SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓAPHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HOẰNG HOÁ ========0&0======= SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ HÌNH THỨC GIÚP HỌC SINH TIỂU HỌC HỌC TỐT MÔN VẼ TRANH Người thực hiện
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HOẰNG HOÁ
========0&0=======
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ HÌNH THỨC GIÚP HỌC SINH TIỂU HỌC
HỌC TỐT MÔN VẼ TRANH
Người thực hiện: Đỗ Thị Hằng
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường TH Hoằng Trinh Sáng kiến thuộc môn: Mĩ thuật
THANH HÓA NĂM 2017
Trang 2MỤC LỤC
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm 2
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 3 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 3 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3-5 2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề. 5-11 2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo
dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
11
Trang 3
1 MỞ ĐẦU
1.1: Lí do chọn đề tài:
Mục tiêu của giáo dục thẩm mĩ là đem lại cho con người những giá trị thẩm mĩ chân chính trên nền tảng của sự phát triển về mặt trí tuệ và đạo đức làm cho con người hoà đồng được những giá trị đó để có được một trình độ văn hoá cao, một nhân cách hài hòa Mà như chúng ta đã biết mục tiêu của việc giáo dục
mĩ thuật trong nhà trường phổ thông nói chung và tiểu học nói riêng chủ yếu không phải là dạy kĩ năng vẽ, mà thông qua dạy vẽ để giáo dục cho học sinh cảm nhận cái đẹp và biết vận dụng cái đẹp vào cuộc sống, học tập, sinh hoạt hàng ngày Vậy làm sao để tiết học Mĩ thuật trở nên lôi cuốn hấp dẫn? Là một giáo viên tiểu học tôi nhận thấy rằng ở lứa tuổi này lần đầu tiên tiếp xúc với nghệ thuật, tuy không phải dễ nhưng cũng không phải quá khó khăn Dễ ở chỗ nghệ thuật không phải là những con số hay định lí toán học nên không có đáp án
cụ thể nên đối với nghề dạy học đã đòi hỏi tính nghệ thuật rồi thì dạy nghệ thuật càng đòi hỏi tính nghệ thuật cao hơn Phải làm sao để học sinh được thể hiện cá tính và bộc lộ hết khả năng, sở thích của mình, có khát vọng hoàn thiện bản thân như hoàn thiện các nhu cầu vươn tới cái đẹp
Để đạt được mục tiêu trên, khi giảng dạy môn Mĩ thuật giáo viên không nên biến tiết học thành những bài học công thức cứng nhắc mà cần tìm hiểu phương pháp giảng dạy, học nhẹ nhàng, phù hợp với đối tượng Phải làm sao cho học sinh được tiếp xúc ngôn ngữ nghệ thuật một cách tự giác làm sao để các em say sưa với môn học, để các em tự tìm đến với kiến thức và kĩ năng cần thiết trong quá trình học tập Có như vậy mới thực sự thúc đẩy học sinh tích cực,
tư duy, sáng tạo…Tạo ra được những bài vẽ tốt, có chất lượng cao, phù hợp với cuộc sống hàng ngày đi lên của xã hội
Là một giáo viên dạy Mĩ thuật ở trường Tiểu học đã lâu, tôi nhận thấy những thuận lợi cũng như những hạn chế trong việc dạy và học Vậy muốn phát huy chỗ đứng của bộ môn Mĩ thuật trong sự nghiệp nói chung và hình thành tính chất thẩm mĩ ở trường tiểu học nói riêng là một việc làm hết sức khó khăn và trọng tâm là chất lượng dạy học có hiệu quả Xuất phát từ tình hình dạy học Mĩ thuật ở trường tôi hiện nay nhất là phân môn Vẽ tranh đề tài, tôi cần phải làm một việc gì đó để giờ vẽ tranh đề tài thực sự có hiệu quả Từ lí do trên tôi chọn
và áp dụng Một số hình thức giúp học sinh tiểu học học tốt phân môn vẽ tranh " để nghiên cứu Tôi thấy đây là một đề tài có ý nghĩa rất thiết thực nhằm
nâng cao chất lượng học mĩ thuật cho học sinh
1.2: Mục đích nghiên cứu
Môn Mĩ thuật ở trường tiểu học là những kiến thức ban đầu, cơ bản nhất của giáo dục thẩm mĩ cho học sinh, đào tạo cho các em hiểu biết ban đầu về mĩ thuật, góp phần từng bước hình thành khả năng cảm thụ cái đẹp, biết vận dụng cái đẹp vào trong học tập hay sinh hoạt hàng ngày Để hoàn thành mục tiêu dạy học thì người giáo viên cần phải có phương pháp sư phạm phù hợp với từng lứa tuổi, từng đối tượng học sinh, giúp các em say mê học tập đạt kết quả cao
1
Trang 4Đứng trước tình hình thực tế của xã hội nói chung và xuất phát từ thực tế học sinh trường tiểu học nói riêng tôi thấy môn Mĩ thuật thường coi là môn học phụ Học sinh thường học qua loa không chuyên sâu nên sự rèn luyện khả năng của học sinh ngày càng mai một Quan điểm chưa đúng đắn, thiếu quan tâm của phụ huynh coi môn học là môn phụ học cũng được, không học cũng được nên việc chuẩn bị đồ dùng học cho con còn coi nhẹ Đó là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của học sinh Mà nguyên nhân chủ yếu lại nằm ngay trong ý nghĩ, quan niệm sai lệch chủ quan của con người Mặt khác điều kiện vật chất các thiết bị dạy học còn thiếu thốn cộng với sự hạn chế
về năng lực của giáo viên chỉ biết vận dụng các phương pháp dạy học một cách máy móc, dạy theo một mô tuýp đã hướng dẫn sẵn từ trước mà không cần có cải tiến sáng tạo dẫn đến giờ dạy Mĩ thuật không cao Đặc biệt là phân môn Vẽ tranh đề tài, các em còn vẽ tranh chưa đẹp, bài vẽ còn cứng nhắc, không phát huy óc sáng tạo của mình
Vì vậy đòi hỏi người giáo viên dạy bộ môn này không những phải nắm chắc kiến thức và phương pháp dạy học, tìm ra những phương pháp nhằm nâng cao sự hứng thú, năng lực, khả năng tư duy, óc sáng tạo và phương pháp làm việc khoa học đồng thời hình thành ở các em phẩm chất lao động mới con người phát triển toàn diện với " Đức - Trí - Thể - Mĩ"
1.3: Đối tượng nghiên cứu:
- Học sinh trường tiểu học Hoằng Trinh
1.4: Phương pháp nghiên cứu:
Tôi sử dụng những phương pháp sau để nghiên cứu đề tài này
- Phương pháp phân tích
- Phương pháp minh họa
- Phương pháp tổng hợp
- Phương pháp quan sát sư phạm
- Thực tế giảng dạy
- Phương pháp kiểm nghiệm so sánh
- Qua sách báo, băng hình, dự giờ thăm lớp, trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp
1.5: Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
Qua nghiên cứu kinh nghiệm “Tổ chức tiết dạy vẽ tranh đề tài ở trường Tiểu học đạt kết quả cao” giúp bản thân tôi nói riêng và những giáo viên Mĩ thuật nói chung, coi mọi giải pháp góp phần nâng cao hứng thú học tập của học sinh phát huy được
tư duy, khả năng sáng tạo để từ đó nâng cao được chất lượng tiết dạy của giáo viên
và các bài thực hành của học sinh đẹp hơn, hoàn thiện hơn
Với đề tài tôi chọn nghiên cứu hy vọng được đóng góp một phần nhỏ bé của mình vào việc dạy và học môn Mĩ thuật ở Tiểu học đạt kết quả cao
2
Trang 52 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1: Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Mục tiêu của giáo dục thẩm mĩ là đem lại cho con người những giá trị thẩm mĩ chân chính trên nền tảng của sự phát triển về mặt trí tuệ và đạo đức làm cho con người hoà đồng được những giá trị đó để có được một trình độ văn hoá cao, một nhân cách hài hoà Mà như chúng ta đã biết mục tiêu của việc giáo dục
mĩ thuật trong nhà trường phổ thông nói chung và tiểu học nói riêng chủ yếu không phải là dạy kĩ năng vẽ, mà thông qua dạy vẽ để giáo dục cho học sinh cảm nhận cái đẹp và biết vận dụng cái đẹp vào cuộc sống, học tập, sinh hoạt hàng ngày Vậy làm sao để tiết học Mĩ thuật trở nên lôi cuốn hấp dẫn ? Là một giáo viên tiểu học tôi nhận thấy rằng ở lứa tuổi này lần đầu tiên tiếp xúc với nghệ thuật, tuy không phải dễ nhưng cũng không phải quá khó khăn Dễ ở chỗ nghệ thuật không phải là những con số hay định lí toán học nên không có đáp án
cụ thể nên đối với nghề dạy học đã đòi hỏi tính nghệ thuật rồi thì dạy nghệ thuật càng đòi hỏi tính nghệ thuật cao hơn Phải làm sao để học sinh được thể hiện cá tính và bộc lộ hết khả năng, sở thích của mình, có khát vọng hoàn thiện bản thân như hoàn thiện các nhu cầu vươn tới cái đẹp
Để đạt được mục tiêu trên, khi giảng dạy môn Mĩ thuật giáo viên không nên biến tiết học thành những bài học công thức cứng nhắc mà cần tìm hiểu phương pháp giảng dạy, học nhẹ nhàng, phù hợp với đối tượng Phải làm sao cho học sinh được tiếp xúc ngôn ngữ nghệ thuật một cách tự giác làm sao để các em say sưa với môn học, để các em tự tìm đến với kiến thức và kĩ năng cần thiết trong quá trình học tập Có như vậy mới thực sự thúc đẩy học sinh tích cực,
tư duy, sáng tạo…Tạo ra được những bài vẽ tốt, có chất lượng cao, phù hợp với cuộc sống hàng ngày đi lên của xã hội
2.2: Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
*Thực trạng tình hình học tập của học sinh và việc dạy của giáo viên.
a Thực trạng học tập của học sinh.
Do đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh tiểu học còn nhỏ, sự tập trung không cao, các em chưa tự giác cao nhận thức của các em mới là làm quen với những kiến thức ban đầu, kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực hành còn yếu chưa chú
ý đến vai trò của các bước thực hành Các em còn có thói quen vẽ ngay từng hình một, vẽ bố cục hình xộc xệch, méo mó Lắp ghép hình với nhau tạo nên bố cục mà không chú ý đến các nhóm chính, nhóm phụ dẫn đến bài vẽ dàn trải không tập trung Các hình tượng thường được nhìn một cách chi tiết và cụ thể không có sinh động về dáng và động tác, chủ yếu thể hiện ở góc độ chính diện Các hình vẽ thường sắp xếp bằng nhau, màu sắc rực rỡ
Khi trả lời câu hỏi các em còn lệ thuộc vào sách giáo khoa chưa liên hệ với thực tiễn, không sáng tạo
Giờ học vẽ còn trầm, học sinh vẽ bài uể oải, chán nản, tiết học đạt hiệu quả không cao nhiều học sinh không hoàn thành bài (kêu là khó, không biết vẽ)
b Thực trạng dạy của giáo viên:
Phân môn vẽ tranh đề tài nhiều giáo viên còn kêu là khó (vì nó trừu tượng) Qua thực tế giảng dạy tôi thấy được một số tiết vẽ tranh đề tài chưa thành công
3
Trang 6được do nhiều nguyên nhân:
Giáo viên phần lớn chưa quan tâm đến sự chuẩn bị kỹ càng cho bài dạy trước khi lên lớp (nhất là khâu chuẩn bị đồ dùng dạy học dặn học sinh chuẩn bị
tư liệu ở nhà trước khi đến lớp), chưa quan tâm đến thực tiễn để học sinh lấy hình ảnh đưa vào bài vẽ Nên khi dạy tiết vẽ tranh đề tài còn gặp nhiều khó khăn
Phần tìm, chọn nội dung đề tài, giáo viên chỉ giảng hình ảnh vẽ trong tranh chưa mở rộng nội dung dẫn dắt học sinh lựa chọn nội dung đề tài phong phú hơn Không biết dạy như thế nào để phát huy tính tích cực, sáng tạo của mỗi học sinh sử dụng những hình thức tìm và chọn nội dung như thế nào để tiết học sinh động hào hứng không buồn tẻ, đơn điệu
Phần hướng dẫn cách vẽ thì đa số giáo viên chỉ đưa ra các bước thực hiện bằng lý thuyết, sau đó tất cả học sinh thực hành trên giấy mà chưa tìm được ra những cái khác để thu hút sự chú ý của học sinh Học sinh chưa thực sự học tập một cách tích cực, tự chiếm lĩnh tri thức, tự tìm ra cách vẽ riêng cho bản thân Điều đó đã phần nào hạn chế tư duy, óc sáng tạo của học sinh
Đa số giáo viên phụ thuộc vào sách giáo khoa, sách hướng dẫn, coi sách
là mẫu chuẩn mà chưa biết xử lý linh hoạt kiến thức cho phù hợp với trình độ của học sinh Vì vậy chưa phát huy được tính tích cực, sáng tạo của học sinh, dẫn đến học sinh tiếp thu bài một cách tự động chưa khám phá, thâm nhập vào nội dung bài học
Giáo viên chưa biết cách thay đổi phương pháp dạy học để làm sao cho phù hợp, gây được sự thu hút đối với học sinh dẫn đến tiết học được lặp đi lặp lại theo một cấu trúc định sẵn
Do quan điểm của quản lý, các giáo viên khác, phụ huynh học sinh còn coi Mĩ thuật là môn học phụ Dẫn đến tình trạng giáo viên Mĩ thuật chuyên tâm với việc dạy chưa cao
Đó là một số nguyên nhân dẫn đến tiết dạy chưa thành công muốn khắc phục được điều đó, giáo viên cần phải nghiên cứu kĩ chương trình để có kế hoạch hướng dẫn cho học sinh Không hướng dẫn chung chung với tất cả học sinh, cần có ý định trong từng đối tượng học sinh Tổ chức tiết dạy sinh động, học sinh hứng thú làm bài đạt hiệu quả
* Điều tra thực trạng
Trong những năm học vừa qua, tôi được phân công giảng dạy môn Mĩ thuật tại trường Tiểu học Hoằng Trinh tôi thấy hầu hết các em đều thích học vẽ, các em học tập với tinh thần hăng say, cảm nhận được cái hay, cái đẹp được thể hiện từ nội dung và hình thức mỗi khi các em vẽ một bức tranh hay một bài tập thực hành Bên cạnh đó còn một số học sinh nhút nhát, rụt rè chưa mạnh dạn nói lên những suy nghĩ của mình, một số em còn chán nản không thích học vẽ Tất
cả những vấn đề trên rất đáng lo ngại, ảnh hưởng lớn đến việc học Mĩ thuật của học sinh cho nên tôi đã tiến hành điều tra ở một số lớp xem có bao nhiêu em thích học vẽ và không thích học vẽ để từ đó tìm ra biện pháp khắc phục
4
Trang 7*Kết quả điều tra ban đầu :
Lớp Sĩ số Số học sinh thích học
Số học sinh không thích học môn Mĩ
thuật Ghi chú
2 3:Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:
a Phương pháp dạy tiết Vẽ tranh đề tài đạt hiệu quả.
Để giờ dạy Vẽ tranh đề tài, tôi vận dụng lựa chọn các phương pháp dạy học
- Phương pháp chủ yếu là quan sát, thực hành
- Phương pháp phối hợp : Trực quan, vấn đáp, giảng dạy, phân tích tổng hợp, minh hoạ, tổ chức trò chơi, đánh giá nhóm
Điều quan trọng là tôi vận dụng linh hoạt các phương pháp đúng lúc, đúng chỗ theo hướng tích cực hoá các hoạt động của học sinh
b Tiến trình tiết dạy Vẽ tranh đề tài.
Hoạt động Vẽ tranh là hoạt động thực hành, cần tổ chức sao cho thông qua các hoạt động này học sinh chủ động tích cực tham gia và thể hiện hết khả năng của bản thân, sự hướng dẫn của giáo viên là cần thiết nhưng cần đúng lúc, đúng chỗ và mang nhiều tính động viên khích lệ và gợi ý Nếu không sẽ làm học sinh mất hứng thú ảnh hưởng không tốt đến kết quả bài vẽ
Khi dạy tiết Vẽ tranh tôi tiến hành như sau:
* Chuẩn bị:
Tôi thiết kế bài giảng, nghiên cứu bài dạy trước khi lên lớp ba ngày, thiết
kế bám sát theo chuẩn kiến thức kĩ năng Bên cạnh đó tôi tìm hiểu tham khảo thêm các phương pháp dạy trên vô tuyến, băng đĩa hình, sách, báo… Ngoài việc thiết kế bài giảng trước khi lên lớp, tôi chuẩn bị đồ dùng trực quan: Tranh vẽ của học sinh về đề tài liên quan đến bài học, các tranh phải có nét điển hình, đặc biệt
có thể giúp giáo viên khai thác phục vụ tốt cho bài dạy (các bức tranh có 3 loại : Tốt, trung bình và loại chưa tốt), tranh của giáo viên vẽ hoặc đồ dùng, hình gợi ý cách vẽ, hoặc những dụng cụ cần thiết phục vụ cho bài vẽ ngoài trời, máy chiếu, băng đĩa hình Tôi dặn học sinh chuẩn bị bài (sưu tầm tranh ảnh, bài vẽ của học sinh liên quan đến bài vẽ), đồ dùng học Mĩ thuật
* Tiến hành bài giảng.
Trình tự tiến hành tổ chức tiết dạy phải đầy đủ theo các bước nhất định Thời gian trong giờ giảng phải được phân phối hợp lý, giáo viên phối hợp linh hoạt các phương pháp dạy học Các bước dạy bài Vẽ tranh đề tài (các hoạt động dạy - học chủ yếu)
5
Trang 8Bài mới:
*Giới thiệu bài.
Tuỳ theo nội dung bài và thực tế lớp học, giáo viên giới thiệu tạo hứng thú học tập Mĩ thuật cho học sinh nêu yêu cầu của bài học
Ví dụ 1 : Bài 3 - Vẽ tranh đề tài các con vật quen thuộc (Mĩ thuật lớp 4)
Giáo Viên minh hoạ nhanh hình các con vật trên bảng (hoặc dán mô hình các con vật vẽ sẵn) Hỏi học sinh
+ Đây là những con vật gì? hãy kể tên những con vật đó? Chúng có quen thuộc với em không?
- Các em có thích vẽ một trong số những con vật đó không?
- Hôm nay cô sẽ dạy chúng ta vẽ đề tài con vật quen thuộc
Giáo viên viết bài học lên bảng
Cách khác giới thiệu bài này : Giáo viên cùng học sinh chơi trò chơi đoán con vật qua tiếng kêu ( giáo viên ghi âm tiếng kêu các con vật hoặc giáo viên giả giọng (khẩu thuật rồi vào bài)
Hoặc giáo viên mở băng hình do giáo viên cóp từ chương trình thế giới động vật (quay các hoạt động các con vật gần gũi, dễ nhận biết) cho học sinh quan sát rồi đoán cả tên các con vật giáo viên vào bài
Ví dụ 2 : Bài 28 vẽ tranh - đề tài : An toàn giao thông (Mĩ thuật lớp 4)
Giáo viên cho học sinh quan sát tranh di động giống hình rối dẹt ( do giáo viên tự làm ) chơi trò chơi hai bạn Bi và Bống tham gia giao thông trên đường đi học về, nhận xét bạn nào đi đúng và bạn nào đi sai đường
+ Bạn nào đi đúng đường? Tại sao em biết?
+ Bạn nào đi sai đường? Vì sao?
- Quan sát các bạn đi trên đường xảy ra điều gì (Giáo viên di động hình các nhân vật) Bi đi trên vỉa hè rất an toàn còn Bống đi dưới lòng đường không
để ý, xe ô tô lao tới
+ Bạn Bống xảy ra điều gì? (Giáo viên diễn tả hành động Bống bị ô tô đâm vào và ngã ra sau)
+ Các em học tập bạn nào ?
Hôm nay, các em có thích tham gia giao thông cùng bạn Bi và bạn Bống qua bài Vẽ tranh đề tài An toàn giao thông không (Giáo viên ghi bảng)
Ví dụ 3 : Bài 34 Vẽ tranh đề tài phong cảnh (Mĩ thuật lớp 2) Giáo viên
cho học sinh xem băng đĩa hình quay một số phong cảnh thiên đẹp và một số danh lam thắng cảnh hỏi học sinh
- Đây là những cảnh đẹp gì ?
Những cảnh đẹp đó được vẽ lại, gọi là tranh phong cảnh Em có thích vẽ một bức tranh phong cảnh đẹp không? Giáo viên ghi đầu bài lên bảng
Ví dụ 4 : Bài 23 Vẽ tranh đề tài Mẹ hoặc Cô giáo (Mĩ thuật lớp 2) Giáo
viên đọc bài thơ Mẹ và Cô của nhà thơ Trần Quốc Toản Hoặc cho cả lớp hát bài
Mẹ và Cô giáo
Nghe thơ hoặc hát về Mẹ và Cô giáo Các em có thích vẽ tranh về mẹ hoặc cô giáo để tặng mẹ hoặc cô giáo không? Giáo viên ghi đầu bài lên bảng
Ví dụ 5 : Bài 29 Vẽ tranh Đàn gà (Mĩ thuật lớp 1)
Giáo viên cho học sinh quan sát mô hình khu vườn tự tạo và mô hình đàn
6
- SGK: Mĩ thuật lớp 4: bài 3, bài 28
Mĩ thuật lớp 2: bài 34, bài 23
Mĩ thuật lớp 1: bài 29
Trang 9gà : gà trống, gà mái (đồ chơi làm thủ công ) mô hình gà con làm bằng len
+ Trong khu vườn, có những con vật gì đi kiếm mồi ?
+ Các em có thích vẽ chúng không ?
+ Hôm nay thầy sẽ dạy các em vẽ tranh Đàn gà nhé Giáo viên ghi bảng, giới thiệu bài
a Hoạt động 1 : Tìm, chọn nội dung đề tài.
- Mỗi đề tài có nhiều chủ đề khác nhau, cần giúp học sinh hiểu được nội dung chủ đề, để các em nhớ lại và tưởng tượng được những hình ảnh có liên quan đến nội dung bài vẽ
- Giáo viên sử dụng đồ dùng tranh vẽ tự làm, tranh vẽ của học sinh, băng đĩa hình, quay các hình ảnh cụ thể (những tranh, ảnh, hình ảnh dùng để minh hoạ cần có nhiều nét điển hình tiêu biểu giúp cho học sinh hiểu nội dung đề tài
và tìm chọn cách vẽ dễ dàng) cho học sinh quan sát nhận xét tìm, chọn nội dung
đề tài ở phần này, tốt nhất giáo viên nên chuẩn bị một hệ thống câu hỏi cụ thể từ
dễ đến khó có liên quan trực tiếp đến nội dung chủ đề Dùng các câu hỏi này để giúp học sinh tìm hiểu và tiếp cận với đề tài Những câu hỏi nên gắn với nội dung và được minh hoạ bằng tranh, ảnh, hình ảnh cụ thể, tránh những câu hỏi khó Nên dùng phương pháp gợi mở gây hứng thú để lôi cuốn học sinh khi trả lời câu hỏi
Ví dụ 1: Bài 19 Vẽ tranh - Đề tài Ngày Tết (Lễ hội) mùa xuân (Mĩ thuật 5).
+ Giáo viên dùng tranh, ảnh hoặc băng hình cho học sinh xem
+ Em quan sát không khí ngày tết, lễ hội ra sao?
+ Tranh tranh, ảnh (băng hình) ngày tết (Lễ hội) có những hoạt động gì ? + Những hình ảnh gì nổi bật nhất ?
+ Hãy kể những hình ảnh xung quanh ?
+ Em quan sát thấy màu sắc của Ngày Tết (Lễ Hội) trong tranh (ảnh) hoặc hình ra sao ? có tươi vui, rực rỡ thể hiện đúng cảnh ngày Tế (Lễ Hội) không?
+ Em hãy kể về Ngày Tết (Lễ hội) em được tham gia ? kể về hoạt động
em thích nhất ? Tại sao em thích? Em hãy mô tả hình ảnh và màu sắc của hoạt động, cảnh vật ?
Ví dụ 2 : Bài 34 Vẽ tranh - Đề tài phong cảnh (Mĩ thuật 2).
- Giáo viên cho học sinh quan sát tranh ảnh ( băng hình ) phong cảnh + Tranh phong cảnh thường có hình ảnh gì?
+ Em hãy kể về những hình ảnh trong tranh? Hình ảnh gì em thấy nổi bật nhất ? Kể những hình ảnh phụ xung quanh ?
+ Hãy kể những màu sắc trong tranh, ảnh?
+ Em hãy kể một phong cảnh mà em thích?
+ Phong cảnh có hình ảnh gì?
+ Màu sắc ra sao?
Ví dụ 3 : Bài 29 Vẽ tranh Đàn gà ( Mĩ thuật 1 )
Giáo viên cho học sinh quan sát mô hình đàn gà hoặc tranh ảnh đàn gà hỏi học sinh
+ Em hãy kể tên những con gà trong tranh (ảnh) ?
Hoặc
+ Trong gia đình nhà gà gồm những ai ?
7
- SGK: Mĩ thuật lớp 5: bài 19
Mĩ thuật lớp 2: bài 34
Mĩ thuật lớp 1: bài 29
Trang 10+ Gà trống (gà bố) khác gà mái (gà mẹ) và gà con ra sao? Em hãy tả lại chúng?
+ Gia đình nhà gà đang làm gì ?
+ Ngoài vẽ gà còn hình ảnh gì nữa? Màu sắc của những con gà ra sao ? + Em có thích đàn gà (gia đình gà) không? Tại sao? Em đã chăm sóc chúng bao giờ chưa?
Khi học sinh trả lời chưa đúng các ý giáo viên cần bổ sung, định hướng để các em nhận biết cần phải trả lời thế nào cho phù hợp với đúng yêu cầu của bài
b Hoạt động 2 : Hướng dẫn cách vẽ
* Hướng dẫn sắp xếp bố cục
- Hướng dẫn vẽ tranh nếu không có tranh mẫu không có gợi ý thì học sinh
sẽ rất lúng túng Vì thế treo tranh mẫu và phân tích giảng giải cách sắp xếp bố cục hình ảnh, màu sắc ở từng bức tranh để các em quan sát là việc làm hết sức cần thiết Nếu giáo viên chỉ nói mà không có tranh minh hoạ thì học sinh rất khó tiếp thu Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa lời giảng và tranh minh hoạ nhằm gợi
ý để học sinh suy nghĩ nhớ lại những hình ảnh có liên quan tới đề tài (người, con vật, nhà cửa, cây cối có thể đưa vào tranh)
- Cần lưu ý học sinh chọn hình ảnh chính, hình ảnh phụ và cách sắp xếp các hình ảnh đó sao cho hợp lý, cân đối, có trọng tâm rõ nội dung Tuỳ theo nội dung cụ thể của từng bài mà chọn hình ảnh sắp xếp bố cục cho phù hợp, tránh tham lam, ôm đồm, tránh sơ lược, đơn điệu
- Việc hướng dẫn gợi ý sắp xếp bố cục tranh cho hợp lý là rất cần thiết và quan trọng khi vẽ tranh đề tài Nhưng để cho học sinh vẽ được tranh, biện pháp tốt nhất có lẽ là sau khi gợi ý chung hãy để cho học sinh tự do vẽ theo khả năng của mình, tránh bắt vẽ theo khuôn mẫu nhất định, hoặc vẽ theo ý chủ quan của giáo viên
* Hướng dẫn vẽ màu:
- Khi hướng dẫn vẽ màu cần lưu ý hướng dẫn cách sử dụng các chất liệu màu (màu dạ, sáp màu, màu nước , màu bột ) thông qua việc giới thiệu các bức tranh cụ thể và thực hành vẽ mẫu của giáo viên Cùng với việc hướng dẫn cách
sử dụng là việc hướng dẫn vẽ màu và phối hợp màu cho phù hợp với bố cục và nội dung của bức tranh
- Thường thì học sinh Tiểu học rất thích vẽ màu nguyên chất và khi vẽ màu các em thường vẽ theo bản năng Nếu sự tác động của giáo viên không đúng lúc, đúng chỗ thì sẽ ảnh hưởng không tốt và làm mất đi những màu sắc trong sáng và ngây thơ của các em Chính vì thế việc hướng dẫn cho học sinh vẽ màu cần khéo léo và mang tính chất gợi ý, động viên khích lệ, tránh ép buộc các
em vẽ màu theo ý của giáo viên hoặc bắt chước tranh mẫu
- Sau khi hướng dẫn cách vẽ xong giáo viên tổ chức cho học sinh chơi trò chơi để củng cố lại các bước vẽ tranh đề tài tạo hứng thú cho giờ học
Ví dụ : Trò chơi thi sắp xếp hoàn thành bức tranh theo các bước nhanh nhất
(giáo viên xếp lộn xộn các hình gợi ý)
Hoặc : Lựa chọn các hình ảnh cắt rời dán vào giấy A3 hoàn chỉnh bức tranh
8
Hướng dẫn theo chuẩn kiến thức kĩ năng Mĩ thuật Tiểu học