TÀI LIỆU LỚP BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ PHỔ THÔNG Quản lý nhà nước về giáo dục bậc Trung học

Sự cần thiết của chuyên đề - Quản lý là hoạt động xuất hiện ở mọi tổ chức, lĩnh vực .Quản lý nhà nước là một dạng quản lý xã hội đặc biệt đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội – tính

Phụ huynh ở Hà Nội nộp đơn cho con vào học ở một Trường mầm

non của quận trung tâm

Và đây, bên trong lớp học mầm non ở miền núi

Lại một trường học bị bỏ hoang

Chờ thí sinh thi trung học phổ thông quốc gia

Lo lắng của phụ huynh

Nộp hồ sơ học đại học

Tốt nghiệp và việc làm

Sự cần thiết của chuyên đề

- Quản lý là hoạt động xuất hiện ở mọi tổ chức,

lĩnh vực Quản lý nhà nước là một dạng quản lý xã hội đặc biệt đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội – tính khách quan của quản lý nhà nước

- Giáo dục và đào tạo là một lĩnh vực của quản lý hành chính nhà nước – tính đa dạng trong lĩnh vực quản lý.

- Nhà trường là đối tượng của của cơ quan quản lý nhà nước, hoạt động chuyên môn của nhà trường thực hiện theo quy định và hướng dẫn của cơ quan quản lý hành chính nhà nước về giáo dục và đào tạo – cần phải nắm, hiểu triển khai chỉ đạo, hướng dẫn trong việc thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà trường

Chuyên đề 4:

QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC VỀ

GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Phạm Công Hiệp Email: pchiep@iemh.edu.vn

9

Mục đích, yêu cầu

- Kiến thức: Nắm và hiểu được kiến thức cơ bản quản

lý hành chính nhà nước về giáo dục và đào tạo.

- Kỹ năng: Biết được một số kỹ năng cần thiết của cán

bộ quản lý cơ sở giáo dục và đào tạo trong việc triển khai thực hiện chỉ đạo, hướng dẫn của cơ quan quan

lý nhà nước trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn nhà trường

- Thái độ: Chủ động, tích cực nghiên cứu áp dụng, tuân thủ quy pháp pháp luật trong công tác quản lý nhà trường

Tài liệu nghiên cứu

1.Trường Cán bộ Quản lý giáo dục TPHCM (2013) Tài liệu học tập, bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục phổ thông;

2.Luật Giáo dục và các văn bản hướng dẫn thi hành 3.Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2010-2020

4.Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 /11/2013 hội nghị Trung ương

8 Khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.

5.Nghị quyết 44/NQ-CP ngày 09/6/2014 về Ban hành chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW.

6 Quyết định số 2653/QĐ-BGDĐT ngày 25/7/2014 Ban hành chương trình hành động của ngành giáo dục triển khai chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 /11/2013 hội nghị Trung ương 8 Khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

7 Tạp chí giáo dục và thời đại

8 Webside: moet.gov.vn

6

Kết cấu nội dung chuyên đề

1 QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC VÀ

4

Câu hỏi thảo luận số 01

Theo quý Thầy, cô Trường trung học phổ thông nơi quý cô công tác là đối tượng quản lý của cơ quan nào và cơ quan đó quản lý trường quý thầy/ cô bằng cách nào?

14

1 QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC

1.1 Quản lý hành chính nhà nước về giáo dục và đào tạo.

1.2.Tính chất của QLNN về giáo dục và đào tạo.

1.3.Vai trò QLNN về giáo dục và đào tạo 1.4 Nguyên tắc QLNN về giáo dục và đào tạo.

1.5 Nội dung QLNN về giáo dục và đào tạo.

MỘT VÀI KHÁI NIỆM LIÊN QUAN

QUẢN LÝ: Là hoạt động,

tác động CÓ ĐỊNH HƯỚNG, CHỦ ĐÍCH của

chủ thể quản lý đến đối tượng trong một tổ chức, nhằm làm cho tổ chức vận

hành và đạt được MỤC TIÊU của tổ chức.

MỘT VÀI KHÁI NIỆM LIÊN QUAN

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC: Là dạng quản lý xã hội đặt biệt mang tính QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC, SỬ DỤNG PHÁP LUẬT để điều chỉnh hành vi hoạt động của con người trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện, nhằm thỏa mãn nhu cầu hợp pháp của con người, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội.

TỔ CHỨC BỘ MÁY NHÀ NƯỚC

10

MỘT VÀI KHÁI NIỆM LIÊN QUAN

QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC: Là hoạt động thực thi quyền HÀNH PHÁP, nhằm tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi của công dân, do các cơ quan trong hệ thống hành chính từ Trung ương đến địa phương tiến hành; để thực hiện nhiệm vụ của nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội, duy trì trật tự an ninh, thỏa mãn nhu cầu hàng ngày của nhân dân.

PHÂN BIỆT QUẢN LÝ, QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC, QUẢN LÝ

HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

Tiêu chí Quản lý Quản lý nhà

nước chính nhà nước Quản lý hành

Chủ thể doanh nghiệp, cá Đảng, đoàn thể,

Phương thức

thực hiện

Không được sử dụng quyền lực Nhà

thành nhu cầu cá nhân Quản lý tổ chức,

Quản lý Nhà nước Hoạt động quản lý

hành chính nhà

nước

Mục tiêu Mục tiêu của tổ chức Mục tiêu quốc gia Trật tự quản lý hành chính

13

1.1 Quản lý hành chính nhà nước

về giáo dục và đào tạo.

Quản lý nhà nước trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo là sự tác động có tổ chức tổ chức để điều hành và điều chỉnh mọi hoạt động giáo dục trong

phạm vi toàn xã hội do các cơ quan quản lý

hành chính về giáo dục từ trung ương đến cơ sở

tiến hành nhằm bảo đảm trật tự, kỷ cương trong các hoạt động giáo dục và đào tạo, để thực hiện

được mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân

lực, bồi dưỡng nhân tài và phát triển nhân cách của công dân.

14

SƠ ĐỒ CÁC YẾU TỐ CƠ BẢN QUẢN QLHCNNVỀ

GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

15

MỤC TIÊU

18

Bảo đảm trật tự,

kỷ cương trong các hoạt động giáo dục

và đào tạo;

 Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài;

 Phát triển nhân cách của công dân

Bảo đảm trật tự,

kỷ cương trong các hoạt động giáo dục

và đào tạo;

 Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài;

 Phát triển nhân cách của công dân

19

CÔNG CỤ

Chính sách

Kinh

tế

Tổ chức

Kinh tế

Hành

chính

Tổ chức Khác

Giáo dục

PHÂN BIỆT CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC VỚI ĐƠN

Nhân sự Cán bộ, công chức Công chức (người đứng

đầu đơn vị sự nghiệp công lập) viên chức

PHÂN BIỆT CÁN BỘ, CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC

Con đường

hình thành Bầu cử Thi tuyển Thi tuyển hoặc xét tuyển

Yêu cầu Được bầu cử, phê

chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh

Tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh

Tuyển dụng theo

vị trí việc làm

Nơi làm việc Đảng, Nhà nước, Tổ chức chính trị - xã hội

từ trung ương đến cấp xã

Đảng, Nhà nước,

Tổ chức chính trị -

xã hội từ trung ương đến cấp xã

Đơn vị sự nghiệp công lập

Theo ngạch công chức lương từ ngân sách

Vị trí việc làm quỹ lương của đơn vị

sự nghiệp công lập

1.2 Tính chất quản lý nhà nước về giáo dục

- Tính lệ thuộc vào chính trị;

- Tính xã hội;

- Tính pháp quyền;

- Tính chuyên môn nghiệp vụ;

- Tính hiệu lực, hiệu quả.

22

1.3 Vai trò quản lý nhà nước về giáo dục

- Xây dựng cơ sở pháp lý cho hoạt động các hoạt động giáo dục

và đào tạo trong xã hội;

- Xác định mục tiêu phát triển giáo dục;

- Đầu tư cho giáo dục;

- Đảm bảo công bằng trong giáo dục;

- Cho phép thành lập, giải tán các cơ sở giáo dục;

- Đại diện hợp tác trong giáo dục…

23

1.4 Nguyên tắc quản lý nhà nước về giáo dục

Phân định hoạt động QLNN với hoạt động sản xuất kinh doanh

và hoạt động sự nghiệp;

Công khai

24

Câu hỏi thảo luận số 02

Việc thực hiện các nguyên tắc tập trung dân chủ

và nguyên tắc kết hợp quản lý ngành và lãnh thổ trong quản lý ở trường nơi Thầy/ cô đang công tác tiến hành như thế nào Thuận lợi, khó khăn, nguyên nhân, đề xuất, kiến nghị?

25

1.5 Nội dung Quản lý nhà nước về giáo dục

(Điều 99 Luật giáo dục 2005 -2009)

1 Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch,

kế hoạch, chính sách phát triển giáo dục;

2 Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục; ban hành điều lệ nhà trường; ban hành quy định về tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục khác;

3 Quy định mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục; tiêu chuẩn nhà giáo; tiêu chuẩn cơ sở vật chất và thiết bị trường học; việc biên soạn, xuất bản, in và phát hành sách giáo khoa, giáo trình; quy chế thi cử và cấp văn bằng, chứng chỉ;

27

Nội dung Quản lý nhà nước về giáo dục

4 Tổ chức, quản lý việc bảo đảm chất lượng giáo dục và kiểm định chất lượng giáo dục;

5 Thực hiện công tác thống kê, thông tin về tổ chức và hoạt động giáo dục;

6 Tổ chức bộ máy quản lý giáo dục;

7 Tổ chức, chỉ đạo việc đào tạo, bồi dưỡng, quản lý nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục;

28

Nội dung Quản lý nhà nước về giáo dục

8 Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực để phát triển

sự nghiệp giáo dục;

9 Tổ chức, quản lý công tác nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực giáo dục;

10 Tổ chức, quản lý công tác hợp tác quốc tế về giáo dục;

11 Quy định việc tặng danh hiệu vinh dự cho người có nhiều công lao đối với sự nghiệp giáo dục;

12 Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giáo dục; giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về giáo dục

29

TÓM TẮT NỘI DUNG QLNN VỀ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Câu hỏi thảo luận số 03

Theo Qúy Thầy, cô hiệu trưởng trường tiểu học, mầm non có thực hiện chức năng quản lý nhà nước hay không? Vì sao?

34

Quản trị cơ sở giáo dục

(quản lý nhà trường )

Là sự tác động, điều khiển của người đứng đầu cơ sở giáo dục và bộ máy quản lý vào các hoạt động giáo dục của đơn vị trên cơ sở chính sách, pháp luật về giáo dục của Nhà nước và hệ thống quy chế, nội quy của đơn vị nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đạt được mục tiêu giáo dục đã đề ra của đơn vị

Phân biệt giữa QLNN về giáo dục

và quản trị cơ sở giáo dục Tiêu chí Quản lý nhà nước Quản trị cơ sở giáo dục.

Chủ thể Các cơ quan trong của bộ máy

Nhà nước và đội ngũ cán bộ, công chức

Người đứng đầu cơ sở giáo dục (Hiệu trưởng)

Đối tượng và

phạm vi Phạm vi và đối tượng quản lý rộng và đa dạng: Toàn diện xã hội trên

tất cả cá lĩnh vực của đời sống xã hội

Phạm vi và đối tượng quản lý hẹp: Quản lý nội bộ hoạt động của nhà trường

Tính chất Quản lý bằng quyền lực Nhà

nước:được quyền ban hành các quyết định quản lý chứa đứng mệnh lệnh đơn phương, các quy định (mới, thay đổi) tác động toàn

xã hội và tổ nội bộ chức.

Quản lý bằng thẩm quyền của Hiệu trưởng được nhà nước trao: chỉ đưa ra các tác động trên cơ sở thực hiện, vận dụng, áp dụng các mệnh lệnh, văn bản của cơ quan QLNN.

Mục tiêu Thiết lập trật tự quản lý và đáp ứng

nhu cầu của xã hội 36 Ổn định và phát triển cơ sở giáo dục và đào tạo

Nội dung cụ thể: theo từng cấp học

 Văn bản QPPL liên quan

 Luật giáo dục (chung)

 Luật chuyên ngành

 Điều lệ trường học

 Văn bản QPPL liên quan Quy định nội

dung QLNN Quy định nội dung QLNN

Nội dung quản lý nhà trường trung học phổ thông

Quản lý trường trung học phổ thông nhằm thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn quy định tại Điều 3 Điều lệ trường THCS, THPT, TrH

có nhiều cấp học ban hành

Thông tư 12/2011/TT -BGDĐT

ngày 28 tháng 3 năm 2011 của

Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Nội dung quản lý nhà trường trung học phổ thông

Điều 3 Nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học phổ thông

1 Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông dành cho cấp THCS và cấp THPT do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công khai mục tiêu, nội dung các hoạt động giáo dục, nguồn lực và tài chính, kết quả đánh giá chất lượng giáo dục

2 Quản lý giáo viên, cán bộ, nhân viên theo quy định của pháp luật

3 Tuyển sinh và tiếp nhận học sinh; vận động học sinh đến trường; quản lý học sinh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo

4 Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm vi được phân công

Nội dung quản lý nhà trường trung học phổ thông

Điều 3 Nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học phổ thông

5 Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực cho hoạt động giáo dục Phối hợp với gia đình học sinh, tổ chức

và cá nhân trong hoạt động giáo dục

6 Quản lý, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quy định của Nhà nước

7 Tổ chức cho giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia hoạt động xã hội

8 Thực hiện các hoạt động về kiểm định chất lượng giáo dục

9 Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

Câu hỏi số 01: Thảo luận nhóm

- Từ các nội dung quản lí trường trung học phổ thông đã nêu ở trên Trong thực tế,việc triển khai thực hiện nội dung nào ở trường nơi quý Cô/ Thầy công tác gặp phải khó khăn, tồn tại, nguyên nhân, đề xuất giải pháp thực hiện?

- Yêu cầu: Chọn ít nhất một trong các nội dung quản lí trường THPT thảo luận nhóm trong 15 phút, cử đại diện trình bày 05 phút.

42

Quan hệ QLNN về GD-ĐT với quản lý nhà trường

1 Quan hệ giữa QLNN về GD – ĐT với quản lý nhà trường (lệ thuộc)

- Đề ra mục tiêu, chiến lược cho giáo dục và

đào tạo - Xây dựng kế hoạch và triển khai thành chỉ tiêu cụ thể của nhà trường

- Xây dựng và ban hành cơ chế, chính sách

cho QLNN và quản lý nhà trường - Tuân thủ áp dụng cơ chế chính sách vào quản lý nhà trường

- Lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra đánh

giá công tácQLNN và quản lý nhà trường - Chấp hành sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra đánh giá của QLNN trong thực hiện

nhiệm vụ chuyên môn

- Thực hiện tốt mục tiêu nhà trường, chỉ tiêu

của QLNN - Góp phần đạt mục tiêu quản lý Nhà nước về giáo dục và đào tạo

2 Quan hệ giữa quản lý nhà trường với quản lý nhà nước về giáo dục – đào tạo

( độc lập tương đối)

- Chủ động và vận dụng linh hoạt cơ chế, chính

sách trong công tác quản lý chuyên môn - Tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động QLNN

- Đề xuất cơ chế, chính sách cho QLNN - Nghiên cứu, xem xét, điều chỉnh hoàn thiện

- Quản lý hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ - QLNN về lĩnh vực chuyên môn không can

thiệp sâu vào hoạt động nghiệp vụ

Kết luận phần 1

- Quản lý hành chính về giáo dục đào tạo là một lĩnh vực của QLHCNN có vị trí, vai trò vô cùng quan trọng đối với nguồn nhân lực quốc gia là động lực tác động trực tiếp đến việc phát triển kinh tế- xã hội của đất nước

- Để QLNN về giáo dục và đào tạo và quản trị cơ sở giáo dục đào tạo đạt kết quả cần phải tuân thủ và vận dụng phối kết hợp các nguyên tắc, công cụ, phương pháp quản lý

- Trường trung học cơ sở là cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, quản lý nhà trường được thực hiện tốt góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và hiệu lực, hiệu quả của việc QLNN về giáo dục và đào tạo

43

Một vài lưu ý khi trở thành nhà quản lý

Công việc :

o Nhanh chóng nghiên cứu nắm bắt quy định về chuyên môn;

o Phân công giao việc gắn trách nhiệm rõ ràng, hợp lý;

o Ban hành quy chế, quy định về việc thực hiện nhiệm vụ

Bản thân: Gương mẫu và tận tụy trong công việc; có tư

cách đạo đức để nêu gương; hài hòa lợi ích;

Quan hệ: Khéo léo trong mối quan hệ: “kính trên nhường

dưới” “trong ấm ngoài êm”

Lưu ý: Khi mới được bổ nhiệm không nên vội thay đổi ngay lề lối làm việc của nhà trường mà cần thời gian (03 -06 tháng)