BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾTTÌNH HUỐNG TRONG THỰC TIỄNI. TÌNH HUỐNG : “Sự cần thiết của việc giáo dục giới tính Sức khỏe sinh sản vị thành niên cho học sinh”. Tình huống cần giải quyết:Trống báo hiệu giờ ra chơi, học sinh lớp 6A đã ùa ra khỏi lớp. Duy nhất chỉ còn một mình bạn Lan vẫn ngồi khúm núm tại bàn, đưa mắt nhìn ngó xung quanh. Được một lúc, Lan bỏ chạy vào nhà vệ sinh nữ đóng cửa và không chịu ra ngoài. Vào tiết học sau, không thấy bạn Lan đâu, cả lớp nhốn nháo đi tìm, thì một học sinh nam cho biết, đã nhìn thấy bạn Lan chạy vào phòng vệ sinh. Linh – Bạn thân của Lan vào xem thì thấy Lan đang ngồi khóc trong nhà vệ sinh với tâm trạng lo lắng, sợ hãi vì chiếc quần dính đầy máu. Linh nói nhỏ với cô giáo chủ nhiệm, cô đã an ủi hai bạn và nói rằng đó là điều bình thường, là biểu hiện của tuổi dậy thì.Từ câu chuyện của bạn Lan lớp 6A và thực tế bản thân en cũng như qua tìm hiểu một số bạn trong cùng lớp, cùng trường. Chúng em nhận thấy khi có những thắc mắc hay những điều khó nói về sức khỏe, tâm sinh lý lứa tuổi thì chúng em lại ngại và không thể tâm sự được với ai kể cả cha, mẹ, thầy, cô hay anh, chị. Muốn tìm hiểu, chúng em phải tự kiếm tìm các thông tin trên mạng Internet, qua bạn bè cùng trang lứa. Vì vậy, các thông tin thường không đầy đủ và nhiều khi thiếu khoa học. Nhiều bạn do không có kiến thức về giáo dục giới tính nên khi đi quá giới hạn đã gây những hậu quả xấu, ảnh hưởng đến cuộc sống cũng như quá trình học tập.Từ thực trạng trên, nhóm chúng em đã tìm hiểu, nghiên cứu về giới tính – sức khỏe sinh sản, để giúp các bạn trong trường có đầy đủ thông tin về giới tính – sức khỏe sinh sản vị thành niên. Chắc chắn đây sẽ là vấn đề được nhiều bạn trẻ, nhiều bậc phụ huynh quan tâm.
Trang 1BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT
TÌNH HUỐNG TRONG THỰC TIỄN
I TÌNH HUỐNG : “Sự cần thiết của việc giáo dục giới tính - Sức khỏe
sinh sản vị thành niên cho học sinh”
Tình huống cần giải quyết:
Trống báo hiệu giờ ra chơi, học sinh lớp 6A đã ùa ra khỏi lớp Duy nhất chỉcòn một mình bạn Lan vẫn ngồi khúm núm tại bàn, đưa mắt nhìn ngó xungquanh Được một lúc, Lan bỏ chạy vào nhà vệ sinh nữ đóng cửa và không chịu
ra ngoài Vào tiết học sau, không thấy bạn Lan đâu, cả lớp nhốn nháo đi tìm, thìmột học sinh nam cho biết, đã nhìn thấy bạn Lan chạy vào phòng vệ sinh Linh –Bạn thân của Lan vào xem thì thấy Lan đang ngồi khóc trong nhà vệ sinh vớitâm trạng lo lắng, sợ hãi vì chiếc quần dính đầy máu Linh nói nhỏ với cô giáochủ nhiệm, cô đã an ủi hai bạn và nói rằng đó là điều bình thường, là biểu hiệncủa tuổi dậy thì
Từ câu chuyện của bạn Lan lớp 6A và thực tế bản thân en cũng như qua tìm hiểumột số bạn trong cùng lớp, cùng trường Chúng em nhận thấy khi có những thắc mắchay những điều khó nói về sức khỏe, tâm sinh lý lứa tuổi thì chúng em lại ngại và khôngthể tâm sự được với ai kể cả cha, mẹ, thầy, cô hay anh, chị Muốn tìm hiểu, chúng emphải tự kiếm tìm các thông tin trên mạng Internet, qua bạn bè cùng trang lứa Vìvậy, các thông tin thường không đầy đủ và nhiều khi thiếu khoa học Nhiều bạn
do không có kiến thức về giáo dục giới tính nên khi đi quá giới hạn đã gâynhững hậu quả xấu, ảnh hưởng đến cuộc sống cũng như quá trình học tập
Từ thực trạng trên, nhóm chúng em đã tìm hiểu, nghiên cứu về giới tính – sứckhỏe sinh sản, để giúp các bạn trong trường có đầy đủ thông tin về giới tính – sức khỏesinh sản vị thành niên Chắc chắn đây sẽ là vấn đề được nhiều bạn trẻ, nhiều bậc phụhuynh quan tâm
II MỤC TIÊU GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Trang 2- Nhằm giỳp cỏc bạn nắm được hệ thống kiến thức cơ bản, chớnh xỏc, hữu ớch
về giới tớnh, sức khỏe sinh sản vị thành niờn
- Trang bị cho cỏc bạn kiến thức để hiểu được sự phỏt triển tự nhiờn của bảnthõn mỡnh và người khỏc giới, những điều cú thể xảy ra trong quan hệ bạn bốkhỏc giới; quan hệ tỡnh dục hay những hậu quả nghiờm trọng của sự thiếu hiểubiết, thiếu kiến thức về giới tớnh, sức khỏe sinh sản vị thành niờn Đồng thời quađõy cũng giỳp cỏc bạn nhận thức sõu sắc giỏ trị cao đẹp của tỡnh bạn, tỡnh yờu và
hỡnh thành những phẩm chất đặc trưng cho phỏi tớnh của mỡnh
- Giúp cỏc bạn hình thành thái độ và hành vi đúng đắn trong các mối quan hệbạn bè khác giới, biết cách giải quyết các vấn đề liên quan đến tình cảm, tìnhyêu
- Giúp cỏc bạn vượt qua được những khó khăn trong tuổi vị thành niên mộtcách an toàn để xây dựng cuộc sống lành mạnh, có văn hoá và hướng tới cuộcsống hạnh phúc trong tương lai
- Vận dụng kiến thức cỏc mụn học để hiểu được sự cần thiết của việcgiỏo dục giới tớnh cho học sinh ở lứa tuổi vị thành niờn Từ đú giỳp cho mỗihọc sinh cú thỏi độ nghiờm tỳc về vấn đề giỏo dục giới tớnh trong học đường.
III TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIấN CỨU ĐỂ GIẢI QUYẾT TèNH HUỐNG
1 Thành lập nhúm nghiờn cứu:
Gồm 2 thành viờn: Nguyễn Ngọc Bớch , Chu Thị Thương (Học sinh Lớp 8A)
2 Tiến hành nghiờn cứu: bằng cỏc phương phỏp:
-Thu thập thụng tin, tỡm hiểu tư liệu liờn quan: Tỡm hiểu thụng tin qua
sỏch bỏo, mạng xó hội, học sinh, thầy cụ, cha mẹ…
- Khảo sỏt: lập phiếu thụng tin, lấy số liệu cụ thể.
- Tớch hợp: Tớch hợp những điều đó biết, đó học, kiến thức liờn mụn với
thực tế đời sống
- Phõn tớch, đỏnh giỏ: Phõn tớch cụ thể hậu quả của sự thiếu kiến thức về
giới tớnh sức khỏe sinh sản vị thành niờn; bày tỏ quan điểm về vấn đề
Trang 33 Tổng hợp nghiên cứu và đề ra giải pháp:
Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống:
* Kiến thức môn Sinh:
+ Các kiến thức về giải phẫu sinh lý người(đặc biệt là cơ quan sinhdục), hiểu được các hoạt động sinh lý của cơ thể
+ Nghiên cứu về tuổi dậy thì, xuất tinh, hiện tượng kinh nguyệt, thụ tinh thụthai, những nguy cơ có thai ở tuổi vị thành niên, các bệnh lây qua đường tìnhdục
+ Giải thích một số hiện tượng tâm- sinh lý lứa tuổi
+ Biết cách vệ sinh thân thể và giữ gìn sức khoẻ bản thân
* Môn GDCD:
+ Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh
+ Những điều nên và không nên về vấn đề giới tính Giáo dục giới tính,xây dựng tình bạn trong sáng lành mạnh
+ Hiểu về Luật hôn nhân Gia đình
* Môn Toán: Điều tra, thống kê về những hiểu biết của học sinh trường
THCS Tự Lạn về giới tính và sức khỏe sinh sản
* Môn Văn:
+ Nắm được các kỹ năng thuyết minh tình huống, kể chuyện
+ Giáo dục về tính cách nam và nữ( Nam thì uy nghi, mạnh mẽ, nữ thìdịu dàng nết na) qua đó giúp các bạn hoàn thiện cả về tâm hồn và thể chấtthông qua các truyện kể, các tiểu phẩm
* Môn Mỹ thuật: Biết vẽ tranh tuyên truyền về giáo dục giới tính - SKSS
* Giáo dục ngoài giờ lên lớp:
+ Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh
+ Học sinh được trao đổi mạnh dạn hơn với thầy cô và bạn bè về vấn đềgiới tính và cách ứng xử với bạn khác giới
* Nghiên cứu, thu thập các thông tin: Từ các phương tiện thông tin
Trang 4đại chúng, từ Internet, các sách báo về giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản.
IV GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Để giải quyết tình huống trên cần có nhiều giải pháp sâu rộng, đồng bộ toàndiện
Về phương diện cộng đồng – xã hội:
- Thông qua các cơ quan truyền thông tăng cường công tác tuyên truyền nâng
cao nhận thức về giới tính và sức khỏe sinh sản của vị thành niên
- Thông qua các hoạt động ngoại khóa, các buổi nói chuyện, tư vấn trực tiếp,các câu lạc bộ, các tổ chức đoàn đội để tuyên truyền, giáo dục giới tính và sứckhỏe sinh sản vị thành niên
- Chi cục dân số - KHHGĐ cần tăng cường tổ chức các buổi ngoại khóa vềchủ đề giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản vị thành niên vào các giờ chào cờ
- Nhà trường gia đình và xã hội cần kết hợp với nhau để việc giáo dục giớitính sức khỏe sinh sản vị thành niên đạt kết quả tốt
Đối với nhà trường:
- Tăng cường công tác giáo dục giới tính sức khỏe sinh sản vị thành niênqua các tiết học để học sinh có hiểu biết đầy đủ chính xác về giới tính, sức khỏesinh sản vị thành niên
- Tổ chức tốt các hoạt động ngoại khóa thi tìm hiểu về giới tính, sức khỏesinh sản vị thành niên Qua đó nâng cao nhận thức cũng như ý thức hành độngcủa mỗi học sinh về vấn đề giới tính, sức khỏe sinh sản
- Tăng cường hoạt động của các câu lạc bộ( nhất là câu lạc bộ tiền hônnhân) tạo không gian cho HS giao lưu, trao đổi, học hỏi về kiến thức; phươngpháp học tập cũng như các kỹ năng sống…
Đối với học sinh:
Trang 5- Cần tích cực vận dụng những kiến thức đã học được ở trường lớp, sách vở
vào thực tế cuộc sống để giải quyết các tình huống thực tiễn cũng như việc vậndụng các kiến thức đời sống vào bài học của các bộ môn trong nhà trường
- Hãy là một tuyên truyền viên tích cực trong việc giáo dục giới tính sứckhỏe sinh sản vị thành niên
Đối với gia đình:
- Bố mẹ cần gần gũi, làm bạn với con cái khi bước vào tuổi dậy thì
- Cha mẹ nên nói chuyện về giới tính, tình dục Tận dụng những mẩu chuyện,
sách báo mang tính giáo dục định hướng để qua đó giáo dục giới tính – SKSScho con cái
V THUYẾT MINH TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Nhóm chúng em đã sử dụng một số tài liệu tham khảo sau:
- Sách giáo khoa sinh học 8; Toán; Ngữ văn; GDCD 8,9; …
- Cuốn sách y tế học đường (Tác giả Nguyễn Võ Kỳ Anh NXB Đại họcQuốc Gia Hà Nội )
- Tài liệu tập huấn mô hình tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân của Sở
- Phương pháp tuyên truyền: trên trang Web của nhà trường, chương trình
giáo dục ngoài giờ lên lớp, thông qua bảng tin của nhà trường; trong các buổihoạt động của câu lạc bộ Tiền hôn nhân, các buổi sinh hoạt lớp
- Phương pháp ứng dụng công nghệ thông tin: để lấy tư liệu soạn nội dung
tuyên truyền
- phương pháp trực quan: chụp hình ảnh để tuyên truyền.
Trang 6- Phương pháp thuyết minh: thuyết minh các kiến thức về giới tính, sức
khỏe sinh sản vị thành niên và hậu quả của sự thiếu hiểu biêt, thiếu kiến thức vềgiới tính, sức khỏe sinh sản
- Phương pháp hợp tác: thành lập nhóm, hợp tác, chia sẻ những hiểu biết
của bản thân về giới tính, sức khỏe sinh sản
2 Tiến trình thực hiện
Từ tình huống thực tế và từ yêu cầu của cuộc thi vận dụng kiến thứcliên môn để giải quyết tình huống trong thực tiễn, nhóm chúng em đã có ý tưởnggiải quyết vấn đề như sau:
2.1 Một số các khái niệm cần nắm vững
a Khái niệm giới tính:
Giới tính là đặc điểm khác biệt về sinh học giữa nam và nữ, chủ yếu liênquan đến chức năng sinh sản (nữ có kinh nguyệt, rụng trứng, mang thai, cho con
bú, còn nam giới có tinh trùng, xuất tinh) Sự khác biệt này là tự nhiên vốn có ởnam và nữ khắp mọi nơi trên trái đất và không thay đổi trong suốt cuộc đời mỗicon người, cũng như không thay đổi ở mọi thời đại Nhờ có sự khác biệt giớitính mà nhận biết được đàn ông, đàn bà, con trai, con gái
b Khái niệm về tuổi vị thành niên
Tuổi vị thành niên là giai đoạn chuyển tiếp từ tuổi ấu thơ sang người lớn.Theo Tổ chức Y tế thế giới, vị thành niên nằm trong độ tuổi từ 10 - 19 tuổi,cũng có một số nước VTN là từ 13 - 20 tuổi hoặc từ 15-24 tuổi
Các nhà sinh lý, tâm lý chia lứa tuổi này thành 3 giai đoạn:
- Giai đoạn VTN sớm, tương đương với tuổi thiếu niên
Trang 7+ Nữ từ 16 - 18 tuổi
+ Nam từ 17 - 19 tuổi
Trẻ em bước vào tuổi VTN bằng những dấu hiệu của tuổi dậy thì Tuổi dậythì đối với nữ được tính từ khi xuất hiện kinh nguyệt lần đầu (khoảng 13 - 14tuổi), còn đối với nam kể từ khi xuất tinh lần đầu tiên (khoảng từ 14 - 15 tuổi)
c Khái niệm về sức khỏe sinh sản VTN và những thay đổi về thể chất, tâm lý, tình cảm ở tuổi VTN.
* SKSS VTN là những nội dung về SKSS liên quan, tương ứng với lứa tuổiVTN, đó là tình trạng khỏe mạnh của VTN về thể chất, tinh thần và xã hội trongmọi vấn đề liên quan đến hệ thống sinh sản, chức năng và quá trình hoạt độngcủa nó
Tất cả những vấn đề về sức khỏe trong thời kỳ VTN đều liên quan đến sựphát triển tự nhiên về thể chất và tinh thần, về giới tính, nó tác động một cáchcực kỳ sâu sắc và mạnh mẽ tới sự phát triển của cơ thể trong giai đoạn tiếp theohình thành một con người hoàn thiện với các chức năng đầy đủ, đặc biệt là cácchức năng về tình dục, sinh sản và các lĩnh vực tâm sinh lý
* Tuổi VTN có những thay đổi về cả thể chất và tâm lý, tình cảm.
- Thay đổi về thể chất:
Những thay đổi về thể chất ở em gái:
+ Ngay khi bước vào tuổi dậy thì, cơ thể các em bắt đầu phát triển nhanhhơn mức bình thường Các em gái cao rất nhanh và khi 18 tuổi, các em có thểcao bằng một người phụ nữ trưởng thành Ngoài thay đổi về chiều cao, vú bắtđầu phát triển, mọc lông ở bộ phận sinh dục và xuất hiện mụn trứng cá ở mặt.+ Giai đoạn dậy thì chính thức được đánh dấu bằng lần hành kinh đầu tiên,báo hiệu trứng đã bắt đầu rụng và có khả năng có thai Giai đoạn này diễn ranhững biến đổi quan trọng cho việc làm mẹ sau này: Tử cung lớn và dày hơn,tuyến vú phát triển, hông rộng ra…
Những thay đổi về thể chất ở em trai:
Trang 8+ Khi các em trai bước vào tuổi dậy thì, đặc điểm rõ rệt nhất là sự phát triểnmạnh mẽ về chiều cao và đến 17 - 18 tuổi hầu hết các em đã đạt đến chiều caotối đa.
+ Cùng với sự phát triển chiều cao, dần dần xuất hiện lông mu, ria mép vàmọc mụn trứng cá Đồng thời dương vật và tinh hoàn cũng bắt đầu phát triển vềkích thước Thanh quản mở rộng, vỡ giọng nói Tiếp đó là sự phát triển của cơbắp ở ngực, vai và đùi, bắt đầu có hình dáng đặc trưng của nam giới Dấu hiệuquan trọng nhất đánh dấu giai đoạn dậy thì ở em trai là xuất tinh lần đầu
- Thay đổi về tâm lý, tình cảm
VTN là những người không còn là trẻ con nhưng cũng chưa phải là ngườilớn, dù là con trai hay con gái, diễn biến tình cảm và tâm lý cũng có những điểmgiống nhau do lứa tuổi, tất nhiên ở mỗi giới có thể có các biểu hiện ít nhiều khácnhau
+ Ở tuổi VTN nhóm sớm (10 - 13 tuổi): Về mặt tâm lý và tình cảm, các embắt đầu có tư duy trừu tượng, các em ý thức được mình không còn là trẻ connữa Trong hành động, các em muốn thử sức mình và muốn khám phá nhữngđiều mới lạ Các em thường quan tâm đến những thay đổi của cơ thể, nhất là các
em gái dễ băn khoăn, lo lắng, buồn rầu về những nhược điểm của cơ thể mìnhkhi so sánh với các bạn cùng lứa Các em cũng bắt đầu quan tâm đến bè bạn,muốn tách khỏi sự bảo vệ của cha mẹ Tuy nhiên, các em vẫn còn quá trẻ, chưa
có kinh nghiệm và vẫn phụ thuộc vào bố mẹ và gia đình
+ Ở tuổi VTN nhóm giữa (14 - 16 tuổi): Các em phát triển mạnh tính độclập, muốn tách khỏi sự quản lý, kiểm soát của gia đình, phát triển mạnh cá tính
và muốn tìm kiếm những mối quan hệ bạn bè cùng lứa Nhu cầu về tình bạn trởnên quan trọng và dễ chịu ảnh hưởng (tốt cũng như xấu) của nhóm bạn đó; đặcbiệt chú ý đến người bạn khác giới và dễ nhầm lẫn tình bạn với tình yêu Các emtiếp tục phát triển mạnh về tư duy trừu tượng, tuy vậy các em lại thường thay đổitình cảm một cách dễ dàng, khi vui khi buồn kiểu "sáng nắng, chiều mưa" Khimong muốn điều gì, các em muốn thỏa mãn nhu cầu ngay và có thể hành động
Trang 9bất chấp hậu quả, trong khi về mặt tư duy, các em chưa phát triển đầy đủ khảnăng tự phê phán Cũng ở nhóm tuổi này, các em thường muốn tìm hiểu về khảnăng hoạt động tình dục của mình.
+ Ở nhóm tuổi VTN nhóm muộn (17 - 19 tuổi): Cơ thể và chức năng sinh
lý của các bộ phận trong cơ thể các em đã gần như hoàn chỉnh về mặt tâm lý,tình cảm đã có cách suy nghĩ, ứng xử khá chín chắn giống như người trưởngthành Có suy nghĩ kế hoạch cho tương lai, về sự lựa chọn nghề nghiệp một cáchthực tế hơn, ảnh hưởng của nhóm bạn bè giảm bớt, thường kén chọn bạn thíchhợp với mình, bạn tâm giao Tình yêu ở nhóm tuổi này thực tế hơn, đã phân biệtđược tình bạn và tình yêu, chứ không còn mơ hồ như những năm trước đó
2.2 Thực trạng về giáo dục giới tính, SKSS VTN hiện nay và những hiểu biết về giới tính, SKSS VTN của học sinh
a Thực trạng về giáo dục giới tính, SKSS VTN hiện nay
Hiện nay vấn đề giáo dục giớ tính, SKSS đã và đang được toàn xã hội quantâm Tại điều 27- Mục 2, Luật giáo dục có ghi: “ Mục tiêu của giáo dục phổthông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ
và các năng lực cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo,hình thành nhân cách con người xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và tráchnhiệm công dân,…”
Năm 2011 Chính phủ triển khai thực hiện Đề án “Giáo dục 5 triệu bà mẹnuôi dạy con tốt” (gọi tắt Đề án 704) với chuyên đề “Giáo dục sức khỏe sinh sản
vị thành niên” trong học sinh từ THCS đến trung học phổ thông (lớp 6 đến lớp12)
Bên cạnh đó, Sở Giáo dục và Đào tạo đã xây dựng kế hoạch phối hợp vớiChi cục Dân số KHHGĐ trong tuyên truyền chuyên đề “Giáo dục SKSS - VTN”thông qua các buổi nói chuyện, tư vấn trực tiếp vào tiết chào cờ Thành lập cáccâu lạc bộ tiền hôn nhân trong các nhà trường
Trong giáo dục , vấn đề giáo dục Giáo dục giới tính - Sức khỏe sinh sản đã
là nội dung giáo dục xuyên suốt trong tất cả các cấp học, bậc học Chúng ta
Trang 10không có bộ sách giáo khoa riêng cho nội dung giáo dục này nhưng vấn đề này
đã được các thầy cô giảng trong nhiều môn khoa học khác nhau như: Văn học,Địa lí, Sinh học, Giáo dục công dân Tuy nhiên hiệu quả giáo dục chưa cao bởi
lẽ văn hóa phương Đông vẫn coi đây là vấn đề tế nhị, đã gây ra sự e ngại cho cảgiáo viên và học sinh Việc giáo dục giới tính (GDGT), SKSS luôn bị coi là chủ
đề nhạy cảm, chưa được thực hiện rộng rãi và phổ biến ở trong nhà trường.Thực tế chương trình giảng dạy GDGT - SKSS vẫn còn nhiều bất hợp lý, chưaphù hợp với sự phát triển tâm, sinh lý của học sinh, nội dung còn chung chung,
cụ thể: cấp tiểu học, chương trình lớp 5 ở bộ môn Khoa học phần “Con người
và sức khỏe ” có đề cập đến GDGT - SKSS như sự sinh sản, nam hay nữ, vệsinh tuổi dậy thì nhưng kiến thức khá ít ỏi và hơn nữa lứa tuổi này các em cònquá nhỏ, không cần thiết Còn cấp THCS, mãi đến cuối chương trình môn Sinhhọc lớp 8 mới có chương “Sinh sản” giới thiệu về cơ quan sinh dục nam, cơquan sinh dục nữ , thụ tinh, thụ thai, các biện pháp tránh thai…trong khi nhiều
em đã dậy thì thừ lớp 6, 7 Còn nội dung GDGT chỉ được lồng ghép, tích hợptrong một số môn học và một vài chương trình ngoại khóa Tuy nhiên, nội dungchương trình và phương pháp vẫn chưa giải quyết được vấn đề trọn vẹn, chỉ mớidừng lại ở bước khám phá, tìm hiểu nên dễ tạo tâm lý băn khoăn, tò mò trongtâm trí học sinh làm cho họ lại tìm hiểu dựa trên những thông tin sai lệch Vấn đềgiáo dục về đạo đức, ý chí để trang bị cho HS về mặt ý thức nhằm kiểm soáthành vi còn hạn chế
Các thầy cô giáo khi dạy vẫn có tâm lý ngại ngùng khi nói về giới tính hayquan hệ tình cảm, lúc giảng dạy không đi sâu phân tích, giải thích vòng vo khiếnhọc sinh vừa tò mò, vừa khó hiểu
Về phía gia đình, các bậc phụ huynh còn e ngại và cho rằng việc đó là "vẽđường cho hươu chạy", nên ít quan tâm tới những thay đổi của con em mình để
có sự quan tâm, giáo dục phù hợp, kịp thời
Bản thân chúng em, do tâm lý e ngại, xấu hổ, không dám bộc lộ trực tiếpnhững vấn đề mình đang băn khoăn về giới tính, SKSS với thầy cô giáo, với cha
Trang 11mẹ, sợ cha mẹ mắng khi đề cập tới những vấn đề nhạy cảm Cùng với tâm lý đó,chúng em cũng ngại trao đổi với bạn bè và thường tự mình tìm hiểu.
Chính hoạt động giáo dục giới tính trong trường học còn chung chung, cácbậc phụ huynh thì không chú trọng, gây nên chúng em thiếu kiến thức, thiếuhiểu biết về giới tính, SKSS
b, Dưới đây là nhận thức về giới tính, SKSS VTN của học sinh lớp 8, 9 của Trường THCS Tự Lạn qua việc khảo sát kiến thức về giới tính, SKSS VTN ở câu hỏi trắc nghiệm.
Đối tượng khảo sát: Học sinh khối lớp 8, 9 Trường THCS Tự Lạn
Tổng số học sinh: 180
Nam : 108 chiếm 60%, nữ: 72 chiếm 40%
Số phiếu phát ra là 180 Số phiếu hợp lệ thu được là 180
* Nhận thức của học sinh về SKSS :
Bảng 1 Nhận thức của học sinh về SKSS là gì?
Một trạng thái hoàn hảo về thể chất, tinh thần và xã hội ở mọi
vấn đề liên quan đến bộ máy sinh sản, đến các chức năng và quá
trình hoạt động của nó.
100 55,6
Quyền được thông tin và được hưởng các dịch vụ kế hoạch hóa
gia đình an toàn, hiệu quả cho cả nam và nữ.
Ngăn chặn các bệnh lây qua đường tình dục. 10 5,6
Hoạt động giới tính thỏa mãn an toàn, có khả năng sinh sản mà
tự do quyết dịnh số con và thời gian sinh con.
Trang 12một khoảng cách tế nhị do đó không thể dễ dàng biểu lộ sự gần gũi như bạn
cùng giới Đề cập đến vấn đề này chúng tôi đưa ra câu hỏi: “Trong tình bạn khác giới cần tránh những điều gì?” và thu được kết quả biểu hiện ở bảng 2
Bảng 2 Nhận thức của các bạn học sinh về tình bạn khác giới
Đối xử với nhau suồng sã, thiếu tế nhị. 10 5,56 170 94,94
Vô tình hay cố ý gán ghép lẫn nhau. 33 18,33 147 81,67
Ghen ghét, nói xấu hay đối xử thô bạo với
bạn.
Nói năng nhẹ nhàng và tôn trọng lẫn nhau. 180 100 0 0
Ngộ nhận tình bạn khác giới là tình yêu cho
dù rất thân nhau.
Giúp đỡ nhau cùng hoàn thiện bản thân. 180 100 0 0
Luôn chia sẻ, đồng cảm, thân thiện với nhau 180 100 0 0
Có thái độ lấp lửng, mập mờ hay gây cho bạn
khác giới hiểu nhầm là tình yêu
Không có sự say mê vể thể xác, không ghen
tuông khi bạn khác giới có người yêu.
Qua các bảng số liệu trên ta thấy đa số các bạn đã có cách nhìn nhậnkhá đúng đắn về SKSS và tình bạn khác giới , đa số các bạn lựa chọn đúng cáccách ứng xử trong tình bạn khác giới (cách ứng xử 4 - 6 - 7) Với kết quả này,
ta thấy trong tình bạn khác giới có khi các bạn đối xử với nhau rất tốt và đúngmực nhưng vẫn còn một số HS chưa nhận thức đúng sự khác biệt trong mốiquan hệ với bạn cùng giới
Ở lứa tuổi này, tình bạn đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triểnnhân cách của các bạn Tình bạn sẽ nâng đỡ những ước mơ, hoài bão giúpchúng em có thêm sức mạnh để thực hiện những hoài bão đó Tuy nhiên, nếunhư các các không có nhận thức đúng về tình bạn cũng có thể dẫn đến nhữngsai lầm như: bao che những điều xấu, đua đòi…Vì vậy mà GDSKSS cho HStrong nhà trường cần phải giúp học sinh nhận thức đúng, hiểu rõ về vấn đềnày
Trang 13*Nhận thức về tình yêu
Do sống trong thời đại mới - công nghệ thông tin, khoa học kỹ thuật pháttriển, các mối quan hệ đa dạng và phức tạp hơn rất nhiều so với trước đây nênquan niệm về tình yêu của học trò cũng rất xa Ngày nay, tình yêu ở tuổi VTNkhông còn xa lạ với các bạn Điều này càng được khẳng định khi được hỏi:
“Bạn đã có người yêu chưa” số HS của cả hai khối trả lời có chiếm tỷ lệ khá
cao (40 bạn = 22%)
Số này đã minh chứng khá rõ cho chúng ta rằng ở lứa tuổi này các bạn
đã bắt đầu có tình cảm yêu đương Mặc dù đã có người yêu nhưng liệu cácbạn có thể hiểu tình yêu là như thế nào hay đơn thuần chỉ là các bạn cảm thấy
rằng bạn khác giới quan tâm đến mình thì đó được gọi là tình yêu Để có thể hiểu được điều này chúng em đã đưa ra câu hỏi: “Bạn hiểu như thế nào về tình yêu?” kết quả thu được thể hiện ở bảng 3
Bảng 3 Nhận thức của các bạn học sinh về tình yêu
Là sự thân thiết giữa hai người khác giới. 150 83,33
Có sự chân thành, tin tưởng, đồng cảm với nhau. 170 94,44
Tôn trọng người mình yêu, tôn trọng bản thân mình. 119 66,11
Là sức lôi cuốn đặc biệt bởi vẻ đẹp của bạn khácgiới. 160 88,89
Qua đây ta có thể thấy rằng các bạn bước đầu đã có nhận thức về tìnhyêu tuổi học trò Điều đó sẽ giúp cho các bạn xây dựng được một tình bạn đẹp
và sẽ là động lực để thúc đẩy các bạn trong học tập cũng như trong cuộc sống,xong đó lại chưa phải là tình yêu mà mới chỉ là tình bạn khác giới
Do có sự phát triển về sinh lý, đặc biệt là sự phát dục tác động tới hoạtđộng tâm lý của VTN thúc đẩy những xúc cảm, những xao động về tình cảm
Vì vậy, những rung động đầu đời và tình yêu trong lứa tuổi VTN là một quyluật của đời sống tình cảm Chúng ta không thể ngăn được những tình cảm đócủa các bạn, mà điều quan trọng là phải có kiến thức, những kỹ năng sống để
Trang 14các bạn có thể loại bỏ được những tình cảm tiêu cực, phát triển và xây dựngnhững tình cảm trong sáng, lành mạnh.
đề này chúng em đã đưa ra câu hỏi: “Bạn hãy cho biết ý kiến của mình về những quan niệm sau đây của QHTD” kết quả thu được thể hiện ở bảng 4
Bảng 4 Nhận thức của các bạn học sinh về quan hệ tình dục.
Vấn đề tình dục là một lĩnh vực hết sức nhạy cảm và tế nhị, trước đâyvấn đề này chỉ được nhắc đến trong “phòng the” Trong xã hội vẫn còn nhiềungười chưa tán thành giáo dục tình dục vì họ có những định kiến đã ăn sâu,bám rễ từ lâu Các thầy cô giáo cũng thường né tránh chủ đề này, và ở gia đình