Cách mạng khoa học – công nghệ và xu thế toàn cầu hóa nữa sau thế kỷ XIX” lớp 12 chương trình chuẩn

Với một ý nghĩa như vậy, mônlịch sử có khả năng góp phần thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh.Mặt khác môn lịch sử giúp cho học sinh hiểu được tác động của môi trường tự nhi

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT NGUYỄN THỊ LỢI

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI:

Bài 10:

“Cách mạng khoa học – công nghệ và xu thế toàn cầu hóa nữa sau thế

kỷ XIX” lớp 12 chương trình chuẩn.

Người thực hiện: Vũ Thành Long Chức vụ: Tổ trưởng

Đơn vị công tác: Trường THPT Nguyễn Thị Lợi SKKN thuộc lĩnh mực : Lịch sử

THANH HOÁ NĂM 2017

MỤC LỤC

1.1 Lý do chọn đề tài:……… 1

1.2 Mục đích nghiên cứu:……… 1

1.3 Đối tượng nghiên cứu 2 1.4 Phương pháp nghiên cứu 2 1.5 Những điểm mới của Sáng kiến kinh nghiệm 2 II Nội dung sáng kiến kinh nghiệm: 3 2.1 Cơ sở lý luận xây dựng chủ đề dạy học tích hợp ở trường THPT 3 2.2 Thực trạng vận dụng sáng kiến kinh nghiệm 4 2.2.1 Những thuận lợi trong quá trình thực hiện……… 4

2.2.2 Về phía học sinh……… 5

2.2.3 Về phía giáo viên……… 7

2.3 Các bước xây dựng chủ đề thích hợp và 8 2.3.1 Yêu cầu kiến thức bộ môn kết hợp ……… 10

2.3.2 Các bước xây dựng……… 12

2.3.3 Giáo án thực nghiệm……… 15

2.4 Hiệu quả thực nghiệm……… 18

III Kết luận và kiến nghị 19 3.1 Kết luận……… 19

3.2 Kiến nghị……… 19

I Mở đầu

1.1.Lý do chọn đề tài.

Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh conngười, có ảnh hưởng đến đời sống vật chất, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của conngười và sinh vật

Như vậy môi trường sống của con người gồm hai yếu tố tự nhiên và xã hội

Môi trường tự nhiên bao gồm các yếu tố tự nhiên như vật lý, hoá học, sinhhọc tồn tại ngoài ý muốn của con người nhưng luôn chịu tác động của con người.Môi trường xã hội là tổng hoà các mối quan hệ giữa con người với conngười thông qua các quy ước xã hội, định chế pháp luật, ứng xử, hành vi

Lịch sử xã hội là một bộ phận của thế giới tự nhiên Con người và xã hộiloài người gắn bó một cách mật thiết, hữu cơ với môi trường sinh sống, chịu ảnhhưởng của môi trường và tác động lại môi trường Môi trường có ảnh hưởng vôcùng to lớn đối với sự hình thành và phát triển của xã hội loài người, quá trìnhhình thành và đặc điểm văn hoá, văn minh của từng cộng đồng xã hội Mặt kháctiến trình phát triển của lịch sử xã hội đồng thời cũng là tiến trình con người tácđộng, cải tạo lại môi trường tự nhiên

Vì vậy tìm hiểu lịch sử xã hội loài người không thể không tìm hiểu nhữngđiều kiện tự nhiên mà con người tồn tại và phát triển Môn lịch sử trang bị chohọc sinh những kiến thức về sự phát triển của xã hội loài người Quá trình pháttriển của xã hội loài người là quá trình con người, xã hội loài người chịu ảnhhưởng tác động cả môi trường, đồng thời quá trình con người tác động vào thếgiới tự nhiên từ thời nguyên thuỷ cho đến nay Với một ý nghĩa như vậy, mônlịch sử có khả năng góp phần thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh.Mặt khác môn lịch sử giúp cho học sinh hiểu được tác động của môi trường

tự nhiên đối với sự hình thành và phát triẻn của xã hội loài người đặc biệt là thời

kì nguyên thuỷ và cổ đại Sự tác động của con người vào môi trường tự nhiên,cũng như những ảnh hưởng tích cực, tiêu cực đối với mô trường tự nhiên, qua đócũng dự báo những con đường tác động trực tiếp của con người đối với thế giới

tự nhiên và hướng thay đổi tích cự đối với môi trường

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Giáo dục môi trường hiện nay đang là một vấn đề hết sức cấp thiết trong đờisống xã hội nhằm thay đổi môi trường sống của con người Nhà trường trở thànhnơi tốt nhất làm công tác tuyên truyền đặc biệt thông của các môn học như Lịch

sử, công dân, địa lý Trong chương trình môn lịch sử ở trường THPT có rất nhiềubài có thể giáo dục môi trường cho học sinh một cách thiết thực thông qua họcmôn lịch sử

Bên cạnh đó, việc giáo dục bảo vệ môi trường trong môn lịch sử giúp chohọc sinh hiểu rõ hơn, sâu sắc hơn quá trình phát triển của xã hội loài người Điềukiện tự nhiên đã tác động đến đặc điểm văn hoá, văn minh nhân loại ở thời cổ đại

như tế nào Trình độ văn minh của con người qua các thời kì lịch sử được đánhdấu ở những sự kiện nào trong quan hệ với tự nhiên Với môt ý nghĩa như vậymôn lịch sử có khả năng góp phần thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường cho họcsinh.

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Học sinh khối 12 trường THPT Nguyễn Thị Lợi – Sầm Sơn

- Trên cơ sở vận dụng quan điểm tích hợp tìm hiểu kiến thức các môn văn học,địa lý, công nghệ thông tin trong dạy học lịch sử ở trường THPT

- Các em nắm vững kiến thức bộ môn trên cơ sở vận dụng tích hợp giải quyếttình huống cụ thể

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp dạy học theo hướng tích hợp là lồng ghép nội dung tích hợpvào các bài dạy, tùy theo từng môn học mà lồng ghép tích hợp ở các mức độ nhưliên hệ, lồng ghép bộ phận hay là toàn phần,( Phần nội dung bài học, phần bài tậphay là tổng kết toàn bài ) Khi tích hợp giáo viên cần sử dụng ngôn từ kết nối saocho lô gic và hài hòa từ đó giáo dục và rèn kĩ năng sống, giá trị sống cho họcsinh

- Để nâng cao hiệu quả của môn học tích hợp, giáo viên có thể sử dụng một

số phương pháp để dạy học tích hợp như sau:

+ Dạy học theo dự án

+ Phương pháp trực quan

+ Phương pháp thực địa

+ Phương pháp dạy học đặt và giải quyết vấn đề

+ Phương pháp khăn trải bàn

Trong các phương pháp trên, chúng ta thường sử dụng phương pháp thứ tư

đó là: Phương pháp dạy học đặt và giải quyết vấn đề Phương pháp dạy học đặt

và giải quyết vấn đề là phương pháp dạy học trong đó GV tạo ra những tìnhhuống có vấn đề, điều khiển HS phát hiện vấn đề, hoạt động tự giác, tích cực, chủđộng, sáng tạo để giải quyết vấn đề và thông qua đó chiếm lĩnh tri thức, rèn luyện

kĩ năng và đạt được những mục đích học tập khác Đặc trưng cơ bản của phươngpháp dạy học đặt và giải quyết vấn là “tình huống gợi vấn đề” vì “Tư duy chỉ bắt

đầu khi xuất hiện tình huống có vấn đề” [ 6 ]

1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm.

Việc giáo dục bảo vệ môi trường qua môn lịch sử ở trường phổ thông nóichung và trường trung học phổ thông nói riêng pải thông qua nội dung môn học.Trên cơ sở tìm hiểu nội dung chương trình sách giáo khoa lịch sử lớp 10,11,12,chúng tôi xác định những yêu cầu về nội dung cần giáo dục cho học sinh là.Cung cấp cho học sinh những kiến thức về không gian nơi sảy ra sự kiệnlịch sử Điều này hét sức qan trọng, vì mội sư kiện, mọi quá trình, nhân vật lịch

sử đều xảy ra trong những điều kiện tự nhiên và xã hội nhất định

Sự tác động của môi trường đối với sự hình thành con người, xã hội loàingười Sự hình thành và đặc điểm văn hoá, văn minh nhân lọai môi trường tựnhiên khác nhau đã góp phần tạo nên những khác nhau giữa các nển văn minh cổđại về thời gian ra đời và kết thúc về đặc điểm và thành tựu.

Con người thích nghi với tự nhiên, khai thác, chinh phục thế giới như thếnào Việc chinh phục thế giới tự nhiên phục vụ đời sống và sự phát triển của xãhội ảnh hưởng tích cực và tiêu cực đến môi trường sống

Sử dụng và bảo vệ tài nguyên môi trường, các nguồn năng lượng sạch nhưnăng lượng gió, năng lượng mặt trời, năng lượng thực vật

Gìn giữ bảo vệ di tích lịch sử, các di tích văn hoá là nội dung đặc biệt quantrọng cần khai thác khi dạy học lịch sử Những vấn đề này có thể sử dụng trongdạy học lịch sử Việt nam và lịch sử thế giới

II Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

Điều 3, Luật Bảo vệ Môi trường 2005 định nghĩa: Môi trường bao

gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh

hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và sinh vật.[4]

Như vậy, môi trường sống của con người gồm hai yếu tố tự nhiên và xã hội:

- Môi trường tự nhiên: Bao gồm các nhân tố thiên nhiên như vật lý, hoá

học, sinh học (ánh sáng, núi, sông, biển cả, khí hậu, động và thực vật, tài

nguyên ) tồn tại ngoài ý muốn của con người nhưng luôn chịu tác động của con người

- Môi trường xã hội: Là tổng thể các mối quan hệ giữa con người với

con người thông qua các quy ước xã hội, định chế luật pháp, ứng xử, hành

Vì vậy, tìm hiểu lịch sử xã hội loài người không thể không tìm hiểu

những điều kiện tự nhiên mà con người tồn tại và phát triển Môn Lịch sử

trang bị cho HS những kiến thức về sự phát triển của xã hội loài người Quá trình phát triển của xã hội loài người là quá trình con người, xã hội loài

người chịu ảnh hưởng tác động của môi trường, đồng thời là quá trình con ngườitác động vào thế giới tự nhiên từ thời nguyên thuỷ đến ngày nay Với

một ý nghĩa như vậy, môn Lịch sử có khả năng góp phần thực hiện giáo dục BVMT cho HS

Mặt khác, môn Lịch sử giúp cho HS hiểu được sự tác động của điều

kiện tự nhiên đối với sự hình thành và phát triển của xã hội loài người (đặc

biệt là thời kì nguyên thuỷ và thời cổ đại); sự tác động của con người vào môitrường tự nhiên, cũng như những ảnh hưởng tích cực, tiêu cực đối với môitrường tự nhiên, qua đó góp phần dự báo những con đường tác động tiếp theo củacon người đối với thế giới tự nhiên và những hướng thay đổi tích cực đối với

MT

Bên cạnh đó, việc GDBVMT trong môn Lịch sử giúp cho HS hiểu rõ hơn, sâu hơn quá trình phát triển của xã hội loài người ( Điều kiện tự nhiên

đã tác động tới đặc điểm văn hoá, văn minh nhân loại ở thời cổ đại như thế

nào;Trình độ văn minh của con người qua các thời kì lịch sử được đánh dấu ởnhững sự kiện nào trong quan hệ đối với tự nhiên ) Với một ý nghĩa như

vậy, môn Lịch sử có khả năng góp phần thực hiện giáo dục bảo vệ môi

trường cho học sinh [5]

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

2 2 1 Khó khăn:

- Đối với giáo viên:

+ Giáo viên phải tìm hiểu sâu hơn những kiến thức thuộc các môn học khác + Vấn đề tâm lý chủ yếu vẫn quen dạy theo chủ đề đơn môn nên khi dạy theochủ đề tích hợp, liên môn, các giáo viên sẽ vất vả hơn, phải xem xét, rà soát nộidung chương trình, sách giáo khoa (SGK) hiện hành để loại bỏ những thông tin

cũ, lạc hậu, đồng thời bổ sung, cập nhật những thông tin mới, phù hợp Nội dungcủa phương pháp dạy tích hợp, liên môn cũng yêu cầu GV cấu trúc, sắp xếp lạinội dung dạy học trong chương trình hiện hành theo định hướng phát triển nănglực học sinh nên không tránh khỏi làm cho giáo viên có cảm giác ngại thay đổi + Điều kiện cơ sở vật chất (thiết bị thông tin ,truyền thông) phục vụ cho việcdạy học trong nhà trường còn nhiều hạn chế nhất là các trường ở nông thôn

- Đối với học sinh:

+ Dạy tích hợp là cả một quá trình từ tiểu học đến THPT nên giai đoạn đầu này,đặc biệt là thế hệ HS hiện tại đang quen với lối mòn cũ nên khi đổi mới học sinhthấy lạ lẫm và khó bắt kịp

+ Do xu thế chọn ngành nghề theo thực tế xã hội nước ta hiện nay và việc quyđịnh các môn thi trong các kì thi tuyển sinh nên đa số các học sinh và phụ huynhkém mặn mà (coi nhẹ) với các môn không thi, ít thi (môn phụ)

2.2.3 Thuận lợi:

- Đối với giáo viên:

+Trong quá trình dạy học môn học của mình, giáo viên vẫn thường xuyên phảidạy những kiến thức có liên quan đến các môn học khác và vì vậy đã có sự am

hiểu về những kiến thức liên môn đó hay nói cách khác đội ngũ giáo viên chúng

ta đã dạy tích hợp liên môn từ lâu rồi nhưng chúng ta chưa đi sâu và chưa có kháiniệm tên gọi cụ thể mà thôi

+ Với việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, vai trò của giáo viên khôngcòn là người truyền thụ kiến thức mà là người tổ chức, kiểm tra, định hướng hoạtđộng học của học sinh cả ở trong và ngoài lớp học; vì vậy, giáo viên các bộ mônliên quan có điều kiện và chủ động hơn trong sự phối hợp, hỗ trợ nhau trong dạyhọc

+ Trong những năm qua giáo viên cũng đã được trang bị thêm nhiều kiến thứcmới về phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực: như phương pháp bàn tay nặnbột hoặc kĩ thuật khăn trải bàn, dạy học theo dự án ……

+ Môi trường " Trường học kết nối rất thuận lợi để giáo viên đổi mới trong dạytích hợp, liên môn

+ Nhà trường đã đầu tư nhiều phương tiện dạy học có thể đáp ứng một phần đổimới phương pháp dạy học hiện nay

+ Sự phát triển của CNTT, sự hiểu biết của đội ngũ giáo viên của nhà trường là

cơ hội để chúng ta triển khai tốt dạy học tích hợp, liên môn

- Đối với học sinh:

Học sinh có hứng thú tìm hiểu kiến thức các bộ môn nhất là các bộ môn tựnhiên ngày càng nhiều hơn, sách giáo khoa được trình bày theo hướng “ mở ”nêncũng tạo điều kiên, cơ hội cũng như môi trường thuận lợi cho học sinh phát huy

tư duy sáng tạo

2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

2.3.1Yêu cầu về nội dung giáo dục bảo vệ môi trường qua trong dạy học Lịch sử

Việc GDBVMT qua môn Lịch sử ở trường phổ thông nói chung,

trường THPT nói riêng phải thông qua nội dung môn học Trên cơ sở tìm hiểunội dung CT-SGK Lịch sử lớp 10, 11, 12, chúng tôi xác định những yêu cầu vềnội dung cần GD cho HS là:

- Cung cấp cho HS những kiến thức về không gian nơi xảy ra sự kiện

lịch sử Điều này hết sức quan trọng, vì mọi sự kiện, quá trình, nhân vật lịch

sử đều xảy ra trong những điều kiện tự nhiên, xã hội nhất định

- Sự tác động của môi trường đối với sự hình thành con người, xã hội

loài người; sự hình thành và đặc điểm văn hoá, văn minh nhân loại (môi

trường tự nhiên khác nhau đã góp phần tạo ra sự khác nhau giữa các nền văn minh cổ đại về thời gian ra đời và kết thúc, về đặc điểm và thành tựu )

- Con người thích nghi với tự nhiên, khai thác, chinh phục thế giới như

thế nào? Việc khai thác chinh phục thế giới tự nhiên, phục vụ đời sống và sựphát triển của xã hội ảnh hưởng tích cực và tiêu cực đến môi trường sống

- Sử dụng và bảo vệ tài nguyên, các nguồn năng lượng sạch ( năng lượng gió,năng lượng mặt trời, năng lượng thực vật.)

- Gìn giữ, bảo vệ các di tích lịch sử, các di sản văn hoá Đây là một nôi dung đặcbiệt quan trong cần chú ý khai thác khi dạy học lịch sử Những vấn đề này có thể

sử dụng trong dạy học lịch sử Việt Nam và lịch sử thế giới [6]

2.3.2 Nguyên tắc tích hợp kiến thức giáo dục bảo vệ môi trường trong dạy học lịch sử

- Tích hợp nhưng không làm thay đổi đặc trưng môn học, không biến

bài học môn Lịch sử thành bài học giáo dục môi trường

- Khai thác nội dung giáo dục bảo vệ môi trường có chọn lọc, đảm bảo

cho HS vừa nắm vững kiến thức bộ môn, vừa có được những kiến thức, kĩ

năng về giáo dục BVMT (Cả môi trường tự nhiên và xã hội)

- Việc tích hợp GDBVMT trong dạy học lịch sử không giới hạn trong

bài nội khoá mà cần phải tiến hành các hoạt động ngoại khoá, đặc biệt là các bài về lịch sử địa phương, dạng bài thực địa

-Việc lồng ghép giáo dục BVMT vào trong bài học lịch sử phải hết sức

nhẹ nhàng, tự nhiên, tránh gượng ép, sống sượng, khiên cưỡng áp đặt [ 7 ]

2.3.3 Hình thức, phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong dạy học lịch sử.

Trên cơ sở phương pháp dạy học bộ môn (Thông tin, tái hiện kiến thức lịchsử; phân tích, so sánh tìm hiểu bản chất sự kiện và tìm tòi, nghiên cứu) GV khéoléo kết hợp việc giáo dục lịch sử với GD môi trường Chẳng hạn, khi dạy về “Cảnước trực tiếp chiến đấu chống Mĩ, cứu nước (1965-1973)” (lịch sử 12), GV đưa

ra một số bức ảnh về sự phá hoại của đế quốc Mĩ bằng rải bom B52, rải chất độchoá học (chất diệt lá) xuống các cánh rừng Việt Nam, qua đó HS thấy rõ tội áccủa đế quốc Mĩ trong việc huỷ diệt sự sống và môi trường và tác hại của nó kéodài hàng chục năm sau cuộc chiến:

+ Miêu tả, tường thuật, kể chuyện, giải thích, nêu đặc điểm, sử dụng đồ

dùng trực quan để tái hiện hình ảnh lịch sử

+ Trao đổi, thảo luận, vấn đáp, đàm thoại, phân tích, so sánh …để nhận

thức bản chất sự kiện, hiện tượng

+ Nêu vấn đề, đưa ra các tình huống, các bài tập, tổ chức việc tự học

cho HS để các em tự tìm tòi, nghiên cứu, nâng cao nhận thức và vốn hiểu biết

lịch sử [ 4 ]

2.3.4.Các bước xây dựng chủ đề tích hợp.

Về mặt phương pháp trong quá trình dạy học Lịch sử địa lý đã vận dungphương pháp dạy học theo phương pháp quy nạp, đi từ phân tích các sự kiện,hiện tượng đơn lẽ cụ thể, dẫn tới những nhận xét, đánh giá mang tính khái quát.Không chỉ môn Địa lý, lịch sử cũng sử dụng bản đồ như một nguồn tri thức quantrọng, một phương tiện dạy học cần thiết để thể hiện không gian diễn biến của

những sự kiện biến cố lịch sử Vì vậy học sinh phải biết sử dung bản đồ trong họctập Lịch sử và địa lý.

Trải qua một thế kỷ vươn lên xây dựng đất nước, nhân dân ta phải tiếnhành hàng loạt các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm để xây dựng và bảo vệ tổquốc Sự nghiệp dữ nước vĩ đại đó không chỉ làm nên những trang sử hào hùngcủa dân tộc mà còn phát huy to lớn truyền thống yêu nước quý báu của dân tộc.Đầu thế kỷ X nhân dân ta đã giành được quyền tự chủ, lật đổ hoàn toàn ách thốngtrị của phong kiến phương bắc tồn tại hàng nghìn năm trong lịch sử

Bước 1: Phân tích nội dung của chương trình của môn học để tìm ra những nội

dung chung có liên quan, bổ sung, hỗ trợ nhau nhưng lại được trình bày riêng biệt

ở từng môn

Bước 2: Lựa chon nội dung gắn với thực tiễn đời sống và phù hợp với năng lực

học sinh

Bước 3: đề xuất và xây dựng một số chủ đề cụ thể cho lớp khối 11.

Bước 4: Điều chỉnh các chủ đề sau khi thực nghiệm

Căn cứ vào mục đích nghiên cứu, nôi dung chương trình môn Lịch sử, địa

lý văn học các nguyên tắc đã đề ra theo quy trình 4 bước đề tài đã lựa chon chủ

đề tích hợp môn Lịch sử, địa lý, văn học ở khối 11

Kết quả thực nghiêm cho thấy: Học sinh vận dụng kiến thức liên môn Lịch sử địa

lý, văn học thấy hứng thú khi giải quyết tình huống theo dự án [5]

Bước 5 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập.

- Thực hiện dự án để giáo viên quan sát và học sinh tìm hiểu, học tập

- Trao đổi, thảo luận, thăm dò ý kiến với giáo viên và học sinh tham gia dự án

- Kiểm tra chất lượng dự án thông qua các bài kiểm tra sau mỗi tiết học (câu hỏi

và đáp án kiểm tra giữa lớp thực nghiệm và lớp đối chứng là giống nhau) [ 4 ]

2.3.5 Những yêu cầu về giáo án và tổ chức giờ dạy khi dạy học tích hợp liên môn.

2.3.5.1 Thiết kế giáo án vận dụng kiến thức liên môn

- Giáo án giờ học vận dụng kiến thức liên môn không phải là một bản đề cươngkiến thức để giáo viên lên lớp giảng giải, truyền thụ áp đặt cho học sinh, mà làmột bản thiết kế các hoạt động, thao tác nhằm tổ chức cho HS thực hiện trong giờlên lớp để lĩnh hội tri thức, phát triển năng lực và nhân cách theo mục đích giáodục và giáo dưỡng của bộ môn Đó là bản thiết kế gồm hai phần hợp thành hữucơ: Một là, hệ thống các tình huống dạy học được đặt ra từ nội dung khách quancủa bài dạy, phù hợp với tính chất và trình độ tiếp nhận của học sinh Hai là, một

hệ thống các hoạt động, thao tác tương ứng với các tình huống trên do giáo viênsắp xếp, tổ chức hợp lí nhằm hướng dẫn HS từng bước tiếp cận, chiếm lĩnh bàihọc một cách tích cực và sáng tạo

- Thiết kế giáo án giờ học vận dụng kiến thức liên môn phải bám chặt vào nhữngkiến thức các bộ môn có liên quan.

- Thiết kế giáo án giờ học vận dụng kiến thức liên môn phải bảo đảm nội dung

và cấu trúc đặc thù nhưng không gò ép vào một khuôn mẫu cứng nhắc mà cần tạo

ra những chân trời mở cho sự tìm tòi sáng tạo trong các phương án tiếp nhận củahọc sinh, trên cơ sở bảo đảm được chủ đích, yêu cầu chung của giờ học

- Nội dung dạy học của thiết kế giáo án giờ học vận dụng kiến thức liênmôn phải làm rõ những tri thức và kĩ năng cần hình thành, tích luỹ cho HS quaphân tích, chiếm lĩnh kiến thức; mặt khác, phải chú trọng nội dung tích hợp giữatri thức bộ môn mình dạy với các bộ môn khác

- Giáo án giờ học vận dụng kiến thức liên môn theo quan điểm tích hợp phải chútrọng thiết kế các tình huống tích hợp và tương ứng là các hoạt động phức hợp đểhọc sinh vận dụng phối hợp các tri thức và kĩ năng của các phân môn vào xử lícác tình huống đặt ra, qua đó chẳng những lĩnh hội được những tri thức và kĩnăng riêng rẽ của từng phân môn mà còn chiếm lĩnh tri thức và phát triển nănglực tích hợp

2.3.5.2 Tổ chức giờ dạy vận dụng kiến thức liên môn

- Tổ chức giờ học trên lớp là tiến trình thực thi bản kế hoạch phối hợp hữu cơhoạt động của giáo viên và học sinh theo một cơ cấu sư phạm hợp lí, khoa học,trong đó giáo viên giữ vai trò, chức năng tổ chức, hướng dẫn, định hướng chứkhông phải truyền thụ áp đặt một chiều học sinh được đặt vào vị trí trung tâmcủa quá trình tiếp nhận, đóng vai trò chủ thể cảm thụ, nhận thức thẩm mĩ, trựctiếp tiến hành hoạt động tiếp cận, khám phá, chiếm lĩnh kiến thức

- Tổ chức hoạt động đọc hiểu vận dụng kiến thức liên môn trên lớp, giáoviên phải chú trọng mối quan hệ giữa học sinh và nội dung dạy học, phải coi đây

là mối quan hệ cơ bản, quan trọng nhất trong cơ chế giờ học Muốn vậy, giáoviên phải từ bỏ vai trò, chức năng truyền thống là truyền đạt kiến thức có sẵn chohọc sinh, còn học sinh không thể duy trì thói quen nghe giảng, ghi chép, họcthuộc, rồi “làm bài” theo lối tái hiện, sao chép, làm thui chột dần năng lực tư duysáng tạo, khả năng tự đọc, tự tìm tòi, xử lí thông tin, tổ chức các kiến thức mộtcách sáng tạo

- Tổ chức chủ đề tích hợp liên môn tuyệt đối không cho học sinh biết trước hệthống câu hỏi và nội dung kiến thức mà chúng ta chỉ thông báo chủ đề dạy học để

các em tự tìm tòi, khám phá nội dung liên quan [ 5 ]

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 1

Để đánh giá tính hiệu quả, tính kả thi của đề tài, tác giả đã tiến hành thựcnghiệm sư phạm tại trường sở tại

* Mô tả thực nghiệm :

- Mục đích thực nghiệm: Thực nghiệm nhằm kiểm chứng các biện pháp s phạm

nâng cao hiệu quả việc phát huy tính tích cực của học sinh khi dạy bài: 10:

“Cỏch mạng khoa học – Cụng nghệ và xu thế toàn cầu húa nữa sau thế kỷ XX.” Lớp 12 chương trỡnh chuẩn ở trờng THPT.

Đối tợng thực nghiệm: Học sinh lớp 12E, trờng THPT Nguyễn Thị Lợi Thanh Hoá năm học 2016-2017 Số lợng học sinh ở lớp thực nghiệm và lớp đốichứng bằng nhau, trình độ nhận thức nh nhau và cùng một giáo viên thực hiện

Nội dung và phơng pháp tiến hành thực nghiệm: Trong quá trình thựcnghiệm, đề tài đã triệt để khai thác nội dung sách giáo khoa và tổng hợp tất cả cácbiện pháp dạy học thích hợp nh đã nêu ở trên để tiến hành

Đề tài đã tiến hành một bản trng cầu ý kiến với nội dung tập trung vào bài

10: “Cỏch mạng khoa học – Cụng nghệ và xu thế toàn cầu húa nữa sau thế

kỷ XX.” Lớp 12 chương trỡnh chuẩn ở trờng THPT Để xem hoạt động tiếp thu

kiến thức nh thế nào, học sinh có nắm vững đợc kiến thức cơ bản của bài họckhông Tác giả đề tài cũng đã tiến hành giảng dạy theo phơng pháp tích cực ở lớp12E(lớp thực nghiệm) và lấy lớp 12A làm lớp đối chứng

Điểm trung bình lớp thực nghiệm: X = 7,5

Điểm trung bình lớp đối chứng: Y = 6,3

Số học sinh kiểm tra: 100

Phơng sai lớp thực nghiệm: S2x = 0,98

Phơng sai lớp đối chứng: S2y = 2,5

Từ đó suy ra: t = ( 7,5 – 6,3)

5 , 2 98 , 0

88

n

S 2 x + S 2 y