Những đứa con trong gia đình tổng hợp

NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH(Nguyễn Thi)Câu 1. So sánh nhân vật chị Chiến và Việt trong tác phẩm “Những đứa con trong gia đình” (Nguyễn Thi).•Gợi ý một số ý để viếtoGiống nhau:Nội dung:Cả hai nhân vật đều có cùng tình yêu thương ba má, hành động cụ thể của tình yêu thương là quyết tâm xin tòng quân giết giặc trả thù cho ba má, quê hương.Cả hai nhân vật đều có ý thức gìn giữ, kế thừa, phát huy truyền thống của gia đình, dòng họ, quyết không đội trời chung với kẻ thù; vào bộ đội quyết chí lập công, ghi tên tuổi vào sổ sách của gia đình.Tuy mỗi nhân vật có một ấn tượng riêng, có đời sống suy nghĩ, tâm lí, hành động riêng nhưng đều thể hiện được phẩm chất tinh thần, tính cách của con người Nam Bộ, đều là những đứa con rất đáng yêu, là khúc song nhỏ góp phần vào dòng chảy gia đình.Nghệ thuật:Cả Việt và Chiến đều được khắc họa theo khuynh hướng hiện thực sống động của Nguyễn Thi.Việt và Chiến đều xuất hiện trong một bối cảnh, là không khí chiến đấu ngột ngạt, đau thương nhưng vô cùng anh dũng của nhân dan miền Nam nên họ mang hơi thở cuộc chiến đấu.oKhác nhau:Nội dung:Chiến là người chị nên trưởng thành hơn, sớm khôn hơn, biết nhường nhịn em và gánh vác công việc của gia đình như một người mẹ thực sự. Ý thức về vai trò làm chị giúp chúng ta phân biệt rõ rệt giữa hai nhân vật.Với Việt, trong đời sống riêng cũng như trong cuộc chiến đấu chung, tính cách hiếu động của con trai trong sinh hoạt gia đình cũng như trong chiến đấu với kẻ thù để lại 1 dấu ấn riêng. Nổi trội ở nhân vật này là tinh thần dũng cảm, ý chí kiên cường, luôn luôn có niềm tin vào chính gia đình, chính những đồng đội của mình.Tóm lại ở cả hai nhân vật đều có những điểm chung và điểm riêng. Tuy nhiên, điểm khác biệt rõ rệt là Việt đã được khắc họa đậm nét hơn, được tác giả giao nhiệm vụ thể hiện tư tưởng và nghệ thuật của mình. Việt là người tạo ra tình huống truyện để dẫn dắt câu chuyện thành công.

NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH

(Nguyễn Thi)

Câu 1 So sánh nhân vật chị Chiến và Việt trong tác phẩm “Những đứa con trong gia đình”

(Nguyễn Thi).

• Gợi ý một số ý để viết

o Giống nhau:

 Nội dung:

- Cả hai nhân vật đều có cùng tình yêu thương ba má, hành động cụ thể của tình yêu thương là quyết tâm xin tòng quân giết giặc trả thù cho ba má, quê hương

- Cả hai nhân vật đều có ý thức gìn giữ, kế thừa, phát huy truyền thống của gia đình, dòng

họ, quyết không đội trời chung với kẻ thù; vào bộ đội quyết chí lập công, ghi tên tuổi vào sổ sách của gia đình

- Tuy mỗi nhân vật có một ấn tượng riêng, có đời sống suy nghĩ, tâm lí, hành động riêng nhưng đều thể hiện được phẩm chất tinh thần, tính cách của con người Nam Bộ, đều là những đứa con rất đáng yêu, là khúc song nhỏ góp phần vào dòng chảy gia đình

 Nghệ thuật:

- Cả Việt và Chiến đều được khắc họa theo khuynh hướng hiện thực sống động của Nguyễn Thi

- Việt và Chiến đều xuất hiện trong một bối cảnh, là không khí chiến đấu ngột ngạt, đau thương nhưng vô cùng anh dũng của nhân dan miền Nam nên họ mang hơi thở cuộc chiến đấu

o Khác nhau:

 Nội dung:

- Chiến là người chị nên trưởng thành hơn, sớm khôn hơn, biết nhường nhịn em và gánh vác công việc của gia đình như một người mẹ thực sự Ý thức về vai trò làm chị giúp chúng ta phân biệt rõ rệt giữa hai nhân vật

- Với Việt, trong đời sống riêng cũng như trong cuộc chiến đấu chung, tính cách hiếu động của con trai trong sinh hoạt gia đình cũng như trong chiến đấu với kẻ thù để lại 1 dấu ấn riêng Nổi trội ở nhân vật này là tinh thần dũng cảm, ý chí kiên cường, luôn luôn

có niềm tin vào chính gia đình, chính những đồng đội của mình

- Tóm lại ở cả hai nhân vật đều có những điểm chung và điểm riêng Tuy nhiên, điểm khác biệt rõ rệt là Việt đã được khắc họa đậm nét hơn, được tác giả giao nhiệm vụ thể hiện tư tưởng và nghệ thuật của mình Việt là người tạo ra tình huống truyện để dẫn dắt câu chuyện thành công

• Bài viết tham khảo:

- Nội dung tham khảo

BÀI 1: Nguyễn Thi là một cây bút văn xuôi tiêu biểu của thời chống mỹ cứu nước Ông

sinh ra ở miền Bắc nhưng sống và chiến đấu gắn liền với vùng đất Nam Bộ anh hùng

Do đó trong văn chương Nguyễn Thi thường in đậm bóng dáng người dân Nam Bộ có tâm hồn trong sáng, có khí phách hiên ngang trong cuộc đối đầu với giặc mỹ xâm lược Truyện ngắn “Những đứa con trong gia đình” 1966 là tác phẩm đặc sắc viết về nhân dân Nam Bộ kháng chiến Truyện xoay quanh những người con trong gia đình nhưng đã mang tầm khái quát về những con người Nam Bộ anh dũng kiên cường trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước Hai nhân vật trung tâm của tác phẩm là Việt và Chiến, tuy có sự khác nhau về tính tình, tính cách nhưng họ vẫn giống nhau cơ bản về phẩm chất anh hùng

2.a Nhân vật Việt và Chiến được nhà văn xây dựng trong tác phẩm là những đứa con trong cùng một gia đình có truyền thống cách mạng Những người con này ngay từ nhỏ

đã mang nặng thù nhà nợ nước nên khi lớn lên họ đều có chung những nỗi niềm, những quyết tâm đánh giặc

- Trước hết hai chị em Việt và Chiến đều có lòng căm thù sâu sắc đối với giặc Pháp, giặc

Mỹ Lòng căm thù đó luôn thường trực trong họ và luôn trở thành một nỗi niềm trăn trở

về lẽ sống, về tinh thần chiến đấu

- Xuất phát từ lòng căm thù hai chị em Việt và Chiến luôn nung nấu quyết tâm trả thù cho người thân Sự nung nấu đó thể hiện bằng việc họ luôn giành nhau đi bộ đội Trong một lần ghi tên tong quân “cả hai chị em Việt giành nhau chạy lên” để được đăng ký tên mình vào danh sách Việt đã nhanh nhẩu chạy lên trước “tôi là Việt anh cho tôi đi bộ đội lắm”, trong khi đó chị Chiến cũng giành “đề nghị mấy anh xét cho, nó là em tôi mà cái

gì nó cũng giành” Sauk hi được chú Năm giúp đỡ cho ghi tên cả hai thì cả hai cùng chung ý ý sắp xếp việc nhà và đưa bàn thờ của má sang gửi nhà chú Năm “nào đưa má sang ở tạm nhà chú, chúng con đi đánh giặc trả thù cho ba má, đến chừng nước nhà độc lập con lại đưa má về”

- Một sự giống nhau rất đặc biệt đó là hai chị em đều có lời thề quyết tâm chiến đấu đến cùng Đối với Việt, khi chị Chiến nói “chú Năm nói mày với tao đi kỳ này là ra chân trời mặt biển, xa nhà thì rán học chúng học bạn, thù cha mẹ chưa trả mà bỏ về thì chú chặt đầu”, Việt cười khì và nói với chị “chị có bị chặt đầu thì chặt chứ chừng nào tôi mới bị” Trong khi đó chị Chiến cũng có lời thề quyết tâm không kém “tao đã thưa với chú Năm rồi, đã làm thân con gái ra đi thì tao chỉ có một câu nếu giặc còn thì tao mất vậy à”

- Khi đã ra mặt trận chiến đấu, cả hai chị em đều chiến đấu rất dũng cảm, đặc biệt là Việt

Có lần bị thương nằm giữa rừng ba ngày, tay Việt vẫn không rời cò sung, luôn ở trong tư thế chiến đấu

- Cả hai chị em Việt và Chiến đều có chung lòng căm thù, có chung quyết tâm đánh Mỹ

và đánh Mỹ với tinh thần kiên cường Đó chính là những phẩm chất chói ngời nhất của những đứa con trong gia đình

b Hai nhân vật Việt và Chiến về phẩm chất thì giống nhau nhưng về cá tính, tính cách lại có sự khác nhau Nguyên do của sự khác nhau này vừa là khác nhau về giới tính, do chị em và do hai con người cụ thể

- Trước hết ở nhân vật Việt và Chiến có sự khác nhau về tính cách, chị thì kiên cường, em thì hiếu động Khi còn ở nhà có lần Chiến tìm được cuốn sổ ghi về gia đình của chú Năm và đã kiên trì đánh vần để đọc “từ trưa tới xế, rồi từ xế tới chiều, bỏ ăn quên cả trời chạng vạng” Trong khi đó thì “Việt cũng có ghé đầu vào đọc ké” nhưng rồi “bỏ về nhà

ăn cơm” và đi làm những việc khác

- Chị thì rất đảm đang còn em thì vô tư Chị Chiến phải gánh việc nhà thay mẹ nên đảm đang giống mẹ Trước khi hai chị em cùng lên đường đi đánh giặc chị Chiến đã sắp xếp việc nhà một cách gọn gàng đến mức chú Năm phải khen “Khôn! Việc nhà nó thu được gọn thì việc nước được mở rộng, gọn bề gia thất, đặng bề nước non” Còn Việt thì trong khi chị Chiến trao đổi công việc vẫn “cười khì khì” vẫn vô tư “chụp đom đóm” và “ngủ lúc nào không biết”

- Một sự khác nhau cũng rất dễ thấy đó là chị Chiến thì hay nhường nhịn còn Việt thì hay giành chị Hồi còn ở nhà mỗi lần đi bắt ếch về, Việt đều giành phần hơn thì chị Chiến vẫn nhường em, đến khi bắn tàu giặc trên song Định Thủy thì Việt giành vết đạn bắn tàu giặc là của Việt, chị Chiến cũng nhường nốt Đặc biệt hai chị em giành nhau đi tòng quân, chị Chiến giành Việt đi trước cũng là nhường phần thuận lợi cho em, trong khi đó Việt lại giành chị

- Qua những sự khác nhau giữa Việt và Chiến, người đọc cảm nhận được đó là sự khác nhau về tính tình, tính cách, chứ không phải khác nhau về phẩm chất, bản chất con người

3 Qua sự giống nhau và khác nhau giữa hai nhân vật Việt và Chiến, tác giả muốn nói lên rằng giữa hai chị em trong một gia đình có sự khác nhau về tính cách nhưng điều quan trọng là họ giống nhau về quyết tâm đánh Mỹ và sự dũng cảm kiên cường đánh

Mỹ đến cùng Đó là phẩm chất chung của những đứa con trong gia đình, của một thế hệ thanh niền miền Nam thời chống Mỹ

- Tài liệu sưu tầm

BÀI 2:

A MỞ BÀI

Nguyễn Thi là nhà văn được mệnh danh là "Nhà văn Nam Bộ" Tên tuổi của ông đã gắn liền với những tác phẩm tên tuổi như "Người mẹ cầm súng", "NHững đứa con trong gia đình" Nhân vật của Nguyễn Thi là những con người yêu nước mãnh liệt, thủy chung đến cùng với Tổ quốc, căm thù ngùn ngụt bọn xâm lược và tay sai của chúng, vô cùng gan góc và có tinh thần chiến đấu rất cao - con người dường như sinh ra để đánh giặc Việt và Chiến trong tác phẩm

"Những đứa con trong gia đình" là những con người như thế

B THÂN BÀI

1 Khái quát: Truyện “Những đứa con trong gia đình” được Nguyễn Thi viết năm 1966 khi ông đang công tác tại tạp chí Văn Nghệ quân giải phóng Truyện kể về nhân vật Việt, trong một trận chiến ác liệt tại một cánh rừng cao su Việt bị thương nặng và lạc mất đồng đội Giữa những lần ngất đi tỉnh lại , dòng hồi ức đã đưa Việt về với những kỷ niệm gia đình (ông nội, ba má , chú Năm, chị Chiến,)… ba ngày sau đó, đồng đội tìm được Việt và đưa về bệnh viện dã chiến Sức khỏe Việt dần được bình phục Đội trưởng Tánh giục Việt viết thư kể cho chị Chiến về chiến công của mình Việt định viết nhưng nghĩ thành tích của mình chưa xứng đáng

2 Trong truyện này, nổi bật nhất là hai nhân vật Việt và Chiến Cả hai nhân vật đều xuất thân trong một gia đình, tuổi tác cũng gần nhau nhưng do đặc điểm về giới tính và thứ bậc trong gia đình nên giữa hai người vừa có nét chung vừa có nét riêng biệt để lại nhiều dư âm trong lòng bạn đọc

* Trước hết, ở hai chị em Việt và Chiến có những nét tính cách chung: - Một là: Hai chị em cùng sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng Ông Nội, chú Năm, ba má Việt, chị Hai của Việt đều là những người cán bộ cách mạng trung kiên Gia đình của chị em Việt được ví như một dòng sông mà Việt và Chiến là khúc sông sau của đại gia đình cách mạng ấy

Họ đều có tình cảm gia đình sâu nặng Việt nhiều lần ngất đi tỉnh lại nhưng mỗi lần tỉnh lại anh lại nhớ về gia đình

- Hai là: chị em Việt có chung mối thù với bọn Mỹ - Ngụy Bởi gia đình họ phải chịu nhiều mất mát đau thương do bọn ác ôn gây ra Ông nội hi sinh trong chiến đấu, ba Việt thì bị giặc chặt đầu, má Việt chết vì bom đạn của giặc Tuy còn nhỏ tuổi, chí căm thù đã thôi thúc hai chị em cùng một ý nghĩ và có cùng nguyện vọng: “được cầm súng đánh giặc để trả thù cho ba má” Vì vậy, đêm ghi danh tòng quân, cả hai đều giành nhau đi bộ đội Sau khi được ghi tên tòng quân, tối về, cả hai chị em đều chung nhau quyết tâm đánh giặc Đều quyết tâm “Đi xa nhà thì ráng học chúng bạn… thù ba má chưa trả” thì không được bỏ về Chị Chiến thì thề thốt dữ dội hơn

“Nếu giặc còn thì tao mất”

- Ba là: Hai chị em Chiến - Việt đều có những nét rất ngây thơ thậm chí có phần trẻ con: giành nhau bắt ếch nhiều hay ít, giành nhau thành tích bắn tàu chiến của giặc và giành nhau ghi tên tòng quân

3 Bên cạnh những điểm chung giống nhau thì mỗi người lại mang trong mình những nét đẹp riêng:

a Chiến là cô gái đảm đang, tháo vát:

- Chiến mang vóc dáng của má: "hai bắp tay tròn vo sạm đỏ màu cháy nắng… thân người to và chắc nịch" Đó là vẻ đẹp của con người sinh ra để gánh vác, để chống chọi, để chịu đựng và để

chiến thắng Tuy vậy, chị cũng rất ư là nữ tính Đi đánh giặc còn mang theo lương gược, giữa mỗi trận đánh lại đem ra soi mình

- Chiến đặc biệt giống má ở cái đêm sắp xa nhà đi bộ đội: Chiến biết lo liệu, toan tính việc nhà

y hệt má Chính Việt nhận ra chị “nói nghe in như má vậy” Hình ảnh người mẹ như bao bọc lấy Chiến, từ cái lối nằm với thằng út em trên giường ở trong buồng nói với ra, đến lối hứ một cái "cóc" rồi trở mình Đến nỗi chỉ trong một khoảng thời gian ngắn ngủi trong đêm, Việt đã không dưới ba lần thấy chị giống in má, có khác chỉ là ở chỗ chị "không bẻ tay rồi đập vào bắp

vế than mỏi" mà thôi Chính Chiến cũng thấy mình trong đêm ấy đang hòa vào trong mẹ: "Tao cũng đã lựa ý nếu má còn sống chắc má tính vậy, nên tao cũng tính vậy" Mà đúng thật, chị Chiến sắp đặt việc nhà đâu ra đó Từ việc giao lại ruộng đất cho chi bộ, việc gửi cái nhà cho lớp học, việc làm đám giỗ cho ba má, việc gửi bàn thờ ba má qua nhà chú Năm… chị Chiến đều tính toán, sắp đặt ổn thỏa Đúng như lời chú Năm nhận xét “Khôn! Việc nhà nó thu được gọn thì việc nước nó mở được rộng Gọn bề gia thế đặng bề nước non”

- Chiến hơn Việt chừng một tuổi nhưng Chiến người lớn hơn hẳn: Chiến có thể bỏ ăn để đánh vần cuốn sổ gia đình suốt từ sáng đến xế chiều Tính cách "người lớn" ở Chiến còn thể hiện ở

sự nhường nhịn Tuy có lúc giành nhau với em tranh công bắt ếch, bắn cháy tàu giặc, giành đi tòng quân… nhưng cuối cùng bao giờ chị cũng nhường em hết trừ việc đi tòng quân (vì chị thương em, muốn giành sự hi sinh về mình)

Nói tóm lại, Chiến là cô gái tiêu biểu cho người phụ nữ miền Nam rắn rỏi, đảm đang, anh hùng Chị cũng giống như những con người miền Nam quả cảm: chị Sứ, chị Út Tịch, chị Trần Thị Lý…

b Nét riêng ở Việt:

- Việt - người thanh niên với những phẩm chất hồn nhiên Hồi còn ở nhà, cái gì Việt cũng giành với chị Từ việc tranh giành với chị chuyện bắt ếch nhiều ít, chuyện bắn cháy tàu giặc trên sông Định Thủy, chuyện giành nhau đi tòng quân… Đến tuổi trưởng thành, đi đánh giặc nhưng lúc nào Việt cũng quàng cây ná thun vào cổ Khi bị thương nặng trong đêm tối, không sợ chết mà

sợ bóng đêm và sợ ma Là con trai, lại là em quen được chiều chuộng nên mọi việc Việt đều “ỷ lại cho chị”, phó mặc tất cả cho chị Nghe chị bàn việc gia đình một cách trang nghiêm, Việt vẫn vô tư “lăn kềnh ra ván cười khì khì” và cứ ầm ừ cho qua, vừa nghe vừa “chụp một con đom đóm úp trong lòng bàn tay rồi ngủ quên lúc nào không biết”

- Việt có tình cảm với gia đình rất sâu sắc: Khi tỉnh dậy lần thứ nhất, Việt nhớ và thương má

“Ước gì bây giờ lại được gặp má… má sẽ ghé lại xoa đầu Việt, đánh thức Việt dậy rồi lấy xoong cơm đi làm đồng để dưới xuồng lên cho Việt ăn” Việt thương chị Chiến, Việt nhớ lại cái đêm trước ngày đi tòng quân, nhớ từng lời đối thoại, nhớ cả cái cảnh hai chị em khiêng bàn thờ

má qua nhà chú Năm Thương nhất là lúc “Nghe tiếng chân chị bịch bịch phía sau, Việt thấy

thương chị lạ” Việt thương chú Năm, nhớ giọng hò “đục và tức như gà gáy” nhưng lại “cất lên như một hiệu lệnh dưới ánh nắng chói chang… cuối cùng ngắt lại như một lời thề dữ dội”

- Việt mang trong mình phẩm chất người anh hùng Lúc còn nhỏ, Việt đã cùng chị Chiến cùng địa phương quân bắn cháy tàu giặc trên sông Định Thủy được chú Năm ghi chiến công vào cuốn sổ gia đình Vào trận mạc, Việt chiến đấu dũng cảm, diệt được xe bọc thép của giặc Tuy

bị thương nặng, hai mắt không nhìn thấy gì, “hai tay, vai, đầu, chân đang đau điếng và rỏ máu”, người sắp lả đi vì đói khát, Việt vẫn trong tư thế đường hoàng chững chạc của người chiến sĩ kiên cường, sẵn sàng tiêu diệt giặc: “Tao sẽ chờ mày… Cả khu rừng này còn có mình tao Mày

có bắn tao thì tao cũng bắn được mày… Mày chỉ giỏi giết gia đình tao, còn đối với tao thì mày

là thằng chạy” Dù bị thương, dù tỉnh dù mê, dù kiệt sức vẫn sẵn sàng chiến đấu Tay việt chỉ còn một ngón cử động được, lúc nào Việt cũng bỏ vào cò súng sẵn sáng chiến đấu

- Việt mang trong mình vẻ đẹp của tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mỹ: trẻ trung, gan dạ, đáng yêu nhưng cũng rất mực anh hùng dũng cảm Việt đã tiếp nối và làm rạng rỡ truyền thống đánh giặc cứu nước của gia đình và đó cũng là truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam Nguyễn Thi đã rất thành công trong việc xây dựng hình tượng nhân vật anh hùng trong thời đại đánh

Mỹ

4 Nghệ thuật xây dựng các nhân vật: xây dựng tình huống truyện độc đáo, chuyện được kể qua dòng hồi ức đứt nối chập chờn nhưng lại rất chân thật, cảm động Bút pháp sử thi hào hùng, ngôn ngữ trần thuật hấp dẫn đậm sắc thái Nam Bộ…

C KẾT BÀI

Tóm lại, Việt và Chiến là hai chị em có những phẩm chất giống nhau nhưng đồng thời lại là hai gương mặt, hai cá tính khác nhau, mỗi người một vẻ và tất cả đều đáng yêu, đáng mến Nguyễn Thi đã xây dựng hai nhân vật này thành những gương mặt tiêu biểu cho “Những đứa con trong gia đình” và thế hệ trẻ miền Nam anh hùng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ gian khổ mà rất đỗi hào hùng

Câu 2.Cảm nhận của anh chị về vẻ đẹp của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến

chống Mĩ cứu nước qua hai nhân vật: Việt (Những đứa con trong gia đình-Nguyễn Thi) và Tnú (Rừng xà nu-Nguyễn Trung Thành).

• Gợi ý một số ý để làm:

a) Vài nét về tác giả, tác phẩm

- Tác giả Nguyễn Trung Thành và Nguyễn Thi là 2 nhà văn tiêu biểu cho nền Văn học cách

mạng Việt Nam hiện đại Tác phẩm “Rừng Xà nu”, “Những đứa con trong gia đình” đều là

những tác phẩm xuất sắc phản ánh cuộc sống chiến đấu của con người Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ

- Truyện ngắn “Rừng Xà nu” được viết năm 1965, kể về cuộc đời Tnú và cuộc nổi dậy của dân

làng Xôman

- Truyện “Những đứa con trong gia đình” được kể theo dòng hồi tưởng của Việt về truyền

thống yêu nước của một gia đình nông dân Nam Bộ

- Qua 2 nhân vật: Tnú và Việt, tác giả Nguyễn Trung Thành và Nguyễn Thi đã ca ngợi vẻ đẹp của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ

b) Cảm nhận về vẻ đẹp của con người Việt Nam qua 2 nhân vật: Tnú và Việt

- Lòng yêu quê hương, đất nước, tinh thần căm thù giặc, trung thành với cách mạng (Vẻ đẹp truyền thống qua các thế hệ và sự tiếp nối của các thành viên trong gia đình và cộng đồng, đặc biệt qua Tnú và Việt)

- Vẻ đẹp của người chiến sĩ kiên cường, bất khuất:

+ Sống có lý tưởng (chiến đấu để trả thù cho gia đình, cho quê hương Tổ quốc)

+ Tinh thần tự nguyện chiến đấu, sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc

+ Ý chí, nghị lực, quyết tâm (vượt lên những đau thương của hoàn cảnh, của số phận để sống, chiến đấu)

+ Gan góc, dũng cảm, thông minh, mưu trí, ham học

* Là vẻ đẹp của những người anh hùng đáng tự hào, trân trọng, ngợi ca, ngưỡng mộ

- Giàu lòng yêu thương:

+ Tnú:

· Tình cảm với vợ con

· Tình cảm với buôn làng, quê hương

+ Việt:

· Tình cảm với gia đình (chị Chiến, ba má, chú Năm)

· Tình cảm với đồng đội

- Tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, lạc quan yêu đời

c) Đánh giá chung

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật:

+ Nhân vật Việt:

· Với nghệ thuật trần thuật tác giả để cho nhân vật tự kể về cuộc đời của mình và các nhân vật khác theo dòng hồi tưởng Giọng điệu trữ trình - tự sự

· Vừa có tính khái quát (đậm màu sắc sử thi)

· Vừa mang nét riêng, ấn tượng (ngôn ngữ, hành động, sinh hoạt…thể hiện hình ảnh của người dân Nam Bộ)

+ Nhân vật Tnú:

· Hiện lên qua lời kể của tác giả, lời kể của nhân vật (cụ Mết) Giọng kể mang đậm tính sử thi

· Đặt nhân vật vào những tình huống mang tính quyết liệt, đột ngột tạo độ căng sử thi

· Đặt nhân vật trong mối quan hệ với các nhân vật khác trong tác phẩm Để khắc hoạ vẻ đẹp phẩm chất của nhân vật

· Ngôn ngữ mang đặc trưng của người Tây nguyên

- Ý nghĩa với tác phẩm:

+ 2 nhân vật góp phần làm rõ tư tưởng chủ đề của truyện

+ Vẻ đẹp của nhân vật tiêu biểu cho vẻ đẹp của con người Việt Nam: chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước

+ Khẳng định vị trí của 2 nhân vật trong lòng người đọc, rút ra bài học cho bản thân

• Bài viết tham khảo

Trong bài “Nhận đường”, Nguyễn Đình Thi có viết: “Văn nghệ phụng sự kháng chiến nhưng chính kháng chiến đem đến cho văn nghệ một sức sống mới Sắt lửa mặt trận đang đúc nên văn nghệ mới của chúng ta” Từ chiến trường đầy ác liệt, từ những nỗi đau chiến tranh chất chứa đầy máu và cả sự hy sinh, những áng văn bất hủ đã được tạo nên “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành và “ Những đứa con trong gia đình” của Nguyễn Thi đã ra đời trong hoàn cảnh

ấy Dẫu hai tác phẩm ấy được viết theo hai phong cách khác nhau nhưng cả hai nhà văn đã gặp nhau ở nơi hội tụ của mọi ánh sáng văn chương chân chính mọi thời đó là chủ nghĩa anh hùng cách mạng lớn lao, cao cả, hào hùng Vẻ đẹp ấy được thể hiện rõ nét nhất qua nhân vật Tnú và nhân vật Việt

Mỗi nhà văn có một sở trường riêng về một đề tài và khi nhắc đến văn học kháng chiến chống

Mĩ ta không thể không nhắc đến hai nhà văn tiêu biểu đó là Nguyễn Trung Thành và Nguyễn Thi Nguyễn Trung Thành sinh năm 1932 ông là nhà văn có sở trường viết về vùng đất Tây Nguyên anh hùng, bất khuất Nguyễn Thi (1928-1968) tuy là người Bắc nhưng ông lại có cảm tình sâu sắc với mảnh đất Nam Bộ Chính vì vậy ông đã được coi là nhà văn, con người Nam

Bộ kiên cường Cả hai tác giả đều gắn bó với cuộc kháng chiến chống Mĩ, là những nhà văn chiến sĩ ở hai tuyến đầu máu lửa của Tổ quốc Tác phẩm của họ mang hơi thở nóng hổi của cuộc chiến đấu với những hình tượng nhân vật sinh động, bước vào văn học từ thực tế chiến đấu Hai truyện ngắn “Rừng xà nu” (1965) và “Những đứa con trong gia đình” (1966) đã phản ánh thật rõ ràng và đậm nét ý chí quyết tâm đánh giặc ngoại xâm của dân tộc ta; lòng căm thù giặc cũng như những phẩm chất anh hùng của người chiến sĩ trong công cuộc đấu tranh để gìn giữ non sông của cha ông ngàn đời Nhân vật Tnú và Việt trong hai tác phẩm là hai nhân vật tiêu biểu cho tinh thần yêu nước, yêu cách mạng của con người Việt Nam trong kháng chiến Ở

họ mang nhiều phẩm chất tốt đẹp nhưng cao cả và thiêng liêng nhất chính là vẻ đẹp anh hùng cách mạng

Vậy thế nào là chủ nghĩa anh hùng cách mạng? Đó là sự thể hiện của lòng yêu nước thiết tha, căm thù giặc sâu sắc, tinh thần chiến đấu bất khuất chống lại kẻ thù xâm lược để bảo vệ tổ quốc của con người Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, là sự trung thành với lí tưởng cách mạng được thử thách trong những hòan cảnh khốc liệt, qua đó bộc lộ được vẻ đẹp của phẩm chất anh hùng có tính chất tiêu biểu cho cả dân tộc Tnú và Việt là sự kết tinh của chủ nghĩa anh hùng cao đẹp ấy

Trước tiên đọc tác phẩm “Rừng xà nu” ta có thể dễ dàng cảm nhận được vẻ đẹp anh hùng rực

rỡ ở nhân vật Tnú Tnú là người con của dân làng Xôman, cha mẹ mất sớm và được dân làng cưu mang, nuôi dưỡng Cũng như người dân làng “có cái bụng thương núi, thương nước”, Tnú

đã sớm có lòng yêu thương nhân dân, làng xóm Từ tấm lòng này, Trú đã mở rộng thành tình yêu gắn bó trung thành thủy chung sâu nặng với Cách mạng, cán bộ Cách mạng Bởi ngay từ khi còn là một cậu bé, Tnú được cụ Mết, người gìn giữ và truyền ngọn lửa Cách mạng từ thế hệ này sang thế hệ khác cho hay: “Cán bộ là Đảng Đảng còn nước non này còn” Vì vậy ngay từ chặng đầu của cuộc đời, Tnú đã xuất hiện với tư cách của người anh hùng Tây Nguyên thời chống Mỹ Dù còn nhỏ, Tnú đã sớm tỏ ra gan góc táo bạo, đầy quả cảm như Kim Đồng, Lê Văn Tám, Vừ A Dính… Bất chấp sự vây lùng khủng bố dã man của kẻ thù, chặt đầu những người đi nuôi cán bộ – đầu anh Xút, bà Nhan đang bị chúng treo lủng lẳng đầu bản xóm, Tnú

đã cùng với Mai xung phong vào rừng bảo vệ anh Quyết, một cán bộ trung kiên của Đảng Đây

là một công việc vô cùng khó khăn và đầy nguy hiểm nhưng Mai và Tnú đã làm rất tốt để dân làng Xô man mãi tự hào ” Năm năm chưa hề có cán bộ bị giặc bắt hoặc bị giết ở trong rừng” Tnú còn là một người có phẩm chất chính trực, trong sáng, trung thực, thẳng thắn như cây xà

nu Tnú quyết tâm học cho được cái chữ Cụ Hồ để trở thành cán bộ giỏi thay anh Quyết, nếu không may anh Quyết bị hy sinh Tnú có cái đầu sáng lạ lùng trong việc tìm đường rừng để đưa thư cho anh Quyết Nhưng Tnú học chữ hay quên Bởi vậy, khi học chữ thua Mai, Tnú đã tự trừng phạt cái tội hay quên của mình bằng cách “cầm hòn đá tự đập vào đầu mình máu chảy ròng ròng” Hành động này có cái gì đó hơi nóng nảy, nông nổi nhưng nó biểu lộ ý chí, quyết

tâm sắt đá của một con người có chí khí, vì không học được chữ nên tự trừng phạt mình cho đau cho nhớ mà cố gắng hơn

Làm liên lạc chuyển thư cho anh Quyết, Tnú có cái đầu sáng lạ lùng Vốn là con người nhanh trí, táo bạo thích mạo hiểm, Tnú không bao giờ đi đường mòn, bị giặc vây các nẻo đường, Tnú leo lên cây cao xé rừng mà đi vượt qua mọi vòng vây Tnú không vượt qua suối những nơi nước cạn dễ đi mà thường băng qua những con thác hiểm như cưỡi lên lưng con cá kình Có lần vượt qua thác, chuẩn bị lên bờ thì họng súng đen ngòm đã chĩa vào gáy lạnh ngắt Tnú kịp nuốt lá thư của anh Quyết vào bụng bảo đảm bí mật Tnú bị giặc giam cầm ở ngục tù Kontum với biết bao đòn roi, thương tích Địch tra tấn hỏi “Cộng sản ở đâu?” Tnú đã không ngần ngại đặt tay lên bụng và nói: “Ở đây này!”.Và lưng Tnú lại hằn lên những vết dao chém ngang dọc của kẻ thù Đúng Tnú là con người rất giàu phẩm chất thủy chung, trung thành với Cách mạng

mà bất khuất hiên ngang trước kẻ thù “Uy vũ không thể khuất phục”

Ba năm sau, Tnú vượt ngục trở về trực tiếp lãnh đạo dân làng Xô man đánh giặc Và Mai, người bạn từ thuở thiếu thời, đã cùng Tnú trưởng thành qua năm tháng đầy thử thách khốc liệt của chiến tranh nay đã là vợ của Tnú Đứa con trai kháu khỉnh vừa đầy tháng là hoa trái đầu mùa của mối tình thơ mộng và thủy chung ấy Hạnh phúc gia đình lứa đôi của Tnú đang đẹp như trăng rằm lung linh tỏa sáng cả núi rừng Tây Nguyên Song kẻ thù tàn bạo dã man đã đập

vỡ tổ ấm hạnh phúc của Tnú một cách không tiếc thương Chúng đã giết vợ con anh bằng cây gậy sắt, hòng uy hiếp tinh thần Cách mạng của Tnú, người cầm đầu, linh hồn của cuộc nổi dậy Đoạn văn diễn tả sự bất lực của Tnú trước cái chết của vợ con thật bi thương tràn đầy xúc cảm

và ấn tượng “Anh đã bứt đứt hàng chục trái vả mà không hay Anh chồm dậy… bụng anh có lửa đốt Chỗ hai con mắt anh bây giờ là hai cục lửa lớn” Căm thù đau nhói trong tim và bừng cháy trong hai con mắt – một chi tiết thật dữ dội Tnú nhảy vào giữa đám lính, hai cánh tay như cánh gỗ lim của anh ôm chặt lấy mẹ con Mai Nhưng không còn kịp nữa!

Tnú bị bắt, bị trói Vợ và con chết cả rồi nhưng Tnú không khóc Anh ghìm nén nỗi đau, cố gắng vượt qua bi kịch cá nhân để tiếp tục sống và chiến đấu Trước cái chết cận kề, Tnú không

hề run sợ mà anh cảm thấy mình thật bình thản Anh nghĩ “Đứa con chết rồi Mai chắc cũng đã chết Mình rồi cũng chết thôi” Nhưng Tnú không sợ, điều làm Tnú day dứt và băn khoăn nhất chính là không sống được đến ngày cùng dân làng Xô man đánh giặc, rồi khi có lệnh của Đảng cho đánh ai sẽ lãnh đạo dân làng Xô man ? Tnú hoàn toàn không nghĩ đến mình nữa, Tnú đã đặt cái chung, cái nhiệm vụ lên trên bi kịch của mình Đó là thái độ biến đau thương thành hành động

Giặc dùng giẻ tẩm nhựa xà nu để đốt mười đầu ngón tay của Tnú Chúng định dùng lửa để thiêu rụi ý chí đấu tranh của dân làng Xô man Nhưng chúng đã nhầm Chúng đã vô tình thắp lên ngọn lửa đồng khởi, ngọn lửa đấu tranh của dân làng Xô man Một ngón, hai ngón rồi ba bốn ngón của Tnú bốc cháy Không gì đượm băng lửa Xà nu Mười ngón tay của Tnú nhanh