Bình luận quốc tế trên báo in việt nam hiện nay (khỏa sát các báo; nhân dân, quân đội nhân dân, thế giới và việt nam từ tháng 012012 đến 012013)

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Lịch sử phát triển của hệ thống thể loại báo chí cho thấy những bài bình luận thường giữ vai trò quan trọng trong việc định hướng dư luận xã hội.. Nó là thể loại không thể thiếu trong việc giáo dục tư tưởng chính trị cho quần chúng, hướng dẫn cách nhìn nhận và đánh giá thông tin. Vì vậy, mỗi tờ báo thường có những chuyên mục bình luận riêng và những nhà báo làm công tác bình luận chuyên nghiệp. Nhiều tác phẩm bình luận báo chí trong những giai đoạn lịch sử nhất định đã lý giải thành công các hiện tượng xã hội, thay đổi cách nhìn của công chúng và dự báo được các chiều hướng vận động của đời sống xã hội. Trong một thế giới hiện đại, trong một xã hội bùng nổ thông tin với nhiều biến động và sự phát triển như vũ bão của các loại hình truyền thông thì bình luận lại càng trở nên quan trọng và cần thiết cho đời sống. Việc thẩm định, phân tích, đánh giá các sự kiện, vấn đề, từ đó tìm ra bản chất, tác động của chúng đã trở thành đòi hỏi bức thiết của công chúng đối với báo chí. Mỗi một thể loại báo chí đều có những nét đặc trưng riêng gọi là đặc trưng loại hình. Đặc trưng về ngôn ngữ, cách khai thác thông tin, dung lượng... quy định sự khác biệt về hình thức thể hiện, cách thức chuyển tải thông tin và đặc biệt là quy định sự khác nhau trong cách viết loại bài bình luận. Bài bình luận vừa dựa trên những cơ sở chung nhất nhưng lại là một sản phẩm mang dấu ấn cá nhân. Văn chính luận thường khô khan, dập khuôn, công thức. Tạo được bản sắc riêng trong viết bình luận là rất khó. Làm cho bài viết trở nên hấp dẫn, sinh động, lôi cuốn người đọc lại là điều khó hơn. Sức hấp dẫn của bài bình luận không nằm ở chi tiết giật gân, ly kỳ mà chính là ở luận cứ, ở cách phân tích, mổ xẻ vấn đề một cách lôgíc, mới mẻ, đem lại cho người đọc những thông tin mới, nhận thức mới. Nếu ngôn ngữ là phương tiện thể hiện thì lập luận chính là xương sống, là yếu tố cốt lõi quyết định sự thành công và cá tính sáng tạo của mỗi nhà báo trong thể loại bình luận. Lập luận là sợi chỉ đỏ đảm bảo tính mạch lạc về nội dung bên cạnh tính liên kết về hình thức của văn bản. Là thể loại trụ cột trong nhóm báo chí chính luận, bình luận đang ngày càng đóng vai trò quan trọng khi các tờ báo thường dành những trang, mục có vị trí trang trọng, bắt mắt để đăng tải các bài viết này. Tính chất và vị trí đặc biệt của bài bình luận trong hệ thống thể loại báo chí chính luận đặt ra những yêu cầu và đòi hỏi cao đối với các nhà báo viết loại bài này. Thực tiễn báo chí chỉ ra rằng những cây bút viết bình luận xuất sắc thường là những người có kiến thức sâu rộng, hiểu biết sâu sắc về nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội từ kinh tế, chính trị đến văn hoá xã hội và cả thế giới tinh thần phong phú, phức tạp của con người. Những bài bình luận thường giữ vai trò quan trọng trong việc định hướng dư luận xã hội. Nó là thể loại không thể thiếu trong việc giáo dục tư tưởng chính trị cho quần chúng, hướng dẫn cách nhìn nhận và đánh giá thông tin. Vì thế, ngay từ khởi thủy của nền báo chí thế giới, bình luận được các chủ báo khuyến khích, vì họ hiểu nó đem lại cho công chúng những tri thức mới ẩn chứa đằng sau những tin tức, sự kiện và qua sự giải thích, phân tích, nó góp phần giáo dục, ảnh hưởng đến cách suy nghĩ của người đọc. Ở nước ta, dù báo chí ra đời muộn hơn so với thế giới, nhưng loại tác phẩm chính luận báo chí, trong đó có bình luận nhanh chóng trở thành một trong những thể loại chủ yếu của báo chí cách mạng Việt Nam, nêu cao tính chiến đấu, góp phần tuyên truyền, cổ động, tập hợp nhân dân lại dưới sự lãnh đạo của Đảng và làm cuộc cách mạng đánh đổ thực dân, đế quốc xâm lược, giành độc lập, tự do cho dân tộc. Chính từ nhận thức về tầm quan trọng của lập luận trong cách viết bình luận, xuất phát từ lý luận ngôn ngữ và thực tế báo chí trong các ấn phẩm trên báo in, tôi chọn để tài:“Bình luận quốc tế trên báo in Việt Nam hiện nay (khỏa sát các báo; Nhân dân, Quân đội Nhân dân, Thế giới và Việt Nam từ tháng 012012 đến 012013)” làm đề tài nghiên cứu

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Lịch sử phát triển của hệ thống thể loại báo chí cho thấy những bài bình luận thường giữ vai trò quan trọng trong việc định hướng dư luận xã hội Nó là thể loại không thể thiếu trong việc giáo dục tư tưởng chính trị cho quần chúng, hướng dẫn cách nhìn nhận và đánh giá thông tin Vì vậy, mỗi tờ báo thường có những chuyên mục bình luận riêng và những nhà báo làm công tác bình luận chuyên nghiệp Nhiều tác phẩm bình luận báo chí trong những giai đoạn lịch sử nhất định đã lý giải thành công các hiện tượng xã hội, thay đổi cách nhìn của công chúng và dự báo được các chiều hướng vận động của đời sống xã hội Trong một thế giới hiện đại, trong

một xã hội bùng nổ thông tin với nhiều biến động và sự phát triển như vũ

bão của các loại hình truyền thông thì bình luận lại càng trở nên quan trọng

và cần thiết cho đời sống Việc thẩm định, phân tích, đánh giá các sự kiện, vấn đề, từ đó tìm ra bản chất, tác động của chúng đã trở thành đòi hỏi bức thiết của công chúng đối với báo chí

Mỗi một thể loại báo chí đều có những nét đặc trưng riêng gọi là đặc trưng loại hình Đặc trưng về ngôn ngữ, cách khai thác thông tin, dung lượng quy định sự khác biệt về hình thức thể hiện, cách thức chuyển tải thông tin và đặc biệt là quy định sự khác nhau trong cách viết loại bài bình luận Bài bình luận vừa dựa trên những cơ sở chung nhất nhưng lại là một sản phẩm mang dấu ấn cá nhân Văn chính luận thường khô khan, dập khuôn, công thức Tạo được bản sắc riêng trong viết bình luận là rất khó Làm cho bài viết trở nên hấp dẫn, sinh động, lôi cuốn người đọc lại là điều khó hơn Sức hấp dẫn của bài bình luận không nằm ở chi tiết giật gân, ly kỳ

mà chính là ở luận cứ, ở cách phân tích, mổ xẻ vấn đề một cách lôgíc, mới

mẻ, đem lại cho người đọc những thông tin mới, nhận thức mới Nếu ngôn ngữ là phương tiện thể hiện thì lập luận chính là xương sống, là yếu tố cốt

lõi quyết định sự thành công và cá tính sáng tạo của mỗi nhà báo trong thể loại bình luận Lập luận là sợi chỉ đỏ đảm bảo tính mạch lạc về nội dung bên cạnh tính liên kết về hình thức của văn bản

Là thể loại trụ cột trong nhóm báo chí chính luận, bình luận đang ngày càng đóng vai trò quan trọng khi các tờ báo thường dành những trang, mục có vị trí trang trọng, bắt mắt để đăng tải các bài viết này Tính chất và

vị trí đặc biệt của bài bình luận trong hệ thống thể loại báo chí chính luận đặt ra những yêu cầu và đòi hỏi cao đối với các nhà báo viết loại bài này Thực tiễn báo chí chỉ ra rằng những cây bút viết bình luận xuất sắc thường

là những người có kiến thức sâu rộng, hiểu biết sâu sắc về nhiều lĩnh vực

khác nhau của đời sống xã hội từ kinh tế, chính trị đến văn hoá - xã hội và

cả thế giới tinh thần phong phú, phức tạp của con người.

Những bài bình luận thường giữ vai trò quan trọng trong việc định hướng dư luận xã hội Nó là thể loại không thể thiếu trong việc giáo dục tư tưởng chính trị cho quần chúng, hướng dẫn cách nhìn nhận và đánh giá thông tin Vì thế, ngay từ khởi thủy của nền báo chí thế giới, bình luận được các chủ báo khuyến khích, vì họ hiểu nó đem lại cho công chúng những tri thức mới ẩn chứa đằng sau những tin tức, sự kiện và qua sự giải thích, phân tích, nó góp phần giáo dục, ảnh hưởng đến cách suy nghĩ của người đọc

Ở nước ta, dù báo chí ra đời muộn hơn so với thế giới, nhưng loại tác phẩm chính luận báo chí, trong đó có bình luận nhanh chóng trở thành một trong những thể loại chủ yếu của báo chí cách mạng Việt Nam, nêu cao tính chiến đấu, góp phần tuyên truyền, cổ động, tập hợp nhân dân lại dưới

sự lãnh đạo của Đảng và làm cuộc cách mạng đánh đổ thực dân, đế quốc xâm lược, giành độc lập, tự do cho dân tộc

Chính từ nhận thức về tầm quan trọng của lập luận trong cách viết

bình luận, xuất phát từ lý luận ngôn ngữ và thực tế báo chí trong các ấn

phẩm trên báo in, tôi chọn để tài:“Bình luận quốc tế trên báo in Việt Nam hiện nay (khỏa sát các báo; Nhân dân, Quân đội Nhân dân, Thế giới và Việt Nam từ tháng 01/2012 đến 01/2013)” làm đề tài nghiên cứu

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Đã có nhiều tài liệu nghiên cứu liên quan đến thể loại bình luận, có thể kể đến như:

- Các thể loại báo chí của A.A Chertưchơnưi; Đào Tấn Anh, Trần

Kiều Vân dịch; Nhà xuất bản Thông tấn, Hà Nội - 2004 Nội dung cuốn sách cung cấp những vấn đề lý luận về các yếu tố hình thành thể loại trong báo chí; trình bày về các thể loại báo chí, trong đó có thể loại bình luận

- Các thể loại báo chí phát thanh của V.V Xmirnốp; Đào Tấn Anh

dịch; Nhà xuất bản Thông tấn, Hà Nội - 2004 Cuốn sách cung cấp khái niệm về thể loại và hệ thống thể loại báo chí phát thanh, đi sâu phân tích các thể loại cụ thể trong báo chí phát thanh theo 3 nhóm thể loại thông tin, thể loại phân tích và thể loại tài liệu - nghệ thuật, trong đó có đề cập đến bình luận phát thanh

- Theo bước chân đổi mới (Bình luận báo chí) của Hữu Thọ, Nhà

xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội - 2002 Cuốn sách tuyển chọn những bài bình luận, thuyết trình, tham luận, nghiên cứu của nhà báo Hữu Thọ trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa, giáo dục thời kỳ đổi mới Trong đó, tác giả

có đề cập đến thể loại bình luận trong bài “Viết luận để bàn luận”

- Các thể loại chính luận báo chí của Trần Quang, Nhà xuất bản

Chính trị Quốc gia, Hà Nội - 2000 Nội dung của cuốn sách khái quát những thể loại cơ bản của chính luận báo chí, đi sâu phân tích các dạng cụ thể của từng thể loại chính luận, trong đó có thể loại bình luận và giới thiệu

sơ lược về bình luận quốc tế

- Tác phẩm báo chí tập III của PGS, TS Trần Thế Phiệt, Nhà xuất

bản Giáo dục, Hà Nội - 1997 Đây là cuốn sách nghiên cứu sâu về loại tác phẩm chính luận báo chí từ khi hình thành cho đến thời điểm ra cuốn sách

Trong đó, tác giả đi sâu bàn về ba thể loại chính của chính luận báo chí là

xã luận, bình luận và chuyên luận từ đưa ra khái niệm, đặc điểm, một số dạng thức và phương pháp sáng tạo của từng thể loại cụ thể

Và một số khóa luận tốt nghiệp đại học, luận văn cao học, luận án tiến sĩ nghiên cứu, tìm hiểu, khảo sát thể loại bình luận báo chí trên Tuổi

Trẻ, chuyên mục Sự kiện và Bình luận trên báo Lao Động, chuyên mục Cùng bàn luận trên Báo Quân đội nhân dân

Tuy nhiên, nghiên cứu về Bình luận quốc tế quốc tế thì có rất ít tài liệu liên quan Trong các tài liệu chuyên ngành báo chí cũng chỉ đề cập qua

về khái niệm thể loại bình luận quốc tế Đặc biệt, hiện chưa có một đề tài nào nghiên cứu, đi sâu tìm hiểu về thể loại Bình luận quốc tế quốc tế trên Nhân dân, Báo Quân đội nhân dân, Thế giới và Việt Nam Do vậy, đây là

đề tài mới mẻ, không trùng lặp với các đề tài khác

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Về lý thuyết: Chúng tôi sẽ đi sâu tìm hiểu thể loại bình luận ở góc độ báo chí học và chỉ ra vai trò, vị trí của lập luận trong loại bài báo Bên cạnh

đó, trên cơ sở vận dụng lý thuyết lập luận của ngôn ngữ học, người viết phân tích cấu trúc, các thành phần làm nên lập luận và đặt chúng trong kết cấu bài bình luận

- Đề tài này nhằm mục đích nâng cao chất lượng tác phẩm bình luận

về sự kiện quốc tế trên ba báo Nhân dân, Quân đội nhân dân, Thế giới và Việt Nam

Đề tài có nhiệm vụ hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến thể loại bình luận nói chung, Bình luận quốc tế quốc tế nói riêng; khảo sát thực tiễn để đưa ra kết quả nghiên cứu, chỉ ra thực trạng, nguyên nhân Qua

đó, đưa ra những đề xuất nhằm nâng cao chất lượng các bài Bình luận quốc

tế quốc tế trên Báo in

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là thể loại bình luận trên báo in

Phạm vi nghiên cứu của đề tài là một số sự kiện quốc tế tiêu biểu trên Báo Nhân dân, Báo Quân đội nhân dân, Báo Thế giới và Việt Nam tháng 1/2012 đến tháng 1/2013

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận của đề tài dựa trên cơ sở nhận thức luận những vấn đề

lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí, những quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác tư tưởng, lý luận và báo chí

Để làm được đề tài này, tôi dùng các phương pháp cơ bản sau:

- Phương pháp nghiên cứu tư liệu: Đọc giáo trình, sách tham khảo về

đề tài bình luận báo chí, rút ra những thông tin cần thiết phục vụ cho mục đích nghiên cứu của đề tài

- Phương pháp khảo sát: Khảo sát thể loại bình luận qua các sự kiện quốc tế tiêu biểu trong năm 2012

- Phương pháp phân tích: Từ nhìn nhận của mình để phân tích, đánh giá, xếp tư liệu vào những loại cụ thể, rút ra nhận xét ưu và nhược điểm, nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng của các bài bình luận quốc tế trên Báo Nhân dân, Báo Quân đội nhân dân và Báo Thế giới và Việt Nam

- Phương pháp thống kê, tổng hợp: Nhằm thu thập tư liệu, trình bày, tổng kết lại vấn đề và đưa ra nhận xét chung nhất, chọn lọc ra điểm tiêu biểu nhất cho vấn đề được nêu ra

- Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn một số phóng viên, biên tập viên, nhà quản lý báo chí để thu thập ý kiến đánh giá về thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng bình luận quốc tế trên các số báo Nhân dân, Báo Quân đội nhân dân và báo Thế giới và Việt Nam

- Phương pháp điều tra xã hội học: Lấy ý kiến độc giả của mỗi số tờ báo để nắm bắt được nhu cầu của độc giả cũng như những nhận xét, đánh giá của họ để có cái nhìn khách quan về thực trạng của thể loại bình luận quốc tế trên Báo in

- Phương pháp đánh giá: Thông qua công chúng, thông qua kết quả khảo sát độc giả, kết quả phỏng vấn chuyên gia để làm rõ vấn đề nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu, các phương pháp trên được kết hợp một cách chặt chẽ, không tách biệt

6 Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn của luận văn

Về mặt lý luận, luận văn đã khảo sát, nghiên cứu và khái quát thể loại bình luận nói chung, Bình luận quốc tế quốc tế nói riêng trong thực tiễn hoạt động báo chí, cung cấp những luận cứ khoa học cho việc nhận diện, đánh giá về bình luận quốc tế trên báo chí, góp phần vào hệ thống lý luận báo chí, là tài liệu tham khảo cho những ai quan tâm đến lĩnh vực này

Về mặt thực tiễn, khóa luận đưa ra đánh giá, nhận định về những bài Bình luận quốc tế quốc tế cả về nội dung, hình thức, cách viết cũng như cách tổ chức các bài viết đó, giúp cho người trực tiếp tổ chức, triển khai các bài viết có cái nhìn tổng quát để tiếp tục phát huy ưu điểm và khắc phục những hạn chế đang có trong thể loại này trên báo

Đồng thời, khóa luận đưa ra cái nhìn thực tế về thể loại bình luận quốc tế trên báo in thông qua khảo sát 3 tờ báo Nhân dân, báo Quân đội nhân dân và báo Thế giới và Việt Nam

7 Kết cấu của khoá luận

Ngoài Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, Khóa luận gồm 3 chương, tiết, trang

NỘI DUNG Chương 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ THỂ LOẠI BÌNH LUẬN VÀ

BÌNH LUẬN QUỐC TẾ TRÊN BÁO IN

1.1 Thể loại bình luận trên báo in

1.1.1 Khái niệm về bài bình luận trên báo in

Bình luận được xem xét ở hai góc độ Một là xem xét bình luận với ý nghĩa như một phương pháp (cách đánh giá bàn luận về một sự kiện, hiện tượng, một vấn đề nào đó để đi đến sự nhận thức đầy đủ và sâu sắc về vấn

đề đó và những điều do vấn đề gợi ra) được sử dụng trong tất cả các hình thức đăng tải như trong tin vắn- dưới dạng trích dẫn ý kiến của người khác; trong bản tin, xã luận, ký sự, tổng quan điểm báo Thứ hai là xem xét bình luận với tư cách là một thể loại báo chí chính luận, mang tính chất tổng hợp, trong đó bao gồm các yếu tố giải thích, phân tích và có khi cả chứng minh

Trong cuốn “Lý thuyết và thực hành báo chí Xô Viết”, E P Prôkharốp có viết “Giúp bạn đọc hình thành bức tranh tổng thể của đời

sống xã hội từ những tư liệu riêng lẻ trên báo chí là một trong những nguyên nhân làm xuất hiện thể loại bình luận Một bài bình luận không chỉ dừng lại ở sự bàn luận, đánh giá một sự kiện của cuộc sống mà phải từ nhiều sự kiện riêng lẻ, tác giả phải hình thành được bức tranh tổng thể của đời sống xã hội hiện tại Mặt khác, trên cơ sở đó phải giúp cho công chúng nhận thức đầy đủ và chính xác về nhiều vấn đề của quá khứ và hiện tại, biết cách đánh giá thực tế khách quan, hiểu được vị trí của mình để từ đó

có hành động cần thiết vì mục tiêu xây dựng cuộc sống ngày một tốt đẹp hơn” [15, tr 89] Như vậy một bài bình luận hoàn chỉnh không chỉ dừng lại

ở sự bàn luận, đánh giá một sự kiện của cuộc sống mà phải từ nhiều sự kiện riêng lẻ hình thành được bức tranh tổng thể của đời sống xã hội từ đó giúp

công chúng nhận thức đầy đủ và chính xác về bản chất của sự kiện, hiện tượng đó

Còn Karel Storkan thì quan niệm “Bình luận là thể loại cơ bản của luận văn báo chí Trong đó, tác giả luôn nhằm trình bày với bạn đọc quan điểm của họ về sự kiện có tính chất thời sự và nhằm thuyết phục bạn đọc rằng quan điểm này là đúng đắn” [ 1, tr 45] Ở đây, tác giả đề cao nhận xét

chủ quan của nhà báo Trong bài bình luận, người viết phải đưa ra những quan điểm, nhận định của mình về sự kiện, vấn đề để chứng minh quan điểm của mình là đúng rồi từ đó định hướng dư luận quần chúng Bàn về

thể loại này, tác giả Trần Thế Phiệt trong cuốn “Tác phẩm báo chí” (tập 3) cho rằng “Bình luận là một kiểu bài nghị luận mang tính chất tổng hợp trong đó bao gồm các yếu tố giải thích, phân tích và có khi có cả chứng minh” [17, tr 95] Theo quan niệm của tác giả thì bài bình luận được viết

theo phương pháp nghị luận mang tính chất tổng hợp Trên cơ sở nắm bắt

sự kiện, người viết phải đồng thời sử dụng các yếu tố: giải thích, phân tích, chứng minh, đánh giá, bàn luận… rồi đi đến mục đích cuối cùng là nhằm thuyết phục người đọc Đồng thời cũng nhấn mạnh: muốn bình luận có sức chiến đấu cao, tính thuyết phục lớn thì tác giả phải hiểu sâu sắc sự kiện, không xét chúng là những sự kiện đơn lẻ mà phải đặt chúng trong những mối quan hệ tổng hợp từ đó mới có thể nắm chắc bản chất của sự kiện để nhận định một cách chính xác nhất

Nhóm tác giả của Hội Nhà báo Việt Nam lại đề cao đến chức năng dẫn dắt, định hướng tư tưởng cho công chúng của bài bình luận trên cơ sở

đó khái quát “Bình luận là một thể loại báo chí, nhiệm vụ của nó là diễn đạt tư tưởng của toà soạn về một vấn đề thời sự hoặc một sự kiện, nghĩa là làm cho độc giả hiểu được mối quan hệ đó theo một quan điểm nhất định

và từ sự đánh giá đó rút ra được kết luận có tính chất chính trị” [12, tr 89].

Có thể nói, hầu hết các tác giả khi đưa ra quan niệm về thể loại bình luận đều thống nhất nhau ở đặc điểm nổi trội và cũng là điểm mạnh nhất của loại bài bình luận nói riêng, thể loại bình luận nói chung đó là thông tin

lỹ lẽ một bài báo dù có đề cập đến những sự kiện nóng hổi, được công chúng quan tâm song nếu thiếu những thông tin lý lẽ sắc sảo để bàn luận về vấn đề đó thì cũng không thể gọi là một bài bình luận

Ngày nay, chúng ta đang sống trong thế giới của công nghệ truyền thông với những thông tin hấp dẫn, đang dạng, nhiều chiều Trình độ học vấn và tri thức được nâng cao, công chúng không chỉ tiếp nhận các tác phẩm báo chí một cách thụ động mà còn có khả năng đánh giá và thẩm định tác phẩm đó Điều này đồng nghĩa với việc bài bình luận giờ đây không thể đơn thuần chỉ là những ý kiến, quan điểm chủ quan của tác giả

Mà sự kiện hoặc vấn đề đưa ra bình luận phải là những sự kiện, vấn đề công chúng đang quan tâm và cần có sự định hướng tư tưởng Các bài báo thường đưa ra những gợi mở để người đọc tự nhận định vấn đề Bình luận

có định hướng nhưng không mang tính áp đặt Từ những phân tích và nhận xét trên đây, chúng tôi đi đến quan niệm: Bình luận là một thể loại báo chí thuộc nhóm chính luận, trong đó tác giả sử dụng hệ thống thông tin lý lẽ của mình để giải thích, phân tích những vấn đề có ý nghĩa chính trị, xã hội rồi từ đó đi đến nhận định, đánh giá về vấn đề đó hoặc có thể để công chúng tự đánh giá

1.1.2 Đặc điểm của bình luận

1.1.2.1 Đặc điểm chung

Nếu như các tác phẩm thông tấn như tin, tường thuật, phỏng vấn… chỉ chủ yếu là thông báo, phản ánh, không nhất thiết phải phân tích, đánh giá tỷ mỉ, nếu có thì cũng ở mức độ nhất định thì bình luận lấy sự kiện, hiện tượng làm nền tảng, từ đó xem xét vấn đề dưới nhiều góc độ, khía cạnh khác nhau, đặt nó trong mopois quan hệ nhiều mặt mới có thể phát hiện ra được ý nghĩa của vấn đè, Ví dụ như khi bình luận về việc Mỹ quyết

định triển khai hệ thống tên lửa phòn thủ NMD và phản ứng quy gắt của các nước kể cả nước đồng minh của Mỹ triong vấn đề này thì phải xem xét vấn đề này trong nhiều khía cạnh, đặt ó trong quan hệ nhiều mặt: quan hệ của Mỹ với các nước lớn như Nga, Trung Quốc, quyết tâm giữ vùng Châu

Á –TBD của Mỹ, tại sao các nước đồng minh của Mỹ vẫn phản đối Từ đó mới lý giải được hang loạt nguyên nhân dẫn đến hành động của Mỹ và phản ứng của cá nước: những đối trọng về quyền lực một cuoognj chạy đua

vũ trang.v.v

Một số bài bình luận lần lượt đi từ lý giải cơ sở phát sinh vấn đề, diễn biến của vấn đề, phân tích các mặt của vấn đề, đánh giá đúng đắn hay chỗn hạn chế rồi nêu lên triển vọng ý nghĩa, tác dụng của vấn đề Trong bình luận một số vấn đề cần phải tạo ra “phản đề” để tranh luận, bác bỏ, từ

đó khẳng định vến đề một cách vẵng chắc hơn Bài bình luận đặt ra trong thế tranh luận (bút chiến) luôn có sức hấp dẫn độc giả Như vậy, bài bình luận phải chú ý cả bình và luận Bình xem xét, phân tích các khía cạnh cảu vấn đề, đánh giá, khai thác cấn đề ở mặt nội dung, ý nghĩa Luận là bàn bặc, mở rộng vấn đề, đặt nó vòa trong quá trình diễn biến, phát triển, nhận định khả nawg và triển vọng cảu vấn đề mà người bình luận quan tâm, rồi nêu những tác dụng của nó trong đời sống, thực tế và lý luận…

1.1.2.2 Đề tài bình luận

Qua nững bài bình luận trên báo Nhân Dân, Quân đội nhân dân, Thế giới và Việt Nam có thể thấy sự phong phú về đề tài của thể laoij này không thua kém thể loại nào khác cảu báo chí như: Chính trị, Tư tưởng, Kinh tế, Văn hóa, Xã hội, Thể thao, Y học,… Côn g chúng có thể được

hiểu them về một đạo luật mới có liên quan đề “quốc tê dân sinh” hoặc chỉ

đơn giản hiểu them về tiến trình kết quả cảu một vụ án nào đó Điều cần phải chủ ý là những vấn đề thuộc những phạm vi đề tài đó phải đáp ứng được yêu cầu thời sự của báo chí Một vụ kiện có thể kéo dài hàng năm nhưng khi nó được đưa ra để bình luận thì phải là khi vụ đó đang xét xử