Trong những năm gần đây, tình hình thực hiện bình đẳng giới nam nữ đã thu hút sự chú ý không chỉ của các nhà nghiên cứu cũng như các nhà làm chính sách và những người hoạt động thực tiễn trong các chương trình, dự án phát triển của Việt Nam cũng như của các nước khác, nhất là đối với các nước phương Đông. Trên thực tế, vấn đề này đã trở thành một trong những chỉ số đánh giá sự phát triển của mỗi quốc gia. Trong công cuộc đổi mới hiện nay, những tiến bộ của phụ nữ trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội là không thể phủ nhận. Với số lượng chiếm tỷ lệ hơn một nửa trên thế giới thì những đóng góp của họ cho mỗi dân tộc, mỗi đất nước không phải là nhỏ mà đáng được nhìn nhận và trân trọng.
Trang 1PHẦN DẪN NHẬP
1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, tình hình thực hiện bình đẳng giới nam nữ đã thuhút sự chú ý không chỉ của các nhà nghiên cứu cũng như các nhà làm chính sách vànhững người hoạt động thực tiễn trong các chương trình, dự án phát triển của ViệtNam cũng như của các nước khác, nhất là đối với các nước phương Đông Trênthực tế, vấn đề này đã trở thành một trong những chỉ số đánh giá sự phát triển củamỗi quốc gia
Trong công cuộc đổi mới hiện nay, những tiến bộ của phụ nữ trên nhiều lĩnhvực của đời sống xã hội là không thể phủ nhận Với số lượng chiếm tỷ lệ hơn mộtnửa trên thế giới thì những đóng góp của họ cho mỗi dân tộc, mỗi đất nước khôngphải là nhỏ mà đáng được nhìn nhận và trân trọng
Trải qua bốn năm trên giảng đường đại học, được thầy cô truyền giảng rấtnhiều kiến thức trên nhiều lĩnh vực khác nhau Đặc biệt, khi là một sinh viên ngànhHàn Quốc học, tôi đã có cơ hội được giao lưu tìm hiểu và tích lũy một lượng kiếnthức nhất định về đất nước và con người Hàn Quốc Trong đó, hình ảnh người phụ
nữ truyền thống Hàn Quốc luôn để lại trong tôi nhiều dư âm và cảm xúc nhất Thânphận của họ mặc dù bị xã hội truyền thống vùi lấp nhưng đằng sau đó vẫn luôn làtấm lòng chịu đựng, trung thành của một người con, người vợ và người mẹ
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sôi động và đầy thách thức này, Việt Namđang chuyển mình, hòa nhập vào dòng chảy chung của cả thế giới.Quan hệ Việt –Hàn trong gần hai thập niên qua đã phát triển với nhịp độ nhanh và ngày càng mạnh
mẽ, theo đó cũng đạt được những thành tựu đáng kể trên các lĩnh vực kinh tế, xãhội, chính trị và văn hóa Nhận thấy việc chọn đề tài tìm hiểu về thân phận củangười phụ nữ Hàn Quốc mà đặc biệt hơn nữa là tìm hiểu thông qua một nét văn hóacủa người Hàn là kiến trúc nhà truyền thống lại còn mang đến cho tôi một tìm tòimới lạ và sáng tạo, giúp tôi nhận thức sâu sắc hơn về con người và nền văn hóa
truyền thống của Hàn Quốc Chính vì thế, tôi quyết định thực hiện đề tài : “Tìm
Trang 2hiểu thân phận người phụ nữ thông qua kiến trúc nhà truyền thống của Hàn Quốc.”
2 Lịch sử nghiên cứu đề tài
Việt Nam và Hàn Quốc chính thức thiết lập mối quan hệ ngoại giao từ năm
1992 Kể từ đó, quan hệ hai nước ngày càng thắt chặt hơn thông qua sự tiếp xúc,giao lưu, hợp tác và hỗ trợ giữa hai quốc gia Hòa chung vào thành quả ấy là sự rađời của các công trình nghiên cứu khoa học về đất nước con người Hàn Quốc mànhất là nghiên cứu về người phụ nữ
Trong cuốn “Tìm hiểu văn hóa Hàn Quốc” của tác giả Nguyễn Long Châu,
xuất bản năm 1998 đã vẽ nên một bức tranh toàn cảnh về văn hóa dân tộc truyềnthống của đất nước Hàn Quốc Phần nội dung về người phụ nữ của đất nước HànQuốc cũng được đến trong công trình nhưng chủ yếu là dưới dạng gián tiếp, tức làthông qua phần nghiên cứu về tư tưởng Khổng giáo thì ta có thể kết luận người phụ
nữ phải tuân theo những lễ nghi như thế nào, đóng vai trò ra sao… Vì thế nội dung
về người phụ nữ chỉ mang tính giới hạn trong tư tưởng truyền thống, chưa có sựtách biệt hẳn đối với việc nghiên cứu về thân phận của người phụ nữ
Một cuốn sách khác là cuốn “Xã hội Hàn Quốc hiện đại” của Ban biên soạn giáo trình Hàn Quốc học của Đại học Quốc Gia Seoul, trong đó có phần Sự biến đổi
của gia đình Hàn Quốc do Park Kyeong Suk biên soạn Phần này đề cập đến sự
biến đổi của gia đình Hàn Quốc từ truyền thống sang gia đình hạt nhân, và theo đóvai trò của người phụ nữ cũng bị biến đổi theo Tuy vậy thì phần nghiên cứu nàycũng chỉ rất chung chung và hướng đến hiện đại nhiều hơn là truyền thống
Về kiến trúc nhà truyền thống, có cuốn sách “Văn hóa đời sống truyền thống
của Hàn Quốc” xuất bản năm 2006 do các tác giả Kim Yang Soon, Kim Hye Sook,
Kim Jeong Sook và Kim Bong Ae biên soạn Trong chương 11 của cuốn sách này
có đề cập khá chi tiết về các phần trong một ngôi nhà truyền thống của Hàn Quốc,nhiều chi tiết khá mới lạ và hấp dẫn Nhưng nội dung phần này chỉ dừng lại ở việcmiêu tả các bộ phận của ngôi nhà chứ không đi sâu vào phân tích vai trò hay người
sử dụng không gian đó như thế nào
Trang 3Như vậy có thể nói, cho tới thời điểm này, theo sự hiểu biết và tìm tòi củangười viết thì cũng có những tài liệu nghiên cứu về cấu trúc nhà truyền thống củaHàn Quốc, cũng có những tài liệu nghiên cứu về người phụ nữ, tuy nhiên để làm nổibật vai trò của người phụ nữ thông qua kiến trúc nhà đó thì hầu như là chưa có Đâycũng vừa là khó khăn, vừa là thách thức và là động lực để tôi thực hiện đề tài này.
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích chính của đề tài niên luận là đi tìm hiểu thân phận của người phụ
nữ thông qua kiến trúc nhà truyền thống của Hàn Quốc Với mục đích như thế, tôiđặt ra nhiệm vụ phải làm đó là :
(1) Tìm hiểu khái niệm không gian cư trú và vấn đề phân chia giới tính trongkhông gian cư trú
(2) Phân tích cấu trúc nhà truyền thống của người Hàn Quốc và phân chia chúngtheo tầng lớp xã hội sở hữu
(3) Tìm hiểu công việc hàng ngày và vị trí của người phụ nữ Hàn Quốc trong giađình và xã hội truyền thống
(4) Phân tích thân phận của người phụ nữ thông qua cấu trúc nhà truyền thống
đã phân tích trên
4 Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
Nguồn tư liệu mà tôi tham khảo là các công trình nghiên cứu in thành sách,các bài tham luận in kỷ yếu, các bài khóa luận, các bài báo giấy hoặc báo mạngInternet Để nghiên cứu đề tài, người viết dựa trên những tư liệu này và tìm hiểuvấn đề bằng các phương pháp sau:
Phương pháp liên ngành
Tuy là một đề tài ở lĩnh vực văn hóa, nhưng cũng cần phải nhìn nhận các vấn
đề dưới những góc độ của các môn khoa học khác (ngoài văn hóa học) như lịch sử,nhân loại học (tôn giáo, tộc người, phong tục tập quán…), xã hội học
Phương pháp so sánh đối chiếu
Phương pháp này dùng để so sánh đối chiếu khối kiến trúc nhà truyền thốnggiữa hai tầng lớp là quý tộc và thường dân được đề cập đến trong bài
Trang 45 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu chính của đề tài là thân phận phụ nữ Hàn Quốc và đối tượng phụ là kiến trúc nhà truyền thống của Hàn Quốc Xuất phát từ đối tượng
nghiên cứu như trên nên phạm vị không gian nghiên cứu là đất nước và gia đìnhHàn Quốc truyền thống và phạm vi thời gian là xã hội truyền thống Hàn Quốc
6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Việc tìm hiểu hình ảnh của người phụ nữ thông qua một hình ảnh khác làkhông gian sống của người Hàn Quốc đã phản ánh cái nhìn sâu sắc về sự phân biệtgiới tính giữa nam giới và nữ giới trong xã hội ngày xưa như thế nào Đồng thời, dođời sống của phụ nữ Hàn Quốc được khai thác trên nhiều lĩnh vực, khía cạnh nênviệc tìm hiểu, nghiên cứu vấn đề trở nên đa dạng hơn Mặt khác, trên nền tảng mốiquan hệ hợp tác song phương của hai quốc gia, việc tìm hiểu về hình ảnh của ngườiphụ nữ truyền thống, đồng thời liên hệ với người phụ nữ hiện đại ngày nay sẽ gópphần gia tăng hiểu biết về lịch sử, văn hóa, xã hội…thúc đẩy cho sự phát triển Việt– Hàn lên một tầm cao mới, trở thành một mối quan hệ hợp tác toàn diện, mẫu mựctrong khu vực và thế giới
7 Bố cục của đề tài
Niên luận này gồm các phần : Dẫn nhập, Ba chương nội dung chính, Kếtluận và Tài liệu tham khảo Ba chương nội dung chính bao gồm :
Chương I : Cơ sở lý luận và thực tiễn.
Chương này là phần trình bày cơ sở lý luận để làm nền tảng phân tích chocác phần sau Trong phần này người viết đưa ra khái niệm về không gian cư trú,
Trang 5đồng thời tìm hiểu vấn đề giới tính trong việc hình thành, phân chia không gian cưtrú nói chung và nhấn mạnh ở con người phương Đông.
Chương II : Kiến trúc nhà truyền thống của Hàn Quốc.
Như tên gọi của chương, phần này, người viết sẽ đi tìm hiểu về cấu trúc củamột căn nhà truyền thống của Hàn Quốc, đặc biệt là tìm hiểu cấu trúc của hai tầnglớp là quý tộc và thường dân trong xã hội Hàn Quốc xưa
Chương III : Phân tích thân phận của người phụ nữ qua kiến trúc nhà truyền
thống của người Hàn Quốc
Đây là phần phân tích thân phận của người phụ nữ thông qua cấu trúc nhà đãđược tìm hiểu ở trên Trước khi phân tích, người viết có cái nhìn sơ qua về côngviệc và vị trí của người phụ nữ trong gia đình và xã hội truyền thống xưa để hệthống và dẫn dắt người đọc đưa ra cái nhìn tổng quát về người phụ nữ truyền thốngcủa Hàn Quốc
Trang 6PHẦN NỘI DUNG
Chương I : CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1 Khái niệm không gian cư trú
Đối với người dân nông nghiệp nói riêng và con người trên khắp thế giới nóichung thì ngôi nhà là nơi giúp cho con người ta đối phó được với cái nóng lạnh,nắng mưa, gió bão… đó là một trong những yếu tố quan trọng nhất đảm bảo cho họ
có một cuộc sống định cư ổn định1 Thế nhưng ngôi nhà chỉ là một tên gọi diễn đạt
của khái niệm không gian cư trú mà thôi Vậy thì để tìm hiểu một cách rõ ràng hơn,
ta cùng đi đến khái niệm về không gian cư trú, hay còn gọi là không gian sống
Không gian cư trú – với đối tượng là con người - nếu được hiểu theo nghĩakhoa học thì đó là địa điểm, khoảng không, diện tích mà một người hay một quầnthể người sinh sống trong đó Đó có thể là nhà cửa, là túp lều hay là bất cứ một nơinào mà con người có thể ở để tránh những điều kiện khắc nghiệt của tự nhiên2.Không gian cư trú hay không gian sống vừa là nơi có mối quan hệ tương tác với cácđiều kiện tự nhiên, vừa phục vụ tốt các quá trình hoạt động của con người và xã hội.Không gian sống còn là một “thiên nhiên thứ hai” sau “thiên nhiên thứ nhất” đầyhoang dã và tự nhiên nhằm thỏa mãn các mục đích vừa vật chất vừa tinh thần củacon người
Không gian sống bao hàm trong ý nghĩa rộng lớn như là một sản phẩm vănhóa, là kết quả của quá trình can thiệp chủ động của con người nhằm tạo ra nhữngmôi trường hoạt động thích nghi tiến bộ Và bất kỳ sản phẩm nào ra đời trong quátrình phát triển văn hóa của con người đều có khả năng phản ánh, tức là nói lên rấtnhiều điều về cuộc sống, hoàn cảnh sống của con người lúc đó3
Không gian sống có khả năng phản ánh xã hội về nhiều mặt Trong xã hội cógiai cấp thì do điều kiện kinh tế - quyền lực mà giai cấp thống trị với hệ tư tưởng
1 Cơ sở văn hóa Việt Nam – Trần Ngọc Thêm – Tr.215.
2 Từ điển Bách Khoa Toàn Thư Việt Nam trực tuyến : www.bachkhoatoanthu.org.vn
3 Kiến trúc – Nguyễn Đức Thiềm – NXB Xây dựng 2005.
Trang 7thống soái sẽ chi phối xã hội Tư tưởng đó tất nhiên có ảnh hưởng rất rõ đến suynghĩ, ý tưởng sáng tác của nghệ nhân vào việc tạo nên một không gian sống thíchhợp Ví dụ như dưới chế độ phong kiến, việc tạo ra một không gian sống cho tầnglớp vua chúa, quý tộc đòi hỏi phải sáng tạo ra những lầu son gác tía, những cungđiện lộng lẫy xa hoa, còn không gian cư trú của tầng lớp thường dân phải bị giớihạn như : nhà thì phải làm mái nhỏ thấp, mái không cao qua vai kiệu vua quan đituần4.… Ta có thể thấy được sự phân tầng giai cấp thông qua không gian sống củamỗi gia đình Chính vì vậy mà không gian sống của những tầng lớp quý tộc luônluôn là những “nhà cửa khang trang”, còn của tầng lớp thường dân chỉ có thể lànhững “nhà ổ chuột” tối tăm, nghèo nàn và chật hẹp
Một cách nhìn chung và cơ bản, không gian cư trú của một gia đình phải đápứng các nhu cầu tối thiểu của con người như phòng ngủ, bếp, nhà vệ sinh…ngoài racòn một số không gian khác phục vụ cho nhu cầu giao tiếp xã hội, giải trí nhưphòng khách, sân vườn, cổng… Bên cạnh đó, không gian sống cũng phải đáp ứngđược các điều kiện về ánh sáng, hướng nhà, hướng gió, độ ẩm khu vực xây dựng…những yếu tố này không chỉ mang tính “đẹp” cho căn nhà mà còn có ý nghĩa
“phong thủy” – một yếu tố mà hầu hết con người, đặc biệt là người phương Đôngthường hay quan tâm đến
Tuy nhiên, cho dù hình dáng hay cấu trúc của không gian cư trú đẹp hay xấu,diện tích sử dụng rộng hay hẹp thì thông qua căn nhà ấy, ta cũng có thể biết đượcphần nào một nét văn hóa và lối suy nghĩ của gia đình hay gia tộc sở hữu nó
2 Vấn đề giới tính trong không gian cư trú
Nói đến không gian cư trú, ta thường liên hệ ngay đến sự phân chia, phân bốkhông gian theo số phòng, theo diện tích sử dụng hay theo sở thích của mỗi cá nhân– chủ sở hữu của không gian sống đó Tuy nhiên, có một yếu tố không thể khôngnhắc đến trong việc phân bố không gian nhà ở, mà nhất là đối với gia đình phươngĐông lại càng trở nên quan trọng, đó chính là yếu tố giới tính
Nếu như ở phương Tây, người dân sở hữu một nền văn hóa mở và hiên đại,theo đó sự bình đẳng giới được thiết lập từ rất lâu thì ở phương Đông – nơi mà con
4 Kiến trúc – Nguyễn Đức Thiềm – NXB Xây dựng 2005.
Trang 8người sở hữu một nền văn hóa khép kín và lâu đời, thì vấn đề bình đẳng giới đã tồntại từ rất lâu và còn duy trì mãi đến ngày nay Sự phân biệt giới tính ở phương Đôngchủ yếu là do chịu ảnh hưởng của các học thuyết Khổng giáo – một học thuyết đượcxem là chủ đạo đối với hầu hết các nước ở nơi đây, và nhất là với các nước ở Châu
Á Dần dần sự bất bình đẳng giới tính càng ngày càng ăn sâu vào tiềm thức củangười phương Đông, và chúng được thể hiện qua các sinh hoạt của đời sống xã hộinhư làm việc, kết hôn, xây dựng nhà cửa, giáo dục con cái…Ngày nay, với sự dunhập của nhiều nền văn hóa, nhiều tín ngưỡng tôn giáo trên khắp thế giới mà Khổnggiáo ở phương Đông đã phần nào nhạt đi, ít ảnh hưởng đến suy nghĩ và hành độngcủa con người hơn Tuy nhiên, những dư âm, những tư tưởng truyền thống thì vẫn
cứ còn đó Tính gia trưởng vẫn luôn là một đặc tính vừa truyền thống, vừa lịch sửcủa cả một hệ ý thức tồn tại suốt bao đời nay Và trong phần này, vấn đề mà chúng
ta cần tìm hiểu là vấn đề giới tính trong không gian, kiến trúc nhà ở của con người
Ở các nước phương Đông, theo truyền thống thì vài thế hệ thường chungsống trong một căn nhà Hầu hết các gia đình đều muốn có nhiều con cái để mongduy trì được tình trạng ổn định và có người nối dõi, chăm lo cho bàn thờ tổ tiên cho
cả gia tộc trong tương lai Không có gì là lạ khi có khoảng mười hai người hay đônghơn thế cùng chung sống trong một căn nhà Vì vậy, với một số lượng người lớnbao gồm cả nam và nữ xét theo giới tính, bậc trên và bậc dưới xét theo địa vị xãhội… thì việc phân chia diện tích, không gian sống trong nhà là điều không thểtránh khỏi
Theo giáo lý của Khổng giáo thì người đàn ông lớn tuổi nhất trong gia đìnhđược coi là người nắm giữ quyền hành tối cao Tất cả các thành viên khác trong giađình phải làm theo những gì ông ta ra lệnh hoặc mong muốn Dưới nguyên tắc này,người đàn ông luôn được trao trách nhiệm đại diện, ủng hộ và bảo vệ gia đình mình.Nếu người đó không nắm được quyền lực này và sử dụng vai trò lãnh đạo của mìnhmột cách khôn ngoan, anh ta sẽ mất thể diện của mình với tư cách là người đứngđầu một gia đình Trật tự trong gia đình được duy trì thông qua nguyên tắc thứ bậctheo đó con cái phải vâng lời cha mẹ, vợ nghe lời chồng và tớ phải nghe lời chủ.Mệnh lệnh của họ phải được tuân thủ ngay lập tức mà không được phép phản đối
Trang 9Không thể có chuyện con cháu tự đặt mình vào thế phản đối người lớn tuổi hơn.Việc vâng lời người lớn luôn được coi là một điều đương nhiên Hơn nữa, đạo hiếuđược xem là điều thiêng liêng nhất trong số những giá trị đạo đức của Khổng giáo.Mặt khác, mọi người hiểu rằng chế độ gia trưởng trong gia đình sẽ đem lại côngbằng trong tất cả các vấn đề liên quan đến kỷ luật của các thành viên trong gia đình.Chính vì vậy mà tư tưởng gia trưởng của Khổng giáo đã đi sâu vào nếp sống củacon người, trở thành một yếu tố tiên quyết hình thành nên luật lệ, quy tắc ứng xửtrong gia đình, ảnh hưởng đến tất cả các khía cạnh trong hoạt động hàng ngày củacon người.
Chính vì sức mạnh của người đàn ông trong gia đình to lớn đến vậy mà mộtcách hiển nhiên được công nhận , không gian chính, quan trọng nhất của ngôi nhà làdành cho đàn ông, cho bậc bề trên chứ không phải là cho dành cho phụ nữ - tầnglớp thấp cổ bé họng trong gia đình và xã hội phương Đông cổ xưa Cũng theo đó mà
ta cũng thường được thấy, đó là việc xây dựng nhà cửa, quyết định hướng nhà, bày
bố vị trí các gian phòng…đều do sự quyết định của người đàn ông trong gia đình
Trang 10Chương II : KIẾN TRÚC NHÀ TRUYỀN THỐNG CỦA
NGƯỜI HÀN QUỐC
1 Giới thiệu nhà truyền thống của Hàn Quốc
Khái niệm
Thời xưa, Người Hàn Quốc thường sống theo kiểu đại gia đình (대 대가 ) – tức
là nhiều người thuộc nhiều thế hệ cùng sống trong cùng một căn nhà gọi là Hanok5
(대대)
Hanok là một thuật ngữ để mô tả nhà Hàn Quốc truyền thống Kiến trúc củaHàn Quốc này cho thấy người ta đã quan tâm đến vị trí của ngôi nhà đối với môitrường xung quanh của nó, chủ yếu là hướng tới đất và mùa
Hình 1 – Các ngôi nhà truyền thống Hàn Quốc
Đặc tính
Các khía cạnh thân thiện với môi trường của ngôi nhà truyền thống HànQuốc được thể hiện từ cách bố trí cấu trúc bên trong cho tới các vật liệu xây dựngđược sử dụng Vị trí ngôi nhà được lựa chọn theo nguyên lý của phong thủy, trong
5 Vì đây là tên gọi riêng của nhà truyền thống Hàn Quốc nên cũng từ phần này trở về sau, người viết xin phép khi viết được phiên âm các tên gọi riêng của các phòng để không làm mất nét đặc trưng của văn hóa Hàn Quốc
Trang 11đó xác định năng lượng tự nhiên của một địa điểm dựa trên điều kiện địa lý tựnhiên của nơi đó Người ta tin rằng bất kỳ địa hình nào cũng tạo ra lực lượng vôhình hoặc tốt hoặc xấu trong đó âm và dương phải hài hòa, cân đối Các ngôi nhàtruyền thống của Hàn Quốc vẫn thường dựng dựa lưng vào đồi núi và mặt hướng
về phía Nam để nhận được ánh sáng mặt trời nhiều nhất có thể Nguyên tắc nàycũng được gọi là Baesanimsu (배배배배), có nghĩa là ngôi nhà lý tưởng được xâydựng với một ngọn núi ở phía sau và một con sông ở phía trước6 Hướng nhà nàyngày nay vẫn còn được ưa thích trong xã hội hiện đại Hàn Quốc Ngoài ra, phongthủy cũng ảnh hưởng đến hình dạng của tòa nhà, nó hướng dẫn hướng dựng nhà và
cả những chất liệu dùng để xây nhà
Hình 2 – Cách dựng nhà theo nguyên tắc Baesanimsu
Một tính năng độc đáo của ngôi nhà truyền thống là được thiết kế đặc biệt đểlàm mát vào mùa hè và sưởi ấm nội thất vào mùa đông Vì Hàn Quốc có mùa hènóng và mùa đông lạnh nên các “Ondol” (대대) - một hệ thống đốt nóng phía dướisàn, và “Daecheong” (대대)- 1 hành lang sàn gỗ mát mẻ đã được xây dựng ra từ lâu
để giúp người Hàn Quốc sống sót qua mùa đông lạnh và để ngăn chặn ánh sáng mặttrời trong mùa hè Những cách sưởi ấm và điều hòa không khí từ xưa này đã rấthiệu quả và bằng chứng là chúng vẫn còn được sử dụng ở nhiều gia đình hiện
6 http://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%B0%EC%82%B0%EC%9E%84%EC%88%98
Trang 12nay Thêm vào đó, các cột trụ không được đưa vào đất, nhưng được lắp vào nhữngtảng đá góc để giữ cho Hanok an toàn khỏi động đất.
có thể được điều chỉnh để kiểm soát số lượng ánh sáng mặt trời đi vào nhà Cửa sổ
Trang 13và cửa ra vào thì được làm bằng Hanji (대대)– một loại giấy truyền thống của HànQuốc để nhà đẹp và thoáng khí Hanji thường được bôi trơn bằng dầu đậu để khôngthấm nước và sáng bóng hơn
Cấu trúc của Hanok cũng được phân loại theo tầng lớp xã hội Điển hình làhai loại nhà ở quý tộc (yangban) và nhà ở của thường dân (seomin) Đặc biệt, kiếntrúc nhà ở của quý tộc không chỉ có chức năng của một ngôi nhà, mà còn có giá trịnghệ thuật tuyệt vời
2 Cấu trúc một ngôi nhà truyền thống của Hàn Quốc
a Nhà truyền thống của tầng lớp Yangban (quý tộc)
Kiến trúc nhà truyền thống của tầng lớp Yangban được chia ra làm các phầnchính là cổng chính – Soseuldaemun (대대대대), gian nhà khách – Sarangche (대대대),gian nhà trong – Anche (대대), nhà giúp việc – Haengnangche (대대대), gian thờ tổ tiên– Sadangche (대대대) và các bức tường nhỏ và cổng trong – Saetdam và Jungmun (대대대 대대)
Cổng chính – Soseuldaemun ( 대대대대 ) : Soseuldaemun là một cổng chính rộnglớn với một mái nhà phía trên cao Nó cho thấy được sự khác biệt giữa các tầng lớptrong xã hội vì chỉ có nhà các quý tộc mới sở hữu một cổng chính hoành tráng nhưthế này, trong khi tầng lớp thường dân hay quý tộc nghèo thường không có hoặc rấtđơn sơ Đây còn là một biểu tượng mang tính nghệ thuật của kiến trúc nhà quý tộcvào thời xưa Hơn nữa, đây là loại kiến trúc “mặt tiền”, khi đến viếng thăm nhà quýtộc, cổng chính là thứ đầu tiên đập vào mắt người, qua đó cho thấy được nét thẩm
mỹ hay độ giàu sang của gia tộc sống bên trong căn nhà ấy
Trang 14Hình 5 –Soseuldaemun
Gian nhà khách chính – Sarangche ( 대대 대 ) : Trong gian nhà khách chính nàylại gồm có 2 phòng chính đó là phòng khách trung tâm – Sarangdaecheong vàphòng khách cá nhân – Sarangbang
- Phòng khách trung tâm – Sarangdaecheong ( 대대대대 ) : Đây là gian tiếp kháchcao cấp với sàn bằng gỗ và khá rộng Nó còn là một không gian kết nối các phòngcòn lại của gian Sarangche lại với nhau Ở nơi đây thường phục vụ cho các hoạtđộng xã hội, tiếp đón khách và ăn uống trong mùa hè Cả hai bên của căn phòngthường được trang trí với bàn Sabang bằng gốm men ngọc, và chưng cổ vật trênchúng
Hình 6 –Sarangdaecheong
Trang 15- Phòng khách chính – Sarangbang ( 대대대 ) : Trong nhà Yangban truyền thống,Sarangbang là phòng chính của Sarangchae, nơi mà người đứng đầu của hộ gia đình
ở và tiếp khách ngoài việc ăn uống, đọc, suy niệm, và tham gia vào các hoạt độngnghệ thuật
Hình 7–Sarangbang
Cả không gian Sarangche hoàn toàn là không gian dành cho nam giới Họđược quyền sử dụng không gian này cho sự riêng tư và những sở thích cá nhân củamình
Gian nhà trong – Anche ( 대대 )
Gian nhà trong Anche chủ yếu cũng được chia làm các phần chính, đó làphòng khách trong – Andaecheong (대대대), các phòng chính – Anbang (대대), phòngtrước – Witbang (대대), phòng đối diện Geonneobang (대대대) và nhà bếp – Bueok (대대) Giữa Anche và Sarangche thường được bố trí một khoảng sân to hay nhỏ tùy ýđược gọi là Anmadang (대대대)
- Phòng trung tâm bên trong – Andaecheong ( 대대대 )
Andaecheong cũng tương tự như Sarangdaecheong Nó là một phòng với sàn
gỗ nằm ở chính giữa của Anche, là gian kết nối các phòng Anbang với nhau.Andaecheong được trang bị một thùng gạo bằng gỗ, tủ, bàn được sử dụng cho cáclần tưởng niệm tổ tiên và một bàn nhỏ với một lư hương, ghế, và cột nến
Trang 16Hình 8 – Andaecheong
- Các phòng chính – Anbang (대대 ) : Các Anbang là phòng chính của gianAnche này Đó là nơi người phụ nữ đứng đầu gia đình ở, đặc biệt là những người cóliên quan đến việc quản lý quần áo và thực phẩm của cả gia đình hoặc là phòng ngủ,sinh hoạt cá nhân của cặp vợ chồng mới cưới Nó chủ yếu chứa các tủ quần áo vàchăn mền Ngoài ra,nó cũng chứa các đồ nội thất khác, các vật dụng gia đình nhỏ vànhững thứ gập lại được Đôi khi nó cũng được dùng cho các hoạt động cộng đồngcủa gia đình như ăn uống, trò chuyện…
Hình 9 – Anbang
- Phòng đối diện – Geonneobang ( 대대대 ) : Đây cũng là 1 kiểu phòng trong gianAnche Phòng này cũng được làm từ sàn gỗ, mục đích sử dụng của nó là để phục vụ
Trang 17cho khách muốn trú qua đêm Phòng này thường hay để trống hoặc chỉ có tủ đểđựng chăn mền chứa trong đó.
- Phòng trước – Witbang (대대 ) : Phòng Witbang nằm liền kề ngay trướcAnbang và được ngăn cách với Anbang bằng bốn cửa trượt Thông thường Witbangdùng để chứa bàn ghế, tủ rương nhỏ bằng gỗ…Thường những gia đình quý tộc giàu
có, diện tích nhà rộng thì mới có Witbang
Hình 10 – Nhà bếp
Phòng thực phẩm – Chanbang (대 대 ) : Còn được gọi là Chanmaru (대대대)
-"sàn thực phẩm ", Chanbang là một căn phòng nhỏ hướng ra nhà bếp, nơi nguyênliệu thức ăn được chuẩn bị, và các dụng cụ nhà bếp, bộ đồ ăn khác được lưu
Trang 18trữ Đây là một gian thường thấy trong các ngôi nhà của gia đình tầng lớp quý tộc.Chanbang được thường liên kết với các nhà bếp qua cánh cửa, và các loại thựcphẩm nấu chín trong nhà bếp sẽ được bố trí trên bàn ăn di động chuẩn bị ở đâytrước khi được đem vào phòng phục vụ cho mọi người trong nhà.
Hình 11 – Chanbang
Nhà cho ng ười giúp việc – Haengnangche ( 대대대 ) :
Do ảnh hưởng của chế độ tôn ti trật tự trên dưới mà không gian cư trú củatầng lớp quý tộc có thêm gian nhà dành cho nô tì và những người giúp việc Họkhông chấp nhận việc tầng lớp thấp hơn lại cùng ăn ở với họ trong cùng một giannhà Tùy theo quy mô nhà ở mà có thể có nhà giúp việc bên ngoài hay bên trong.Nhà giúp việc bên ngoài là nơi nằm gần cổng chính nhất và là không gian cho lớpngười làm thấp nhất trong gia đình, còn nhà giúp việc bên trong là không gian ở củangười quản gia của gia đình Đó là những không gian nhỏ hẹp nhất trong kiến trúcnhà của quý tộc
Trang 19Hình 12 – Haengnangche
Nhà thờ tổ tiên – Sadangche ( 대대대 ) : là nơi thờ tự tổ tiên của dòng họ Nónằm thuộc khu vực bên trong của căn nhà nơi được cho là nhận được năng lượng từngọn núi phía sau gần đó (theo quy tắc Baesanimsu đã nói ở trên) Thường thì bài vịcủa tổ tiên thuộc bốn thế hệ trở lại được giữ trong đó
Hình 13 – Nhà thờ tổ tiên
Tường nhỏ và cổng trong – Saetdam và Jungmun ( & 대대 대대 ) : Tường vàcổng trong được xây dựng là vì nhà ở truyền thống của Yangban thường được chiathành khu “bên trong” (Anche) được sử dụng bởi các thành viên nói chung và khu
“bên ngoài”(Sarangche) được sử dụng bởi những người đàn ông Các bức tường
Trang 20nhỏ và cổng trong này dùng phân cách 2 khu vực này với nhau có ranh giới rõràng
Hình 14 – Tường và cổng trong
Nhìn chung nhà của tầng lớp quý tộc truyền thống có một cấu trúc nhà kháhoàn hảo và rộng rãi Tùy theo từng vùng mà cách bố trí thứ tự các phòng có thểkhác nhau nhưng nhìn chung cấu trúc chính vẫn dựa vào truyền thống như trên Cấutrúc này có thể được thể hiện toàn diện qua mô hình chung sau
Hình 15 – Mô hình toàn cảnh Hanok của Yangban 7
b Nhà truyền thống của tầng lớp Seomin (thường dân)
7 Hình được lấy nguồn từ Blog Naver : http://blog.naver.com/hwarm/80115137272
