Bài báo cáo phương pháp tiếng việt 2 hoàn chỉnh

Nguyên tắc phù hợp với đặc điểm thể loại văn bản đọc : "Thể loại " là cấu trúc của ngôn ngữ được dùng cho một mục đích giao tiếp cụ thể.. Có thể chia tiến trình đọc của học sinh làm ba g

BÁO CÁO PP TIẾNG VIỆT 2

08/21/24

Nguyên tắc dạy đọc

Phương pháp

dạy đọc

Phương pháp

dạy đọc

Bạn hãy đọc nội dung chương trình dạy học môn Tiếng Việt (tài liệu trang 108) trong thời gian 3 phút và cho biết :Chương trình dạy đọc môn Tiếng Việt ở lớp 1, 2 và 3, 4

và 5?

2 Lớp 2 và 3:

-Tiếp tục củng cố kĩ năng đọc trơn, thêm những yêu cầu cao hơn về

kỹ năng giải mã như ngắt nghỉ đúng, đọc diễn cảm

-Hình thành kĩ năng đọc hiểu: từ ngữ, ý câu và nắm ý chính của đoạn

1 Nguyên tắc phát triển:

- Nhấn mạnh việc rèn các kỹ năng đọc hiểu cho HS hơn là việc các

em đã hiểu nội dung bài học tốt như thế nào

- Phát triển ở HS sự hứng thú và thói quen đọc sách

- Phát triển ở HS thái độ tự giác tìm hiểu ý nghĩa những gì được đọc

- Từng bước phát triển khả năng tự học

- Phát triển cho HS khả năng tự lực trong hoạt động đọc bằng những cách thức sau:

(a) Hiểu và cho phản hồi đối với những điều mình đọc được

(b) Nhận diện từ ngữ chưa biết

(c) Định vị, phân tích, tổ chức lại thông tin lĩnh hội được từ việc học.(d) Giúp học sinh mở rộng những hiểu biết về văn hóa, xã hội, tự

nhiên…

2 Nguyên tắc thực hành nhận thức:

Đọc là một quá trình hoạt động nhận thức tích cực của chủ thể người đọc trên một văn bản

- Kết hợp đọc với vận dụng kinh nghiệm bản thân

=> Trong tiến trình đọc, không suy nghĩ, không phỏng đoán thì

không nắm được ý nghĩa.

3 Nguyên tắc tích hợp :

• Tiến trình dạy đọc tích hợp với 3 kĩ năng : nghe, nói, viết

• Phát triển hệ thống kỹ năng đọc kết hợp với nâng cao năng lực nhận thức , giải quyết vấn đề

• Phát triển kĩ năng đọc với xây dựng nhân cách

4 Nguyên tắc phù hợp với đặc điểm thể loại văn bản đọc :

"Thể loại " là cấu trúc của ngôn ngữ được dùng cho một mục đích giao tiếp cụ thể.

=> Là cơ sở để GV tổ chức hoạt động đọc lớn và đọc hiểu văn bản một cách thích hợp

• Mục đích của văn bản chính là mục đích giao tiếp.

- Gồm 7 nhóm mục đích : thông báo, tự biểu hiện, tìm tòi khám phá, tưởng tượng, tạo lập quan hệ, tác động hành động, kiểm soát

- Các mục đích phân bố khác nhau tùy theo từng đặc điểm của

phong cách của thể loại

• Hai bình diện ngữ nghĩa :

- Nội dung đề cập đến hiểu biết, nhận thức về thế giới xung quanh,

về con người và về bản thân

- Nội dung về cảm xúc, thái độ, tình cảm của con người

Đặc điểm thể loại văn bản chi phối làm tỉ lệ hai loại thông tin này khác nhau

=> Khi hướng dẫn đọc và tìm hiểu văn bản, GV cần chú ý khai thác đặc trưng thông tin của kiểu loại văn bản

Tùy theo mỗi thể loại mà hướng dẫn HS cách đọc phù hợp.

Đọc văn bản công vụ hành chính phải rõ ràng khúc chiết Đọc văn bản quảng cáo phải hấp dẫn, thu hút sự chú ý

Đọc diễn cảm các văn bản văn chương

Dạy đọc văn là dạy hiểu, lĩnh hội văn bản thông qua hai hình thức: đọc thành tiếng và đọc thầm

Có thể chia tiến trình đọc của học sinh làm ba giai đoạn cơ bản sau:

+ Giai đoạn tri nhận bài đọc

+ Giai đoạn phân tích tổng hợp

+ Giai đoạn vận dụng

=> Thông qua việc trình bày đầy đủ các thao tác đọc nhằm giúp GV có

ý niệm rõ nét và cụ thể về quá trình đọc hiểu.

• Tùy mục đích cụ thể mà người đọc hướng tới, hoạt động đọc ngoài

lớp sẽ có những phương thức đọc phù hợp:

+ Đọc lướt

+ Đọc để nắm các ý chính, tóm tắt nội dung văn bản

+ Đọc kỹ để tìm ra những chi tiết liên quan

2 Quy trình dạy tập đọc ở Tiểu học hiện nay:

b) Lớp Hai:

Kiểm tra bài cũ

Giới thiệu bài mới

c) Lớp Ba:

Kiểm tra bài cũ

Giới thiệu bài mới

Đọc thầm kết hợp tìm hiểu bài theo bố cục: giải nghĩa từ và trả lời câu hỏi và tìm đại ý bài

Đọc thành tiếng (đọc đúng kết hợp đọc diễn cảm)

Củng cố bài, liên hệ bản thân

Việc luyện đọc có thể được thực hiện theo một trong hai cách:

(1) Kết hợp với việc tìm hiểu từng đoạn: đọc ngắt nghỉ đúng đoạn

-> đọc thầm tìm hiểu đoạn > đọc diễn cảm đoạn;

(2) Đọc đúng cả bài -> đọc thầm tìm hiểu bài -> đọc diễn cảm.

d) Lớp Bốn và Năm:

Kiểm tra bài cũ

Giới thiệu bài mới

Đọc thầm và tìm hiểu nội dung bài: giải nghĩa từ; trả lời câu hỏi, tìm đại ý bài, tìm ý nghĩa của bài

Đọc diễn cảm

Củng cố bài, liên hệ bản thân

3 Kỹ thuật giảng dạy một số khâu quan trọng trong dạy đọc văn

a Giới thiệu bài tạo tâm thế:

Là khâu quan trọng trong tiến trình dạy 1 tiết học, tạo tâm thế

sẵn sàng & tích cực học tập

Tác dụng:

- Định hướng đọc và tìm hiểu bài đọc

- Gây hứng thú, tạo sự quan tâm với bài đọc

- Kích thích sự suy nghĩ tích cực

Một số biện pháp nhằm tác động tạo tâm thế:

- Sử dụng phương tiện trực quan kết hợp đàm thoại hay kể chuyện.

- Kể chuyện.

- Trò chơi đóng vai.

- Đàm thoại định hướng & lôi cuốn HS vận dụng kinh nghiệm có liên quan đến bài đọc.

- Cho HS đọc và đoán nội dung bài đọc.

- Khai thác các chi tiết, yếu tố có vấn đề, thiết lập tình huống có vấn đề.

- Lời đọc thành tiếng diễn cảm của GV

b Củng cố:

Việc củng cố hiện nay còn theo hướng lặp lại những nội dung vừa mới giảng bằng việc hỏi-đáp những câu hỏi đặt ra trong phần tìm hiểu bài => Cách lặp lại này không giúp ích cho việc củng cố kĩ năng đọc hiểu.

Thêm phần hoạt động hướng HS nhìn lại các chi tiết của bài , vận dụng kiến thức và kĩ năng theo một cách khác , tổng hợp hơn, nâng cao hơn => Đưa ra những câu hỏi khác nhưng vẫn đòi hỏi HS vận dụng những điều, chi tiết vừa mới nắm để trả lời.

Ví dụ : Dạy củng cố bài “ Tôi đi học “ ( Lớp 3 ),GV hỏi :

- Điều gì đã làm cho tác giả nhớ lại ngày khai trường đầu tiên?

- Vì sao tác giả cảm thấy cảnh vật vốn thân quen trở nên lạ vào khai tựu trường?

GV thay bằng các câu hỏi :

- Những điều tác giả nhìn thấy trong buổi tựu trường đầu tiên của mình là

c Dặn dò:

Khâu này thường gồm: học bài cũ, đọc bài kế, tự trả lời câu hỏi,…

Theo phương pháp dạy học tích cực, chúng ta cần dặn dò 1 cách cụ thể hơn :

- Chỉ cho HS hướng học bài, cách học bài

- Đưa ra 1 vài câu hỏi nhỏ, bài tập ngắn thú vị, kích thích HS tìm câu trả lời

- Đọc phù hợp với thể loại văn bản

- Hướng dẫn HS chọn ngữ điệu đọc phù hợp với tinh thần nội dung văn bản

- Tổ chức trò chơi luyện đọc trong khâu củng cố

- Gắn việc đọc với hiểu nội dung ý nghĩa, gắn việc đọc với phát triển vốn từ

e Dạy kĩ năng hiểu văn bản đọc

* Kĩ năng hiểu nghĩa của từ trong văn bản đọc

- Cách sử dụng phần chú thích về nghĩa từ trong sách giáo khoa

- Phân loại các dạng từ mà HS cần hiểu và cách thức GV tổ chức cho

HS hiểu nghĩa các dạng từ ấy

- Rèn kỹ năng đoán nghĩa từ mới cho HS: một kĩ năng hướng đến 2 mục đích: hiểu từ ngữ và hiểu ý bài đọc một cách chủ động

* Kĩ năng nhận diện nhiều chi tiết, sự kiện có sẵn trong bài, từ đó tạo ra câu

trả lời phù hợp với mục đích, yêu cầu câu hỏi ra đề.

Cách thức hướng dẫn HS :

- HS đọc qua câu hỏi/ bài tập và xác định yêu cầu cần trả lời

- Lướt mắt qua bài đọc, định vị, giới hạn phạm vi chứa thông tin liên quan đến yêu cầu câu hỏi, bài tập

- Lướt mắt xem xét , nhận diện các chi tiết liên quan trực tiếp đến yêu cầu của câu hỏi/ bài tập bằng cách gạch chân các dữ kiện ( từ ngữ) ấy

- Sắp xếp từ ngữ ấy thành câu trả lời Lưu ý không nên cho HS lặp lại nguyên văn vài câu trong bài mà phối kết các từ ngữ quan trọng tạo thành câu trả lời

Cách thức hướng dẫn HS :

- HS đọc qua câu hỏi/ bài tập và xác định yêu cầu cần trả lời

- Lướt mắt qua bài đọc, định vị, giới hạn phạm vi chứa thông tin liên quan đến yêu cầu câu hỏi, bài tập

- Lướt mắt xem xét , nhận diện các chi tiết liên quan trực tiếp đến yêu cầu của câu hỏi/ bài tập bằng cách gạch chân các dữ kiện ( từ ngữ) ấy

- Sắp xếp từ ngữ ấy thành câu trả lời Lưu ý không nên cho HS lặp lại nguyên văn vài câu trong bài mà phối kết các từ ngữ quan trọng tạo thành câu trả lời

* Kĩ năng nắm các ý (nắm các từ khóa, câu khóa) và sắp xếp thành dàn ý.

 Tác dụng : giúp HS hiểu và nhớ những điểm chủ yếu của bài đọc.

 Kĩ năng này được sử dụng đan xen, lồng ghép với kỹ năng nhận diện.

 Tiến trình:

• GV đề nghị HS đánh số thứ tự các chi tiết quan trọng.

• Lưu ý cho HS dấu hiệu ngắt đoạn.

• HS liệt kê các chi tiết hay từ khóa, câu khóa

• HS nhóm vá đặt tên cho các chi tiết trong 1 đoạn

• GV giúp HS nhận diện lại dàn ý: ý chính, mỗi ý chính với chuỗi những chi tiết trong 1 đoạn.

* Kỹ năng xác định đại ý , chủ đề

• Là kỹ năng khó thực hiện đối với học sinh tiểu học để xác định đại

ý, chủ đề của bài

• Đòi hỏi HS phải thâu tóm những điểm cơ bản, ý chính, loại bỏ

những ý không quan trọng, sau đó suy diễn ra và liên kết chúng lại, diễn đạt thành 1 câu xúc tích

• GV đưa ra các đại ý khác nhau (bằng hình thức trắc nghiệm) để HS đối chiếu và chọn đại ý thích hợp

* Kỹ năng suy luận để nắm ý nghĩa của câu, bài :

• Suy luận là kỹ năng đọc cao cấp

• Quy luật :

- Hướng dẫn HS đọc toàn bài để nhận diện và nói lại quy luật hay ý

về mối liên hệ được thể hiện qua một hay vài câu cụ thể trong bài đọc

- Chỉ ra xem câu hỏi hay bài tập nói về điều gì và trả lời

- Nhắc HS nhớ lại quy luật/ mối liên hệ

- Đề nghị HS giải thích tại sao lại cho câu trả lời như thế

VD: Câu hỏi đòi hỏi HS suy luận :

- Khi dạy bài “Ngọn lửa Ô- lim – pich” ( Lớp 3 T2), GV hỏi : Theo

em, vì sao người ta khôi phục đại hội Ô – lim – pich?

=> Quy luật dựa vào đó để suy luận là những tục lệ đẹp, có ý nghĩa

được con người kế thừa, phát triển

- Dạy bài “ Mùa hoa bưởi “ ( Lớp 5 T1) , GV hỏi: Em cho biết câu

“Hẳn đâu cũng thơm mùi hoa bưởi” nói lên ý gì ?

=> Quy luật dựa vào để suy luận là mùi hoa bưởi thật ở quê hương tác giả với mùi hoa bưởi trong ký ức, tâm tưởng khi xa nhà mang giá trị tinh thần, dù tác giả đi đâu thì mùi hương đi đến đấy

08/21/24

f Xây dựng hệ thống câu hỏi và bài tập trong dạy đọc; xử lý mối tương quan giữa câu hỏi do giáo viên đặt ra và câu hỏi trong sách giáo khoa

3 kiểu câu hỏi hướng dẫn HS tìm hiểu bài đọc

• Câu hỏi tức thì

• Câu hỏi tìm kiếm và tìm thấy

• Câu hỏi vượt ngoài văn bản

• Câu trả lời được tìm thấy từ ý trực tiếp trong văn bản.

• Mức độ hiểu đơn giản

• Câu trả lời được tìm thấy qua ẩn ý giữa các từ, các câu trong văn bản.

• Liên quan đến kỹ năng cao cấp ( tìm ý chính, suy luận ra hàm ý mốt số câu,…, đánh giá, nhận xét.

• Câu trả lời không có trong văn bản.

• Nhất quán với ý trong văn bản

• Yêu cầu kĩ năng vận dụng những điều lĩnh hội từ bài học để giải quyết một vấn đề nào đó

2 Nhưng chỉ được một giây lát, bọn trẻ hết sợ, lại hò nhau xuống lòng đường Lần này, Quang quyết định chơi bóng bổng Còn cách khung chừng năm mét, em co chân sút mạnh Quả bóng vút lên, nhưng lại đi chệch lên vỉa

hè và đạp vào đầu một cụ già Cụ lảo đảo, ôm lấy đầu và khụy xuống Một bác đứng tuổi vội đỡ lấy cụ Bác quát to:

- Chỗ này là chỗ chơi bóng à?

Đám học trò hoảng sợ bỏ chạy.

3 Từ một gốc cây, Quang lén nhìn sang Bác đứng tuổi xuýt xoa, hỏi han ông cụ Một chiếc xích lo xích tới Bác đứng tuổi vừa dìu ông cụ lên xe, vừa bực bội:

“ Trong câu chuyện, các bạn nhỏ đang chơi trò gì?

“ Các bạn nhỏ đang chơi ở đâu ?”

“ Trận bóng đã dừng lại mấy lần ? Vì sao ?”

“ Quang đã cảm thấy như thế nào về hậu quả mình gây

ra ? Tìm chi tiết cho thấy điều đó ?”

“ Bài học em rút ra được từ câu chuyện trên là gì ?”

“ Từ câu chuyện trên, nếu gặp các bạn chơi ở dưới lòng đường, em

sẽ làm gì ? “

4 loại câu hỏi theo 4 mức độ đọc hiểu từ thấp đến cao

Đọc diễn giải :

• Sắp xếp, minh họa, tóm tắt, rút ra kết luận gì ?

• Cái nào đến trước?

• Chứng cứ thế hiện….?

• Các nguyên nhân là gì?

• Dưới hoàn cảnh nào ?

Đọc sáng tạo:

• Tạo ra?

• Tưởng tượng ra?

• Nếu thay đổi

• Tìm thấy một cách giải thích mới

• Có bao nhiêu cách khác nhau?

g Một số phương pháp kết hợp dạy cảm thụ văn chương với dạy kỹ năng đọc :

* Về mặt nội dung:

- Chú ý về đặc trưng thể loại nghệ thuật để thiết kế hệ thống câu hỏi tìm

hiểu bài cho phù hợp.

- Trong hoạt động đọc thành tiếng , GV hướng dẫn HS c ách đọc, cách

ngắt nhịp thích hợp từng thể loại văn bản.

- Vận dụng kiến thức tu từ hướng dẫn HS phát hiện ra ý nghĩa hàm ẩn,

giá trị nghệ thuật của các chi tiết trong bài.

* Về mặt phương pháp tổ chức dạy học:

- Sử dụng câu hỏi, bài tập cô đọng kích thích HS thể hiện sự lĩnh hội, cảm thụ tức thời, đồng thời gợi ra nhiều chiều hướng đọc diễn cảm

- Sử dụng phiếu học tập tăng hiệu quả làm việc, cảm thụ cá nhận

- Tổ chức nhập vai thể hiện và hoạt động cụ thể hóa

điểm thể loại văn bản đọc

a Phát triển riêng lẻ kĩ năng đọc

b Từng bước phát triển khả năng tự học.

c Cho HS đọc bài đọc dài và đọc nhanh.

d Phát triển hệ thống kỹ năng đọc kết hợp xây dưng nhân cách.

e Giúp HS tích cực suy nghĩ, phỏng đoán để nắm được ý nghĩa bài đọc.

f Đọc văn bản hành chính công vụ một cách rõ ràng, khúc chiết.

08/21/24

1 Nối nguyên tắc ở cột A với nội dung ở cột B sao cho phù hợp:

Câu hỏi thảo luận:

Một bộ phận phụ huynh và học sinh đều cho rằng việc học là

để có thể đọc chữ rành rọt rồi thôi mà ko cần bồi dưỡng cho khả năng đọc ở trẻ nữa Là một người GV tương lai, bạn hãy đưa ra những biện pháp để thuyết phục được phụ huynh và thu hút được học sinh của mình đầu tư vào phát triển kĩ năng đọc nói riêng và nghe, nói, đọc, viết nói chung

Từ cần tìm có 7 chữ cái

Cậu hỏi : Tìm giai đoạn còn lại ?

Tiến trình dạy đọc được chia làm 3 giai đoạn : Giai đoạn tri nhận bài đọc

Giai đoạn phân tích tổng hợp

Và giai đoạn …………

Từ cần tìm có 4 chữ cái

Cậu hỏi : Điền vào chỗ trống.

Một trong các kĩ năng hiểu văn bản đọc.

Đây là 1 kĩ năng khó đối với HS tiểu học để xác định

được … của bài đọc.

Kỹ năng đòi hỏi HS phải thâu tóm những điểm cơ bản, ý chính và liên kết chúng lại, diễn đạt thành 1 câu xúc tích.

Từ cần tìm có 7 chữ cái

Cậu hỏi : Điền vào chỗ trống

Đọc thành tiếng có 2 mức độ: …… và đọc diễn cảm

Từ cần tìm có 7 chữ cái

Cậu hỏi :

Khi dạy kĩ năng hiểu từ trong văn bản đọc cho HS,GV rèn

kĩ năng đoán từ mới cho HS theo 2 mục đích : hiểu từ