-iii- TÓM TẮT Trước tình hình tiêu thụ nông sản của ĐBSCL đang gặp nhiều khó khăn nói chung, việc tiêu thụ Khoai lang ở địa bàn Tỉnh Vĩnh Long sản xuất sản phẩm này vẫn còn nhiều bất cậ
Trang 1-iii-
TÓM TẮT
Trước tình hình tiêu thụ nông sản của ĐBSCL đang gặp nhiều khó khăn nói chung, việc tiêu thụ Khoai lang ở địa bàn Tỉnh Vĩnh Long sản xuất sản phẩm này vẫn còn nhiều bất cập đang đứng trước bối cảnh cạnh tranh không lành mạnh , làm cho việc phát triển sản xuất thiếu ổn định và bền vững, đời sống của người nông dân không được bảo đảm, mà nguyên nhân chủ yếu là do thiếu sự liên doanh, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm Chính vì vậy mà đề tài “Thực trạng và giải pháp hoàn thiện kênh phân phối sản phẩm khoai lang của Tỉnh Vĩnh Long” được nghiên cứu để giải quyết vấn đề đặt ra
Kết quả nghiên cứu cho thấy, có nhiều tác nhân tham gia trong kênh phân phối, chính những trung gian trong hệ thống phân phối này, đã làm cho sản phẩm phải gánh chịu nhiều chi phí không cần thiết, làm cho giá trị lợi nhuận biên của nông dân luôn bị điều tiết quá mức, làm ảnh hưởng không nhỏ đến lợi ích của người sản xuất và người tiêu dùng
Do sự liên kết giữa các tác nhân còn yếu, hoạt động của các thương nhân trong kênh phân phối có tính tự phát, riêng lẻ, không có sự chủ động ngay từ ban đầu Đó
là nguyên nhân có thể dẫn đến việc mất cân đối hoặc rối loạn thị trường làm mất ổn định về giá cả,giá bán của nông dân, gây ra những thiệt hại, khó khăn cho việc phát triển nông nghiệp
Qua kết quả điều tra nghiên cứu thực tế về thực trạng sản xuất, tiêu thụ về kênh phân phối sản phẩm khoai lang cho thấy, việc hoàn thiện kênh phân phối sản phẩm này là cần thiết, với các giải pháp để xây dựng kênh phân phối phù hợp đã được lựa chọn, nhằm hoàn thiện hệ thống tiêu thụ khoai lang trên địa bàn góp phần giải quyết khó khăn và đem lại lợi ích thiết thực cho nông dân và giới kinh doanh
Trang 2-iv-
ABSTRACT
The consumption of agricultural products of The Mekong Delta is facing with the difficulties in general, the consumption of sweet potatoes in the manufacture area
of Vinh Long Province has still many troubles in the context of unfair competition, and it makes the production development unstable and unsustainable It causes the farmers’ lives to be not guaranteed, but the cause is mainly due to the lack of joint ventures, associated in the production and consumption of the products Therefore, the topic "Reality and complete solution sweet potato product distribution channels
of Vinh Long province" is working to solve this problem
The result of study showed that there are many factors involved in the distribution channels, the intermediaries in the distribution system make the products incurred unnecessary costs, making profit margins of the farmers always regulated excessively, which causes significant impact to the interests of producers and consumers
Due to the combination of agents is weak; the activities of traders in the distribution channel have spontaneity, individual, and no initiative from the outset That is the cause can lead to imbalance or disorder the market to destabilize the price
of the products, the farmers' selling prices It causes the damage, difficulties in development of agriculture
Through the results of the actual investigation on the status of production and consumption of the sweet potato product distribution channels shows that completing the product distribution channels is very necessary with solutions to build the chosen suitable distribution channels in order to improve the system of sweet potato consumption in the area and contribute to solve the problems, to bring practical benefits to the farmers and the traders
Trang 3-v-
MỤC LỤC
Trang tựa
Quyết định giao đề tài
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
TÓM TẮT iii
ABSTRACT iv
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT x
DANH SÁCH CÁC HÌNH xi
DANH SÁCH CÁC BẢNG xiii
MỞ ĐẦU 1
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2
2.1 Mục tiêu chung 2
2.2 Mục tiêu cụ thể 2
3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2
3.1 Đối tượng nghiên cứu 2
3.2 Phạm vi nghiên cứu 3
3.2.1 Giới hạn vùng nghiên cứu 3
3.2.2 Giới hạn thời gian nghiên cứu 3
3.2.3 Giới hạn nội dung nghiên cứu 3
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3
4.1 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp 3
4.2 Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp 3
4.3 Phương pháp phân tích 4
5 KHUNG NGHIÊN CỨU 6
6 LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU 7
7 Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 9
Trang 4-vi-
7.1 Ý nghĩa khoa học 9
7.2 Ý nghĩa thực tiễn 9
8 KẾT CẤU DỰ KIẾN ĐỀ TÀI 9
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 10
1.1 Những vấn đề cơ bản về hệ thống kênh phân phối 10
1.1.1 Khái niệm kênh phân phối 10
1.1.2 Vai trò của hệ thống kênh phân phối 11
1.1.3 Chức năng kênh phân phối 12
1.2 Cấu trúc kênh phân phối 13
1.3 Mục tiêu của hoạt động phân phối sản phẩm 20
1.3.1 Các căn cứ để xác định mục tiêu 22
1.3.2 Các biện pháp hỗ trợ để đạt được mục tiêu 24
1.4 Tổ chức thực hiện phân phối sản phẩm 25
1.5 Đặc điểm phân phối hàng nông sản 26
1.6 Chi phí marketing và biên tế marketing 28
1.6.1 Định nghĩa biên tế marketing 28
1.6.2 Các thành phần của biên tế marketing 28
1.6.3 Chi phí marketing 28
1.6.4 Chi phí marketing và vấn đề hiệu quả trong phân phối 29
1.6.4.1 Khái niệm chung 29
1.6.4.2 Đo lường hiệu quả marketing 29
1.6.4.3 Biện pháp nâng cao hiệu quả marketing 30
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ TỔNG QUAN ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU 32
2.1 TỔNG QUAN VỀ ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH VĨNH LONG 32 2.1.1 Vị trí địa lý và bản đồ hành chính 32
2.1.2 Điều kiện tự nhiên 32
2.1.3 Tình hình sản xuất Nông nghiệp của Tỉnh Vĩnh Long 34
2.1.3.1 Sản xuất nông nghiệp 34
2.1.3.2 Thương mại, xuất nhập khẩu 36
Trang 5-vii-
2.2 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH SẢN XUẤT KHOAI LANG 36
2.2.1 Nguồn gốc và giống khoai lang 36
2.2.2 Qui trình trồng khoai lang 37
2.2.3 Tình hình sản xuất và tiêu thụ khoai lang ở Việt Nam 39
2.2.3.1 Tình hình sản lượng sản xuất lương thực ở Việt Nam 39
2.2.3.2 Thị trường khoai lang 40
2.2.4 Tình hình sản xuất ở Vĩnh Long 41
2.3 Thực trạng sản xuất khoai lang ở Tỉnh Vĩnh Long 46
2.3.1 Đặc điểm chung của các tác nhân 46
2.3.1.1 Độ tuổi 46
2.3.1.2 Trình độ học vấn 47
2.3.1.3 Kinh nghiệm của các tác nhân 48
2.3.2 Những tác nhân trong kênh phân phối khoai lang tại Tỉnh Vĩnh Long 49
2.3.3 Hiệu quả tài chính của mô hình trồng khoai lang ở Huyện Tam Bình, Bình Minh và Bình Tân 53
2.3.4 Phân tích lợi nhuận, thu nhập, doanh thu của mô hình trồng khoai lang 56 2.3.5 Những khó khăn trong sản xuất khoai lang của nông hộ 58
2.4 Thực trạng tiêu thụ khoai lang ở Huyện Tam Bình, Bình Minh và Bình Tân 59
2.4.1 Tình hình tiêu thụ khoai lang của nông hộ 59
2.4.2 Thông tin về thương lái trong kênh tiêu thụ khoai lang ở Huyện Tam Bình, Bình Minh và Bình Tân 61
2.4.2.1 Hoạt động mua 61
2.4.2.2 Hoạt động bán 62
2.4.3 Hoạt động mua bán của công ty xuất khẩu 62
2.4.4 Hoạt động mua bán của nhà vựa trong kênh phân phối khoai lang 63
2.4.4.1 Hoạt động mua khoai lang 63
2.4.4.2 Hoạt động bán khoai lang 63
2.4.5 Hoạt động mua bán của người bán lẻ trong kênh phân phối khoai lang ở Huyện Tam Bình, Bình Minh và Bình Tân 64
Trang 6-viii-
2.5 Phân tích kênh phân phối khoai lang tại Huyện Tam Bình, Bình Minh và
Bình Tân 64
2.5.1 Phân tích tổng hợp chi phí và lợi nhuận Marketing 67
2.5.1.1 Kênh phân phối khoai lang tím Nhật 67
2.5.1.2 Kênh phân phối khoai lang trắng và khoai lang bí đỏ 69
2.5.2 Cấu trúc kênh phân phối khoai lang ở Huyện Tam Bình, Bình Minh và Bình Tân 72
2.5.2.1 Các tác nhân tham gia trong kênh phân phối 72
2.5.2.2 Chiều dài kênh phân phối 73
2.5.3 Phân tích kinh tế kênh phân phối khoai lang 74
2.5.4 Tổng hợp kết quả hoạt động của các tác nhân tham gia kênh phân phối 79 2.5.4.1 Kết quả hoạt động của các tác nhân đối với khoai lang tím Nhật 79
2.5.4.2 Kết quả hoạt động của các tác nhân trong kênh phân phối khoai lang trắng và khoai lang bí đỏ 80
2.5.5 Tổng hợp kết quả hoạt động Marketing của các tác nhân tham gia kênh80 2.5.5.1 Kết quả hoạt động marketing của các tác nhân trong kênh phân phối khoai lang tím Nhật 80
2.5.5.2 Kết quả hoạt động Marketing của các tác nhân trong kênh phân phối khoai lang trắng và khoai lang bí đỏ 81
2.5.6 Phân phối sản lượng giữa các tác nhân trong kênh 82
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KÊNH PHÂN PHỐI SẢN PHẨM KHOAI LANG TỈNH VĨNH LONG 87
3.1 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KÊNH PHÂN PHỐI SẢN PHẨM KHOAI LANG CỦA TỈNH VĨNH LONG 87
3.1.1 CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP 87
3.1.1.1 Thuận lợi 87
3.1.1.2 Khó khăn 87
3.1.1.3 Kết quả nghiên cứu, nhận định 88
3.1.2 GIẢI PHÁP TỔNG THỂ 89
Trang 7-ix-
3.1.2.1 Giải pháp về quy hoạch đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng 89
3.1.2.2 Giải pháp về chuyển giao công nghệ và khoa học kỹ thuật 90
3.1.2.3 Giải pháp về thị trường 90
3.1.2.4 Giải pháp về tài chính tín dụng 91
3.1.2.5 Giải pháp về dây giống 91
3.1.2.6 Giải pháp về lao động 91
3.1.3 GIẢI PHÁP CỤ THỂ ĐỐI VỐI TỪNG TÁC NHÂN THAM GIA KÊNH PHÂN PHỐI 92
3.1.3.1 Đối với nông dân 92
3.1.3.2 Đối với thương lái 92
3.1.3.3 Đối với hợp tác xã 93
3.1.3.4 Đối với công ty kinh doanh xuất nhập khẩu 93
3.1.3.5 Đối với Đại lý bán sỉ và người bán lẻ 94
KẾT LUẬN 95
TÀI LIỆU THAM KHẢO 96
PHỤ LỤC 99
PHỤ LỤC 1: BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN NÔNG HỘ TRỒNG KHOAI LANG TỈNH VĨNH LONG 99
PHỤ LỤC 2: BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN VỰA KHOAI LANG TỈNH VĨNH LONG 109
PHỤ LỤC 3: BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN THƯƠNG LÁI MUA KHOAI LANG TỈNH VĨNH LONG 114
PHỤ LỤC 4: BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN NGƯỜI BÁN LẺ KHOAI LANG TỈNH VĨNH LONG 119
PHỤ LỤC 5: BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN NGƯỜI TIÊU DÙNG KHOAI LANG TỈNH VĨNH LONG 123
PHỤ LỤC 6: KẾT QUẢ CHẠY SỐ LIỆU 125
Trang 8-x-
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
GRDP: Tổng sản phẩm trên địa bàn
GDP: Tốc độ tăng trưởng kinh tế (Tổng sản phẩm Quốc nội) GTGT: Giá trị gia tăng
KD: Kinh doanh
KT-XH: Kinh tế - Xã hội
LTLP: Lương thực- thực phẩm
TSLN: Tỷ suất lợi nhuận
USD: Đồng đô la Mỹ
VietGAP: Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt ở Việt Nam
Trang 9-xi-
DANH SÁCH CÁC HÌNH
Số hiệu hình Tên hình Trang
Hình 1.13 Đánh giá hoạt động của thành viên kênh phân phối 20
Trang 10-xii-
Số hiệu hình Tên hình Trang
Hình 2.9 Bảng thống kê nguyên nhân khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm 60
Hình 2.10 Sơ đồ tổng quát kênh phân phối khoai langở Huyện Tam
Hình 2.12 Sơ đồ kênh tiêu thụ khoai lang trắng và khoai bí đỏ 66
Hình 2.13 Tổng hợp kênh phân phối sản phẩm khoai lang trên địa bàn
Trang 11-xiii-
DANH SÁCH CÁC BẢNG
Số hiệu bảng Tên bảng Trang
Bảng 1 Số mẫu điều tra tác nhân tham gia sản xuất và tiêu thụ Khoai
Bảng 2 Số mẫu điều tra tác nhân tham gia sản xuất và tiêu thụ Khoai
Bảng 2.1 Diện tích sản xuất nông nghiệp Tỉnh vĩnh long 2016 34 Bảng 2.2 Sản lượng một số loại cây lương thực chính ở Việt Nam 39 Bảng 2.3 Kết quả sản xuất khoai lang của Tỉnh Vĩnh Long năm 2016 42
Bảng 2.8 Diện tích đất sản xuất khoai lang của các nông hộ 50
Bảng 2.12 Các khoản chi phí của mô hình sản xuất khoai lang 54 Bảng 2.13 Các chỉ tiêu kinh tế của mô hình trồng khoai lang 56 Bảng 2.14 Tổng hợp chi phí markting và lợi nhuận nhóm kênh xuất khẩu 67
Bảng 2.15 Chi phí marketing và lợi nhuận của khoai lang trắng và khoai
Bảng 2.16 Phân tích hiệu quả kinh doanh của kênh xuất khẩu sản phẩm
Bảng 2.17 Phân tích hiệu quả kinh doanh của kênh nội địa sản phẩm
Trang 12-xiv-
Số hiệu bảng Tên bảng Trang
Bảng 2.18 Tổng hợp kết quả hoạt động của các tác nhân trong kênh phân
Bảng 2.19 Tổng hợp kết quả hoạt động của tác nhân trong kênh phân
Bảng 2.20 Tổng kết quả hoạt động Marketing của các tác nhân kênh
Bảng 2.21 Tổng kết quả hoạt động Marketing của các tác nhân kênh
Bảng 2.22 Phân phối sản lượng từ hộ sản xuất đến các tác nhân 82 Bảng 2.23 Phân phối sản lượng từ thương lái đến các tác nhân 82 Bảng 2.24 Phân phối sản lượng từ công ty xuất khẩu đến xuất khẩu 83 Bảng 2.25 Phân phối sản lượng từ người bán lẻ đến người tiêu dùng 83
Trang 13-97-
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
[1] Cục thống kê Vĩnh Long (2016), Báo cáo Tình hình-Kinh tế xã hội Tỉnh Vĩnh
Long năm 2016.
[2] Niên giám thông kê tỉnh Vĩnh Long (2016)
[3] Trương Đình Chiến (2010), Quản trị kênh phân phối, NXB Đại học kinh tế
quốc dân
[4] Đàm Xuân Duy (2010) Thực trạng và giải pháp hoàn thiện kênh phân phối Xoài
Cát Hòa Lộc tại Cái Bè – Tiền Giang, Luận văn Đại học Kinh tế, Đại học Cần Thơ.
[5] Lưu Thanh Đức Hải (2003) Phân tích chi phí Marketing và hệ thống phân phối
heo ở các Tỉnh được lựa chọn trong nghiên cứu ở ĐBSCL, Trung tâm nghiên
cứu phát triển, Đại học Groningen – Hà Lan
[6] Nguyễn Văn Hùng (chủ biên) (2013), Giáo trình Marketing căn bản, NXB kinh
tế Tp.Hồ Chí Minh
[7] Trần Thị Thúy Hưởng (2010), Giải pháp tái cấu trúc kênh phân phối lúa gạo
nhằm nâng cao giá trị nhận được của nông hộ tại Thành Phố Cần Thơ, Luận
văn Thạc sĩ Kinh tế, Đại học Cần Thơ
[8] Nguyễn Viết Hưng (2010), Giáo trình Cây Khoai Lang, NXB Nông Nghiệp [9] Nguyễn Hữu Phúc (2011), Phân tích kênh phân phân phối sản phẩm Bưởi Năm
Roi ở Tỉnh Hậu Giang và Tỉnh Vĩnh Long, Luận văn Đại học Kinh tế, Đại học
Cần Thơ
[10] Nguyễn Hoàng Sơn (2011), Nghiên cứu và hoàn thiện kênh phân phối Cam Sành
[11] Nguyễn Phú Sơn (1995), Marketing căn bản, NXB Trường Đại học cần Thơ [12] Sở Công thương tỉnh Vĩnh Long (2016), Báo cáo tình hình sản xuất và tiêu thụ
Khoai lang của tỉnh Vĩnh Long
[13] Phan Thăng, Phan Đình Quyền (2000), Marketing căn bản, NXB Thống kê
Trang 14-98-
[14] Ngô Quang Trung (2011), Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc tiệu thụ
Bưởi Năm Roi của Huyện Bình Minh, Tỉnh Vĩnh Long, Luận văn Thạc sĩ Kinh
tế, Đại học Cần Thơ
[15] Trần Ngọc Trang (2008), Quản trị kênh phân phối, NXB thống kê
[16] Tổng Cục thống kê Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2015), Quyết định
số 1225/QĐ-TTg ngày 31 tháng 07 năm 2015
Tiếng Anh
[17] Bain, J.S (1986), Industrial Organization, 2nd Edition, John Wiley, New York
[18] Clodius, R.L và W.F Mueller (1961), “Market Structure Analysis as an
Orientation of Research in Agricultural Econaomics”, Journual of Faem
Economics, 43(3), pp 515 – 553
[19] Stern, L.W, Ansary, A.I.E và Coughlan, A.T (1996), Marketing Channels, 5th
Edition, Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall International