A. LỜI MỞ ĐẦU. 1. Lí do chọn đề tài Báo chí Việt Nam là phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống xã hội, là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước và các tổ chức xã hội, là diễn đàn của nhân dân. Ngày nay, từ góc nhìn hiện đại, các loại hình báo chí (báo giấy, tạp chí, truyền hình, phát thanh, báo ảnh, báo điện tử, hãng thông tấn) được coi là lĩnh vực chủ chốt của truyền thông đại chúng. Việt Nam đang trong quá trình hội nhập với các nước lớn trên thế giới. Vì vậy, việc cập nhật tình hình trong nước và thế giới là vô cùng quan trọng. Bên cạnh sự phát triển mạnh mẽ của mạng lưới truyền thông trong nước thì việc đẩy mạnh phát triển mạng lưới truyền thông nước ngoài cũng luôn được Đảng ta chú trọng đầu tư. Điều này được thể hiện ở sự ra đời của các cơ quan thường trú tại các nước lớn của Đài truyền hình Việt Nam như : Trung Quốc, Mĩ, Thái Lan…Các cơ quan thường trú là nơi để truyền thông Việt Nam cập nhật tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội tại các nước sở tại. Và những người làm những công việc đó chính là các phóng viên thường trú đang sinh sống và làm việc tại các nước đó. Khác với các phóng viên tác nghiệp trong nước, những phóng viên thường trú tại nước ngoài luôn phải đối diện với khối lượng công việc lớn, điều kiện làm việc khắc nghiệt và áp lực bởi lẽ họ mang trong mình trọng trách vô cùng cao cả đó là cũng cấp, cập nhật những thông tin tình hình mới nhất, có giá trị nhất đối với nước nhà. Vì vậy họ có vai trò đặc biệt quan trọng đối với truyền thông nước nhà. Singapore là một quốc gia có nền kinh tế, chính trị phát triển mạnh. Việt Nam và Singapore thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 0181973. Từ năm 1991, đặc biệt là sau khi Việt Nam tham gia ASEAN tháng 71995, quan hệ hai nước chuyển sang một giai đoạn phát triển mới. Sự hợp tác toàn diện giữa hai nước ngày càng có hiệu quả, nhất là về kinh tế thương mại. Việt Nam đã trở thành một trong những thị trường chính về hợp tác thương mại, đầu tư của Singapore ở Đông Nam Á.Vì vậy việc cạp nhật tình hình kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội của Singapore là một nhiệm vụ cực kì quan trọng đối với sự phát triển của đất nước cũng như mối quan hệ của 2 quốc gia. Đặc biệt, Singapore là một trong 8 quốc gia có trụ sở của cơ quan thường trú của đài truyền hình Việt Nam đặt tại đây và đang có sự phát triển bền vững và mạnh mẽ. Vì vậy tôi đã chọn đề tài “ Công việc của phóng viên thường trú tại Singapore” làm tiểu luận hết môn Lao động nhà báo với hi vọng tích lũy thêm được kinh nghiệm sau khi nghiên cứu tìm hiểu đề tài này.
Trang 1A. LỜI MỞ ĐẦU.
1. Lí do chọn đề tài
Báo chí Việt Nam là phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối vớiđời sống xã hội, là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước và các tổ chức xãhội, là diễn đàn của nhân dân Ngày nay, từ góc nhìn hiện đại, các loại hìnhbáo chí (báo giấy, tạp chí, truyền hình, phát thanh, báo ảnh, báo điện tử, hãngthông tấn) được coi là lĩnh vực chủ chốt của truyền thông đại chúng
Việt Nam đang trong quá trình hội nhập với các nước lớn trên thế giới
Vì vậy, việc cập nhật tình hình trong nước và thế giới là vô cùng quan trọng.Bên cạnh sự phát triển mạnh mẽ của mạng lưới truyền thông trong nước thìviệc đẩy mạnh phát triển mạng lưới truyền thông nước ngoài cũng luôn đượcĐảng ta chú trọng đầu tư Điều này được thể hiện ở sự ra đời của các cơ quanthường trú tại các nước lớn của Đài truyền hình Việt Nam như : Trung Quốc,
Mĩ, Thái Lan…Các cơ quan thường trú là nơi để truyền thông Việt Nam cậpnhật tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội tại các nước sở tại Và nhữngngười làm những công việc đó chính là các phóng viên thường trú đang sinhsống và làm việc tại các nước đó
Khác với các phóng viên tác nghiệp trong nước, những phóng viênthường trú tại nước ngoài luôn phải đối diện với khối lượng công việc lớn,điều kiện làm việc khắc nghiệt và áp lực bởi lẽ họ mang trong mình trọngtrách vô cùng cao cả đó là cũng cấp, cập nhật những thông tin tình hình mớinhất, có giá trị nhất đối với nước nhà Vì vậy họ có vai trò đặc biệt quan trọngđối với truyền thông nước nhà
Singapore là một quốc gia có nền kinh tế, chính trị phát triển mạnh.Việt Nam và Singapore thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 01/8/1973 Từ năm
1991, đặc biệt là sau khi Việt Nam tham gia ASEAN tháng 7/1995, quan hệhai nước chuyển sang một giai đoạn phát triển mới Sự hợp tác toàn diện giữahai nước ngày càng có hiệu quả, nhất là về kinh tế - thương mại Việt Nam đã
Trang 2trở thành một trong những thị trường chính về hợp tác thương mại, đầu tư củaSingapore ở Đông Nam Á.Vì vậy việc cạp nhật tình hình kinh tế, văn hóa,chính trị, xã hội của Singapore là một nhiệm vụ cực kì quan trọng đối với sựphát triển của đất nước cũng như mối quan hệ của 2 quốc gia Đặc biệt,Singapore là một trong 8 quốc gia có trụ sở của cơ quan thường trú của đàitruyền hình Việt Nam đặt tại đây và đang có sự phát triển bền vững và mạnh
mẽ Vì vậy tôi đã chọn đề tài “ Công việc của phóng viên thường trú tạiSingapore” làm tiểu luận hết môn Lao động nhà báo với hi vọng tích lũy thêmđược kinh nghiệm sau khi nghiên cứu tìm hiểu đề tài này
2. Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài là tìm hiểu điều kiện sống cũng nhưcông việc của những phóng viên thường trú tại Singapore Từ đó rút ra nhữnghiểu biết với những vất vả khó khăn của các phóng viên thường trú tại đấtnước này
3. Phương pháp nghiên cứu
Tiểu luận này sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: thu thập thôngtin, lập luận, biện chứng, những hiểu biết về công việc tác nghiệp của nhữngphóng viên thường trú tại nước ngoài
4. Kết cấu của tiểu luận
Bài tiểu luận có kết cấu 3 phần:
Chương 1: Cơ sở lí luận thực tiễn
Chương 2: Thực trạng công việc của phóng viên thường trú tạiSingapore
Chương 3: Những đề xuất và bài học kinh nghiệm
Trang 3CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN THỰC TIỄN
1. Lao động nhà báo là gì
Lao động nhà báo là lao động đặc biệt, sáng tạo, hội tụ những khả năngnhận thức và phán đoán, khả năng thể hiện tác phẩm thỏa mãn nhu cầu thôngtin của đại chúng
Tiếp cận, tìm hiểu thực tiễn,phản ánh trung thực, khách quan và kịpthời
Phân tích và xử lý thông tin, sử dụng kỹ năng nghề nghiệp thể hiện tácphẩm một cách sáng tạo, sinh động
Lao động nhà báo là lao động mang tính sáng tạo, không có sự lặp lại,sản phẩm báo chí mang tính đơn chiếc
Lao động nhà báo là sự cộng hưởng giữa lao động quá khứ, hiện tại vàđịnh hướng của tương lai
Lao động quá khứ: kinh nghiệm, hiểu biết, vốn sống
Lao động hiện tại: Khả năng phát hiện vấn đề, xử lý và thể hiện thànhtác phẩm báo chí
Định hướng cho tương lai: Phán đoán, nhận định và định hướng dưluận xã hội
Lao động nhà báo là lao động tổng hợp của mọi thao tác trong quátrình hoạt động nghiệp vụ: Phỏng vấn, quan sát, so sánh đối chứng, phân tíchtổng hợp, khái quát hoá
Trang 4Phóng viên là lực lượng cung cấp những sản phẩm ban đầu, bản thảo
“sản phẩm thô” trong một chu trình công nghệ sản xuất khép kín Bởi vậy, cóthể nói họ là chiếc cầu nối giữa các bộ phận trong tòa soạn Nói cách khác họ
là nhân vật trung tâm chi phối các hoạt động của cơ quan báo chí
Phóng viên cũng là người trực tiếp liên hệ với lực lượng cộng tác viên,thông tin viên, thu nạp họ vào guồng máy hoạt động của báo
Phóng viên chính là người phản ánh về toà soạn những diễn biến sôiđộng của cuộc sống, những nhân tố mới và những khúc mắc đặt ra trong côngtác tuyên truyền
Phóng viên còn là người có điều kiện để nắm bắt đầy đủ nhất nhữngtác động và hiệu quả của tuyên truyền báo chí, giúp Ban lãnh đạo có kế sáchđiều chỉnh hợp lý
Vai trò của phóng viên trong xã hội
Nếu báo chí nói chung là người “tuyên truyền tập thể, cổ động tập thể
và tổ chức tập thể” thì phóng viên chính là người thay mặt cơ quan báo chíthực hiện nhiệm vụ này đối với xã hội
Ở Việt Nam, phóng viên là cầu nối cung cấp thông tin hai chiều giữaĐảng, Nhà nước đến với công chúng và ngược lại Họ chính là lực lượng thểchế hoá, cụ thể hoá các chỉ thị, nghị quyết, các chủ trương chính sách thành
Trang 5những giải pháp cụ thể và sinh động Hay nói một cách hình ảnh, họ là người
“đưa các chỉ thị, nghị quyết, các chủ trương, đường lối của Đảng vào cuộcsống”
Phóng viên phải học tập rèn luyện để đáp ứng các yêu cầu của nghềnghiệp trong xu thế hội nhập hiện nay
Phóng viên là người cung cấp bức tranh toàn cảnh về quê hương, đấtnước, con người, cũng như cộng đồng các dân tộc đến với bạn đọc gần xa.Còn nói theo cách nói của báo chí thì phóng viên là người đứng nơi đầunguồn tin tức, họ cung cấp thông tin hằng ngày, hằng giờ cho toàn xã hội Phóng viên là người phát hiện những vấn đề mới, nhân tố mới nảysinh trong lao động sản xuất, trong cuộc sống cộng đồng và cũng là người chỉ
ra những mâu thuẫn cần giải quyết, thúc đẩy xã hội phát triển
Phóng viên cũng là người góp phần vào việc gìn giữ, bảo vệ nhữnggiá trị văn hoá của cộng đồng
Xét trên phương diện sử học, phóng viên là người chép sử, là thư kýcủa thời đại Nhờ một phần ở họ mà thế hệ mai sau hiểu đầy đủ hơn về quákhứ
Xét về mặt cơ chế: Phóng viên là công chức nhà nước (biên chế).Người làm công (hợp đồng) Người hoạt động xã hội, mang thông tin phục vụlợi ích cho cộng đồng (phóng viên tự do, cộng tác viên )
3. Phóng viên thường trú là gì?
Đây là đại diện có thẩm quyền trong thời gian nhất định của toà soạn báo, đàiphát thanh, hãng truyền hình, hãng thông tấn tại một địa bàn trong hay ngoài
Trang 6nước để theo dõi, phản ánh kịp thời những thông tin, sự kiện, vấn đề xảy ra tạiđịa bàn đó trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Phóng viên thường trú nước ngoài là những người có trình độ vữngvàng về chính trị, thông thạo nghiệp vụ, chuyên nghiệp, am hiểu ngôn ngữ,cũng như văn hóa, lịch sử, pháp luật quốc tế và pháp luật nhà nước đó, được
cử làm đại diện cho Việt Nam sang một quốc gia nào đó sinh sống và làmviệc, thu tập thông tin, tin tức một cách nhanh chóng và đầy đủ nhất trên mọilĩnh vực mọi phương diện của đời sống quốc gia đó
Hiện nay, Việt Nam đã gửi rất nhiều phóng viên sang sinh sống và làmviệc ở nhiều quốc gia trên thế giới như: Singapo, Trung Quốc, Nhật Bản, Lào,Thái Lan, Campuchia…
4. Cơ quan thường trú Việt Nam tại Singapore
Ngày 16/1, Đài THVN đã chính thức khai trương Cơ quan thường trú tại Singapore, đánh dấu sự có mặt thường trực của Đài truyền hình quốc gia tại địa bàn được coi là trung tâm của ASEAN
Trang 7Tham dự buổi lễ có các Đại sứ Việt Nam tại Singapore và tại Malaysia,đại diện chính phủ Singapore cùng đông đảo đại diện các hãng tin quốc tế vàcộng đồng người Việt Nam tại nước này.
Phát biểu tại buổi lễ, Tổng giám đốc Trần Bình Minh khẳng định, việc
mở cơ quan thường trú tại Singapore nằm trong lộ trình đưa VTV trở thànhmột đài truyền hình mạnh, uy tín trong khu vực và quốc tế “Chúng tôi đang
nỗ lực hết sức để phát triển trở thành một đài truyền hình có uy tín ở khu vực.VTV Singapore là một trong 8 cơ quan thường trú của Truyền hình Việt Nambên cạnh các văn phòng khác đóng tại Campuchia, Trung Quốc, Bỉ, Nhật Bản,Lào, Nga và Mỹ Cơ quan thường trú Singapore sẽ cung cấp thông tin cậpnhật và sinh động nhất về chính trị, kinh tế, văn hoá và cuộc sống của ngườidân Singapore - Trung tâm tài chính và kinh tế của ASEAN cũng như thôngtin về các nước ASEAN khác”, Tổng Giám đốc Trần Bình Minh nhấn mạnh Đại diện chính phủ Singapore đánh giá cao sự hiện diện của Truyềnhình Việt Nam tại Singapore trong bối cảnh quan hệ hai nước đang phát triểnmạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt khi Singapore và Việt Nam kỷ niệm 40năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm nay
Bà Sim Ann, Bí thư cao cấp nghị viện Singapore chia sẻ: “Việc thiếtlập Cơ quan thường trú THVN tại Singapore sẽ góp phần thúc đẩy quan hệgiữa hai nước chúng ta cũng như thúc đẩy thông tin về vai trò của Singapore
là một trung tâm thông tin khu vực Sự lựa chọn Singapore của THVN làminh chứng cho sự hấp dẫn của Singapore về vị trí chiến lược và hạ tầng tốt,dẫn đến việc có hơn 40 tổ chức báo chí mở văn phòng đại diện tại Singapore” Cùng với lễ khai trương, Đài Truyền hình Việt Nam cũng đã ký kếtthỏa thuận hợp tác toàn diện với MediaCorp, Tập đoàn truyền thông hàng đầucủa Singapore và châu Á Theo đó, hai bên sẽ tăng cường trao đổi chươngtrình truyền hình và tin tức, hỗ trợ kỹ thuật cho các phóng viên tác nghiệp,
Trang 8đồng sản xuất các chương trình truyền hình và phim tài liệu, trao đổi kinhnghiệm chuyên môn thông qua các chuyến thăm của các nhà quản lý
Bà Debra Soon, Giám đốc điều hành Kênh Channel News Asia, Tậpđoàn MediaCorp cho biết: “Với việc hợp tác với VTV, chúng tôi có mộtnguồn tham khảo tốt hơn ở Đông Dương khi xảy ra sự kiện, cho phép chúngtôi đưa thông tin tốt hơn về các sự kiện để giúp người xem ở châu Á hiểu hơn
về Việt Nam và các nước trong khu vực”
Trang 9CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG VIỆC CỦA PHÓNG VIÊN
THƯỜNG TRÚ TẠI SINGAPORE
1. Công việc của các cơ quan thường trú tại các quốc gia.
Hiện nay, Đài THVN có 8 Cơ quan thường trú tại các quốc gia Lào,Campuchia, Singapore, Trung Quốc, Nhật, Nga, Bỉ và Mỹ (trong đó, có một
Cơ quan thường trú ở Washington D.C và một văn phòng đại diện ở NewYork) Công tác phối hợp nhịp nhàng giữa các Cơ quan thường trú với cácđơn vị tin tức của Đài đã đem lại hiệu quả lớn trong công tác truyền thông,truyền tải kịp thời đến khán giả những thông tin nóng hổi, cập nhật
Cơ quan thường trú Bỉ luôn tạo ấn tượng khi hoạt động trên nhiều lĩnhvực kinh tế, nông nghiệp, thể thao… Ngay khi World Cup 2014 diễn ra ởBrasil, không khí sôi động của ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh ở châu Âu
đã phần nào lan tỏa đến khán giả Việt Nam qua những tin bài của Cơ quanthường trú này
Cơ quan thường trú tại Liên bang Nga đã phát huy vai trò của mình khicập nhật kịp thời những tin tức về khủng hoảng chính trị tại Ukraine, vụ tainạn máy bay MH17 của Hãng hàng không Malaysia tại Ukraina cũng nhưthường xuyên xuất hiện tại những điểm nóng của khu vực này để truyền tảithông tin một cách chân thực nhất
Cơ quan thường trú tại Mỹ tiếp tục khẳng định khả năng theo sát vàthông tin kịp thời các sự kiện nóng hổi như: tình hình kinh tế tại nước sở tại,những nỗ lực của Chính phủ Mỹ trong việc đấu tranh chống lại Nhà nước Hồigiáo (IS) tự xưng IS…
Mặc dù địa bàn hoạt động còn gặp nhiều khó khăn nhưng Cơ quanthường trú tại Bắc Kinh (Trung Quốc) vẫn đảm bảo thông tin các vấn đề quantrọng của nước bạn, mối quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Trung Quốc
Trang 10Cơ quan thường trú Singapore đã để lại dấu ấn khi liên tục di chuyển tạinhiều nước trong khu vực ASEAN để đưa tin về tình hình máy bay Malaysia
MH 370 bị mất tích, vụ tai nạn máy bay MH-17 và nỗ lực khắc phục hậu quảcủa các bên liên quan, Đối thoại Shangrila 2014, Hội nghị cấp cao ASEAN,khủng hoảng chính trị tại Thái Lan…
Nhóm phóng viên tại Nhật Bản đã dần khẳng định được vị thế của mình,cập nhật kịp thời thông tin mối quan hệ song phương giữa Việt Nam – NhậtBản, trong đó có hoạt động hợp tác giữa Đài THVN với Chính phủ và các cơquan truyền thông, truyền hình của nước bạn
Nằm ở hai quốc gia láng giềng của Việt Nam, Cơ quan thường trú tại Lào vàCampuchia đã thực hiện các tin bài mục tiêu bám sát theo định hướng củaĐảng và Nhà nước
Đặc biệt, trong suốt hơn hai tháng đấu tranh với Trung Quốc về việc đặtgiàn khoan trái phép Hải Dương 981 vào khu vực đặc quyền kinh tế và thềmlục địa của Việt Nam, các Cơ quan thường trú đã liên tục theo sát tình hình,các hoạt động ngoại giao của Việt Nam cũng như dư luận quốc tế và cộngđồng người Việt ở nước ngoài, tạo dựng vệt tuyên truyền sâu rộng, mang tính
hệ thống với chất liệu phong phú, dày dặn, góp phần quan trọng trong công
Trang 11tác đấu tranh của ta với những hành động sai trái của Trung Quốc được Đảng,Nhà nước và nhân dân đánh giá cao.
Mặc dù còn gặp nhiều khó khăn, nhưng các Cơ quan thường trú luôn ýthức được trách nhiệm của mình, tích cực, chủ động khắc phục trở ngại, nângcao chất lượng, số lượng tin bài, đóng góp cho các kênh sóng VTV (nhất làVTV1 và VTV4) khẳng định vị thế của phóng viên Đài Truyền hình quốc gia,hoàn thành nhiệm vụ của Lãnh đạo Đài giao Mặc dù mức độ đóng góp vàtính hiệu quả thông tin ở mỗi Cơ quan thường trú còn khác nhau do còn phụthuộc vào nhiều yếu tố song sự cố gắng nỗ lực là đáng ghi nhận
Hình ảnh các Cơ quan thường trú của Đài THVN tác nghiệp trực tiếptại những khu vực trọng điểm trên thế giới, cập nhật kịp thời, thường xuyêndiễn biến tình hình, tin tức nhiều sự kiện đã góp phần nâng cao hình ảnh và uytín của Đài Truyền hình Quốc gia Đó là niềm tự hào không chỉ của riêngVTV, mà cho cả giới báo chí Việt Nam nói chung
2 Công việc của nhóm phóng viên thường trú tại Singapore
2.1 Những thành công mà nhóm phóng viên thường trú tại Singapore làm được
Khác với các phóng viên thường trú ở quốc gia khác, phóng viên thườngtrú ở Singapore có nhiệm vụ không chỉ cập nhật tình hình trong nước mà cònphải cập nhật tình hình của các nước trong khối ASEAN Mặc dù trọng tráchnặng nề, nhưng các phóng viên thường trú của Singapore vẫn cố gắng hoànthành tốt nhiệm vụ của mình được giao
Trong năm 2014, nhóm phóng viên thường trú tại Singapore đã đi tớirất nhiều địa điểm trên đất nước này, trải qua rất nhiều khó khăn để có thểmang lại những thông tin đáng giá về tình hình kinh tế chính trị, văn hóa củaSingapore và các nước ASEAN Đặc biệt phải kể đến cuộc biểu tình dẫn đếncuộc đảo chính vào cuối tháng 5 ở Thái Lan, vụ máy bay MH370 củaMalaysia bị mất tích bí ẩn, Vụ máy bay MH17 bị rơi, cuộc bầu cử căng thẳng
Trang 12nghị ASEAN, các diễn đàn ở Đối thoại Shangrila Thậm chí có những thờigian, họ còn phải bỏ cả Tết Âm lịch chỉ để trực chiến lấy tin từ quốc gia nàysang quốc gia khác.
Phóng viên Hữu Hưng và hành trình đi tìm người mắc kẹt tại thành phố chết
Tacloban
Được hòa mình vào trong sự cạnh tranh khốc liệt giữa các hãng truyềnthông khi tác nghiệp tại các sự kiện lớn, các phóng viên thường trú tạiSingapore đã học hỏi được rất nhiều bài học quí báu Họ có dịp được gặp gỡ,trao đổi với các đồng nghiệp đến từ nhiều hãng truyền thông trên thế giới, họchỏi được rất nhiều từ các đồng nghiệp nước bạn như mô hình tổ chức của cácnhóm phóng viên thường trú ở nước ngoài
Trải qua quá trình tác nghiệp và đưa tin, các phóng viên Việt Nam tạiSingapore đã tìm được cho mình tiếng nói riêng và chỗ đứng vững chắc trênđất nước bạn Điều này được thể hiện ở việc các phóng viên quốc tế đã biếtđến sự hiện diện của phóng viê đài truyền hình Việt Nam tại khu vực Đặcbiệt với sự kiện vụ máy bay MH370 mất tích hay tình hình căng thẳng BiểnĐông, họ đã tìm đến trao đổi để có cách tiếp cận thông tin đa chiều, chính