Phân tích chi tiết tác phẩm Rừng Xà Nu (Nguyễn Trung Thành)

Xà nu được miêu tả trong 1 bối cảnh cụ thể, đó là những cánh rừng trong chiến tranh, trong tầm đại bác của đạn giặc, những cánh rừng chịu 1 số phận đau thương bởi sự tàn phá khốc liệt củ

RỪNG XÀ NU

(Nguyễn Trung Thành)

A KHÁI QUÁT

1 Tác giả

- Nguyễn Trung Thành là nhà văn có sự gắn bó mật thiết với Tây Nguyên trong cả

2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ Những hiểu biết và tình yêu sâu sắc với mảnh đất Tây Nguyên và con người Tây Nguyên đã giúp Nguyễn Trung Thành trở thành cây bút văn xuôi tiêu biểu với những tác phẩm hay nhất về miền rừng núi

xa xôi này

- Những sáng tác của Nguyễn Trung Thành trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp

và chống Mĩ thường thể hiện khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn đậm nét Với nguồn cảm hứng chủ đạo là tình yêu quê hương đất nước, nhà văn luôn mong muốn đem đến cho tác phẩm của mình những giá trị khái quát lớn lao về lịch sử, nhân dân, đất nước và con người

2 Tác phẩm

2.1 Hoàn cảnh ra đời

Truyện ngắn “Rừng xà nu” được sáng tác đầu năm 1965 tái hiện lại không khí đen tối, nghẹt thở trong 1 thời kỳ lịch sử cách mạng miền Nam 55 – 59 Rừng xà nu được coi là 1 bản anh hùng ca mang đậm chất sử thi và cảm hứng lãng mạn ca ngợi chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong cuộc chiến đấu bất khuất, kiên cường của nhân dân Tây Nguyên chống bè lũ Mĩ – ngụy

2.2 Ý nghĩa nhan đề

Truyện Rừng xà nu viết về cuộc đời và số phận của 1 chàng trai Tây Nguyên có cái tên rất Tây Nguyên: Tnú Nhưng Nguyễn Trung Thành lại đặt tên cho tác phẩm là

“Rừng xà nu” Vậy có gì liên quan giữa hình ảnh rừng xà nu với câu chuyện được

kể trong tác phẩm? Trong 1 bài báo nhan đề: “Về truyện ngắn: Rừng xà nu”, Nguyễn Trung Thành đã lí giải vì sao nhà văn đặt tên cho tác phẩm là “Rừng xà

nu”: Năm 1962, Nguyễn Trung Thành cùng Nguyễn Thi vác balô vào chiến trường

B, đến Bình Trị - Thiên 2 người chia tay nhau Ấn tượng đập vào mắt Nguyễn Trung Thành là màu xanh tít tắp của cánh rừng xà nu Ông tâm sự với độc giả:

“Tôi yêu rừng cây xà nu từ ngày ấy Đó là 1 loài cây hùng vĩ mà cao thượng, man dại mà trong sạch, mỗi cây cao vút, vạm vỡ, ứ nhựa, tán lá vừa thanh nhã, vừa rắn rỏi mênh mông…” Phải chăng Nguyễn Trung Thành đã tìm ra điểm tương đồng giữa loài cây khỏe mạnh ấy với sức sống và phẩm chất của người dân Tây Nguyên? Rừng xà nu đã trở thành điểm khởi đầu khơi dòng mạch cho truyện ngắn này Đây là 1 nhan đề hay bởi chính ý nghĩa biểu tượng của nó

B TÌM HIỂU TÁC PHẨM

ĐỀ 1: HÌNH TƯỢNG RỪNG XÀ NU

MB:

Bên cạnh hình tượng con người, xà nu cũng là 1 sáng tạo nghệ thuật đặc sắc của Nguyễn Trung Thành, 1 hình tượng vừa có ý nghĩa cụ thể vừa có ý nghĩa tượng trưng sâu sắc, giúp nhà văn thể hiện tư tưởng, chủ đề cho tác phẩm

 TB:

1 Rừng xà nu trước hết là bức tranh thiên nhiên đẹp thơ mộng, hùng vĩ bao bọc xung quanh làng Xô Man

- Tác giả Nguyễn Trung Thành đã nói về cây xà nu bằng những lời đắm say, ngưỡng mộ: “Tôi yêu say mê cây xà nu, ấy là 1 cây hùng vĩ và cao thượng, man dại mà trong sạch, mỗi cây cao vút, vạm vỡ, ứ nhựa, tán lá vừa thanh nhã vừa rắn rỏi mênh mông tưởng như đã sống từ ngàn đời, còn sống đến ngàn đời sau”

- Với kết cấu vòng tròn của tác phẩm, hình ảnh “những đồi xà nu… rừng xà nu nối tiếp đến chân trời” đã gợi về 1 không gian phóng khoáng, gợi cảm giác về những

sức mạnh tự nhiên lớn lao và nguyên sơ, thuần khiết và hoang dại, cũng đem đến cảm giác về sự trường tồn, vô hạn, vĩnh hằng của sự sống

- Hình ảnh cây xà nu được vẽ, được chạm khắc bằng những nét tạo hình đầy ấn tượng từ ngọn xà nu “hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời”, cho đến cả cánh rừng xà nu như 1 cơ thể cường tráng “ưỡn tấm ngực lớn của mình ra che chở cho làng” Với những ngôn từ đặc sắc giàu chất tạo hình và biểu cảm, xà nu được nhà văn say đắm phả vào hương “thơm ngào ngạt… thơm mỡ màng”, xà nu được soi chiếu trong “long lanh nắng hè gay gắt”, được phủ lên “lóng lánh vô số hạt bụi vàng từ nhựa cây bay ra” – đó là những hương thơm nồng nàn, những sắc màu lộng lẫy và tràn trề sức sống vừa được chạm khắc trong những đường nét, vừa được đặc tả trong những chi tiết tinh tế, được ảm nhận đồng thời bằng cả thị giác, khứu giác và xúc giác Xà nu hiện lên với cả hình sắc, hương thơm, ánh sáng và hơi nóng nồng nàn Những câu văn miêu tả vừa đẹp đẽ, vừa mê đắm, thể hiện tình yêu, niềm tự hào ngây ngất khi được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước Những đồi xà nu Những rừng xà nu thực sự là 1 thiên nhiên thơ mộng và hùng vĩ, làm nền cho hình ảnh con người xuất hiện, đem đến chất thơ và sắc thái lãng mạn đặc biệt cho truyện ngắn

2 Xà nu được miêu tả trong 1 bối cảnh cụ thể, đó là những cánh rừng trong chiến tranh, trong tầm đại bác của đạn giặc, những cánh rừng chịu 1 số phận đau thương bởi sự tàn phá khốc liệt của bom đạn kẻ thù

- Truyện ngắn bắt đầu bằng những câu văn gợi ra không khí dữ dội, khốc liệt của chiến tranh: “làng ở trong tầm đại bác… ngày nào cũng bị bắn 2 lần… hầu hết đạn đại bác đều rơi vào những ngọn đồi xà nu” Cả làng Xô Man đều là những đối tượng huỷ diệt trực tiếp và tàn bạo của bom đạn kẻ thù; sự sống đẹp đẽ, an lành, bình dị đang bị đặt trong tư thế đối mặt với sự huỷ diệt phi lý, phi nhân tính, với những cái chết phi tự nhiên; sự sinh tồn vĩ đại và đẹp đẽ của cả thiên nhiên và con người đang đứng trước mối đe dọa của sự diệt vong

- Sự tàn phá mang tính hủy diệt của bom đạn kẻ thù đã khiến “cả rừng xà nu hàng vạn cây, không có cây nào không bị thương” Cấu trúc phủ định tạo ra ấn tượng về tính chất tuyệt đối làm tăng thêm sự thảm khốc đau thương, còn cách diễn đạt mang sắc thái nhân hóa về cả một cánh rừng “bị thương” khiến câu văn trần thuật không còn sắc thái khách quan về một rừng cây vô tri mà thấm thía nỗi đau đớn cho từng sinh thể sống Nỗi đau của xà nu đã được miêu tả trong nhiều mức độ và sắc thái: khi là sự xót xa cho những cây non tựa những sinh linh trẻ thơ chưa đủ sức mạnh chống đỡ, những vết thương trên mình cây “nhựa còn trong, chất dầu còn loãng, vết thương không lành được cứ loét mãi ra, năm mười hôm thì cây chết”

; khi lại là cái đau dữ dội của những cây xà nu trưởng thành như những con người đang tuổi thanh xuân bị chặt đứng ngay nửa thân mình “đổ ào ào như 1 trận bão” Không chỉ được miêu tả ở bề rộng với những nỗi đau lớn lao của toàn cảnh khu rừng xà nu, nhà văn còn đưa ống kính vào cận cảnh của những vết thương nhức nhối trên mình cây “có những vết thương chóng lành trên những thân cây xà nu cường tráng”, lại có những vết thương “nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh dưới nắng hè gay gắt, rồi dần dần bầm lại, đen và đặc quyện thành từng cục máu lớn” Cây xà nu đã được miêu tả trong cả vẻ đẹp và nỗi đau, trở thành những sinh thể sống vừa đẹp đẽ quý giá vừa bất hạnh đau thương, cũng vì thế mà càng làm tăng thêm cảm giác đau đớn xót thương và căm giận

- Hình tượng xà nu không chỉ đem đến nỗi xót xa cho một thiên nhiên thơ mộng, hùng vĩ bị tàn phá trong chiến tranh mà còn gợi liên tưởng tới những đau thương của dân làng Xô Man, những đau thương mà một thời dân tộc ta phải chịu đựng Cũng như rừng xà nu hàng vạn cây, “không có cây nào không bị thương”, trong làng Xô Man hầu như không có nhà nào không có người thân bị kẻ thù đàn áp dã man, nếu những cây xà nu “đổ ào như một trận bão” bởi đạn đại bác kẻ thù thì trong làng Xô Man, khi giặc tới lùng sục, bắt bớ, tra tấn, giết chóc, “tiếng kêu khóc dậy cả làng”, và cũng như cả cánh rừng xà nu bị đạn bom tàn phá từ cây non tới

cây trưởng thành, nỗi đau thương trong chiến tranh của dân làng Xô Man cũng không trừ một ai, từ người già, thanh niên, phụ nữ cho tới những đứa trẻ Tất cả đều là nạn nhân đau đớn của chiến tranh, dân làng Xô Man người bị bắt, bị tù đày tra tấn, người bị chặt đầu, treo cổ

3 Tuy nhiên cảm hứng chủ đạo của những trang viết say mê về rừng xà nu lại không phải là cảm hứng thương đau.Bao trùm lên toàn bộ tác phẩm là cảm hứng về sức sống kiên cường, hiên ngang, mạnh mẽ, tồn tại ngay dưới tầm đại bác, 1 sức sống vượt lên trên mọi sự huỷ diệt tàn bạo của bom đạn kẻ thù

- Sức sống mạnh mẽ, kiên cường của rừng xà nu được miêu tả trước hết trong ý nghĩa cụ thể về 1 loài cây khao khát sống, háo hức vươn lên tiếp nhận ánh sáng của bầu trời mênh mông cao rộng với 1 sức mạnh không gì ngăn cản nổi: “Trong rừng

ít có loài cây nào sinh sôi nảy nở khoẻ như vậy Càng ít có loài cây nào ham ánh sáng mặt trời đến thế Nó phóng lên rất nhanh để tiếp lấy ánh nắng” Những đặc điểm này của xà nu đã gợi ra cho người đọc những liên tưởng về tâm hồn và cách sống phóng khoáng của người dân Tây Nguyên yêu tự do, không cam chịu cuộc sống chật hẹp, tù túng, không chấp nhận cuộc sống nhẫn nhịn, tối tăm

- Từ thực tế về sức sống, sức sinh trưởng và phát triển kì diệu của xà nu khi “Cạnh

1 cây xà nu mới ngã gục, đã có bốn năm cây con mọc lên, ngọn xanh rờn” Nhà văn đã hướng người đọc đến những tầng nghĩa tượng trưng sâu sắc khi đặt ra trong lời khẳng định đầy tự hào của già làng: “Không có cây gì mạnh bằng cây xà nu đất

ta Cây xà nu mẹ ngã, cây con mọc lên” Trong đoạn kết, nhà văn lại miêu tả hình ảnh: “vô số cây con đang mọc lên quanh những cây xà nu mới bị đại bác đánh ngã” Đó là những hình ảnh có giá trị gợi ra những suy tư sâu sắc về sức sống bất diệt của thiên nhiên và con người Xô Man

- Sức sống kì diệu của xà nu gợi sự nối tiếp kiên cường của các thế hệ người Xô Man đi làm cách mạng Bao nhiêu năm dân làng Xô Man nuôi giấu cách mạng Lúc đầu thanh niên đi giặc bắt và treo cổ anh Xút Sau người già thay thanh niên,

giặc lại bắt và giết bà Nhan, chặt đầu, cột tóc treo đầu súng, đến lũ trẻ khi ấy là Tnú và Mai thay thế đi nuôi giấu cán bộ với 1 niềm tin sâu xa theo lời dạy của già làng: “Cán bộ là Đảng, Đảng còn núi nước này còn” Tới khi anh Quyết hi sinh Tnú lại thay anh lãnh đạo dân làng trong cách mạng Sau khi Mai bị giặc giết Tnú

đi bộ đội giải phóng, Dít lại tiếp bước anh chị trở thành một bí thư chi bộ kiêm chính trị viên và đến Tnú cũng nhận thấy sự trưởng thành của Dít: “Con bé ấy vững hơn cả chị nó” Tiếp bước Mai, Tnú, Dít sau này sẽ là bé Heng Ngày Tnú ở nhà nó mới đứng ngang bụng anh – 3 năm sau khi Tnú về thăm làng nó đã đeo được khẩu súng trường, lầm lì, nhanh nhẹn như 1 chàng trai Tây Nguyên đích thực

- Hình ảnh những cây non mới nhú: “hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời” đã gợi những suy ngẫm sâu xa không chỉ về sức sống mà còn là sức chiến đấu, sức mạnh chống trả bất khuất của xà nu, của con người Tây Nguyên với những thế lực độc ác, bạo tàn Đối diện với sự huỷ diệt của bom đạn kẻ thù, sự khủng bố tàn bạo của Mĩ nguỵ, cả xà nu và dân làng Xô Man đều không chỉ duy trì cho mình sự sống, sự tồn tại mà còn kiên cường mài sắc ý chí chiến đấu trừng phạt kẻ thù

- Hình ảnh: “những rừng xà nu nối tiếp chạy đến chân trời” còn gợi ra những cảm nhận sâu sắc: cuộc vùng dậy của dân làng Xô Man , của người dân Tây Nguyên không hề đơn độc, cũng không phải là 1 hiện tượng tự phát lẻ loi ; cuộc vùng dậy

ấy đã lan rộng và hoà chung với phong trào đồng khởi của nhân dân miền Nam đầu những năm 60, hoà chung với cuộc kháng chiến chống Mĩ của nhân dân Việt Nam

4 Trong toàn bộ truyện ngắn, xà nu luôn là 1 hình tượng nghệ thuật gắn bó mật thiết với con người:

a) Cây xà nu từ đuốc, nhựa, dầu, khói, lửa cho tới những rừng cây mênh mông đều

luôn hiện diện trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày, trong khói lửa chiến tranh và trong cả cuộc nổi dậy oanh liệt của dân làng Xô Man

- Ngọn lửa xà nu luôn rực đỏ, ấm nóng trong bếp người Xô Man, là ngọn lửa duy trì sự sống cho dân làng, ngọn lửa làm mặt mũi lũ trẻ “lem luốc” khói xà nu, ngọn lửa xà nu cháy “giần giật” trong ngôi nhà ưng của già làng, nơi dân làng lặng yên, kính cẩn, quây quần bên ngọn lửa xà nu và lắng nghe cụ Mết kể về dân làng Xô Man, về cuộc đời Tnú

- Trong bối cảnh khốc liệt của chiến tranh, xà nu càng gắn bó với con người trong đau thương khi cả làng Xô Man và rừng xà nu đều là đối tượng huỷ diệt của bom đạn kẻ thù và nhất là khi những cánh rừng xà nu “ưỡn tấm ngực lớn của mình ra che chở cho làng”

- Ngọn lửa xà nu trong bao đêm đã soi sáng cho dân làng Xô Man âm thầm mài giáo mác Trong đêm vợ con Tnú bị giết, Tnú bị tra tấn, dân làng đã đốt đuốc xà nu vào rừng tìm giáo mác rồi trở về làng ào ào xông vào kẻ thù tiêu diệt tiểu đội ác ôn của thằng Dục Họ đã đốt đống lửa xà nu trong sân nhà ưng, nhựa xà nu soi rõ xác

10 tên giặc ngổn ngang trên mặt đất, sau là lời hiệu triệu của cụ Mết: “Đốt lửa lên!”, ngọn lửa xà nu cháy sáng khắp rừng Cả rừng xà nu “ào ào vang động”, xà

nu đã thực sự bước vào cuộc nổi dậy, cuộc đấu tranh oanh liệt hào hùng cùng với con người

b) Xà nu còn là 1 hình tượng nghệ thuật tiêu biểu luôn gắn bó và hiện diện trong

mọi biến cố của cuộc đời Tnú:

- Từ nhỏ khi mới học cái chữ của Đảng để lớn lên: “làm cán bộ Đảng giỏi”, Tnú đã cùng anh Quyết, cùng Mai “đốt khói xà nu xông bảng nứa đen kịt” để lấy bảng viết chữ, xà nu đã có mặt cùng Tnú trong chặng đường đầu tiên đi làm cách mạng

- Khi vượt ngục trở về làng Tnú đã gặp Mai bên cạnh cây xà nu ở đầu làng, xà nu lại chứng kiến 1 kỉ niệm đẹp đẽ yêu thương của cuộc đời Tnú

- Trong cái đêm kinh hoàng khi vợ con bị giặc tra tấn dã man, chỉ 1 mình với 2 bàn tay khi lao vào kẻ thù, Tnú đã bị giặc cuốn giẻ tẩm dầu xà nu lên 10 đầu ngón tay

để rồi: “10 ngón tay đã trở thành 10 ngọn đuốc” Ngọn đuốc xà nu làm bùng cháy

nỗi căm hờn, ngọn đuốc xà nu ghi khắc sự đau đớn cùng cực cả về tinh thần và thể xác, ngọn đuốc xà nu cũng đồng thời soi sáng 1 chân lý thời đại – không thể thắng giặc bằng 2 bàn tay không: “Chúng nó đã cầm súng, mình phải cầm giáo!”

- Ngay trong đêm đau thương ấy, Tnú đã từ biệt dân làng đi bộ đội giải phóng Tới khi anh về phép rồi trở lại đơn vị, hình ảnh đầu tiên của quê hương khi chia tay vẫn

là những cánh rừng xà nu, xà nu thực sự là hình ảnh thân yêu vô cùng của quê hương trong lòng Tnú

 Xà nu đã chia sẻ, chứng kiến những đau thương, những giác ngộ, trưởng thành của Tnú Xà nu cũng là chứng nhân lớn trong cuộc chiến đấu oanh liệt, hào hùng của dân làng Xô Man

5 Cây xà nu luôn được miêu tả trong thế song hành độc đáo với con người:

- Khi miêu tả xà nu nhà văn thường sử dụng những ngôn ngữ dành nói về 1 sinh thể sống, về con người: “xà nu bị chặt đứt ngay nửa thân mình”, “vết thương đặc quánh lại thành từng cục máu lớn ”, “rừng xà nu ưỡn tấm ngực lớn ra che chở cho làng” Cách miêu tả ấy đã đem đến cho xà nu cả sự mạnh mẽ và cường tráng, cả linh hồn và tâm trạng, cả nỗi đau đớn và sự che chở, bao dung Đó cũng là những nỗi đau, phẩm chất của người dân Tây Nguyên

- Khi miêu tả con người, nhà văn lại đưa người đọc đến những liên tưởng đầy ấn tượng về xà nu: từ cụ Mết: “ngực căng như 1 cây xà nu lớn”, tới Tnú với tấm lưng:

“bị giặc chém ứa một giọt máu đậm, từ sáng đến chiều thì đặc quện lại, tím thâm như nhựa xà nu” Xà nu và người dân Xô Man đã thực sự hoà nhập với nhau trong

cả sự cường tráng mạnh mẽ và cả những bất hạnh đau thương

 KL:

Được miêu tả bằng 1 thế giới ngôn từ đặc biệt gợi hình và biểu cảm, xà nu trước hết là bức tranh thiên nhiên thơ mộng mà hùng vĩ, đem đến chất thơ, chất trữ tình lãng mạn cho tác phẩm Ngoài ra nghệ thuật ẩn dụ, nhân hoá, phép liên tưởng ứng

chiếu song hành khiến xà nu trở thành biểu trưng cho số phận đau thương, những phẩm chất đẹp đẽ, cao thượng và cuộc chiến đấu hào hùng, oanh liệt của người dân Tây Nguyên trong cuộc kháng chiến chống Mĩ Vừa là đối tượng miêu tả, vừa là phương tiện biểu hiện hiện tượng rừng xà nu trong truyện ngắn cùng tên của Nguyễn Trung Thành đã đưa đến cho người đọc đồng thời cả cảm xúc say mê ngưỡng mộ và những suy ngẫm sâu xa về đất nước, con người Việt Nam thời đánh

Mĩ

ĐỀ 2: NHÂN VẬT CỤ MẾT

 MB:

- Tác giả, tác phẩm: đề 1

- Góp phần thể hiện tư tưởng, chủ đề và làm đậm thêm chất sử thi cho truyện ngắn chính là hình tượng nhân vật cụ Mết – là kiểu nhân vật già làng, tộc trưởng vốn quen thuộc trong các thiên anh hùng ca Tây Nguyên, là 1 biểu tượng cho sức mạnh truyền thống và tinh thần bất khuất, quật cường của người dân Tây Nguyên, là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho dân làng và các thế hệ con cháu

 TB:

1 Ngoại hình, cá tính:

- Ngay khi vừa xuất hiện ấn tượng về 1 vị già làng mạnh mẽ đã thể hiện trong hình ảnh: “1 bàn tay nặng trịch nắm chặt lấy Tnú “như 1 cái kìm sắt” Những nét vẽ ngoại hình về 1 cụ già “quắc thước mắt sáng và xếch ngược, vết sẹo ở má bên phải vẫn láng bóng, ngực căng như 1 cây xà nu lớn” đã phác hoạ hình ảnh của 1 già làng sắc sảo, kiên nghị, vững chãi, tiềm tàng sức mạnh thể chất, tràn đầy uy lực tinh thần, có sức lôi cuốn, thuyết phục mạnh mẽ đối với cộng đồng

- Cá tính:

Hầu như nét miêu tả nào ở cụ Mết cũng có tính cá biệt: cách nói như ra lệnh, ngôn ngữ giản dị mà dứt khoát thể hiện sự quyết tâm của người đứng đầu ; việc cụ không bao giờ khen, khi vừa ý nhất cũng chỉ nói “Được!” là tính cách của 1 người luôn yêu cầu cao với người khác cũng như với chính mình, là biểu hiện biết coi trọng người khác cũng như tự trọng chính mình Đặc biệt ấn tượng ở cụ Mết là giọng nói, đó thường là: “tiếng nói ồ ồ dội vang trong lồng ngực”, tiếng nói ấy hoặc “vang vang” khi hô hào dân làng nổi dậy, hoặc “trầm và lắng” như tiếng vọng của núi rừng, như lời phán truyền của quá khứ khi kể chuyện về cuộc đời Tnú, về cuộc nổi dậy oanh liệt của dân làng Xô Man, tiếng nói ấy tha thiết trang nghiêm khi nhắn nhủ dân làng và con cháu bài học lịch sử: “nghe rõ chưa, các con, rõ chưa, nhớ lấy, ghi lấy ”

2 Vẻ đẹp tâm hồn, tính cách:

a) Cụ Mết là người có tình yêu sâu sắc, sự gắn bó máu thịt với quê hương

- Khi Tnú đi xa về, cụ dẫn anh ra máng nước đầu làng dội rửa, bằng việc làm ấy cụ muốn nhắc nhở người con xa quê dù có đi tới phương trời nào cũng phải ghi nhớ trân trọng nguồn cội thiêng liêng của rừng núi, quê hương

- Nói chuyện với Tnú cụ luôn tự hào khẳng định bằng cách nói tuyệt đối có phần hơi cực đoan, thái quá, đó lại chính là cách nói quen thuộc của tình yêu: “không có

gì mạnh bằng cây xà nu đất ta gạo người Strá mình làm ra ngon nhất rừng núi này ” Với cụ Mết quê hương thật đẹp đẽ, lớn lao, thiêng liêng và thân thuộc từ dòng nước trong nguồn, hạt gạo trên nương cho tới những cánh rừng xà nu bạt ngàn và mạnh mẽ

- Cụ luôn tâm niệm và dặn dò con cháu: “Cán bộ là Đảng, Đảng còn núi nước này còn.” – như vậy lòng trung thành với Đảng và cách mạng của cụ cũng xuất phát từ tình yêu sâu sắc với rừng núi quê hương

b) Tình yêu, gắn bó với dân làng: