Ngày nay chúng ta đang chứng kiến sự tương tác và phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia trên thế giới trong lĩnh vực thông tin, tri thức về khoa học, kĩ thuật, giáo dục và văn hóa. Trong bối cảnh đó, tiếng Anh đóng vai trò là một công cụ giao tiếp quan trọng đối với sự phát triển kinh tế, khoa học kĩ thuật của đất nước và hội nhập khu vực, cũng như đối với sự giao lưu văn hóa giữa các nước trong khu vực và trên thế giới.Năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh là một trong những năng lực cơ bản cần được hình thành cho thế hệ trẻ Việt Nam. Do vậy, việc dạy và học tiếng Anh ở trường phổ thông nói chung, cấp trung học cơ sở (THCS) nói riêng, cần hình thành và phát triển năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh cho học sinh. Việc dạy và học tiếng Anh ở cấp THCS góp phần giúp học sinh mở rộng tầm nhìn, làm phong phú kinh nghiệm cuộc sống, phát huy năng lực tư duy và nâng cao sự hiểu biết về văn hóa, xã hội của các quốc gia, dân tộc trên thế giới cũng như hiểu biết sâu hơn về văn hóa và xã hội của chính dân tộc mình, đặt nền tảng cho việc tiếp tục học ở các cấp học cao hơn, học tập suốt đời và sự phát triển toàn diện của học sinh.
Trang 1BẢNG CHẤM ĐIỂM ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài SKKN: Rèn luyện kỹ năng nói tiếng Anh cho học sinh lớp 7 Tên tác giả: Khấu Vĩnh Công
Đơn vị: Trường THCS Nguyễn Trung Trực
Điểm của
HĐ
cơ sở
Điểm của HĐ cấp huyện
Điểm của HĐ ngành GD
Điểm của HĐ cấp tỉnh
1 Đề tài sáng kiến có yếu tố mới và
- Không có yếu tố mới hoặc sao chép từ
các giải pháp đã có trước đây
- Có khả năng áp dụng trong đơn vị và
có thể nhân ra ở một số nơi trong tỉnh
3 Đề tài sáng kiến có tính hiệu quả: 4
- Có hiệu quả trong phạm vi toàn tỉnh 4
- Có hiệu quả trong phạm vi cấp sở,
Trang 2Xác nhận của Hội đồng khoa học cơ sở:
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
Xác nhận của Hội đồng khoa học cấp
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
Trang 3Phần I: MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài.
Ngày nay chúng ta đang chứng kiến sự tương tác và phụ thuộc lẫnnhau giữa các quốc gia trên thế giới trong lĩnh vực thông tin, tri thức về khoahọc, kĩ thuật, giáo dục và văn hóa Trong bối cảnh đó, tiếng Anh đóng vai trò
là một công cụ giao tiếp quan trọng đối với sự phát triển kinh tế, khoa học kĩthuật của đất nước và hội nhập khu vực, cũng như đối với sự giao lưu vănhóa giữa các nước trong khu vực và trên thế giới
Năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh là một trong những năng lực cơ bảncần được hình thành cho thế hệ trẻ Việt Nam Do vậy, việc dạy và học tiếngAnh ở trường phổ thông nói chung, cấp trung học cơ sở (THCS) nói riêng,cần hình thành và phát triển năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh cho học sinh.Việc dạy và học tiếng Anh ở cấp THCS góp phần giúp học sinh mở rộng tầmnhìn, làm phong phú kinh nghiệm cuộc sống, phát huy năng lực tư duy vànâng cao sự hiểu biết về văn hóa, xã hội của các quốc gia, dân tộc trên thếgiới cũng như hiểu biết sâu hơn về văn hóa và xã hội của chính dân tộc mình,đặt nền tảng cho việc tiếp tục học ở các cấp học cao hơn, học tập suốt đời và
sự phát triển toàn diện của học sinh
Từ nhiều năm nay, việc học tiếng Anh ngày càng được phổ biến rộngrãi và môn học này đang trở thành môn học bắt buộc trong các trường học.Bởi vậy yêu cầu đặt ra là làm thế nào để giờ dạy đạt chất lượng và hiệu quảcao Yêu cầu này đòi hỏi người giáo viên phải luôn hoàn thiện mình khôngchỉ về trình độ chuyên môn mà cả về phương pháp dạy học và thủ thuật dạyhọc
Trang 4“Đổi mới toàn diện việc dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dụcquốc dân, triển khai chương trình dạy và học ngoại ngữ mới ở các cấp học,trình độ đào tạo, nhằm đến năm 2015 đạt được một bước tiến rõ rệt về trình
độ, năng lực sử dụng ngoại ngữ của nguồn nhân lực, nhất là đối với một sốlĩnh vực ưu tiên; đến năm 2020 đa số thanh niên Việt Nam tốt nghiệp trungcấp, cao đẳng và đại học có đủ năng lực ngoại ngữ sử dụng độc lập, tự tintrong giao tiếp, học tập, làm việc trong môi trường hội nhập, đa ngôn ngữ, đavăn hóa; biến ngoại ngữ trở thành thế mạnh của người dân Việt Nam, phục
vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.” 1
“Chương trình GDPT môn tiếng Anh thí điểm cấp THCS phê duyệttheo Quyết định số 01/QĐ-BGDĐT ngày 03/1/2012 của Bộ trưởng BộGDĐT được áp dụng từ lớp 6 tại các trường THCS theo Quyết định số 3456/QĐ-BGDĐT ngày 05/9/2012 của Bộ GDĐT và các trường THCS có đủ điềukiện về giáo viên, học sinh và cở sở vật chất từ năm học 2013-2014 Chươngtrình với thời lượng dạy học tối thiểu 03 tiết/tuần theo các chủ điểm, chủ đềquen thuộc, gần gũi với học sinh; quan tâm 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết;trong đó chú trọng phát triển 2 kỹ năng nghe, nói; tạo hứng thú học tập củahọc sinh và đánh giá học.” 2
2 Lịch sử đề tài.
Từ yêu cầu bộ môn và thực tế giảng dạy bản thân tôi đã tìm ra một sốbiện pháp để giúp học sinh có thể sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp và đúc
kết thành đề tài “Rèn luyện kỹ năng nói Tiếng Anh cho học sinh lớp 7”.
Qua tìm hiểu thêm ở sách báo, tham dự các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyênmôn nghiệp vụ, học hỏi ở đồng nghiệp và qua thực tế giảng dạy các lớp thíđiểm tiếng Anh 7 tại trường THCS Nguyễn Trung Trực, bản thân tôi đã đúckết thành sáng kiến kinh nghiệm từ năm học 2014-2015 Tôi sẽ tiếp tục thực
1 Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2020”
2 Công văn số: 7972/BGDĐT-GDTrH V/v hướng dẫn triển khai chương trình GDPT môn tiếng Anh thí điểm cấp trung học theo Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2020”
Trang 5hiện và bổ sung thêm một số giải pháp để thực hiện có hiệu quả hơn tronggiảng dạy.
3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu.
Chúng ta đều biết, việc học ngoại ngữ bao gồm sự phối hợp của nhiều
kỹ năng khác nhau: nghe, nói, đọc, viết Trong đó, kỹ năng nói là kỹ năng
khó nhất Tuy vậy, có một thực tế đáng ngại là kỹ năng nói tiếng Anh của
học sinh ở các trường phổ thông có rất nhiều hạn chế Bước đầu để khắcphục được những hạn chế này, bài viết sẽ đề cập đến thực trạng việc họctiếng Anh của học sinh các lớp 7 (thí điểm) của Trường THCS NguyễnTrung Trực đồng thời đề xuất gợi ý nhằm nâng cao chất lượng môn họcthông qua rèn luyện kỹ năng nói tiếng Anh cho học sinh lớp 7 theo chươngtrình thí điểm của Bộ Giáo dục và Đào tạo
Trang 6Phần II: NỘI DUNG
1 Thực trạng đề tài:
Chương trình tiếng Anh THCS là sự nối tiếp chương trình tiếng AnhTiểu học Chương trình nhằm tiếp tục hình thành và phát triển ở học sinhnăng lực giao tiếp ngôn ngữ tiếng Anh để đạt trình độ tương đương với Cấp
độ A2 của Khung tham chiếu chung Châu Âu về Ngôn ngữ (CEFR) Chươngtrình được thiết kế trên cơ sở những đặc điểm phát triển tâm – sinh lý lứatuổi, có tính đến những thay đổi về thể chất và tinh thần, nhu cầu và khảnăng của học sinh ở cấp THCS
“Kiểm tra thường xuyên chủ yếu dành cho kỹ năng nói Học sinh đượcđánh giá thông qua các hình thức hoạt động trên lớp như trả lời các câu hỏingắn, miêu tả tranh, kể lại truyện, thuyết trình, hùng biện, sinh hoạt theo chủ
đề, trình bày bài phát biểu, phỏng vấn, đóng vai, cặp, nhóm và các hoạt độngphù hợp khác trong môi trường ngôn ngữ Cần chú trọng tới định hướng giaotiếp và khả năng thực hiện các yêu cầu đàm thoại Học sinh được đánh giá kỹnăng nói qua kiểm tra thường xuyên tối thiểu 2 lần mỗi học kỳ.” 3
Qua nhiều năm dạy tiếng Anh ở trường THCS theo phương pháp đổimới, bản thân tôi nhận thấy rằng phần lớn học sinh chưa xác định đượcphương pháp học tiếng Anh, việc vận dụng tiếng Anh trong trong giao tiếpcủa học sinh còn nhiều hạn chế, các em không dám giao tiếp bằng tiếng Anh.Rất nhiều em học tiếng Anh trong trường chỉ đủ để đối phó với các bài kiểmtra, các bài thi, nhưng khi cần giao tiếp thực tế thì không thể nói được mộtcâu tiếng Anh nào Cũng có những bạn nắm rất chắc ngữ pháp, thậm chí
3 Công văn số: 7972/BGDĐT-GDTrH V/v hướng dẫn triển khai chương trình GDPT môn tiếng Anh thí điểm cấp trung học theo Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2020”
Trang 7thường đạt điểm cao ở môn tiếng Anh, nhưng chỉ là ở các bài kiểm tra trêngiấy, còn khi giao tiếp thực tế lại vẫn ngại ngùng và phản xạ nghe – nói rấtkém
K t qu bài ki m tra nói đ u tiên k t qu c th các l p nh sau: ả bài kiểm tra nói đầu tiên kết quả cụ thể ở các lớp như sau: ểm tra nói đầu tiên kết quả cụ thể ở các lớp như sau: ầu tiên kết quả cụ thể ở các lớp như sau: ả bài kiểm tra nói đầu tiên kết quả cụ thể ở các lớp như sau: ụ thể ở các lớp như sau: ểm tra nói đầu tiên kết quả cụ thể ở các lớp như sau: ở các lớp như sau: ớp như sau: ư sau:
Sốlượng
Tỉlệ
Sốlượng
Tỉlệ
Sốlượng
Tỉlệ
Sốlượng
Tỉlệ
Một là, do một số học sinh quan niệm rằng việc học tiếng Anh hiệnnay vẫn “nặng” tâm lý học để thi, để lấy điểm số cao chứ không phải học đểbiết, học tiếng Anh để có cơ hội giao lưu, phát triển Vì vậy, ngữ pháp vẫnđược ưa chuộng hàng đầu hơn là học nói để giao tiếp tiếng Anh trôi chảy
Hai là, một số học sinh chưa có phương pháp học tập bộ môn hiệuquả, chỉ học thuộc từ vựng, ngữ pháp mà không chú trọng rèn luyện kĩ năngnói
Ba là, một số học sinh còn tự ty, mặc cảm không dám sử dụng tiếngAnh trong giao tiếp do sợ nói sai, phát âm không đúng sẽ bị chúng bạn chêcười Thiếu tự tin được xem là nguyên nhân hàng đầu khiến nhiều học sinh
Trang 8dù sở hữu điểm số tiếng Anh cao chót vót nhưng lại luôn tránh phải nóingoại ngữ này.
Tôi nghĩ, cải thiện kỹ năng nói tiếng Anh cho học sinh là việc làmthiết thực lúc này nhằm giúp cho học sinh có khả năng, tự tin sử dụng tiếngAnh trong giao tiếp
2 Giải pháp:
Sách Tiếng Anh THCS (thí điểm) được biên soạn theo đường hướnggiao tiếp, lấy người học làm trung tâm, đặt trọng tâm vào phát triển bốn kĩnăng nghe, nói, đọc, viết, trong đó nhấn mạnh hơn vào hai kĩ năng nghe vànói, chú trọng vào tương tác liên nhân, lấy trực quan làm phương tiện hỗ trợcho việc sử dụng ngôn ngữ
Do vậy, năng lực giao tiếp của học sinh dưới các hình thứcnghe, nói, đọc, viết phải là đích của quá trình dạy học (sản phẩm đầu ra), lấycác thành phần ngữ liệu như ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp là phương tiện phảiđược cung cấp (dạy) cho học sinh (thông qua rèn luyện) để học sinh có thểgiao tiếp được bằng tiếng Anh dưới các hình thức nghe, nói, đọc, viết theoquy định của chương trình
“Về kỹ năng nói, học sinh phát âm được các âm, trọng âm, ngữđiệu và nhịp điệu trong các câu đơn giản khác nhau Nói được các chỉ dẫnngắn sử dụng trong các hoạt động học tập trong và ngoài lớp học Trao đổicác thông tin cơ bản về các chủ đề quen thuộc trong cuộc sống hàng ngàynhư: sở thích, âm nhạc và nghệ thuật, điện ảnh, giao thông, năng lượng, Trình bày có chuẩn bị trước và có gợi ý về các chủ đề được quy định trongphần nội dung.” 4
Với đường hướng lấy người học làm trung tâm, phương pháp giảngdạy theo đường hướng dạy ngôn ngữ giao tiếp thì mục đích của dạy tiếng
4 Quyết định số: 01/QĐ-BGDĐT ngày 3/1/2012 của Bộ Giáo dục và đào tạo Về việc ban hành Chương trình Giáo dục Phổ thông môn Tiếng Anh thí điểm cấp THCS.
Trang 9Anh là để giao tiếp và bản chất của giao tiếp là tương tác Để giúp học sinhtương tác bằng tiếng Anh trong môi trường ngôn ngữ có hiệu quả giáo viênkhông chỉ rèn kỹ năng nói cho học sinh ở các tiết dạy nói với các thủ thuật
dạy nói trong giai đoạn trước khi nói, trong khi nói và sau khi nói mà còn
thông qua các hình thức dưới đây:
1 Luyện nói tiếng Anh thông qua ngôn ngữ lớp học (classroom language).
Theo chương sách giáo khoa mới kết hợp phương pháp dạy học mới,học sinh THCS được khuyến khích sử dụng tiếng Anh càng nhiều càng tốttùy theo trình độ của đối tượng Trong lớp học, giáo viên cần tạo cơ hội chohọc sinh giao tiếp với nhiều hình thức khác nhau: giáo viên với cả lớp, giữagiáo viên với học sinh, giữa học sinh với học sinh bằng những câu tiếng Anhthông dụng và đơn giản, dần dần học sinh sẽ quen với việc sử dụng tiếng
Anh trong lớp học Một số ngôn ngữ lớp học (classroom language) thông
dụng tôi đã áp dụng sau đây nhằm minh họa thêm cho bài viết của mình
a Start the lesson:
- Good morning How are you?
- Did you have a nice weekend?
- Have you done your homework?
- Let’s play a game now, shall we?
- Are you ready?
b Ask for repetition:
- Would you mind repeating…?
- Could you say it again?
- Pardon?
c Ask for clarification:
- What is it? Please tell me again
- What do you mean?
Trang 10- Could you explain more about ?
d Ask for ideas/opinions
- What do you think about that…(name)?
- Do you have any ideas/opinions?
- How about you?
( Phụ lục 1 kèm theo)
2 Luyện nói trong phần giới thiệu ngữ liệu mới (Getting started)
Mỗi một đơn vị bài học (Unit) được trình bày bắt đầu là phần Giớithiệu ngữ liệu mới (Getting started) Ngữ liệu được giới thiệu thông qua bàihội thoại Để học sinh làm quen và có hứng thú đối với những chủ đề, chủđiểm mới thì việc giới thiệu ngữ cảnh của bài đóng một vai trò hết sức quantrọng Đây cũng là cơ hội để học sinh rèn luyện kỹ năng nói tiếng Anh thôngqua mô tả hình ảnh, thông qua những câu hỏi gợi ý của giáo viên hay nhữngtình huống giáo viên đưa ra nhằm chuẩn bị khai thác nội dung của bài dạy.Một số câu hỏi có thể áp dụng trong phần giới thiệu ngữ liệu mới (Gettingstarted) như sau:
1 Can you guess who they are?
2 Where are they?
3 What are they doing?
4 What can you see in the picture?
5 Who do you think they are?
6 What do you think the people in the picture are talking about?
Hơn nữa, ở mỗi bài học, phần giới thiệu ngữ liệu mới đều có minh họabằng tranh Do vậy, khi giới thiệu bài mới, tôi thường đặt một số câu hỏi gợi
ý nhằm thu hút học sinh vào bài mới và tạo điều kiện cho học sinh sử dụngngôn ngữ trong giao tiếp Học sinh có thể nhìn vào tranh và dùng tiếng Anh
để mô tả, phỏng đoán các hoạt động trong tranh Hoạt động này có thể giúp
Trang 11học sinh tự tin khi tham gia các kỳ thi lấy chứng chỉ do đại học Cambridgecấp.
Ví dụ ở Unit 6, khi dạy phần Giới thiệu ngữ liệu mới (Getting started),tôi đã sử dụng một số câu hỏi gợi ý như sau nhằm rèn luyện kỹ năng nóitiếng Anh cho học sinh:
1 What can you see in the picture?
2 Who are they?
3 What are they doing?
4 What are they talking about?
5 What is the girl going to do?
Vì là nhìn tranh phỏng đoán, nên mỗi học sinh sẽ có những câu trả lờikhác nhau Học sinh có thể tranh luận với nhau và có thể tranh luận với giáoviên Do vậy, hoạt động này là một trong những hoạt động có thể giúp chohọc sinh rèn luyện và phát huy kĩ năng nói tiếng Anh trong lớp
3 Luyện nói tiếng Anh ở giai đoạn Pre, Post của của kỹ năng nghe, đọc (Skills 1 + Skills 2)
Học sinh được luyện nói không chỉ trong tiết dạy kỹ năng nói mà cònđược luyện ở giai đoạn Pre, Post của kiểu bài phối hợp các kỹ năng nghe,đọc Ở một số bài đọc và nghe, nếu chịu khó nghiên cứu và chuẩn bị chúng
Trang 12ta sẽ tạo được một số tình huống nhằm giúp cho học sinh liên hệ, mở rộngcác chủ điểm đang được học Luyện nói tiếng Anh ở giai đoạn này giúp họcsinh có khả năng phán đoán, tranh luận và nêu ra ý kiến riêng của mình vềmột vấn đề cụ thể Học sinh có thể tranh luận cùng với giáo viên hoặc tranhluận với bạn mình về một ý kiến, một quan điểm hay một sở thích nào đó.Một số ví dụ minh hoạ cho phần này như sau:
3 1 Tiếng Anh 7, Unit 1 Skills 1 READING
a Pre- reading Work in pairs Look at the pictures and discuss the questions below.
1 What can you see in the pictures?
2 What do you think the objects are made of?
3 Can you guess what hobby is it?
4 Do you think it is a useful hobby? Why/ Why not?
b Post-reading Ask students to talk about their hobbies, using the questions below.
1 What is the name of your hobby?
2 When did you start your hobby?
3 Is your hobby easy or difficult? Why?
4 Is your hobby useful? Why/ Why not?
Trang 135 Do you intend to continue your hobby in the future?
3 2 Tiếng Anh 7, Unit 2 Skills 2 LISTENING
a Pre-listening Look at the picture below Discuss the following questions with a partner.
1 What sports do people do in the Olympics?
2 The Olympic sport below is sometimes called “the ironman event” Why?
3 Do you think it is a difficult event? Why / Why not?
b Post-listening Discuss in groups.
1 Why is the triathlon a difficult event?
2 Can you think of other Olympic sports that are harder/ easier?
3 Would you like to try the triathlon one day? Why/ Why not?
3 3 Tiếng Anh 7, Unit 3 Skills 2 LISTENING
a Pre-listening Discuss the following questions.
1 Who do you think benefits from volunteer work? In what way?
2 How do people benefit from volunteer work?
3 Do you want to do volunteer work? Why/ Why not?
b Post-listening Talk about a volunteer work you take part in.
1 What do you want to do?
2 Why do you want to do it?
3 How are you going to do it?
