skkn nâng cao chất lượng giúp trẻ 5 6 tuổi làm quen với toán

Đối với trẻ mầm non vui chơi là hoạt động chủ đạo, không vì thế mà chúng tasao nhãng việc cung cấp cho trẻ những kiến thức cơ bản, sớm hình thành cho trẻ khảnăng tìm tòi, khám phá về thế

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GD&ĐT HUYỆN NHƯ THANH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÚP TRẺ 5 - 6 TUỔI LÀM QUEN VỚI TOÁN

Người thực hiện: Nguyễn Thị Tuyết Mai Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Yên Thọ SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HÓA NĂM 2017

MỤC LỤC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 1

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG 1

GIÚP TRẺ 5 - 6 TUỔI LÀM QUEN VỚI TOÁN 1

Người thực hiện: Nguyễn Thị Tuyết Mai 1

Chức vụ: Giáo viên 1

Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Yên Thọ 1

SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn 1

Đối với trẻ mầm non vui chơi là hoạt động chủ đạo, không vì thế mà chúng tasao nhãng việc cung cấp cho trẻ những kiến thức cơ bản, sớm hình thành cho trẻ khảnăng tìm tòi, khám phá về thế giới xung quanh, mối quan hệ tự nhiên - xã hội thôngqua các bộ môn khác như: Môi trường xung quanh, âm nhạc, thể dục, tạo hình…trong đó Toán là một bộ môn không thể thiếu trong việc phát triển toàn diện cho trẻ,

nó đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực của đời sống xã hội hiện nay, đòi hỏi conngười phải có vốn hiểu biết về toán học nhất định

Hướng dẫn trẻ làm quen với biểu tượng toán sơ đẳng là một cơ hội tốt đểsớm hình thành ở trẻ khả năng quan sát, so sánh, phân tích, phát triển ngôn ngữ

và tư duy lô gíc, hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ ngay từ thuở ấu thơ.Song để phát huy được khả năng đó thì không thể thiếu được sự giúp đỡ củangười lớn, đặc biệt là cô giáo phải biết xây dựng cho trẻ một hệ thống các kháiniệm cơ bản ban đầu về kiến thức toán học phải xuất phát từ dễ đến khó, từ đơngiản đến phức tạp, từ trực quan đến trừu tượng khả năng vận dụng kiến thứccủa trẻ phải được diễn ra thông qua các hoạt động chơi hoặc các hoạt động mangtính chất vui học để góp phần phát triển toàn diện nhân cách trẻ Là người giáoviên mầm non có nhiều năm kinh nghiện, ngoài việc quan tâm, nhiệt tình chămsóc giáo dục trẻ, tôi còn dành thời gian nghiên cứu học hỏi để có những sáng tạoriêng cho bộ môn toán Với yêu cầu nâng cao kỹ thuật thực hành giúp trẻ nắm

được một số kỹ năng cơ bản về toán học một cách chính xác, có hệ thống nhưngphải tạo cho trẻ được sự thoải mái, vui vẻ để trẻ tích cực tham gia hoạt động,đồng thời tạo cho trẻ có kỹ năng kiến thức phong phú về toán.

Qua quá trình dạy trẻ làm quen với toán học theo phương pháp và hình thức

tổ chức như trước đây tôi thấy mục tiêu yêu cầu đặt ra cứng nhắc, không dựa vàokhả năng nhận thức của trẻ cho nên trẻ không hứng thú, tích cực tham gia cáchoạt động Đặc biệt hình thức tổ chức chưa phong phú, không tạo cảm giác thoảimái mà gây căng thẳng, gò bó đối với trẻ nên kết quả giờ học chưa cao Chính vì

lý do đó mà bao năm nay tôi luôn trăn trở để tìm ra giải pháp nào tốt nhất, hiệuquả nhất để tổ chức các hoạt động, đặc biệt là hoạt động cho trẻ làm quen với

Toán đạt kết quả cao hơn nên tôi đã chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng giúp trẻ

5- 6 tuổi làm quen với Toán ” để đưa vào nghiên cứu và thử nghiệm.

Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện sẽ còn có nhiều vướng mắc, rất mongcác đồng chí lãnh đạo, chuyên viên Phòng, Sơ Giáo dục bổ sung, góp ý

1.2 Mục đích nghiên cứu

Nhằm nâng cao chất lượng dạy và học cho trẻ 5- 6 tuổi ở trường mầm nonYên Thọ học toán đạt được hiệu quả cao

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Nhận thức được tầm quan trọng của môn học này, là giáo viên mầm non trực tiếplàm công tác chăm sóc giáo dục trẻ tôi luôn suy nghĩ tìm ra một số biện pháp giúp trẻ 5-

6 tuổi nâng cao chất lượng làm quen với toán

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

Trong quá trình nghiên cứu tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:

- Phương pháp đàm thoại: Nhằm rèn cho trẻ có nề nếp thói quen ngồi ngayngắn tập trung chú ý khi học bài

- Phương pháp trực quan: Thông qua tranh ảnh, vật thật để gây sự chú ý tò

2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lí luận:

Đất nước ta đang bước vào thời kỳ vươn lên sánh vai với các cường quốc nămchâu Đảng và nhà nước luôn đánh giá cao vai trò của giáo dục, đặc biệt là ngànhgiáo dục mầm non Mà đặc biệt là bộ môn dạy trẻ làm quen với toán giúp trẻ hiểusâu sắc và có được những kiến thức mà mình mong muốn thì vấn đề không thểthiếu được là phải truyền thụ những kiến thức cơ bản về toán học cho trẻ, làm sao

để trẻ cảm thấy đơn giản dể hiểu như vậy giờ học mới đạt kết quả cao

Thông qua việc hình thành các biểu tượng ban đầu về tập hợp số lượng,hình dạng, kích thước định hướng trong không gian bồi dưỡng cho trẻ khả năngtìm tòi quan sát, so sánh, phát triển ngôn ngữ, rèn luyện phát triển tư duy và một

số thói quen cẩn thận chính xác

Qua các giờ dạy hình thành các biểu tượng toán ban đầu đã chính xác hoácác biểu tượng, những tri thức và kỹ năng cần thiết cho trẻ, rèn luyện và củng cốcác tri thức, kỹ năng về tập hợp số đếm do đó trong giờ dạy cô đã cung cấpchính xác hoá tri thức mà trẻ đã có, toán học là phương tiện giúp trẻ phát triểnngôn ngữ Vì trong giờ học toán trẻ phải trả lời câu hỏi cô đặt ra, trẻ còn đượcnêu câu hỏi thắc mắc của mình, ngoài ra trẻ sử dụng ngôn ngữ toán thườngxuyên sẽ giúp trẻ hiểu được chính xác không sợ nhầm lẫn

Toán học còn góp phần phát triển khả năng chú ý lâu bền của trẻ và chú ý

có chủ định của trẻ, rèn luyện và phát triển thao tác tư duy như: so sánh phântích, tổng hợp, khái quát hoá góp phần hoàn thiện phát triển năng lực cảm giác,thúc đẩy sự ham hiểu biết của trẻ, trong quá trình tiếp thu kiến thức của trẻ phải

có sự tham gia tích cực của giác quan mà chủ yếu là thị giác, xúc giác sau đódùng ngôn ngữ để khái quát những nhận biết đó

Trẻ có khả năng đếm thành thạo trong phạm vi 10 nắm vững thứ tự gọi têncác số, trẻ hiểu số cuối cùng được gọi trong phép đếm chỉ số lượng trong tập hợp

đó Nhận biết các số, dãy số tự nhiên từ 1 đến 10 thấy được mối quan hệ giữachúng với nhau, trẻ còn biết thêm, bớt thành thạo trong phạm vi 10, mỗi số lớnhơn số liền trước là một đơn vị Ở lứa tuổi này trẻ còn có khả năng đo các số đokhác nhau nghĩa là trẻ hiểu rằng đơn vị đo số nguyên như thế nào? chứ khôngnhất thiết là phép đo đó mấy cách

Nhờ có môn làm quen với toán giúp trẻ dễ dàng trong quá trình nhận biếtcác đồ dùng trong thực tế qua đó các cháu đã phát triển được trí thông minhngay từ tuổi ấu thơ tạo tiền đề cho trẻ bước vào lớp lớn được dễ dàng hơn

2.2 Thực trạng của trường mầm non xã Yên Thọ

2.2.1 Thuận lợi.

* Đối với nhà trường:

Năm 2013, trường mầm non Yên Thọ được công nhận trường chuẩn quốcgia Hiện nay nhà trường đang xây dựng thêm các phòng học đạt chuẩn, xâydựng sân chơi, khu vận động cho trẻ trường mầm non Yên Thọ đang phấn đấuđạt trường chuẩn Quốc gia mức độ 2 vào năm học 2017- 2018

- Luôn được chính quyền địa phương và các bậc phụ huynh quan tâm giúp đỡ.

- Được sự quan tâm của phòng giáo dục huyện Như Thanh, UBND xã YênThọ, đặc biệt là sự chỉ đạo sát sao của ban giám hiệu nhà trường đã tạo điều kiện

về cơ sở vật chất, đến nay nhà trường đã có khuôn viên rộng rãi, thoáng mát chotrẻ hoạt động và vui chơi Đặc biệt trong năm học vừa qua nhà trường được cấpmột số đồ dùng phục vụ cho việc chăm sóc giáo dục trẻ rất khoa học và thẫm

mỹ Có sức lôi cuốn trẻ vào hoạt động hứng thú hơn

* Thực trạng của lớp được phân công:

Năm học 2016- 2017 ban giám hiệu nhà trường phân công tôi đứng lớp 5 - 6tuổi, với công việc chính là chăm sóc giáo dục trẻ Lớp tôi có tổng số trẻ là 30 cháu,các cháu đều cùng độ tuổi nên việc chăm sóc giáo dục cũng thuận lợi hơn

Bản thân tôi, là một giáo viên đứng lớp, tôi luôn nhiệt tình trong công tác,yêu nghề mến trẻ, luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, khôngngừng học hỏi kinh nghiệm trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, nắm vữngphương pháp dạy của các bộ môn, có sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt độngcho trẻ đặc biệt là với môn toán tôi luôn dành thời gian tìm tòi những phươngpháp mới để truyền đạt đến cho trẻ một cách tốt nhất

- Trang thiết bị dạy học bằng công nghệ thông tin còn hạn chế

- Đồ dùng dạy học chưa phong phú và đa dạng

- Đa số phụ huynh là nông dân nên chưa thật sự quan tâm đến con cáitrong việc học hành

Qua thực tế giảng dạy ở trường tôi nói riêng cũng như 1 số trường trên địabàn nói chung đồ dùng dạy và học toán còn hạn chế, chưa đầy đủ và chưa hấpdẩn với trẻ, giáo viên thực hiện giờ dạy còn dập khuôn, gò bó, chưa có sự linh

hoạt, sáng tạo, chưa phát huy tính tích cực của trẻ trẻ học toán như một sự bắtbuộc, gò ép Trẻ tiếp thu bài uể oải, nhàm chán Trước tình hình chung như vậy

để biết được khả năng về hình thành các biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ mẫu

giáo lớn ở lớp đến đâu tôi đã dùng phương pháp khảo sát trực tiếp trên trẻ

2.2.3 Kết quả thực trạng

Bảng khảo sát chất lượng đầu năm

Tổng số trẻ: 30 cháuSTT Nội dung Số

ở trẻ những biểu tượng toán sơ đẳng một cách có hiệu quả tốt nhất? Từ những thực

trạng trên tôi đã nghiên cứu “Nâng cao biên pháp giúp trẻ 5- 6 tuổi làm quen với toán" để phù hợp với tình tình của lớp , đặc điểm tâm sinh lí của trẻ.

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

2.3.1 Xây dựng nề nếp trong giờ học toán:

Nề nếp của trẻ là một việc làm đầu tiên để giúp trẻ có ý thức kỷ luật tốttrong mọi hoạt động Chính vì thế đầu năm học tôi rất chú trọng vào việc rèn nềnếp cho trẻ như giáo dục trẻ: ngồi học ngoan chú ý nghe cô giảng bài Tôi phânlớp thành 3 tổ, trong tổ có cháu ngoan, cháu chưa ngoan, cháu học giỏi, cháu họckhá, cháu học trung bình, có cháu học ngoan, cháu học chưa ngoan sẽ bắt chướcbạn học ngoan để được khen

Rèn cho trẻ nề nếp ngồi học ngay ngắn, khi muốn phát biểu phải giơ tay Khi đứng dậyphải thưa cô và nói đủ câu, đi lại nhẹ nhàng không lê dép, không chạy

Ảnh trẻ ngồi học ngay ngắn, có nề nếp

Tôi đã thành công trong việc rèn nề nếp cho trẻ trong những tháng đầu, cáccháu đã có một nề nếp học tốt không gò bó, học thoải mái nhưng rất có nề nếp

2.3.2.Tạo môi trường toán học cho trẻ

*Tạo môi trường lớp học xung quanh trẻ

Một môi trường học tập tốt có hiệu quả là một trường gây hứng thú chotrẻ, phát huy được trí tưởng tượng, sáng tạo cho trẻ chính vì vậy tôi luôn cốgắng tạo ra nhiều đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn trang trí xung quanh lớp ví dụ cắtnhững chú thỏ bằng mút gián lên tường, vẽ các bức tranh con vật, phương tiệngiao thông treo những chiếc vòng nhiều màu sắc v v nói chung trang trí theochủ đề, cho trẻ đếm và có thể học các môn khác

Chúng ta biết rằng trẻ nhỏ luôn yêu thích các đẹp, trí tưởng tượng của trẻ là

vô cùng phong phú do vậy môi trường học tập xung quanh trẻ là một yếu tố cực kỳquan trọng kích thích đứa trẻ tư duy và sáng tạo, ta cần tạo cho trẻ một tâm lý thậtthoải mái, coi lớp học như ngôi nhà thân yêu của mình và trong ngôi nhà đó trẻđược tham gia dọn dẹp, trang trí, sáng tạo theo ý mình.chính vì vậy tôi dã khuyếnkhích trẻ sưu tầm đồ chơi, tranh ảnh để trang trí lớp học theo chủ đề

Tôi xây dựng góc toán phong phú, nhiều chủng loại sắp xếp bố trí đồ chơigọn gàng, đồ chơi luôn để ở tư thế “mở'' để kính thích trẻ hứng thú hoạt động,

đồ dùng đồ chơi phải đảm bảo thuận tiện cho thao tác sử dụng, được xắp xếp sao

cho dễ lấy, dễ cất và đặc biệt có thể sử dụng vào các môn học và các hoạt độngkhác Góc toán phải được bố trí thật nổi, thật đẹp mắt, vừa đảm bảo tính thẩm

mỹ, lại vừa đảm bảo tính chính xác

Chính những việc làm tưởng như rất đơn giản này đã góp phần hình thành

ở trẻ sự say mê tìm tòi, tính cẩn thận trong công việc và củng cố thêm phần kiếnthức về toán cho trẻ

Vào các giờ hoạt động góc, tôi tổ chức cho trẻ sưu tầm và vẽ, cắt, dán hìnhảnh trong sách báo có liên quan đến bộ môn toán để làm “ sách” “ tập san” vàlàm các quyển sách có dạng các hình đã học

Ví dụ: khi học số 8 thuộc chủ đề thế giới thực vật thì trẻ sẽ cắt, vẽ, xét 8 cây,

8 bông hoa, 8 quả vvv vào trang “sách” và viết số tương ứng, đến hết chủ đềnày, lại sang chủ đề khác ở bài khác trẻ lại sưu tập tiếp dần dần trẻ có bộ sưu tập

về môn toán rất phong phú

Ảnh trẻ cắt họa báo làm anbun số

Cho trẻ sưu tập các hộp có dạng các hình khối sau đó cô cùng trẻ sẽ trangtrí các chi tiết vào hình khối cho ngộ nghĩnh thành hình người, hình con vật lậtđật, và trưng bày ở lớp với các hình học cũng thế như vậy trẻ sẽ rất thích thú vàghi nhớ được các hình khối.

* Tận dụng môi trường toán học ở mọi lúc, mọi nơi.

Chúng ta không chỉ tạo môi trường toán học cho trẻ ở trong lớp học màcòn tạo cho trẻ bất kỳ thời điểm nào có thể Toán học không phải là cái gì đó thậtcứng nhắc khô khan, chỉ là số, là hình mà toán học có thể là bất kỳ thứ gì ở xungquanh trẻ

Nói chung trang trí theo chủ đề, cho trẻ đếm và có thể học các môn khác.Chúng ta biết rằng trẻ nhỏ luôn yêu thích các đẹp, trí tưởng tượng của trẻ là

vô cùng phong phú do vậy môi trường học tập xung quanh trẻ là một yếu tố cực kỳquan trọng kích thích đứa trẻ tư duy và sáng tạo Ta cần tạo cho trẻ một tâm lý thậtthoải mái, coi lớp học như ngôi nhà thân yêu của mình và trong ngôi nhà đó trẻđược tham gia dọn dẹp, trang trí, sáng tạo theo ý mình Chính vì vậy tôi đã khuyếnkhích trẻ sưu tầm đồ chơi, tranh ảnh để trang trí lớp học theo chủ đề

Trong các giờ học khác, hoạt động khác cô tiếp tục cho trẻ xác định sốlượng của các nhóm đồ vật, đối tượng có bản chất chủng loại, kích thước sắp xếpkhác nhau, cô cũng cho trẻ đếm các nhóm đối tượng mà đối tượng là các nhóm

đồ vật chẳng hạn nhóm hoa, lá

Ngoài các trò chơi có luật nhằm luyện đếm và nhận biết số lượng cô cùngcho trẻ được chơi các trò chơi để củng cố những phép biến đổi số lượng, củng cốthứ tự số lượng trong phạm vi 10

Qua các hoạt động chung có thể vận dụng đặc biệt cần đưa vào cho trẻ nắm vững.[1]

Ví dụ: Ở hoạt động chung: Dạy trẻ làm quen với môi trường xung quanh''Tìm hiểu một số loại qủa'' sau khi nhận xét đặc điểm giống và khác nhau củacác loại quả cho trẻ so sánh to nhỏ, số lượng, phân loại quả gồm có mấy nhóm ''5quả cam, 4 qủa na''

Môn thể dục : Bài nhảy khép và tách chân

Cho trẻ nói tên hình gì ? (hình vuông) Đếm từ 1-5 hình vuông

Trong giờ ăn cô cũng có thể liên hệ cho trẻ như các con đếm xem bàn ăncủa mỗi nhóm có bao nhiêu bạn? Thế 5 bạn thì phải cần bao nhiêu cái bát? Baonhiêu cái thìa? Bao nhiêu cái khăn lau miệng?

Giờ "Hoạt động ngoài trời" khi chơi trò chơi tự do cô hướng trẻ vẽ phấntrên sân là các hình ,các số mà trẻ đã học nhằm khắc sâu kiến thức cho trẻ

1 [] Trong mục 2.3.2 Đoạn từ '' Chúng ta không chỉ tạo môi trường …cho trẻ nắm vững'' tác giả tham khảo tài liệu số [1] Hướng dẫn trẻ thực hiện đổi mới hình thức tổ chức hoạt động GD trẻ 5 - 6 tuổi (NXB GD VN 2009).

Ví dụ: ''Vẽ các loại đồ dùng trong gia đình'' theo ý thích: cô giáo hướngdẫn các loại đồ dùng gần gũi với trẻ bằng những phương pháp áp dụng vào toán,

cô gợi ý cho trẻ tư duy thực hiện các nét cơ bản tạo ra sản phẩm

Ví dụ: Khi cho trẻ đi tham quan, đi dạo, ta có thể hỏi trẻ “có bao nhiêu luốngrau, có bao nhiêu cây vải, luống rau này có hình gì, quả này có dạng gì " hoặc khiđến giờ ăn trẻ xếp đĩa và khăn cho mỗi bàn, trẻ phải biết lấy đủ số đĩa cho mỗibàn, như thế trẻ đã biết sắp xếp tương ứng 1 - 1 ta có thể tận dụng mọi cơ hội để

có thể hình thành các biểu tượng về toán cho trẻ ví dụ khi hoạt động góc “bánhàng” khi trẻ đi mua và bán phải đếm số hàng, đưa số tiền đúng với yêu cầu củangười bán ở góc xây dựng yêu cầu, trẻ xây mô hình ngôi nhà của bé, yêu cầuphía trước ngôi nhà có gì, phía sau có gì Môi trường toán học cho trẻ là rấtphong phú, nếu chúng ta biết tận dụng vào toán học cho trẻ thì rất có hiệu quả,trẻ vừa học vừa chơi trẻ học mà không biết mình đang học

Ảnh trẻ đếm số lượng chậu hoa khi dạo chơi ngoài trời

Thông thường thì những hành động thoải mái và có tính khám phá đối vớitrẻ sẽ không đảm bảo cho việc học và việc nhận thức sâu các khái niệm, ta phảitạo điều kiện thuận lợi để tạo môi trường, khuyến khích môi trường tư duy toánhọc ta cần nhận thức được điều gì cho trẻ muốn học John Holt đã nói “Khichúng ta kích thích sự khát khao khám phá, để nhận thức cái mới của trẻ và dànhđược quyền kiểm soát nó, không cố gắng bắt buộc trẻ phải nhanh hơn và hơn