Hoàn thiện chính sách xuất khẩu của tỉnh savanakhet (tt)

Kim ngạch xuất khẩu củaSavannakhet trong những năm gần đây đã đóng góp rất đáng kể vào GDPcủa cả nước nói chung và góp phần phát triển kinh tế… Các biến động tài chính thế giới đã tác độ

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Savannakhet (CHDCND Lào) là một tỉnh thành đóng góp rất lớn vàothành tựu phát triển kinh tế đất nước Lào Kim ngạch xuất khẩu củaSavannakhet trong những năm gần đây đã đóng góp rất đáng kể vào GDPcủa cả nước nói chung và góp phần phát triển kinh tế…

Các biến động tài chính thế giới đã tác động tiêu cực tới tốc độ pháttriển kinh tế của Savannakhet, làm cho mức tăng trưởng giảm xuống Từ

đó dẫn tới, thị trường xuất khẩu của tỉnh bị thu hẹp làm cho kim ngạch xuấtkhẩu bị giảm mạnh

Cho đến nay, kim ngạch xuất khẩu của Savannakhet vẫn còn thấp sovới tiềm năng của tỉnh và kém so với các tỉnh, thành phố của các quốc giatrong khu vực

Trước tình trạng thị trường xuất khẩu hàng hóa hiện nay, để tăngcường khả năng cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu của tỉnh Savannakhettrong quá trình mở cửa, hội nhập khu vực và thế giới, việc lựa chọn đề tài

luận văn “Hoàn thiện chính sách xuất khẩu của tỉnh Savannakhet” là

mang tính cấp thiết, có ý nghĩa quan trọng cả về mặt lý luận và thực tiễn,góp phần quan trọng vào việc mở rộng và phát triển thị trường xuất khẩuhàng hóa trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế

2.Tổng quan về tài liệu nghiên cứu

Adam Smith cho rằng nếu thương mại không bị hạn chế thì lợi ích

của thương mại quốc tế thu được do thực hiện nguyên tắc phân công

Adam Smith cho rằng : Phương ngôn của một người chủ gia đình

khôn ngoan là không bao giờ tự sản xuất lấy những gì mà nếu đi mua sẽđược rẻ hơn

Theo học thuyết của Karl Marx

-Thứ nhất, nguyên tắc chi phối ngoại thương là bình đẳng cùng có

lợi

-Thứ hai, sự hình thành và phát triển của ngoại thương là tất yếu

khách quan của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa

Trong lĩnh vực xuất khẩu những năm qua đã có một số côngtrình nghiên cứu về chính sách thương mại tại Việt Nam cũng như tại Lào

như: “Hoàn thiện chính sách thương mại nhằm thúc đẩy xuất khẩu hàng

nông sản của nước CHDCND Lào” của tác giả PHONGTISOUK (Năm

2006) nghiên cứu về chính sách thương mại nhằm thúc đẩy hàng nông sản

Nghiên cứu của tác giả BOUNVIXAY KONGPALY (năm

2006) “Thực trạng và một số giải pháp vĩ mô cơ bản nhằm thúc đẩy xuất

khẩu của nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào" là một luận văn thạc sỹ,

nghiên cứu về thực trạng và một số giải pháp vĩ mô cơ bản nhằm thúc đẩyxuất khẩu của CHDCND Lào

Năm 2002 tác giả KHAYKHAM VANNAVONGSY đã nghiên

cứu một đề tài tiến sỹ “Mở rộng quan hệ kinh tế giữa CHDCND Lào với

các nước láng giềng trong giai đoạn hiện nay” Tác giả đã nêu ra tình hình

kinh tế của Lào cũng như các nước láng giềng và đã đưa ra những giảipháp cơ bản nhằm mở rộng quan hệ kinh tế giữa các nước

Tác giả VÕ VĂN QUYỀN (năm 2003) “Chính sách thương mại

của Việt Nam trong quá trình hội nhập ASEAN”

Tác giả PHOXAY SITTHISONH trong công trình nghiên cứu

của mình về "Thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa của tính Savannaket nước

CHDCND Lào" năm 2006.

3 Mục đích nghiên cứu

Thứ nhất: nhằm hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về

chính sách và chính sách xuất khẩu

Thứ hai là: phân tích thực trạng việc tổ chức và thực thi chính sách

xuất khẩu của Savannakhet giai đoạn vừa qua (2006 – 2010)

Thứ ba là: đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện và thực thi chính

sách xuất khẩu của tỉnh Savannakhet trong giai đoạn tới từ năm (2012 –2020)

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Luận án tập trung nghiên cứu về chính sách xuất khẩu, những vấn đề

lý luận và thực tiễn về chính sách xuất khẩu của tỉnh Savannakhet giaiđoạn 2006 - 2012

Phân tích các bài học về chính sách xuất khẩu nước ngoài và thực

trạng xây dựng và thực thi chính sách xuất khẩu của tỉnh Savannakhet giaiđoạn 2006 - 2012

Đề xuất các giải pháp hoàn thiện và thực thi tốt chính sách xuấtkhẩu của Savannakhet trong môi trường hội nhập kinh tế toàn cầu giaiđoạn 2012 – 2020

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp luận khoa học

- Phương pháp phân tích tài liệu

- Phương pháp thống kê

- Phương pháp so sánh đối chiếu

6 Kết cấu luận văn

Nội dung chính của luận văn bao gồm 3 chương, cụ thể:

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về chính sách xuất khẩu

Chương 2: Thực trạng về việc thực hiện chính sách xuất khẩu của Savannakhet (CHDCND Lào) hiện nay

Chương 3: Một số giải pháp hoàn hiện chính sách xuất khẩu của tỉnh Savannakhet (CHDCND lào)

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH

XUẤT KHẨU 1.1 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến Chính sách

1.1.1 Khái niệm chính sách

Chính sách là tổng thể các quan điểm, nguyên tắc, chuẩn mực, các giải pháp, công cụ, nguồn lực mà nhà nước sẽ sử dụng để giải quyết một vấn đề đặt ra của xã hội thông qua các mục tiêu phải đạt theo định hướng phát triển chung của nhà nước.

1.1.2 Căn cứ hình thành chính sách

Căn cứ để lựa chọn vấn đề cho các chính sách kinh tế - xã hội là tínhquan trọng và bức xúc của nó trong đời sống kinh tế xã hội Những vấn đề

có tính quan trọng và bức xúc được biểu hiện dưới các dạng sau:

Thứ nhất, vấn đề trở thành mâu thuẫn ngày càng gay gắt, hoặc trởthành vật cản đối với sự phát triển của đất nước

Thứ hai, vấn đề đó là mối quan tâm lo lắng của nhiều người, có ảnhhưởng tiêu cực đến nhiều mặt của đời sống kinh tế xã hội

1.1.3 Nội dung, vai trò của chính sách

Sơ đồ 1.1 Nội dung chính sách

Nội dung của chính sách

chính sách

Chỉ đạo và thực hiện Các chính sách phân hệ

Sơ đồ 1.2 : Quá trình thực hiện chính sách

1.2 Một số khái niệm cơ bản về xuất khẩu

1.2.1 Khái niệm xuất khẩu

Xuất khẩu là việc cung cấp hàng hoá hoặc dịch vụ cho nước ngoàitrên cơ sở dùng tiền tệ làm phương tiện thanh toán Khi sản xuất phát triển

và trao đổi hàng hoá giữa các quốc gia có lợi, hoạt động này mở rộngphạm vi ra ngoài bên giới của các quốc gia hoặc thị trường nội địa vàkhu chế xuất ở trong nước

HOẠCH ĐỊNH CHÍNH SÁCH THỂ CHẾ HÓA CHÍNH SÁCH

TỔ CHỨC CÁC HÌNH THƯC

CƠ CẤU THỰC HIỆN CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN KIỂM TRA, ĐIỀU CHỈNH

Xuất khẩu là một hoạt động cơ bản của hoạt động ngoại thương,xuất hiện từ lâu đời, ngày càng phát triển mạnh mẽ cả về chiều rộng vàchiều sâu

1.2.2 Đặc điểm và vai trò của xuất khẩu

- Đặc điểm của xuất khẩu:

- Vai trò của xuất khẩu

1.2.3 Mục tiêu, nhiệm vụ của xuất khẩu

Mục tiêu quan trọng nhất của xuất khẩu là để nhập khẩu đáp ứng nhucầu của nền kinh tế nhu cầu của nền kinh tế rất đa dạng như phục vụ chocông nghiệp hoá đất nước, cho tiêu dùng, cho xuất khẩu và tạo thêm công

Xuất

khẩu trực

tiếp

Xuất khẩu ủy thác

Xuất khẩu hàng đổi hàng

Giao dịch tại Sở giao dịch hàng hóa

Gia công quốc tế

Tạm nhập tái xuất

1.3 Chính sách xuất khẩu

1.3.1 Khái niệm của chính sách xuất khẩu

- Khái niệm chính sách xuất khẩu

Chính sách xuất khẩu là một tổng thể bao gồm các mục tiêu dài hạn,

sự phân tích đánh giá thực trạng và tiềm năng xuất khẩu của quốc giacùng những cơ hội và thách thức trong môi trường kinh doanh quốc tế đầybiến động, từ đó xây dựng nên hệ thống các chính sách, giải pháp vànhiệm vụ cần phải thực hiện để tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩmxuất khẩu, nâng cao uy tín và ảnh hưởng của quốc gia, mở rộng và củng

cố thị trường, nâng cao kim ngạch xuất khẩu

- Vai trò của chính sách xuất khẩu

+ Chính sách xuất khẩu định hướng cho hoạt động xuất khẩu phùhợp với mong muốn mà Nhà nước theo đuổi

+Tạo lập môi trường thích hợp cho hoạt động xuất khẩu Môi trường

ở đây chính là môi trường pháp lý mà ở đó diễn ra các hoạt động xuấtkhẩu

+ Chính sách xuất khẩu góp phần phát huy những mặt tốt của nềnkinh tế thị trường đồng thời hạn chế những mặt tiêu cực của nó

+ Chính sách xuất khẩu có vai trò trong việc phân phối nguồn lựccho quá trình phát triển nói chung

1.3.2 Các lọai chính sách xuất khẩu

Chính sách xuất khẩu

Chính sách xuất khẩu

Chính sách khuyến khích xuất khẩu

Chính sách khuyến khích xuất khẩu

Chính sách quản lý xuất khẩu

Chính sách quản lý xuất khẩu

-Chính sách hỗ trợ xuất khẩu

Chính sách hỗ trợ xuất khẩu

Chính sách thuế quan

Chính sách thuế quan

Chính sách phi thuế quan

Chính sách phi thuế quan

Biện pháp tạo nguồn hàng

Chính sách thị trường xuất khẩu

Chính sách thị trường xuất khẩu

Mức thuế suất

Mặt hàng chịu thuế

Thời hạn nộp thuế

Cách tính thuế

Tương đương thuế quan

Biện pháp liên quan đến doanh nghiệp

Biện pháp

kĩ thuật

Biện pháp bảo hộ thương mại

Biện pháp liên quan đến đầu tư

Biện pháp tài chính

Hạn chế định lượng

Biện pháp tài chính

- Chính sách khuyến khích xuất khẩu

- Chính sách chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu

- Chính sách phát triển thị trường xuất khẩu

- Chính sách hỗ trợ xuất khẩu

1.3.3 Chính sách quản lý xuất khẩu

Chính sách quản lý xuất khẩu bao gồm chính sách thuế quan vàchính sách phi thuế quan

- Chính sách thuế quan

Thuế quan là một khoản tiền mà người chủ hàng xuất khẩu (hoặc nhập khẩu) hoặc xuất - nhập cảnh phải nộp cho cơ quan đại diện, cơ quan hải quan của nước sở tại.

- Chính sách phi thuế quan

Biện pháp phi thuế quan là những biện pháp ngoài thuế quan Liên quan hoặc ảnh hưởng đến sự luân chuyển hàng hóa giữa các nước.

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH XUẤT KHẨU CỦA TỈNH SAVANNAKHET (NƯỚC CHDCND LÀO) - GIAI

ĐOẠN 2006-2011 2.1 Tổng quan về hoạt động xuất khẩu của tỉnh Savannakhet (CHDCND LÀO)

2.1.1 Về quy mô và tốc độ tăng trưởng xuất khẩu

Sơ đồ 2.1: Tốc độ tăng trưởng GDP của tỉnh Savannakhet năm 2001-2011

GDP của Savannakhet năm 2001-2011

4.8

7.2 6.5 7.4 7.1

9.0 8.2 8.2 8.0 8.3 8.7

Nguồn: Sở kế hoạch và đầu tư tỉnh Savannakhet

Nền kinh tế tiếp tục được mở rộng và phát triển liên tục, tốc độ tăng trưởng GDP ngày càng tăng lên và được thể hiện thông qua các giai đoạn thực hiện kế hoạch 5 năm giai đoạn từ (từ 2001 đến 2005) và kế hoạch 5

năm giai đoạn (2006-2010)

2.1.2 Về cơ cấu mặt hàng xuất khẩu

Bảng 2.1 :Tỷ trọng xuất khẩu của tỉnh Savannakhet năm 2006-2011

Nhóm hàng

Năm 2006

Tỷ trọng 2007

Tỷ trọng 2008

Tỷ trọng 2009

Tỷ trọng 2010

Tỷ trọng 2011

Tỷ trọng

nghiệp 10.32 15.22 2.95 6.04 28.67 26.19 69.92 51.23 129.96 64.12 227.42 64.12Thủ công

Bảng 2.2: Thị trường xuất khẩu hàng hóa của Savannakhet giai đoạn 2006-2010

- Thành công

Đánh giá về các mục tiêu cần đạt được

+ Xuất khẩu đã đạt được mục tiêu đề ra và đóng góp một phầnđáng kể vào việc thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đấtnước thời kỳ 1996 – 2010

+ Mặt hàng xuất khẩu đã chiếm tỷ lệ cao trong tổng kim ngạchxuất khẩu của toàn tỉnh góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế

+Thị trường xuất khẩu được mở rộng, đã tạo lập được thịtrường, những bạn hàng truyền thống tin cậy hiểu biết lẫn nhau ở trong vànước ngoài để xuất khẩu hàng hóa Đã tạo lập được nguồn hàng để cung

cấp cho xuất khẩu.

Đánh giá về các giải pháp kĩ thuật, nguồn lực thực hiện

+Bộ máy quản lý năng động, có năng lực và trình độ

+ Xuất khẩu của tỉnh đã được đổi mới một cách cơ bản về cơ chếquản lý xuất - nhập theo hướng xoá bỏ chế độ độc quyền ngoại thương

+ Chính sách đổi mới quản lý xuất nhập khẩu đã giúp Chínhquyền tốt hơn trong việc quản lý và điều hành những hàng hóa nhập khẩuthiết yếu, góp phần ổn định giá cả, thúc đẩy sản xuất phát triển cũng nhưthúc đẩy xuất khẩu và cải thiện cơ cấu xuất - nhập khẩu

+ Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu chưa hợp lý

+ Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nói chung, trong từng lĩnh vực, ngànhhàng nói riêng chưa bám sát tín hiệu của thị trường thế giới

* Nguyên nhân

+ Nguyên nhân khách quan Thứ nhất, nếu như tăng trưởng kinh tế góp phần tích cực vào tăng

trưởng xuất khẩu của CHDCND LÀO thì các bất ổn về kinh tế, chính trị,

xã hội trên thị trường thế giới lại đem đến cho xuất khẩu của CHDCNDLÀO những tác động ngược lại

Thứ hai, các mặt hàng nông, lâm chiếm một tỷ trọng tương đối lớn

trong xuất khẩu của SVK

Thứ ba, cùng với xu thế hội nhập, ngày càng xuất hiện nhiều rào cản

thương mại mới tinh vi hơn (như chống bán phá gía, tiêu chuẩn xã hội, môitrường, an toàn vệ sinh thực phẩm…), gây khó khăn và tổn thất không nhỏcho hoạt động xuất khẩu của tỉnh SVK

+ Nguyên nhân chủ quan

Đầu tư xuất khẩu những năm gần đây tuy đã được chú trọng nhưngcòn dàn trải, thủ tục xin ưu đãi đầu tư còn rườm rà, chưa tập trung vốn đầu

tư cho những chương trình sản xuất hàng xuất khẩu trọng điểm để tăng sảnlượng và nâng cao sức cạnh tranh của hàng xuất khẩu

Việc đề ra cơ chế quản lý nhằm thực hiện phương châm hướng mạnh

về xuất khẩu và hội nhập kinh tế khu vực và thế giới còn lúng túng , thiếuđồng bộ nên môi trường và cơ sở pháp ý cho hoạt động xuất khẩu cònnhiều hạn chế

Sự phối hợp giữa các Bộ, ngành, địa phương đã có những chuyểnbiến tích cực nhưng chưa tạo được nguồn lực, sức mạnh tổng hợp nhất làtrong việc xây dựng kết cấu hạ tầng trong thuơng mại phục vụ xuất khẩu

2.2 Thực trạng chính sách xuất khẩu của SVK (nước CHDCND Lào) hiện nay

2.2.1 Thực trạng chính sách khuyến khích xuất khẩu

- Chính sách khuyến khích đầu tư

SVK chủ trương khuyến khích đầu tư cho xuất khẩu đến mức tối đa.SVK đã áp dụng chính sách thu hút và khai thác có hiệu quả dòng vốn đầu

tư trực tiếp nước ngoài vào các hoạt động sản xuất để xuất khẩu

Các ưu đãi đầu tư dành cho doanh nghiệp trong nước sản xuất hàngxuất khẩu gồm cả miễn thuế nhập khẩu đối với thiết bị, máy móc vàphương tiện chuyên dùng nhập khẩu để tạo tài sản cố định của doanhnghiệp

- Chính sách tài chính

(1) Trợ cấp xuất khẩu trực tiếp

(2) Trợ cấp xuất khẩu gián tiếp

+ Hoàn thuế xuất khẩu

+Miễn giảm thuế xuất khẩu

(3) Giấy phép xuất khẩu

(4) Thủ tục hải quan - xuất khẩu hàng hoá

(5) Đẩy mạnh hợp tác khu vực và quốc tế

Nhìn chung chính sách khuyến khích xuất khẩu đã có tác động tíchcực đến hoạt động xuất khẩu Điều này thể hiện ở các nội dung sau:

- Đưa ra được các phương hướng nhằm khai thác ưu thế, thuận lợicủa từng vùng miền

- Đi đôi với phát triển nông nghiệp, chính sách hình thành và pháttriển vùng sản xuất cũng chú trọng phát triển công nghiệp phục vụ cho hoạtđộng sản xuất mặt hàng nông nghiệp

2.2.2 Thực trạng chính sách chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu

Trong toàn bộ nền kinh tế: chuyển dịch cơ cấu theo hướng ngànhcông nghiệp - xây dựng và dịch vụ chiếm tỷ trọng ngày càng cao

- Trong công nghiệp

- Trong nông nghiệp

Nhìn chung, về chính sách chuyển dịch cơ cấu ngành hàng là hợp lý

và phù hợp với yêu cầu đổi mới Trong chính sách công nghiệp, cho phéptận dụng được nguồn lao động dồi dào vào từng lĩnh vực, nghề tương ứngvới khả năng và trình độ của người lao động Trong nông nghiệp: đã chútrọng đầu tư về cơ sở hạ tầng như thuỷ lợi,đường giao thông nông thôn,bến bãi cho tàu thuyền

2.2.3 Thực trạng chính sách phát triển thị trường xuất khẩu

- Giai đoạn 2000-2005 là giai đoạn thị trường thế giới đã có nhiều diễn biến phức tạp

- Thực trạng thị trường xuất khẩu hàng hóa của SVK giai đoạn từ năm

Bảng 2.3: Kim ngạch xuất khẩu giai ñoạn 2001-2005

Đơn vị: triệu USD

Nguồn: Bộ công thương

+ Vấn đề chuyển dịch cơ cấu hàng hoá xuất khẩu trên thị trường

Bảng 2.4: Cơ cấu xuất khẩu của Lào thời kỳ 2001-2005 phân theo nhóm hàng

Đơn vị: 1,000 USD