Nhận thức được ý nghĩa và tầm quan trọng của vấn đề này em đã chọn đề tài '' Xây dựng nông thôn mới ở xã Xuân Khang,Huyện Như Thanh,Tỉnh Thanh Hóa.'' 2.. Lịch sử nghiên cứu vấn đề: Xuân
Trang 1THÔNG TIN VỀ ĐỀ TÀI KHÓA LUẬN
1 Tên Đề Tài:CÔNG CUỘC XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở XÃ XUÂN KHANG,HUYỆN NHƯ THANH,
TỈNH THANH HÓA.
2 Sinh viên thực hiện:
- Họ và tên:
- Lớp:
- Khoa: Khoa KHXH
4 Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Thu Hà
5 Thời gian thực hiện: 3 tháng ( từ tháng 1/2016 đến
tháng 4/2016)
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành đề tài khóa luận này, em xin tỏ lòng biết
ơn sâu sắc đến cô Nguyễn Thị Thu Hà tận tình hướng dẫn
và cung cấp tư liệu trong suốt quá trình làm đề tài khóa luận
Cảm ơn TS Mai Văn Tùng phó giám đốc trung tâm thư viện trường Đại Học Hồng Đức đã giúp chúng em tìm được
Trang 2tư liệu để cung cấp cho đề tài.
Cảm ơn thầy, cô trong bộ môn Lịch sử khoa Khoa học
xã hội, trường Đại học Hồng Đức đã đóng góp những ý kiến quý báu để em thực hiện đề tài khóa luận này
Cảm ơn UBND huyện Như Thanh; UBND xã Xuân Khang đã cung cấp tư liệu và giải đáp các vấn đề liên quan đến khóa luận
Mặc dù đã cố gắng, nhưng do thời gian và trình độ có hạn nên đề tài còn nhiều thiếu sót rất mong được sự đóng góp của thầy, cô để đề tài được hoàn thiện hơn nữa
Cuối cùng em xin kính chúc quý thầy, cô dồi dào sức khỏe và thành công trong sự nghiệp cao quý
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên thực hiện
I MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trước tình hình đẩy mạnh công nghiệp hóa ,hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế toàn cầu,cần có những chính sách cụ thể mang tính đột phá Hiện nay ở nước ta vấn đề nông thôn mới được Đảng và nhà nước hết sức quan tâm nhằm nâng cao đời sống của nhân dân địa phương cũng như góp phần xây dựng đất nước ta giàu đẹp hơn
Trong lịch sử Việt Nam kể từ buổi đầu dựng nước cho đến ngày nay, làng xã lúc nào cũng đóng vai trò hết sức quan trọng trên tất cả các lĩnh vực đời sống, kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội của đất nước Làng vốn là công xã nông thôn, là một cộng đồng cư trú cơ bản của người Việt, có nguồn gốc sâu xa Làng người Việt vừa là một cộng đồng dân cư, vừa là một cộng đồng văn hoá Ở đây chứa đựng
Trang 3những giá trị quá khứ của con người, là nơi củng cố và tái hiện những giá trị văn hoá Việt Nam Đối với người Việt, làng còn có một ý niệm sâu sắc và thiêng liêng là tượng trưng cho quê cha đất tổ, là nơi thừa nhận thành công và danh vọng của mỗi người Vì vậy, vị trí và vai trò của làng Việt càng trở nên quan trọng, nó không chỉ nổi lên những vấn đề cấp thiết đối với sự phát triển chung của đất nước trong hiện tại mà còn gắn liền với quá khứ và góp phần định hướng cho tương lai
Nhận thức được ý nghĩa và tầm quan trọng của vấn đề này em đã chọn đề tài '' Xây dựng nông thôn mới ở xã Xuân Khang,Huyện Như Thanh,Tỉnh Thanh Hóa.''
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề:
Xuân Khang là xã miền núi ở phía Tây-Bắc của huyện Như Thanh,là xã thuần nông giàu truyền thống trong lao động sản xuất và đấu tranh cách mạng.ngoài ra nơi đây còn
có một số di tích lịch sử danh thắng như Hang Ngọc,Hang Bụt,Đá Thanh Gươm,Đá Tống và một số hiện vật như: Mảnh vỡ của các đồ gốm,các loại tiền cổ,vật dụng bằng đồ đồng được phát hiện ở các hang động chứng tỏ rằng mảnh đất Xuân Khang đã được người dân đến đây cư ngụ tự rất lâu trong lịch sử.Ngày nay Xuân Khang còn là tuyến đường quốc lộ 45 kết nối giữa huyện Như Thanh và Huyện Như Xuân Vì vậy, nghiên cứu về làng xã nói chung và vấn đề nông thôn mới ở xã Xuân Khang nói riêng là vấn đề
có ý nghĩa sâu sắc
3 Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu
3.1 Nguồn tài liệu
Tác giả đã cố gắng tập hợp và khai thác thông tin từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau Song để hoàn thành luận văn này, nguồn tài liệu của các giả phần lớn tập trung ở một số lĩnh vực sau:
Một nguồn tài liệu khác cũng có giá trị đặc biệt quan trọng đó là: Lịch sử Đảng bộ và phong trào cách mạng xã Xuân Khang,tài liệu xây dựng nông thôn mới của Xã Xuân
Trang 4Khang,huyện Như Thanh Ngoài các nguồn tài liệu trên, tác giả còn sử dụng nguồn tư liệu điền dã thông qua khảo sát thực địa,tìm hiểu ,nghi chép,gặp gỡ và phỏng vấn các
cụ cao tuổi trong làng,trong các dòng họ để làm rõ những vấn đề đã đặt ra của khóa luận
3.2 Nguồn tài liệu vật chất (di tích, di vật lịch sử)
Khóa luận không phải là một công trình chuyên sâu về các hiện vật ở xã Xuân Khang, và di vật chỉ được sử dụng như những tài liệu làm sáng tỏ thêm về lịch sử - văn hoá của vùng đất này
Tác giả đã đi khảo sát thực địa chủ yếu ở Xã Xuân Khang và một số làng như: làng Xuân Hưng,Xuân Sinh,Đồng hơn Xuân Hòa,Đông Mưa để làm rõ thêm những vấn đề liên quan đã đặt ra trong khóa luận Tác giả
đã đến khảo sát thực địa tại các xã đã bắt tay vào thực hiện như thôn Trạch Khang,Phượng Xuân,Xuân Tiến Có thể nói, trong quá trình khảo sát thực địa, tác giả khóa luận mới chỉ dừng lại qua các cuộc điều tra khảo sát trên bề mặt
và chủ yếu được giới hạn trong phạm vi nhỏ hẹp của các làng xã Tuy kết quả khảo sát mới chỉ dừng lại với tư cách
là tìm hiểu lịch sử và quá trình hình thành phát triển nông thôn mới nhưng bước đầu đã định hướng cho việc tìm hiểu, nghiên cứu về quá trình hình thành và phát triển của xã Xuân Khang là vùng đất cầu nối giữa Như Thanh và Như Xuân, để hiểu rõ hơn về lịch sử,quá trình hình thành phát triển của một xã thuần nông mà giàu truyền thống lao động sản xuất và đấu tranh cách mạng
3.3 Nguồn tài liệu điền dã
Ngoài những nguồn tư liệu kể trên, tác giả còn sử dụng cả nguồn tư liệu điền dã thông qua việc khảo sát thực địa, tìm hiểu, ghi chép, gặp gỡ và phỏng vấn các cụ cao tuổi trong làng, trong các dòng họ để làm sáng rõ những vấn đề đã đặt ra của khóa luận
3.4 Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở nguồn tài liệu sưu tầm được, đề tài cố gắng
Trang 5trình bày theo phương pháp logic kết hợp với phương pháp lịch sử nhằm phác hoạ lại một cách chân thực, khách quan bức tranh tổng thể về vấn đề nông thôn mới ở xã Xuân Khang ,Huyện Như Thanh, tỉnh Thanh Hoá Bên cạnh đó, tác giả còn sử dụng kết hợp nhiều phương pháp khác như: phương pháp thống kê, đối chứng, so sánh, phân tích, tổng hợp
3.5 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở hệ thống, phân tích các nguồn tài liệu và khảo sát thực tế, luận văn nhằm đạt tới mục tiêu sau:
Hệ thống các thành quả của điều tra khảo sát, của các công trình nghiên cứu khoa học trước đây, xây dựng lại thành một chỉnh thể có hệ thống về vấn đề nông thôn mới ở
xã Xuân Khang,huyện Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa
3.6 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện được đề tài, tác giả đã sử dụng tổng hợp nhiều nguồn tư liệu: tư liệu thành văn, tài liệu vật chất, tài liệu dân gian kết hợp với điền dã, điều tra khảo sát thực địa Tác giả hướng tới những nhiệm vụ sau:
Khóa luận góp phần vào việc nhận thức một cách đầy
đủ và chính xác hơn về lịch sử hình thành và quá trình phát triển của xã Xuân Khang
Đồng thời trên cơ sở nghiên cứu về lịch sử và quá trình phát triển của xã Xuân Khang, từ đó, đề xuất những kiến nghị, giải pháp nhằm gìn giữ, bảo lưu và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống nhằm góp phần xây dựng một nền kinh tê văn hóa tiên tiến để thấy được quá trình hội nhập và phát triển của xã Xuân Khang nói chung và nước
ta nói riêng
3.7 Đối tượng nghiên cứu
3.8 Phạm vi nghiên cứu
Do giới hạn của đề tài khóa luận là ''Công cuộc xây
dựng nông thôn mới ở xã Xuân Khang,huyện Như Thanh,tỉnh Thanh Hóa nên phạm vi nghiên cứu chỉ bó hẹp
trong xã Xuân Khang, huyện Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa ,
từ khi hình thành đến nay
Trang 64 Đóng góp của đề tài
Như đã trình bày ở trên, cho đến nay chưa có một
công trình nghiên cứu chuyên sâu nào về công cuộc xây
dựng nông thôn mới ở xã Xuân Khang Trong cuốn Lịch sử
xã Xuân Khang ít nhiều có đề cập đến vấn đề này nhưng
còn khái quát và sơ lược Bằng những sự kiện đã được đối chiếu, xác minh, luận văn tái hiện quá trình hình thành phát triển của xã Xuân Khang
Khóa luận còn là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị phục vụ cho nghiên cứu, biên soạn và giảng dạy bộ môn lịch sử Việt Nam, lịch sử địa phương góp phần hiểu biết thêm về quá trình hình thành và phát triển của đất nước ta
Đặc biệt, khóa luận còn có tác dụng tuyên truyền, giáo dục lòng tự hào về quê hương đất nước, tình cảm trân trọng
và biết giữ gìn và ghi nhận những đóng góp của Đảng và nhân dân ta,của dân tộc Việt Nam nói chung, cư dân xã Xuân Khang nói riêng trong mọi tầng lớp nhân dân Thanh Hoá nói chung và nhân dân huyện Như Thanh nói riêng, đặc biệt là thế hệ trẻ - những chủ nhân tương lai của nước nhà
5 Bố cục của đề tài
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, phần phụ lục, mục lục và tài liệu tham khảo Khóa luận của tác giả được triển khai trong 3 chương:
Chương 1: Khái quát về vùng đất Xuân Khang
Chương 2: xã Xuân Khang trước công cuộc xây dựng nông thôn mới.
Chương 3:Xuân khang với công cuộc xây dựng nông thôn mới từ năm 2012 đến nay.
II NỘI DUNG
Chương 1: Khái quát về vùng đất xã xuân khang.
1.1 Vị trí địa lý.
Xã xuân khang nay thuộc huyện Như Thanh,tỉnh Thanh Hóa,cách trung tâm huyện lỵ 8km về phía Tây-Bắc,nằm trên
Trang 7trục đường quốc lộ 45,phía đông giáp xã Mậu Lâm,phía đông-nam giáp xã Hải Long,phía tây giáp xã Yên Lễ,phía nam giáp xã Tân Bình,phía bắc giáp xã Phượng Nghi.Xuân Khang có địa hình dốc thoải từ Tây sang Nam,thổ nhưỡng bao gồm feralit,đất phù xa,sông suối,đất dốc tụ tầng dày,nhìn chung đất đai màu mỡ có nhiều khả năng phát triển kinh tế nông-lâm nghiệp,phát triển chăn nuôi gia súc quy mô lớn
1.2 Điều kiện tự nhiên
1.2.1 Khí hậu.
Cũng như huyện như thanh và toàn tỉnh Thanh Hóa,thời tiết khí hậu xã Xuân Khang nằm trong khu vực nhiệt đới(đặc trưng nóng ẩm).Thời tiết quanh năm chia thành bốn mùa: Xuân,Hạ,Thu,Đông khí hậu chia thành hai mùa rõ rệt đó là mùa nóng và mùa lạnh.Mùa nóng từ tháng 5 đến tháng 10 mùa này thời tiết nắng nóng có mưa rào,kèm theo giông bão sấm chớp.Mùa lạnh từ tháng 11 đến tháng 4 mùa này thời tiết lạnh,hanh khô nắng nhẹ có ngày trời âm u nhiều mây và có mưa phùn
1.2.2 Nhiệt độ.
Thông thường nhiệt độ trung bình mỗi ngày trong năm là
8543 độ C
1.2.3 Chế độ mưa.
Giống như các địa phương trên miền Bắc,ở đây có một mùa mưa và một mừa ít mưa,mùa mưa thường từ tháng 6 đến tháng 11.mùa ít mưa từ tháng 11 đến tháng 4
1.2.4.Thời tiết và thiên tai.
1.2.4.1.Bão và áp thấp nhiệt đới: Bão thường hoạt động vào
ven bờ biển nước ta thường xảy ra từ tháng 7 đến tháng 10,có năm đến cả tháng 11,bão xảy ra nhiều nhất ở các tháng 9 đến tháng 10.gió bão gây ra mưa lớn,nước triều dâng gây thiệt hại về cả người lẫn của cho nhân dân
1.2.4.2.Gió mùa đông bắc thường xuất hiện từ hạ tuần thứ
8,có năm chậm sang thượng tuần tháng 10 và kết thúc vào tháng 5 có khi sang tháng 6.mỗi khi gió mùa đông bắc tràn về,gió giật mau chóng chuyển từ nam sang đông bắc rồi từ
Trang 8các đợt gió mùa ở Bắc Bộ chuyển tiếp xuống
1.3 Dân cư.
Do được đón nhận dân cư từ nhiều vùng đến ,nên Xuân Khang có cả những người dân tộc như: Mường,Thái,Thổ và Kinh.Người dân ở đây sống gắn bó với nhau đến mức có thể dùng mọi thứ tiếng để giao tiếp với nhau
ở đây có một số dòng họ lâu đời như: họ Hà,họ Trương,họ Lô,họ Vi,họ Lương
1.4.Truyền thống văn hóa của vùng đất xã Xuân Khang,huyện Như Thanh,tỉnh Thanh Hóa.
1.4.1.Truyền thống lao động,ý thức tự lực tự cường,cần cù
sáng tạo trong sản xuất,chiến đấu chống thiên tai là đặc điểm chung nhất của nhân dân các dân tộc trong xã
1.4.2 Nhân dân các dân tộc xã Xuân Khang có truyền
thống văn hóa lâu đời thể hiện đậm đà bản sắc dân tộc
1.4.3 Truyền thống yêu quê hương đất nước đứng lên
chống giặc ngoại xâm là đức tính quý báu của các thế hệ người Xuân Khang
1.5.Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
5.1.1 Nhân dân xã xuân khang trong cuộc kháng chiến chống Pháp
Hưởng ứng chỉ thị ''kháng chiến kiến quốc''và lời kêu gọi ''toàn quốc kháng chiến'' của chủ tịch Hồ Chí Minh ,là một
xã thuộc vùng thượng du,nhân dân các dân tộc xã Xuân Khang nhận rõ tầm quan rọng địa bàn,đẩy mạnh khai hoang phục hóa,tích cực tăng gia sản xuất,đóng góp sức người sức của ủng hộ kháng chiến,giữ vững địa bàn thượng du,bao vây kinh tế địch vào tháng 6/1948 hưởng ứng lời kêu gọi của chủ tịch Hồ Chí Minh ''Thi đua ái quốc'' thục hiện làm công việc gì cũng ''nhanh,nhiều,tốt,rẻ'',tòn xã rấy lên phong trào thi đua trồng các loại cây màu ngắn ngày như: Đậu,khoai,ngô,sắn lạc,vừng,bầu,bí.Trong chiến dịch Điện Biên Phủ nhân dân các dân tộc xã Vĩnh Hòa đã thực hiện tốt lời kêu gọi của Bộ chỉ huy mặt trận chiến dịch Điện Biên Phủ.Xã Vĩnh Hòa tập trung huy động cao nhất nhân
Trang 9tài,vật lực cho tiền tuyến,đóng góp hàng trăm tấn lương thực-thực phẩm cho các chiến dịch và hàng trăm lượt dân công tham gia theo yêu cầu của tỉnh.Đã có 20 người tham gia bộ đội,7 người tham gia vệ quốc đoàn,150 người tham gia dân công hỏa tuyến,32 người tham gia dân công du kích có thể thấy trong cuộc kháng chiến chống Pháp nhân dân Xã Xuân Khang đã đóng vai trò làm hậu phương vững chắc cho tiền tuyến ,góp phần cùng nhân dân cả nước làm nên chiến thắng lịch sử
5.1.2 Nhân dân Xã Xuân Khang trong cuộc kháng chiến chống Mĩ
1.6.Trong giai đoạn hiện nay
Chương 2: xã Xuân Khang trước công cuộc xây dựng nông thôn mới.
2.1 Qúa trình hình thành làng xã và cư dân
Xã Xuân Khang thời thuộc Hán là phần đất huyện Cư Phong.Thời Tam Quốc-Lưỡng Tấn đến Tiền-Lê-Lý là vùng đất thuộc huyện Tùng Nguyên Thời Trần Hồ là miền đất thuộc huyện Nông Cống,phủ Thanh Hóa.từ năm 1837 thuộc phần đất tổng Như Lăng huyện Nông Cống,phủ Tĩnh Gia.Năm Minh Mệnh 18 tách tổng Như Lăng thuộc châu Thường Xuân.Khi châu Như Xuân ra đời (1893) Như Lăng được cắt về Như Xuân.Đời vua Thành Thái thứ 5(1893) đến tháng 8 năm 1945 tổng như Lăng Châu Như Xuân thuộc mường Lân Ru.Từ đó đến năm 1945 Xuân Khang thuộc xã Vĩnh Khang tổng Như Lăng,gồm 10 chòm,xóm Ngày 18/11/1996 chính phủ ra nghị định số 72/CP thành lập huyện Như Thanh trên cơ sở chia tách ra từ huyện Như Xuân ,Xuân Khang lúc này thuộc huyện Như Thanh và có
11 làng
2.2.Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ
2.2 Qúa trình phát triển của xã Xuân Khang sau khi Miền Bắc được giải phóng
ngày 20/7/1954 hiệp định gionevo về chấm dứt chiến tranh
Trang 10ở Đông Dương được kí kết hòa bình trở lại trên miền Bắc,lúc này nhân dân xuân khang tập trung phát khôi phục tế,lần lượt thực hiện các kế hoạch của nhà nước đề ra củng
cố hệ thống chính trị,tiến hành cải cách dân chủ,khôi phục kinh tế,xây dựng tổ đổi công và thành lập hợp tác xã
Năm 1974 Đang bộ lãnh đạo nhân dân khôi phục phát triển kinh tế ,nhiệm vụ chung lúc này vẫn là thâm canh tăng năng suất cây trồng,tăng sản lượng lương thực,phát triển chăn nuôi đáp ứng nhu cầu sức kéo phục vụ cho công nghiệp ngoài ra còn đáp ứng nhu cầu về thực phẩm.Bên cạnh việc sản xuất nông nghiệp còn có các nghành nghề tiểu thủ công nghiệp như rèn,mộc,đan lát,nung vôi,gạch,ngói Từ năm 1986 Đảng bộ và nhân dân xã Xuân Khang đẩy mạnh sản xuất kinh tế lâm nghiệp,quán triệt đường lối đổi mới của Đảng và nhà nước,Đảng viên và nhân dân Xuân Khang tin tưởng,phấn khởi bước vào thực hiện công cuộc đổi mới.đây là thời kì diễn ra nhiều hoạt động mang tính đột phá làm thay đổi diện mạo làng xã,tạo nền tảng cho thực hiện công nghệ hóa hiện đại hóa nông thôn.Tính đến năm 1012 bằng các biện pháp kiên cố hóa kênh mương,chuyển dịch cơ cấu cây trồng phù hợp,thực hiện tốt các biện pháp thâm canh áp dụng tiến bộ khoa hoạc
kĩ thuật,năm 2000 tổng diện tích cây trồng trên địa bàn xã
là 840ha,trong đó diện tích lúa là 120ha,tổng sản lượng quy thóc đạt 1.455 tấn,các loại cây trông chủ yếu là lúa,sắn,ngô,mía
Về văn hóa khôi phục và phát huy các bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc,đồng thời thực hiện các nếp sống văn hóa mới,tuyên truyền và thôi thúc nhân dân trong thôn xây dựng gia đình văn hóa,đẩy mạnh công tác tuyên truyền trong từng thôn bản,thông qua hệ thống thư viện đài truyền thanh,truyền hình
Về Y tế-giáo dục Công tác y tế có bước phát triển hơn trước ,phòng y tế được tu sửa,đội ngũ cán bộ được tăng cường thêm,tính đến năm 2000 thì được nhà nước quan tâm dược các tổ chức y tế trong và ngoài nước đầu tư thuốc