TÀI LIỆU LỚP BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ PHỔ THÔNG Chuyên đề 1 Tư tưởng Hồ Chí MInh về giáo dục

“Dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta đã sinh ra Hồ Chủ tich, người anh hùng dân tộc vĩ đại, và chính Người đã làm rạng rỡ... Ông là con của ông Nguyễn Sinh Nhậm và bà Hà Thị Hy

CHUYÊN ĐỀ: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ

GIÁO DỤC

Bộ Giáo Dục và Đào TạoTrường Cán bộ quản lý giáo dục Tp Hồ Chí Minh

“Dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta đã sinh ra Hồ Chủ tich, người anh hùng dân tộc vĩ đại, và chính Người đã làm rạng rỡ

I NGUỒN GỐC HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 1.1 Quê hương – nơi hội tụ hồn thiêng sông núi

1.2 Gia đình – cái nôi của ý chí

1.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh – một nhân cách lớn

II TƯ TƯỞNG GIÁO DỤC CỦA HỒ CHÍ MINH

2.1 Vai trò và nhiệm vụ của giáo dục

2.2 Nội dung giáo dục

2.3 Phương pháp giáo dục

I NGUỒN GỐC HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1.1 Quê hương – nơi hội tụ hồn thiêng sông núi

- Cuối năm 1788, Nguyễn Huệ trên đường hành quân cấp tốc ra Bắc

để đánh đuổi 29 vạn quân Thanh, đã dừng lại ở Nghệ An tuyển thêm

5 vạn quân sĩ để đánh trận Ngọc Hồi, Đống Đa giữa tết năm Kỷ Dậu (1789)

Đầu thế kỷ XX xuất hiện những anh hùng có khát vọng giải phóng đất nước như: Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Hồ Sĩ Tạo, Vương Thúc Mậu, Hà Văn Cận

+ Nhân dân Nghệ An có truyền thống yêu nước, điển hình như: Cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930-1931

1.2 Truyền thống gia đình

Bản thân gia đình là một gia đình văn hóa đạo đức, vừa có chất Nho phong, vừa chịu ảnh hưởng Duy Tân (cha là Nguyễn Sinh Sắc, mẹ Hoàng Thị Loan)

=> Hồ Chí Minh đã tiếp cận cả ba nguồn văn hóa: văn hóa dân tộc, văn hóa khu vực, văn hóa thế giới

Nguyễn Sinh Sắc (1862 – 1929) Ông là con của ông Nguyễn Sinh Nhậm và bà Hà

Thị Hy, lớn lên trong một môi trường Nho học dưới sự nuôi dạy của nhà Nho và cha

vợ của mình là cụ Hoàng Xuân Đường, ông đỗ cử nhân năm 1894 và Phó bảng năm

1901 Năm 1906, ông được triều đình bổ nhiệm chức Thừa biện bộ Lễ; năm 1909, ông nhậm chức Tri huyện Bình Khê tỉnh Bình Định Làm quan được ít lâu thì bị triều đình thải hồi vì một "tên cường hào" bị ông bắt giam rồi chết sau khi thả ra hai tháng

Cụ quyết định chu du vùng đất Nam kỳ để truyền bá tư tưởng yêu nước, chống ngoại xâm Sau đó ông đi vào miền Nam và sống một cuộc đời thanh bạch tại Đồng

Tháp Mười cho đến cuối đời

Bà Hoàng Thị Loan (1868-1901) là con gái của cụ Hoàng Xuân Đường Bà là một

hình mẫu cho hình ảnh người Việt Nam hiền hậu và hết lòng vì chồng con Bà đã gởi con gái đầu lòng của mình lại Nghệ An và cùng chồng vào Huế Ở đây bà đã lao động dệt vải vất vả một tay nuôi sống cả gia đình Năm 1900 sau khi sinh người con thứ tư là Nguyễn Sinh Xin, cộng với sự vất vả khó nhọc trước đó bà Hoàng Thị Loan sinh bệnh rồi qua đời vào ngày 10 tháng 2 năm 1901 Năm 1922, hài cốt của bà được cô Nguyễn Thị Thanh đưa về an táng tại vườn nhà mình ở Làng Sen, Kim Liên Năm 1942, cải táng tại núi núi Động Tranh thấp, thuộc dãy núi Đại Huệ 1985, nhân dân và chính quyền địa phương xây dựng tại đây một khu

lăng mộ dành cho bà

Bà Nguyễn Thị Thanh (1884 - 1954) là người chị cả, bà hoạt động tích cực chống

Pháp dưới ngọn cờ yêu nước của chí sĩ Phan Bội Châu Năm 1918 bà Nguyễn Thị Thanh phối hợp với Nguyễn Kiên tổ chức lấy trộm súng trong doanh trại lính khố xanh đóng tại thành phố Vinh Bị phát giác nên Nguyễn Thị Thanh bị bắt và nhốt vào nhà tù tra tấn dã man Vào năm 1918, thực dân Pháp chỉ thị cho quan lại địa phương mở phiên tòa số 80 xử phạt bà Nguyễn Thị Thanh 100 trượng và 9 năm khổ sai Ngày 2 tháng 12 năm 1918, Nguyễn Thị Thanh bị đày vào giam tại nhà lao

Quảng Ngãi

Nguyễn Sinh Khiêm (1888–1950) là con thứ hai của trong gia đình cụ Phó Bảng, sau chị cả Nguyễn Thị Thanh và là anh trai của Nguyễn Sinh Cung và Nguyễn Sinh

vì phải lo việc nước

“Núi cõng con đường mòn

Cha thì cõng theo con Núi nằm ì một chỗ Cha đi cúi lom khom Đường bám lì lưng núi Con tập chạy lon ton Cha siêng hơn hòn núi Con đường lười hơn con”

“Biển là ao lớn Thuyền là con bò

Bò ăn gió no Lội trên mặt nước

Em nhìn thấy trước Anh trông thấy sau

Ta lớn mau mau Vượt qua ao lớn”

“Kìa ba ông lão bé con con”

“Biết có tình gì với nước non”

“Trương mắt làm chi ngồi mãi đó

Hỏi xem non nước mất hay còn ?”

1.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kế thừa, tiếp thu có chọn lọc, sáng tạo

và phê phán:

 Một là, chủ nghĩa yêu nước, truyền thống văn hoá, giáo dục và tinh thần nhân ái Việt Nam

 Hai là, triết lý giáo dục phương Đông, đặc biệt là triết lý nhân sinh của Nho, Phật, Lão

 Ba là, những tư tưởng tiến bộ thời kỳ cận đại Nhưng tiền đề quan trọng nhất, cái tạo nên sự phát triển về chất trong tư tưởng giáo dục Hồ Chí Minh là chủ nghĩa Mác - Lênin

=> Trên cơ sở đó và cùng với quá trình hoạt động thực tiễn cách mạng sinh động, phong phú của mình, Hồ Chí Minh đã đưa ra quan điểm hết sức sâu sắc và mới mẻ về vai trò, mục đích, nội đung và

- C.Mác: chỉ có cái chưa biết, chứ không có cái không biết

- V.I.Lênin: học, học nữa, học mãi

- Hồ Chí Minh: một dân tộc dốt là một dân tộc yếu, dốt thì dại, dại thì hèn => một chế độ mới ra đời, điều cần thiết đầu tiên là nhanh chóng xóa bỏ nền giáo dục nô lệ, thực dân Pháp muốn làm cho dân ta ngu để trị

II TƯ TƯỞNG GIÁO DỤC CỦA HỒ CHÍ MINH

2.1 Vai trò và nhiệm vụ của giáo dục

Theo Hồ Chí Minh, giáo dục có vai trò hết sức to lớn trong việc cải tạo con người cũ, xây dựng con người mới Người nói: "Thiện, ác vốn chẳng phải là bản tính cố hữu, phần lớn đều do giáo dục mà nên"

Người căn dặn: Các thầy cô giáo có nhiệm vụ nặng nề và vẻ

vang là đào tạo cán bộ cho dân tộc Vậy giáo dục cần nhằm mục đích là thật thà phụng sự nhân dân.

Giáo dục cần: luôn luôn nâng cao tinh thần yêu Tổ Quốc, yêu

Chủ Nghĩa Xã hội, tăng cường tình cảm cách mạng đối với công nông, tuyệt đối trung thành với sự nghiệp cách mạng, triệt để tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, sẵn sàng nhận bất cứ nhiệm vụ nào mà Đảng và nhân dân giao cho.

* Nhiệm vụ của giáo dục

Giáo dục

• Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau

là một việc làm quan trọng và rất cần thiết.

“Ngủ thì ai cũng như lương thiện, Tỉnh dậy phân ra kẻ dữ hiền

Hiền dữ đâu phải là tính sẵn, Phần nhiều do giáo dục mà nên”.

2.2 Nội dung giáo dục

● Đối với người học: GIÁO DỤC TOÀN DIỆN VÌ:

Theo Người, "có tài mà không có đức, ví như một anh làm kinh

tế tài chính rất giỏi nhưng lại đi đến thụt két thì chẳng những không làm được gì ích lợi cho xã hội, mà còn có hại cho xã hội nữa Nếu có đức mà không có tài ví như ông bụt không làm hại gì nhưng cũng không lợi gì cho loài người"

Đối với người dạy: xây dựng đội ngũ giáo viên giỏi

• Xây dựng đội ngũ những nhà giáo giỏi vì: nhiệm vụ của giáo dục là rất quan trọng và vẻ vang, nếu không có thầy cô giáo thì không có giáo dục

Phương pháp giáo dục

Học đi đôi

với hành

Đối thoại, tranh luận trong dạy

và học

Phối hợp nhà trường –

xã hội – gia đình

Lấy người học làm trung tâm