Là Phó hiệu trưởng trong nhà trường, qua thực tế chỉ đạo tôi thấy hoạt động dự giờ của giáo viên Tiểu học hiện nay chưa thực sự đạt được những hiệu quả như mong muốn, hầu như các giáo vi
Trang 1PHẦN I: MỞ ĐẦU
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Dự giờ lớp học là một hoạt động giáo dục quan trọng của mỗi giáo viên nói riêng, của mỗi cấp học nói chung trong đó có cấp Tiểu học Dự giờ lớp học thường xuyên là một biện pháp quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục trong các nhà trường phổ thông hiện nay Dù là đột xuất hay thông báo trước, dự giờ là biện pháp quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục
Thông qua các tiết dự giờ ở tiểu học, giúp cho giáo viên chủ động, tích cực hơn trong bài giảng của mình Khi đồng nghiệp đến dự giờ thì giáo viên giảng dạy chuẩn bị kỹ hơn, sẵn sàng trao đổi về bài dạy trước khi lên lớp, đây là một việc làm hết sức cần thiết đối với mỗi giáo viên đứng lớp hiện nay Những lớp có giáo viên đến dự giờ cũng sẽ sôi nổi, ý thức học tập của học sinh cũng nghiêm túc hơn, đó là điều kiện thuận lợi để giáo viên phát huy được sự sáng tạo trong tiết học của mỗi học sinh Việc dự giờ không chỉ giúp cho giáo viên đến
dự giờ để học tập, đúc rút kinh nghiệm từ trong tiết dạy của đồng nghiệp mà còn giúp giáo viên có những kinh nghiệm và sáng tạo trong việc xử lý các tình huống trong tiết học Thông qua tiết dự giờ, Ban giám hiệu nhà trường và các tổ trưởng sẽ dễ dàng đánh giá xếp loại giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học Còn giáo viên tự nhìn nhận đúng năng lực của mình, có ý thức bồi dưỡng chuyên môn Đây cũng là một biện pháp quan trọng giúp cho giáo viên tiểu học luôn luôn chuẩn bị đầy đủ tâm thế, nghiên cứu tài liệu, chuẩn bị kế hoạch, đồ dùng…khi dạy học Năm học 2016- 2017 Sở, Phòng GD&ĐT đã triển khai sinh hoạt chuyên môn mới lấy học sinh làm trung tâm đã góp phần nâng cao chất lượng giờ dạy, tích cực đổi mới phương pháp dạy học ở cấp tiểu học
Với ý nghĩa và tầm quan trọng của dự giờ , tôi đã chọn sáng kiến" Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy học qua dự giờ ở trường
Tiểu học"
II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Trong các văn kiện trình Đại hội XII, Đảng ta nhấn mạnh sự quan tâm đặc biệt và làm rõ hơn lập trường, quan điểm, tính nhất quán về sự cần thiết phải đối mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo,phát triển nguồn nhân lực.
Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục,đào tạo,phát triển nguồn nhân lực,đã
từng được khẳng định trong các văn kiện Đảng trước đây, đặc biệt là trong Nghị quyết số 29 của Hội nghị Trung ương 8, khoá XI, khẳng định đây không chỉ là quốc sách hàng đầu, là “ chìa khoá” mở ra con đường đưa đất nước tiến lên giàu đẹp, văn minh
Trong văn kiện đại hội XII lần này, kế thừa quan điểm chỉ đạo của nhiệm
kỳ trước, Đảng ta đưa ra đường lối đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo,phát triển nguồn nhân lực, xác định đây là một kế sách, quốc sách hàng đầu, tiêu điểm của sự phát triển, mang tính đột phá, khai mở con đường phát triển nguồn nhân lực Việt Nam trong thế kỷ XXI, khẳng định triết lý nhân sinh mới của nền giáo dục nước nhà “dạy người,dạy chữ, dạy nghề”
Trang 2Để thực hiện được mục tiêu phát triển bậc học và đáp ứng đòi hỏi mà xã hội đặt ra cho hệ thống giáo dục nói chung và bậc Tiểu học nói riêng thì việc nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục là một yêu cầu cấp thiết đặt ra cho các nhà quản lý cũng như mỗi giáo viên tiểu học Hơn nữa cấp tiểu học có vai trò quan trọng vì nó đặt “ nền móng” cho sự phát triển tiếp theo của các cấp học khác Do đó chất lượng học sinh của cấp tiểu học này phụ thuộc rất nhiều ở
“ ông thầy tổng thể” tiểu học Chất lượng giảng dạy và giáo dục của nhà trường phụ thuộc vào chất lượng giờ lên lớp của mỗi giáo viên do vậy làm cán bộ quản
lý phải thường xuyên dự giờ góp ý và đánh giá chính xác giờ lên lớp của giáo viên Công tác dự giờ thăm lớp là một nội dung quan trọng không thể thiếu trong kế hoạch, nhiệm vụ năm học của nhà trường Trên cơ sở kiểm tra giờ dạy trên lớp, cán bộ quản lý căn cứ các văn bản hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học của các cấp để đánh giá toàn diện tất cả các mặt hoạt động của giáo viên
Là Phó hiệu trưởng trong nhà trường, qua thực tế chỉ đạo tôi thấy hoạt động dự giờ của giáo viên Tiểu học hiện nay chưa thực sự đạt được những hiệu quả như mong muốn, hầu như các giáo viên còn chưa tự giác, tích cực dự giờ
của đồng nghiệp bởi tâm lí e ngại cho rằng đi dự giờ tức là kiểm tra tiết dạy của
giáo viên, do đó việc dự giờ thường do cán bộ quản lý chuyên môn thực hiện Giáo viên phần lớn chỉ tham gia dự giờ trong các hoạt động mang tính chất
“Thao giảng” chào mừng các ngày kỉ niệm trong năm học như 20-10, 20-11, 8-3, Vẫn có cán bộ quản lý, giáo viên tuy đã để tâm đến việc kiểm tra - đánh giá giờ lên lớp của giáo viên nhưng đôi khi chỉ kiểm tra cho điểm mà không đánh giá, nhận xét hoặc đánh giá chung chung Điều đó chẳng những không kích thích động viên được giáo viên mà còn làm cho các giáo viên trong hội đồng sư phạm không có hứng thú trong giảng dạy, tự ti,ỷ lại và làm việc không hết trách nhiệm
Để góp phần tích cực có hiệu quả vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong trường tiểu học Sau một thời gian tìm tòi, nghiên cứu, thử nghiệm, so sánh tài trường và nghiên cứu tài liệu, tôi đã đúc kết được một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên tiểu học, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường
III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- Hoạt động dạy học, dự giờ, sinh hoạt chuyên môn của giáo viên
- Hoạt động học tập học sinh
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
- Phương pháp quan sát: Quan sát thực tế giáo viên và học sinh
- Phương pháp phân tích, so sánh, đánh giá, tổng hợp
- Phương pháp thực hành, thử nghiệm
- Phương pháp phỏng vấn
PHẦN II: NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I.CƠ SỞ LÍ LUẬN:
Giờ lên lớp được hiểu là một hoạt động mang tính trung tâm, chủ đạo của nhà trường Nó bao gồm cả hoạt động dạy- học của thầy và trò Vì vậy giờ lên
Trang 3lớp được xem là một đơn vị cơ bản của quá trình dạy học, nó vừa là mục đích vừa là phương tiện giáo dục Giờ lên lớp được tổ chức một cách khoa học và hệ thống được Bộ giáo dục và đào tạo qui định và hướng dẫn giảng dạy theo quy trình, phân phối chương trình, chuẩn kiến thức, kỹ năng Nội dung chương trình lên lớp được chia thành từng phần, từng chương và từng tiết học cụ thể Mỗi một tiết học là một đơn vị kiến thức được truyền thụ trong một thời gian nhất định gọi là giờ lên lớp ở Tiểu học Tất cả các đơn vị kiến thức có sự liên quan chặt chẽ với nhau và quan hệ trên cơ sở vòng kiến thức đồng tâm từ thấp đến cao Người giáo viên Tiểu học, thông qua giờ lên lớp giúp các em học sinh lĩnh hội các đơn vị kiến thức đó theo phân phối chương trình của Bộ giáo dục và đào tạo Nói một cách ngắn gọn thì giờ lên lớp là một đơn vị thời gian để thực hiện nhiệm vụ dạy học Giờ lên lớp đươc thực hiện quá trình sư phạm đối với lớp học
để thực hiện về chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực giảng dạy của giáo viên và thể hiện hoạt động học tập của học sinh, khả năng tiếp thụ, lĩnh hội kiến thức của các em Giờ lên lớp là một nơi cùng “lao động” của thầy và trò, được ví như một trang sách trong vô số trang sách trên bước đường chinh phục kiến thức của học sinh
Qua việc kiểm tra đánh giá giờ dạy trên lớp giúp cho cán bộ quản lý Tiểu học nắm bắt năng lực sư phạm của từng giáo viên trong trường, xác định được thực trạng của việc giảng dạy để phát huy những ưu điểm và hạn chế, những vướng mắc trong giờ dạy trên lớp, từ đó cán bộ quản lý điều chỉnh ngăn ngừa những sai lệch Từ đó để xếp loại chuyên môn nghiệp vụ và công nhận giáo viên giỏi cấp trường, đồng thời giúp cho cán bộ quản lý sử dụng đúng người, đúng việc phát huy được năng lực sở trường của mỗi giáo viên
Qua dự giờ giáo viên tự đánh giá khả năng năng lực chuyên môn của mình đồng thời học hỏi được từ cán bộ quản lý, đồng nghiệp về kiến thức kĩ năng, phương pháp, cách thức tổ chức….để từ đó nâng cao nghiệp vụ sư phạm, rèn luyện nhân cách nhà giáo, tinh thần trách nhiệm, nỗ lực ý chí, tính kiên trì lòng
tự tin, ý thức tập thể và quan hệ ứng xử
II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU:
1 Công tác dự giờ :
Quy định Mức chất lượng tối thiểu của trường Tiểu học Ban hành kèm theo Quyết định số 55/2007/QĐ-BGDĐT ngày 28 tháng 9 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào, Quyết định số 16, do Bộ GD&ĐT ban hành chuẩn kiến thức –kỹ năng, tạo điều kiện thực hiện tốt, có hiệu quả hoạt động dự giờ, đánh giá, rút kinh nghiệm nhằm góp phần tích cực trong việc thúc đẩy hoạt động dạy và học trong nhà trường Qua dự giờ còn nắm bắt thêm việc giáo viên áp dụng Thông tư 30 và những sửa đổi bổ sung theo thông tư 22 trong tiết dạy, từ
đó nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cũng như phát triển học sinh có năng khiếu nói riêng
- Đảm bảo dự đủ, đúng số giờ theo quy định tối thiểu của Bộ GD&ĐT
Trang 4- Cần dự giờ rải đều các tuần trong năm học, tránh sự dồn ép vào các đợt thao giảng, hội giảng
- Việc đánh giá tiết dạy ( Kể cả hội giảng cũng như dự giờ kiểm tra định
kì hay đột xuất) phải coi trọng việc đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập, phát huy tính tích cực và hoạt động nhóm của học sinh
Hoạt động dự giờ giáo viên là hoạt động cần thiết, quan trọng trong quá trình kiểm tra, đánh giá, giúp giáo viên học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, giúp CBQL nắm bắt tình hình thực tiễn của hoạt động dạy-học Để hoạt động dự giờ đạt hiệu quả cao thì cần thiết phải quản lí, chỉ đạo nội dung này một cách khoa học, chặt chẽ và có những biện pháp quản lí khả thi nhất phù hợp với điều kiện thực tế về đội ngũ giáo viên, tình hình học sinh trong môi trường sư phạm của nhà trường
2 Thực trạng chung của nhà trường:
Trường Tiểu học Hoằng Vinh, huyện Hoằng Hoá đạt chuẩn quốc gia mức
độ 2 (Theo QĐ số 5097 ngày 30 tháng 12 năm 2016) Trường có 10 lớp và 15 giáo viên Trong đó: 11 Đại học, 3 Cao đẳng, 1 trung học sư phạm Trình độ đội ngũ cán bộ giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn chiếm tỉ cao tạo điều kiện cho việc tiếp thu và thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học đạt kết quả Nhận thức
về tư tưởng chính trị của đội ngũ cán bộ giáo viên ổn định, vững chắc, kiên định đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Tinh thần đoàn kết trong đơn vị tốt, cán bộ giáo viên một lòng cùng vượt qua khó khăn để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao Nề nếp nhà trường ổn định và chất lượng được nâng lên qua từng năm học
Thực tế cho thấy sinh hoạt chuyên môn là hoạt động thực hiện thường xuyên theo định kỳ nhằm bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học thông qua dự giờ và phân tích bài học ở đó giáo viên tập trung phân tích các vấn đề liên quan đến người học Tuy nhiên những năm học trước đây, hoạt động dự giờ của giáo viên chưa thực sự đạt được hiệu quả như mong muốn, hầu như giáo viên còn chưa tự giác, tích cực dự giờ của đồng nghiệp, dự giờ xong thì ngại góp ý vì sợ va chạm,
sợ đồng nghiệp tự ái Giáo viên hầu như mới chỉ tham gia dự giờ trong các hoạt động mang tính chất “Thao giảng”theo quy định và chào mừng các ngày kỉ niệm trong năm học Điều đó chẳng những không kích thích, động viên được giáo viên mà còn làm cho các giáo viên trong hội đồng sư phạm không có hứng thú trong dự giờ mà còn làm giảm sự năng động, tìm tòi, học hỏi…
Để có kế hoạch và biện pháp chỉ đạo đẩy mạnh hoạt động dạy học đạt hiệu quả, bản thân tôi là Phó hiệu trưởng qua nhiều năm chỉ đạo tôi đã tiến hành rà soát lại những nhược điểm, những tồn tại trong công tác dự giờ thường xuyên của giáo viên và dự giờ kiểm tra đánh giá của cán bộ quản lí trong năm học trước ngay từ đầu năm học Qua rà soát tôi nhận thấy công tác dự giờ thăm lớp gặp những hạn chế sau:
Trang 5- Việc chuẩn bị dự giờ của giáo viên, các thành viên ban kiểm tra chưa được chuẩn bị chu đáo
- Người dự chỉ quan tâm đến hoạt động giảng dạy của giáo viên (nội dung dạy học, phương pháp dạy học, phương tiện, đồ dùng, phân phối thời gian) mà ít quan tâm đến hoạt động học tập của học sinh (thái độ, nền nếp học tập, phương pháp học tập, không khí học tập ) cũng như các quan hệ diễn ra trong tiết dạy (quan hệ thầy- trò, quan hệ trò- trò, xử lí tình huống)
- Việc đánh giá, rút kinh nghiệm còn dè dặt, chưa mạnh dạn đóng góp ý kiến ở tổ chuyên môn, còn nể nang đồng nghiệp Đây là khâu quan trọng then chốt trong công tác dự giờ giáo viên cần phải thực hiện đúng quy định
- Tổ trưởng, tổ phó và các thành viên trong ban kiểm tra chưa được bồi dưỡng kiến thức và kĩ năng nghiệp vụ quản lí Họ có nhận thức đúng về vấn đề
dự giờ thăm lớp, song chưa thực hiện đủ chức năng và nhiệm vụ của mình
- Một số giáo viên nhận thức về vị trí vai trò, nhiệm vụ của công tác dự giờ chưa đầy đủ, chưa thực sự phấn khích tham gia hoạt động tổ chuyên môn, chưa thấy rõ tác dụng của việc dự giờ với công tác giảng dạy của bản thân nên chưa tích cực tham gia dự giờ, dự sơ sài mang tính đối phó, chiếu lệ, hình thức
- Việc triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy và quản lý học sinh còn nhiều hạn chế
Nguyên nhân của thực trạng là do một số giáo viên chưa thấy hết được tầm quan trọng trong hoạt động giáo dục nhà trường, chưa thực sự thích thú và hăng hái tham gia dự giờ thăm lớp; biện pháp tổ chức chưa phù hợp với mọi người nên chưa kích thích được tính tích cực của mỗi cá nhân Việc xây dựng kế hoạch thường dựa vào kinh nghiệm làm việc; trình độ, năng lực chuyên môn của giáo viên trong tổ, khối còn hạn chế; hình thức động viên khen thưởng và nhắc nhở phê bình thiếu phong phú, chưa thiết thực
Tinh thần cộng đồng trách nhiệm giữa các tổ chuyên môn và giáo viên chưa cao, công tác chỉ đạo tổ chức hoạt động thiếu biện pháp cụ thể Do nhận thức chưa rõ ràng về vai trò, nhiệm vụ của công tác dự giờ nên chưa phát huy được tính tích cực chủ động sáng tạo của giáo viên đối với công tác chuyên môn
Từ thực tế trên và trước những đòi hỏi bức bách phải nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục nhằm đáp ứng được những yêu cầu của quá trình đổi mới, tôi nhận thấy cần phải bồi dưỡng nâng cao chất lượng dự giờ, thăm lớp của giáo viên để góp phần nâng cao chất lượng dạy - học Điều này cùng phù hợp với tinh thần chỉ đạo của Sở, Phòng GD&ĐT khi triển khai sinh hoạt chuyên môn lấy học sinh làm trung tâm từ năm học 2016-2017
III BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC QUA VIỆC DỰ GIỜ
Với thực trạng về công tác dự giờ thường xuyên của giáo viên và dự giờ kiểm tra đánh giá của cán bộ quản lí tại trường Tiểu học Hoằng Vinh như trên tôi đã thực hiện triển khai một số biện pháp sau:
Trang 61 Biện pháp1: Xây dựng kế hoạch chỉ đạo:
Năm học 2015 – 2016 và 2016- 2017 tôi đã cùng đồng chí Nguyễn Thị Hoàn- hiệu trưởng nhà trường thành lập Ban kiểm tra gồm: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn, giáo viên giỏi cấp Tỉnh, giáo viên giỏi cấp Huyện
Chúng tôi đã làm với tất cả trách nhiệm và khả năng, với cương vị là Ban kiểm tra chúng tôi đã hưởng ứng vận dụng năm học thực hiện xây dựng sinh hoạt tổ chuyên môn mới lấy học sinh làm trung tâm, qua đó đã:
- Giúp nhà trường đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các quy chế chuyên môn do Bộ GD-ĐT ban hành
- Dự giờ tiến hành phân loại giáo viên Kiểm tra đôn đốc việc thực hiện
kế hoạch, bồi dưỡng giáo viên, kiểm tra hồ sơ chuyên môn, thực hiện cải tiến phương pháp giảng dạy, chỉ đạo tổ viên soạn giáo án mẫu
Các bước tiến hành:
- Khảo sát phân loại giáo viên (Dựa vào kết quả năm trước) Ở đây chúng tôi cho GV tự đề xuất yêu cầu của mình theo Sổ học tập dự giờ; trên cơ sở đó ban giám hiệu sẽ giúp GV hoàn thành các yêu cầu của công tác dự giờ
Sổ học tập dự giờ - năm học 2016-2017
Họ và tên giáo viên:……… Kh i l p:ối lớp:…… ớp:…… ……
Môn năng lực dạy Tự đánh giá
học của bản thân
Đề xuất mục đích học tập khi dự giờ
Điều đã học tập được
Dự kiến vận dụng vào dạy học
Kết quả vận dụng
Tiếng Việt
- Nắm được mục tiêu chương trình, bài dạy.
- Vận dụng thực tế linh hoạt.
- Cách giải quyết tình huống sảy ra
- Chưa sáng tạo phương pháp dạy học
- HS nhận xét, trả lời cho nhau hoặc GV gợi ý
- Cách tổ chức hoạt động nhóm đôi trong giờ Tập đọc
-Phân môn Tập đọc tuần 27.
Nội dung này chẳng khác một kế hoạch tự học tập trong dự giờ của mỗi GV
- Xây dựng kế hoạch tổ nhóm chuyên môn, căn cứ vào thực tế để tổ trưởng đề xuất việc bồi dưỡng giáo viên của tổ mình Phân công nhiệm vụ cho từng giáo viên và tổ nhóm
- Nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
- Thống nhất mục đích, yêu cầu, nội dung cơ bản của từng bài
- Tổ chức học tập các chuyên đề nâng cao hiệu quả giờ lên lớp, cải tiến phương pháp giảng dạy
Trang 7- Tổ chức dự giờ có phân tích đánh giá rút kinh nghiệm
2 Biện pháp2: Tổ chức nội dung thực hiện:
2.1 Dự giờ học hỏi kinh nghiệm:
Căn cứ vào thời khoá biểu trên lớp của mỗi giáo viên, Phó hiệu trưởng chỉ đạo các tổ trưởng chuyên môn lên lịch dự giờ cụ thể cho mỗi giáo viên sau đó xin ý kiến của hiệu trưởng để thực hiện
Để làm tốt được các nội dung này tại đơn vị tôi đã làm như sau: Mỗi kỳ, mỗi năm chúng tôi đều hướng đến mục tiêu rõ ràng (Ví dụ trong tháng 9 chúng tôi muốn gió viên nắm vững quy trình dạy Tập đọc ở các khối lớp, ở tháng 10 chúng tôi lại muốn đề cập kỹ hơn về phương pháp dạy học môn Toán, tháng 11 chúng tôi lại muốn GV kiểm tra xem giáo viên đã áp dụng phương pháp “ Bàn tay nặn bột” như thế nào… Trước hết nắm vững năng lực giảng dạy của từng đ/c từ đó lên lịch cho GV dạy yêu cầu cả 2 tổ chuyên môn cùng dự để học hỏi kinh nghiệm những giáo viên có năng lực Ví dụ giáo viên Nguyễn Hà - lớp 4 dạy tốt về môn Toán, giáo viên Việt Hà- lớp 1A2 nắm vững quy trình dạy Tập đọc- học vần lớp 1, Nguyễn Thị Tuyết - lớp 5 dạy tốt về phân môn TLV, Giáo viên Lê Thị Trường - lớp 2A2 dạy Đạo Đức tốt, đ/c Nguyễn Hạnh GV lớp 3 dạy tốt về TNXH tất cả các GV này đều kết hơp thành thạo ứng dụng công nghệ thông tin
2.2 Dự giờ kiểm tra - đánh giá:
- Dự giờ thường xuyên: Là dự giờ nằm trong kế hoạch xây dựng từ đầu
năm học đó là hoạt động kiểm tra toàn diện Hoạt động này GV có sự chuẩn bị chu đáo về mọi mặt (đồ dùng DH, tiến trình lên lớp, tâm thế sư phạm) CBQL qua việc dự giờ nắm bắt trình độ sư phạm của GV, các hoạt động sư phạm mà
GV đã làm được, chất lượng dạy và học, nền nếp của lớp.Từ đó làm căn cứ để đánh giá chuẩn nghề nghiệp GVTH, làm căn cứ để sử dụng chuyên môn đúng người, đúng việc, phát huy vai trò của mỗi GV
Năm học 2015- 2016 qua dự giờ kiểm tra đ/c Lê Thị Hoa chưa có nhiều kinh nghiệm trong vấn đề đổi mới phương pháp dạy học, chất lượng qua khảo sát học sinh chưa đạt yêu cầu Đến năm học 2016- 2017 tôi thường xuyên kiểm tra dự giờ thăm lớp, theo dõi Sổ học tập dự giờ, đến cuối năm học chất lượng giờ dạy của đ/c cũng như chất lượng của học sinh tốt lên rõ rệt
- Dự giờ đột xuất: Là việc dự giờ không báo trước chỉ nằm trong mục tiêu cần đạt của CBQL Mỗi GV lên lớp phải chấp hành việc dự giờ đột xuất bất kì lúc nào mà CBQL đề xuất
+ Đối với CBQL: Tuy là dự giờ đột xuất song nó phải nằm trong chủ định của CBQL Dự ai? Dự khi nào? Dự tiết nào? Dự để nhằm mục đích gì? Muốn làm được điều đó: CBQL phải căn cứ vào phân phối chương trình để dự giờ Có thể là mở đầu cho một dạng bài nào đó CBQL dự để nắm bắt các bước lên lớp
để tham gia uốn nắn, định hướng các hoạt dộng sư phạm của GV Thông qua việc dự giờ đột xuất góp phần đẩy mạnh hoạt động dạy học trong nhà trường là: mỗi GV trước khi lên lớp luôn luôn phải chuẩn bị bài, chuẩn bị tâm thế dự giờ, chuẩn bị đồ dùng dạy học
Trang 8Ví dụ: ở những năm học trước khi kiểm tra hồ sơ đ/c Tuấn luôn là người nạp chậm, bản thân là giáo viên có năng lực nhưng khi dự giờ thường lúng túng, thiếu tự tin, 2 năm học liên tiếp tôi liên tục lên thăm lớp, dự giờ đột xuất, góp ý đến nay đã tạo cho đ/c tự tin trong các tiết dạy bất kì tiết nào từ đó đ/c luôn có ý thức chuẩn bị tốt bài trước khi lên lớp
- Dự giờ hội giảng: Là hoạt động sư phạm mang tính tập thể GV trong trường Hằng năm đơn vị chúng tôi thường tổ chức thành công nội dung này Kinh nghiệm của chúng tôi phân mỗi đ/c một phân môn, có năm chúng tôi phân theo năng lực sở trường, có năm lại phân ngược lại ví dụ ai chưa vững về phần nào chúng tôi phân dạy ở mảng đó Qua hội giảng GV củng cố kiến thức các bước lên lớp mỗi môn, mỗi phân môn.GV học tập kinh nghiệm sư phạm: tri thức, phương pháp, phong thái sư phạm, từ đó điều chỉnh hoạt động dạy học của mình mỗi ngày một vững vàng về phương pháp Thông qua việc dự giờ hội giảng CBQL đánh giá những ưu điểm, những tồn tại trong hoạt động chuyên môn của một đợt hội giảng qua đó thúc đẩy sự sáng tạo, sự đột phá, sự đổi mới trong việc linh hoạt sử dụng các phương pháp dạy học, khích lệ được những GV có nhiều cố gắng trong chuyên môn, từ đó tạo lên phong trào thi đua dạy tốt học tốt
- Dự giờ chuyên đề: Là hoạt động sư phạm cấp trường hoặc cấp tổ nhằm đi đến thống nhất các bước lên lớp, hay tháo gỡ một dạng bài lí thuyêt hoặc thực hành nào đó khó dạy
Qua dự giờ chuyên đề CBGV tháo gỡ những khó khăn chuyên môn gặp phải, làm chỗ dựa vững chắc cho GV mới ra nghề học tập chuyên môn Thông qua dự giờ chuyên đề thúc đẩy hoạt động chuyên môn bằng việc thực hiện đúng tiến trình lên lớp, GV trao đổi những kinh nghiệm dạy học, việc làm đó tôn vinh những nhà giáo có nhiều kinh nghiệm và thúc đẩy việc dạy học và việc đúc rút kinh nghiệm trong dạy học
Trong những năm gần đây Phòng GD& ĐT Hoằng Hoá rất quan tâm và chỉ đạo sát sao dự giờ chuyên đề, mỗi năm chúng tôi đều được tham gia dự giờ học hỏi kinh nghiệm từ trường bạn, từ đó về đơn vị chúng tôi đã triển khai thành công các chuyên đề ( VD đ/c Nguyễn Hạnh, đã dạy thành công chuyên đề Bàn
tay nặn bột với bài Hoa lớp 3, đ/c Tuấn phương pháp dạy học Mỹ thuật theo
phương pháp mới của Đan Mạch) từ đó GV ở các tổ khối cùng đồng loạt thực hiện
- Dự giờ song song: Là việc dự cùng một tiết nhưng dự 2 GV khác nhau Hoạt động này so sánh được cùng một nội dung kiến thức: mỗi GV vận dụng phương pháp dạy học, cách thức tổ chức khác nhau nên hiệu quả giờ dạy khác nhau Tìm được những sáng tạo của mỗi GV để tháo gỡ kiến thức, nội dung bài giảng
Ví dụ ở trường chúng học kỳ 1 chúng tôi muốn cho GV nắm vững hơn quy trình dạy Tập đọc- học vần lớp 1 vào ngày 17/10, tôi đã phân công cho đ/c Minh
và đ/c Việt Hà cùng dạy bài vần ia thông qua việc dự giờ CBQL cho người dạy
cùng dự để rút kinh nghiệm cho việc dạy của mình và bổ sung cho đồng nghiệp
GV dạy tiết thứ nhất học được ở GV dạy tiết sau những vấn đề gì? Người dạy tiết thứ nhất bổ sung cho người dạy ở tiết dạy sau những vấn đề gì?
Trang 9Thông qua việc làm đó mỗi GV thấy rõ nhất điểm mạnh của mình để phát huy, để tự khẳng định mình và điểm hạn chế của mình, của đồng nghiệp để rút kinh nghiệm cho tiết dạy sau tốt hơn
- Dự giờ có sử dụng công nghệ thông tin: Là hoạt động sư phạm ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy
Ví dụ có năm chúng tôi tổ chức cho GV dự giờ tiết dạy mà GV sử dụng công nghệ thông tin tốt, có năm chúng tôi lại phân và cho GV dự giờ tiết dạy mà
GV đang còn lúng túng…Từ đó vận dụng so sánh những tiết dạy có ứng dụng công nghệ thông tin khai thác được nhiều hình ảnh sống động vào bài giảng làm cho bài giảng sinh động học sinh tiếp thu bằng cả kênh hình và kênh chữ tốt hơn Đối với GV tiết dạy nhẹ nhàng mà hiệu quả hơn Đối với CBQL đã mở ra cho giáo viên một sân làm việc tri thức mà cập nhật được nhiều thông tin
3 Biện pháp 3: Cách thức thực hiện:
3.1.Chuẩn bị trước khi dự giờ kiểm tra đánh giá:
Bước 1: Bám sát kế hoạch đề ra, xem dự ai? dự môn gì? dạng bài nào? nhằm đạt mục đích gì? tháo gỡ về kiến thức kĩ năng hay phương pháp?
Bước 2: Người dự cần xem trước bài dự về SGK về Gợi ý hướng dẫn trong SGV, Định hướng được vấn đề mà giáo viên dễ mắc phải về kiến thức về phương pháp hay cách thức tổ chức, hay về tiến trình tiết dạy để xem giáo viên
đó tháo gỡ ra sao? sáng tạo như thế nào? có gì đổi mới về phương pháp cách thức tổ chức?
3 2 Các bước tiến hành Dự giờ kiểm tra đánh giá:
Bước 1: Tiến hành dự giờ:
CBQL, người dự phải tập trung ghi chép lại tiến trình tiết dạy, rút ra những ưu điểm, tồn tại của tiết dạy và định hướng việc tư vấn thúc đẩy
CBQL, người dự dự kiến điều cần tham gia, cần tư vấn về phương pháp,
về kiến thức về cách thức tổ chức về phân bố thời gian, về sử lí tình huống sư phạm về hoạt động của thầy và trò
Bước 2: Phân tích sư phạm giờ lên lớp đã dự : Dựa vào lý thuyết các kiểu bài học phân tích những hoạt động của thầy, trò trong việc thực hiện mục đích, yêu cầu, nội dung, phương pháp, kết quả và mối liên hệ giữa chúng, cần chú trọng các yếu tố sau :
+ Kiến thức trọng tâm: Đạt (chưa đạt) ở mức độ nào, có gì mới ? Cách khắc phục giải quyết những tồn tại
+ Phương pháp lên lớp: Phù hợp hay chưa phù hợp? các tồn tại và cách sửa đổi? vấn đề sử dụng phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh?
+ Phong thái sư phạm: ngôn ngữ, cử chỉ, hành vi cần chuẩn mực trong sáng gần gũi với học sinh sao cho dễ hiểu, trên phương diện tôn trọng người học, phát huy khả năng vốn sống và vốn kiến thức của HS vào bài dạy + Chất lượng học sinh:Thông qua việc tiếp thu bài giảng, việc thực hành kiến thức trên lớp, việc đóng góp xây dựng bài của HS để CBQL nắm bắt chất lượng HS chỉ cho GV thấy học sinh học như thế nào, HS đang đang
Trang 10gặp khó khăn gì, kết quả ra sao Hoặc có thể sau dự giờ CBQL có thể kiểm tra kết quả học tập của HS bằng một bài kiểm tra chất lượng
+ Ngoài các mặt trên cần chú trọng các yếu tố như: khoa học thực tiễn gắn liền với cuộc sống, đào tạo toàn diện, bám sát mục đích yêu cầu của bài học, điều kiện phương tiện thiết bị dạy học và các tình huống xảy ra trong tiết học có tính tích cực hoặc ngược lại(Tổ chức để GV và HS cùng tiếp cận với tài liệu cần thiết để áp dụng hiệu quả cho giờ dạy cao hơn) Ví dụ trong năm học này sau khi đón bằng Chuẩn quốc gia mức độ 2 chúng tôi đã phối kết hợp với thư viện Tỉnh Thanh Hoá tổ chúc ngày hội đọc sách cho CBGVNV và HS thành công tốt đẹp, ngoài ra còn được thư viện Tỉnh trao tặng sách trị giá 10.000.000 đồng( Phát sóng vào 8 giờ 30 phút ngày 29/3 Đài truyền hình Thanh Hoá)
Trường tiểu học Hoằng Vinh phối hợp với Thư viện Tỉnh tổ chức lễ
trao tặng sách và phục vụ lưu động tại trường.
4 Biện pháp 4: Nhận xét đánh giá tiết dạy
Để làm nội dung này có hiệu quả, tôi thường tổ chức thực hiện như sau:
- Cho GV nêu lại tiến trình tiết dạy, ý tưởng tự đánh giá việc làm được và những vấn đề chưa làm được của mình
- CBQL, người dự tham gia từng khâu đoạn trong tiến trình tiết dạy, chỉ ra cho GV thấy được mặt mạnh, yếu để giáo viên có cái nhìn tổng quát về tiết dạy
Lưu ý: Ở bước này cần tuân thủ theo SHCM lấy HS làm trung tâm Chú ý việc:
+ Học sinh học như thế nào?
+ Học sinh đang gặp khó khăn gì?
+ Nội dung và phương pháp dạy học có phù hợp không, có gây hứng thú cho người học không?
+ Kết qủa học tập của học sinh có được cải thiện không?
+ Cần điểu chỉnh cách dạy và nên điều chỉnh như thế nào?
- Nêu kết quả cuối cùng, ghi biên bản
CBQL cho giáo viên kí nhận những việc đạt được trong tiết dạy và những hạn chế của tiết dạy, làm cơ sở cho việc kiếm tra đánh giá sự tiến bộ khả năng cập nhật đổi mới phương pháp trong những lần dự sau
- Rút kinh nghiệm cho bản thân người CBQL, người dự sau dự giờ học được ở GV sự sáng tạo nào? Từ đó bổ sung kiến thức phương pháp cho mình làm hành trang trong việc kiểm tra đánh giá đồng nghiệp trong những lần kiểm tra
Giáo viên thảo luận, trao đổi góp ý sau dự giờ
5 Biện pháp 5: Giáo viên tự viết thu hoạch
Sau mỗi học kỳ, tôi đều yêu cầu giáo viên tự viết thu hoạch để đánh giá những gì mình đã học được, đề nghị những gì cần được giúp đỡ, góp ý cách tổ chức thuận tiện, hiệu quả cao hơn Nhờ vậy mỗi giáo viên đều hiểu và tích cực tham gia dự giờ có chủ đích cao hơn