vị BĐBP Thanh Hóa đã tham mưu cho Hội đồng nhân dân và Ủy

ban nhân dân xác định hướng phát triển KT - XH của địa phương phù hợp vớiquy hoạch, định hướng của cấp trên; tham mưu với chính quyền xây dựng quychế và duy trì nghiêm các chế độ làm việc của các ban, ngành; giúp đỡ chínhquyền địa phương nghiên cứu, quán triệt đầy đủ các văn bản của Nhà nước,Chính phủ, Bộ Quốc phòng, của tỉnh, huyện về xây dựng HTCTCS

Trong xây dựng, củng cố tổ chức và hoạt động của các tổ chức CT

-XH, các đơn vị BĐBP Thanh Hóa đã tích cực phối hợp với cấp ủy, chính

quyền địa phương xây dựng củng cố về tổ chức và hoạt động của các tổ chứcnày, cụ thể: Phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc ở các xã, phường thựchiện tốt nhiệm vụ tham gia xây dựng, củng cố chính quyền, bảo vệ quyền vàlợi ích hợp pháp của nhân dân, giám sát hoạt động của đại biểu dân cử và cán

bộ công chức Nhà nước; phối hợp xây dựng các ban công tác mặt trận ở cácthôn, bản vững mạnh Phân công lực lượng trực tiếp tham gia xây dựng, củng

cố các tổ chức Đoàn Thanh niên với nhiều hình thức, nội dung phong phú như

tổ chức các buổi giao lưu văn hóa, văn nghệ, … ; tham mưu cho tổ chức Đoàn

cơ sở mở các lớp học bổ túc, bồi dưỡng cán bộ; động viên thanh niên tham giacác hoạt động quốc phòng, an ninh với các phong trào như “Thanh niên làmchủ đường biên”, “Tổ an ninh tự quản”… Các chi đoàn ở các đơn vị BĐBPThanh Hóa tổ chức kết nghĩa với các chi đoàn ở địa phương, giúp đỡ các chiđoàn xây dựng các điểm sáng văn hóa ở địa bàn

Bên cạnh đó, các đơn vị BĐBP đã xây dựng kế hoạch và có những biệnpháp cụ thể tham gia củng cố, phát triển các tổ chức Hội Phụ nữ ở các xã,phường nơi đóng quân Phối hợp chặt chẽ với Ban chấp hành Hội liên hiệpPhụ nữ và ban cán sự của các chi hội, vận động các hội viên cam kết xâydựng gia đình văn hóa, thực hiện tốt các chương trình “Phụ nữ giúp nhau làmkinh tế gia đình”, “Kế hoạch hóa gia đình”…; tuyên truyền, giáo dục cho chị

em về Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Bình đẳng giới, về sức khỏe sinh sản,Luật bảo vệ bà mẹ và trẻ em…

Đồng thời, các đơn vị BĐBP Thanh Hóa còn tham mưu cho cấp ủy,chính quyền địa phương củng cố, kiện toàn tổ chức Hội Nông dân ở các xã,phường, thôn, bản; tham mưu với Hội xây dựng kế hoạch tuyên truyền, vậnđộng và giúp đỡ đồng bào định canh, định cư, thay đổi tập quán canh tác, ổnđịnh cuộc sống và vươn lên làm giàu Trên cơ sở nắm chắc các nội dung trongĐiều lệ của Hội Cựu chiến binh, BĐBP các đơn vị đã tham mưu, đề xuất vớiHội Cựu chiến binh các xã, phường về kế hoạch củng cố, kiện toàn Ban chấphành Hội và các chi hội ở các thôn, bản; thực hiện tốt kế hoạch phát triển hộiviên theo đúng quy định Giúp đỡ Ban chấp hành Hội nghiên cứu, quán triệtcác chỉ thị, nghị quyết của Trung ương Hội và cấp trên

Hai là, BĐBP Thanh Hóa đã trực tiếp tham gia xây dựng, củng cố, kiện toàn HTCTCS vững mạnh; tích cực tuyên truyền vận động nhân dân tin tưởng

và chấp hành đường lối của Đảng, chính sách và luật pháp của Nhà nước Trong tham gia xây dựng, củng cố, kiện toàn HTCTCS vững mạnh:

Nhận thức rõ việc xây dựng, củng cố và kiện toàn HTCTCS vững mạnh

là nhân tố cơ bản, quyết định đến việc thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chínhtrị ở cơ sở địa phương Trên cơ sở tiếp tục quán triệt sâu sắc các Nghị quyết,Chỉ thị của Bộ Tư lệnh BĐBP và của địa phương, trong những năm qua, cácđơn vị BĐBP Thanh Hóa đã thường xuyên nắm chắc tình hình địa bàn, thamgia cùng cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng, củng cố HTCTCS vữngmạnh toàn diện Qua đó, hoạt động của HTCTCS đã đi vào nề nếp; từng bướcnâng cao vai trò lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng, hiệu lực quản lý nhà nướccủa chính quyền địa phương và thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở

Từ năm 2010 đến nay, các đơn vị BĐBP Thanh Hóa đã tham gia xâydựng, củng cố, kiện toàn được 17 Đảng bộ và 235 chi bộ với 4.227 đảng viên[Phụ lục 2] Phối hợp chặt chẽ với cấp ủy ở địa phương xây dựng kế hoạch và

tổ chức thực hiện kế hoạch phát triển đảng ở các chi bộ thôn, bản; hướng dẫn

nhiều nội dung, nguyên tắc, chế độ sinh hoạt, công tác đảng cho các chi bộthôn, bản Công tác xóa thôn, bản trắng đảng viên và phát triển đảng viên đãđược chú trọng: Đến năm 2014, 16 xã biên giới đã bồi dưỡng kết nạp được1.176 đảng viên mới, thành lập mới 01 đảng bộ [61, tr.4]

Đồng thời, Đảng uỷ, Bộ chỉ huy BĐBP Thanh Hóa đã lựa chọn, giới thiệu

17 đồng chí tăng cường giữ chức phó Bí thư Đảng ủy các xã biên giới Đây lànhững cán bộ có kinh nghiệm trong công tác tham mưu xây dựng củng cố cơ

sở chính trị, có kiến thức về phát triển KT - XH, am hiểu phong tục tập quánđịa phương [13, tr.6] Qua đó, đã góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sứcchiến đấu của các tổ chức đảng ở các xã biên giới, đẩy mạnh phát triển KT -

XH gắn với củng cố quốc phòng, an ninh ở địa bàn

Với sự tham gia của BĐBP, đến nay các tổ chức cơ sở đảng ở các xã biêngiới đã và đang duy trì nghiêm các chế độ, nề nếp sinh hoạt, ra nghị quyết hàngtháng, hàng quý, chất lượng xây dựng nghị quyết lãnh đạo thực hiện các nhiệm

vụ của các Đảng ủy xã cũng ngày một nâng lên theo hướng bám sát thực tiễn

và đòi hỏi của từng địa phương Kết quả phân loại tổ chức cơ sở đảng ở địa bànnăm 2016 đã có 9/17 (52,94%) Đảng bộ xã đạt trong sạch vững mạnh, 8/17(47,06%) Đảng bộ hoàn thành tốt nhiệm vụ, 98/235 (41,71%) chi bộ đạt trongsạch vững mạnh, 114/235 (48,51%) chi bộ hoàn thành tốt nhiệm vụ, 23/235(9,78%) chi bộ hoàn thành nhiệm vụ Bên cạnh đó, các đơn vị BĐBP ThanhHóa đã tham gia củng cố được 17 Hội đồng nhân dân, 17 Ủy Ban nhân dân

xã, phát hiện và bồi dưỡng được hàng trăm người có đủ phẩm chất, năng lực

để bổ sung vào lực lượng cán bộ xã [Phụ lục 2]

Cùng với công tác tham gia xây dựng, củng cố tổ chức cơ sở đảng, chínhquyền, BĐBP Thanh Hóa đã tham gia xây dựng các tổ chức CT - XH và pháthuy dân chủ ở cơ sở Bằng những hoạt động thiết thực của mình, BĐBP của các

đồn đã từng bước củng cố và duy trì được hoạt động của các tổ chức CT - XH ở

địa phương Quy chế làm việc, nề nếp, chế độ sinh hoạt của các tổ chức, đoànthể dần được hoàn thiện và được thực hiện trong thực tế Hoạt động của Mặt trận

Tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binhngày càng có chất lượng và hiệu quả, bước đầu phát huy được vai trò của mìnhtrong tham gia thực hiện các nhiệm vụ chính trị của địa phương Đến nay, cácđồn biên phòng giúp củng cố, kiện toàn 17 tổ chức Mặt trận tổ quốc với 505thành viên; 17 tổ chức Đoàn Thanh niên gồm 213 chi đoàn với 4.729 đoàn viên,thanh niên; 17 Hội Phụ nữ gồm 169 chi hội với 10.495 hội viên; 17 Hội Nôngdân gồm 168 chi hội với 11.201 hội viên; 17 Hội Cựu chiến binh gồm 138 chihội với 2.751 hội viên Kết quả hoạt động của các tổ chức đoàn thể đều đạt chấtlượng tốt và khá, không có tổ chức nào yếu kém [Phụ lục5].

Bên cạnh đó, các đơn vị BĐBP Thanh Hóa đã đặc biệt quan tâm và pháthuy tối đa vai trò của những già làng, trưởng bản, người có uy tín, người đứngđầu dòng họ, chức sắc tôn giáo… những người được bà con suy tôn, tín nhiệm

và yêu quý Qua khảo sát thực tế cho thấy đội ngũ này đã phát huy được vai tròtích cực, là hạt nhân đoàn kết làm nòng cốt trong các phong trào của địaphương, có khả năng giải quyết những mâu thuẫn trong thôn, bản, gia đình,dòng họ [10, tr.1] Với kết những kết quả nêu trên, qua khảo sát thực tế, 95%cán bộ, chiến sĩ cho rằng, các đơn vị BĐBP Thanh Hóa đã làm rất tốt công táctrực tiếp tham gia xây dựng các tổ chức cơ sở đảng, chính quyền và các tổchức CT - XH [Phụ lục 14]

Trong tuyên truyền vận động nhân dân tin tưởng và chấp hành đường lối của Đảng, chính sách và luật pháp của Nhà nước:

Những năm qua, BĐBP Thanh Hóa đã tích cực, chủ động phối hợp vớicác tổ chức trong HTCTCS tuyên truyền, vận động nhân dân tin tưởng vàchấp hành chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhànước, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, củng cố lòng tin đối với Đảng,chính quyền và HTCTCS

Việc tuyên truyền, giáo dục chính trị - tư tưởng cho quần chúng nhân dânđược các đơn vị BĐBP Thanh Hóa thực hiện thông qua các hình thức như cử các

tổ, đội công tác xuống các thôn, bản tuyên truyền vận động đồng bào; thông qua

các buổi phát thanh trên hệ thống loa đài của xã, phường và của các Đồn Biênphòng; tổ chức kết nghĩa giữa Đồn Biên phòng với địa phương với các hình thứcsinh hoạt phù hợp; tuyên truyền tại các cửa khẩu, lối mở; thông qua các buổi họpchợ, chiếu phim video và thông qua các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục,thể thao… Kết hợp tuyên truyền rộng rãi, tập trung với tuyên truyền nhỏ lẻ đếntừng đối tượng; tuyên truyền bằng lời nói với tuyên truyền thông qua hình ảnhtrực quan, thông qua thực hiện các chương trình phát triển KT - XH, chươngtrình quân dân y kết hợp…để lồng ghép nội dung tuyên truyền, giáo dục cho phùhợp với tâm lý, đặc điểm hoàn cảnh của từng đối tượng.

Nội dung tuyên truyền giáo dục tập trung vào việc phổ biến đường lối,chính sách của Đảng và Nhà nước, nhất là những chính sách có liên quan đếnmọi tầng lớp nhân dân như chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo, chínhsách xóa đói giảm nghèo, chính sách văn hóa, giáo dục, dân số, lao động, việclàm, bảo trợ xã hội và đường lối quốc phòng, an ninh…Tuyên truyền, vậnđộng nhân dân hưởng ứng, thực hiện tốt các phong trào, các cuộc vận độngcách mạng của Đảng, Nhà nước và của địa phương như: Cuộc vận động “toàndân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, “xóa đói, giảmnghèo”,“định canh, định cư”; Đề án “Đảm bảo an ninh biên giới phía Tây tỉnhThanh Hóa”; Đề án tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ,nhân dân vùng biên giới, hải đảo giai đoạn 2013 - 2016; Đề án thực hiện nếpsống văn hóa trong tang lễ đối với đồng bào dân tộc Mông; Đề án giảm thiểuhôn nhân cận huyết thống đối với đồng bào dân tộc thiểu số …Tuyên truyền

về quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm của công dân trong bầu cử Hội đồng nhândân các cấp Tuyên truyền để cho nhân dân nhận thức rõ những âm mưu thủđoạn của kẻ thù và các loại tội phạm ở địa bàn

Đối tượng tuyên truyền là các tầng lớp nhân dân, trong đó chú trọngđến các già làng, trưởng bản, các tổ chức như Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ,Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh…

Biện pháp tuyên truyền được các đơn vị BĐBP Thanh Hóa vận dụnglinh hoạt, như: phối hợp với cấp ủy, chính quyền, các ban ngành, đoàn thể địaphương; thông qua các già làng, trưởng bản, những người có uy tín để tuyêntruyền vận động hoặc trực tiếp tiến hành tuyên truyền thông qua các buổi họpthôn, hành quân dã ngoại, khám chữa bệnh…

Từ năm 2010 đến nay, BĐBP Thanh Hóa đã tuyên truyền được 3.616buổi cho 230.619 lượt người [13, tr.5] Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức,củng cố được lòng tin của quần chúng nhân dân vào đường lối, chủ trươngcủa Đảng, sự điều hành, quản lý của chính quyền địa phương; nhận thức rõ

âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch và các loại tội phạm trên địa bàn

Từ đó, nhân dân đã nêu cao trách nhiệm công dân, yên tâm lao động sản xuất,chấp hành nghiêm pháp luật của Nhà nước, quy định của địa phương, gópphần xây dựng và nâng cao hiệu quả công tác xây dựng HTCTCS

Ba là, BĐBP Thanh Hóa đã góp phần quan trọng trong công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở có phẩm chất và năng lực ngày càng toàn diện.

Trong những năm qua, công tác bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ cán bộ cơ sởluôn được các cấp, các ngành và cả HTCT trong tỉnh quan tâm, trong đó cóBĐBP Thanh Hóa BĐBP Thanh Hóa đã tích cực hướng dẫn và bồi dưỡng độingũ cán bộ cơ sở trên địa bàn đóng quân; đã tham mưu, đề xuất cho địaphương kế hoạch tạo nguồn cán bộ, giúp chính quyền phát hiện sớm, pháthiện đúng nguồn cán bộ tại chỗ để bồi dưỡng, giáo dục, rèn luyện, đưa đi đàotạo trở thành cán bộ cơ bản, lâu dài của địa phương, bố trí và sắp xếp vào cácchức danh của chính quyền cơ sở được đúng người, đúng việc Từ đó, đã tạonguồn, lựa chọn được nhiều đồng chí tâm huyết, có năng lực để bố trí đảmnhiệm các vị trí chủ chốt trong HTCTCS

Đến nay, BĐBP Thanh Hóa đã giúp kiện toàn Ban chấp hành Đảng bộ ở

17 xã với 260 đảng viên, trong đó có 244 là người dân tộc thiểu số, 33 đảngviên là nữ [Phụ lục 3]; tham mưu kiện toàn đội ngũ cán bộ UBND của 17 xãvới 339 cán bộ, trong đó có 274 là người dân tộc thiểu số, 50 cán bộ nữ [Phụ

lục 4] Qua việc củng cố, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ của các tổ chức cơ sởđảng, hoạt động công tác đảng đã có sự thay đổi theo xu hướng tích cực vàtiến bộ rõ rệt Bên cạnh đó, với sự giúp đỡ của các đơn vị BĐBP, toàn bộ 17

tổ chức cơ sở đảng nơi các đơn vị BĐBP Thanh Hóa đứng chân có 4.227đảng viên (có 831 đảng viên nữ đạt 19,66%) Số đảng viên đủ tư cách hoànthành xuất sắc nhiệm vụ là 643 đảng viên (15,21%); đủ tư cách hoàn thành tốtnhiệm vụ là 2.962 đảng viên (70,07%); đủ tư cách hoàn thành nhiệm vụ là

614 đảng viên (14,53%); không đủ tư cách là 8 đảng viên (0,19%); kết nạpđược 166 đảng viên mới [Phụ lục 2]

Trong những năm qua, BĐBP Thanh Hóa đã phối hợp tổ chức các lớp bồidưỡng cho đội ngũ cán bộ để nâng cao kiến thức chuyên môn, trình độ lý luậnchính trị, từng bước đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ giai đoạn mới Các đơn vịBĐBP đã tham mưu, phối hợp mở 02 lớp bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, anninh cho 109 cán bộ xã, bản; 05 lớp tiếng Lào cho 162 học viên, 09 lớp học tiếngMông cho 352 học viên là cán bộ, công chức các huyện, xã biên giới và cán bộBĐBP công tác trên biên giới; tập huấn kiến thức bảo vệ biên giới cho 46 cán bộthôn, bản biên giới và 11 cán bộ chỉ huy các đồn biên phòng tuyến núi [13, tr.6].Đồng thời, các đơn vị BĐBP đã tham mưu có hiệu quả cho Đảng ủy các xãtrong việc xây dựng và thực hiện quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán

bộ Tham mưu cho địa phương trên 2 tuyến biên phòng giới thiệu nhân sự bầuvào HĐND các cấp nhiệm kỳ 2011 - 2016 đạt hiệu quả, BĐBP tỉnh có 01 đồngchí tham gia đại biểu HĐND tỉnh, 01 đồng chí tham gia đại biểu HĐND huyện,

16 đồng chí tham gia đại biểu HĐND xã Đồng thời, BĐBP Thanh Hóa đã cùngĐảng ủy địa phương đã tạo nguồn, bồi dưỡng và giới thiệu được nhiều đồng chí

để quy hoạch, phát triển thành những cán bộ chủ chốt của HTCTCS Đến nay đã

có một số đồng chí được giới thiệu ứng cử và được tín nhiệm bầu giữ các vị tríchủ chốt trong Đảng ủy và Chính quyền địa phương

Bốn là, BĐBP Thanh Hóa đã phối hợp và trực tiếp tham gia cùng với HTCTCS, nhân dân địa phương phát triển KT - XH, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần.

Ý thức sâu sắc về nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân

là để củng cố vững chắc cơ sở xã hội của HTCTCS trên địa bàn, những nămqua, quán triệt và thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo,Chương trình phát triển KT - XH các xã đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dântộc và miền núi (Chương trình 135 giai đoạn II), Chương trình hỗ trợ giảmnghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo (theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP); các chương trình, dự án của tỉnh, huyện… BĐBP Thanh Hóa đãcùng cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương tham gia phát triển KT -

XH, từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các khu vực trên địa bàn, tập trungvào các công trình cơ sở hạ tầng: đường giao thông, điện dân sinh, trườnghọc, trạm y tế, kênh mương thuỷ lợi, bưu điện văn hoá xã, nhà văn hoá, phốihợp xoá nhà dột nát cho các hộ nghèo ở địa bàn

Các chương trình bồi dưỡng kiến thức khoa học kỹ thuật, khuyến nông,khuyến lâm được triển khai rộng khắp với sự tham gia tích cực của các cấp,các ngành, và các đoàn thể Các tổ, đội công tác và cán bộ tăng cường đã vậnđộng đồng bào thay đổi tập quán sản xuất, định canh định cư, chuyển đổi cơcấu cây trồng vật nuôi, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, đã tạo đượcnhiều mô hình phát triển kinh tế mới Qua đó, đã tổ chức được 618 lớp/72.800người tham gia tập huấn chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật; đào tạo nghềcho 584 lượt người; xuât khẩu lao động 167 người [15, tr.6]

Bộ đội Biên phòng đã cùng cấp ủy đảng, chính quyền địa phương khảosát, đánh giá tình hình, đặc điểm của từng địa phương để xây dựng nghị quyết,

kế hoạch, phương án, xây dựng các mô hình phù hợp với đặc điểm địa lý, khíhậu, thời tiết, thổ nhưỡng và phong tục, tập quán, cuộc sống của đồng bào cácdân tộc trên biên giới; xây dựng các mô hình trong phát triển kinh tế rừng, kinh

tế trang trại, phát triển ngành nghề thủ công Do vậy, đến nay ở nhiều xã biên